Bundesliga (Duitsland)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Bundesliga
Flag of Germany.svg
Current sport.svg Bundesliga 2013/14
Opgericht
1963
Land
Vlag van Duitsland Duitsland
Degradatie naar
2. Bundesliga
Aantal clubs
18
Europese kwalificatie
Champions League (4)
UEFA Europa League (3)
Titelhouder (2013/14)
Bayern München
Website
Officiële website
De kampioensschaal van de Bundesliga

De Bundesliga is de hoogste Duitse betaaldvoetbaldivisie. Ze bestaat uit achttien teams. De Bundesliga werd ingevoerd in het seizoen 1963/64. Sinds het seizoen 1991/92 is de Bundesliga de competitie voor zowel voormalig Oost- als West-Duitsland. Daarvoor was het de competitie van West-Duitsland.

Bundesliga[bewerken]

Voorgangers[bewerken]

De hoogste klasse in Duitsland wordt pas sinds 1963 in één reeks gespeeld. Duitsland was daardoor samen met Noorwegen datzelfde jaar een van de laatste landen van de wereld waar het voetbal nog regionaal verspreid was. Rond 1890 werden de eerste voetbalbonden opgericht. In 1902-1903 werd het eerste Duitse kampioenschap gespeeld. Als een club kampioen werd stootte deze door naar de eindronde van zijn regio, die georganiseerd werd door de overkoepelende voetbalbonden (Noord-Duitsland, West-Duitsland, Midden-Duitsland, Zuid-Duitsland, Zuidoost-Duitsland, Berlin-Brandenburg of het Baltische gebied). Duitsland was in die tijd een veel groter land dan het huidige Duitsland. De kampioenen en later ook vicekampioenen namen het tegen elkaar op in de Duitse eindronde. Door het feit dat er zo veel regionale competities waren, hebben ontelbare Duitse voetbalclubs die nu in de laagste klassen spelen een zeer rijke geschiedenis van eersteklassevoetbal. De clubs die zich nu in Polen en Rusland bevinden zijn na 1945 uit de Duitse competitie verdwenen.

Tot 1920 heette de hoogste klasse de Bezirksliga, daarna werd het de Kreisliga. Hierin bestonden dan telkens de regionale onderverdelingen. Begin jaren dertig kwam het tot een rel in Noord-Duitsland toen een aantal clubs uit Hamburg zich afscheurden om een eigen competitie op te richten omdat er te veel onderverdelingen waren. Het seizoen erna werden enkele competities samengevoegd.

In 1933 kwam de NSDAP aan de macht. Zij verboden arbeidersclubs, waardoor een aantal clubs ophield te bestaan. De Kreisliga werd afgeschaft als hoogste klasse en in haar plaats kwam de Gauliga. Hierin bestonden zestien regionale reeksen. Dat lijkt nog veel, maar toch waren dit er al veel minder dan voorheen. De regionale voetbalbonden werden opgeheven en er kwamen ook geen eindrondes meer waarvan de kampioen zich voor de Duitse eindronde plaatste. De zestien kampioenen van de Gauliga plaatsten zich voor de eindronde, die nu ook niet meer in bekervorm gespeeld werd, maar in groepsfases. De winnaars van de vier groepen plaatsten zich voor de halve finale.

Aan het einde van de jaren dertig en tijdens de Tweede Wereldoorlog werden de Gauliga's nog verder onderverdeeld zodat clubs zich niet te veel moesten verplaatsen. Sinds 1938 werd Oostenrijk, dat vanaf toen bij Duitsland hoorde, de Gauliga Ostmark. Rapid Wien slaagde er zelfs in om Duits landskampioen te worden.

Na de oorlog werd de Gauliga afgeschaft. Oost-Pruisen, Danzig, Pommeren, en Silezië vielen in Poolse en Russische handen. Oostenrijk werd weer onafhankelijk en Elzas-Lotharingen ging weer naar Frankrijk. Het resterende deel van het vroegere Duitse Rijk werd opgesplitst in vier bezettingszones. Het Russische gebied werd later de DDR en daar werd de DDR-Oberliga opgericht. De andere drie zones werden samengevoegd en dat werd de Bondsrepubliek. Ook Berlijn werd in oost en west opgesplitst.

De Oberliga werd de nieuwe hoogste klasse met vijf regionale reeksen: Nord, Süd, West, Südwest en Berlin. Er plaatsten zich acht clubs voor de eindronde die in een groepsfase gespeeld werd en waarvan de groepswinnaars elkaar bekampten.

Bundesliga[bewerken]

In 1962 ontstonden de plannen om een nationale competitie in te voeren. Op 28 juli 1962 besloot de Duitse voetbalbond (Deutscher Fußball-Bund, DFB) vanaf het seizoen 1963/64 met deze opzet te starten. Van de 16 startende teams kwamen er vijf uit de Oberliga West en Süd, drie uit Oberliga Nord, twee uit Oberliga Südwest. Hertha BSC Berlin was de enige club uit Oberliga Berlin. Deze club kreeg wegens te hoge lonen aan de spelers voor het seizoen 1964/65 geen licentie en moest in de Regionalliga spelen. Karlsruher SC en Schalke 04 moesten oorspronkelijk degraderen. Dit ging door bezwaren van de clubs niet door. Er werd besloten de competitie uit te breiden naar het huidig aantal van 18 teams. Om ook een team uit Berlijn in de Bundesliga te hebben werd Tasmania 1900 Berlin gepromoveerd. Deze club degradeerde, ondanks een overwinning op de eerste speeldag, als de slechtste presterende club die ooit in de Bundesliga speelde.

De Bundesliga bestond in de eerste 2 seizoenen uit 16 teams. Vanaf seizoen 1965/66 werd 26 seizoenen achtereen met 18 teams gespeeld. In 1991 werd na de Duitse hereniging de Oost-Duitse voetbalbond (Deutsche Fußball-Verband, DFV) toegevoegd aan de DFB. In het seizoen 1991/92 kwamen FC Hansa Rostock en Dynamo Dresden over van de DDR-Oberliga, hierdoor werd in dat seizoen met 20 teams gespeeld, maar dit was voor slechts 1 seizoen. Vanaf 1992/93 t/m heden word weer met 18 teams gespeeld.

Eerste clubs Bundesliga

Overzicht seizoenen[bewerken]

Seizoen Kampioen Topscorer(s)
2013/14 Bayern München Robert Lewandowski (Borussia Dortmund), 20)
2012/13 Bayern München Stefan Kießling (Bayer 04 Leverkusen, 25)
2011/12 Borussia Dortmund Klaas-Jan Huntelaar (Schalke 04, 29)
2010/11 Borussia Dortmund Mario Gomez (Bayern München, 28)
2009/10 Bayern München Edin Džeko (VfL Wolfsburg, 22)
2008/09 VfL Wolfsburg Grafite (VfL Wolfsburg, 28)
2007/08 Bayern München Luca Toni (Bayern München, 24)
2006/07 VfB Stuttgart Theofanis Gekas (VfL Bochum, 20)
2005/06 Bayern München Miroslav Klose (Werder Bremen, 25)
2004/05 Bayern München Marek Mintal (FC Nürnberg, 24)
2003/04 SV Werder Bremen Ailton (Werder Bremen, 28)
2002/03 Bayern München Giovane Élber (Bayern München, 21), Thomas Christiansen (VfL Bochum, 21)
2001/02 Borussia Dortmund Marcio Amoroso (Borussia Dortmund, 18), Martin Max (1860 München, 18)
2000/01 Bayern München Sergej Barbarez (Hamburger SV, 22), Ebbe Sand (Schalke 04, 22)
1999/00 Bayern München Martin Max (TSV 1860 München, 19)
1998/99 Bayern München Michael Preetz (Hertha BSC, 23)
1997/98 1. FC Kaiserslautern Ulf Kirsten (Bayer Leverkusen, 22)
1996/97 Bayern München Ulf Kirsten (Bayer Leverkusen, 22)
1995/96 Borussia Dortmund Fredi Bobic (VfB Stuttgart, 17)
1994/95 Borussia Dortmund Mario Basler (Werder Bremen, 20), Heiko Herrlich (VfL Borussia Mönchengladbach, 20)
1993/94 Bayern München Stefan Kuntz (FC Kaiserslautern, 18), Anthony Yeboah (Eintracht Frankfurt, 18)
1992/93 SV Werder Bremen Anthony Yeboah (Eintracht Frankfurt, 20), Ulf Kirsten (Bayer Leverkusen, 20)
1991/92 VfB Stuttgart Fritz Walter (VfB Stuttgart, 22)
1990/91 1. FC Kaiserslautern Roland Wohlfarth (Bayern München, 21)
1989/90 Bayern München Jörn Andersen (Eintracht Frankfurt, 18)
1988/89 Bayern München Thomas Allofs (FC Köln, 17), Roland Wohlfarth (Bayern München, 17)
1987/88 SV Werder Bremen Jürgen Klinsmann (VfB Stuttgart, 19)
1986/87 Bayern München Uwe Rahn (VfL Borussia Mönchengladbach, 24)
1985/86 Bayern München Stefan Kuntz (VfL Bochum, 22)
1984/85 Bayern München Klaus Allofs (FC Köln, 26)
1983/84 VfB Stuttgart Karl Heinz Rummenigge (Bayern München, 26)
1982/83 Hamburger SV Rudi Völler (Werder Bremen, 23)
1981/82 Hamburger SV Horst Hrubesch (Hamburger SV, 27)
1980/81 Bayern München Karl Heinz Rummenigge (Bayern München, 29)
1979/80 Bayern München Karl Heinz Rummenigge (Bayern München, 26)
1978/79 Hamburger SV Klaus Allofs (Fortuna Düsseldorf, 22)
1977/78 1. FC Köln Dieter Müller (FC Köln, 24), Gerd Müller (Bayern München, 24)
1976/77 Borussia Mönchengladbach Dieter Müller (FC Köln, 34)
1975/76 Borussia Mönchengladbach Klaus Fischer (Schalke 04, 29)
1974/75 Borussia Mönchengladbach Jupp Heynckes (Borussia Mönchengladbach, 27)
1973/74 Bayern München Gerd Müller (Bayern München, 30), Jupp Heynckes (Borussia Mönchengladbach, 30)
1972/73 Bayern München Gerd Müller (Bayern München, 36)
1971/72 Bayern München Gerd Müller (Bayern München, 40)
1970/71 Borussia Mönchengladbach Lothar Kobluhn (Rot-Weiß Oberhausen, 24)
1969/70 Borussia Mönchengladbach Gerd Müller (Bayern München, 38)
1968/69 Bayern München Gerd Müller (Bayern München, 30)
1967/68 1. FC Nürnberg Hennes Löhr (FC Köln, 27)
1966/67 Eintracht Braunschweig Lothar Emmerich (Borussia Dortmund, 28), Gerd Müller (Bayern München, 28)
1965/66 TSV 1860 München Lothar Emmerich (Borussia Dortmund, 31)
1964/65 SV Werder Bremen Rudolf Brunnenmeier (1860 München, 24)
1963/64 1. FC Köln Uwe Seeler (Hamburger SV, 30)

Statistieken[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie ook Statistieken Duits voetbal voor uitgebreide statistieken van het Duitse voetbal voor de invoering van de Bundesliga

Eeuwige ranglijst Bundesliga (1963-2015)[bewerken]

Vetgedrukte teams spelen in (2014/15) in de Bundesliga

  • /52 = aantal seizoenen in 1e
Club /52 Periode
Hamburger SV 52 1963-....
Werder Bremen 51 1963-1980, 1981-....
Bayern München 50 1965-....
VfB Stuttgart 50 1963-1975, 1977-....
Borussia Dortmund 48 1963-1972, 1976-....
FC Schalke 04 47 1963-1981, 1982-1983, 1984-1988, 1991-....
Borussia Mönchengladbach 47 1965-1999, 2001-2007, 2008-....
Eintracht Frankfurt 46 1963-1996, 1998-2001, 2003-2004, 2005-2011, 2012-....
1. FC Kaiserslautern 44 1963-1996, 1997-2006, 2010-2012
1. FC Köln 44 1963-1998, 2000-2002, 2003-2004, 2005-2006, 2008-2012, 2014-....
Bayer 04 Leverkusen 36 1979-....
VfL Bochum 34 1971-1993, 1994-1995, 1996-1999, 2000-2001, 2002-2005, 2006-2010
1. FC Nürnberg 32 1963-1969, 1978-1979, 1980-1984, 1985-1994, 1998-1999, 2001-2003, 2004-2008, 2009-2014
Hertha BSC Berlin 32 1963-1965, 1968-1980, 1982-1983, 1990-1991, 1997-2010, 2011-2012, 2013-....
MSV Duisburg 28 1963-1982, 1991-1992, 1993-1995, 1996-2000, 2005-2006, 2007-2008
Hannover 96 27 1964-1974, 1975-1976, 1985-1986, 1987-1989, 2002-....
Karlsruher SC 24 1963-1968, 1975-1977, 1980-1985, 1987-1998, 2007-2009
Fortuna Düsseldorf 23 1966-1967, 1971-1992, 1995-1997, 2012-2013
Eintracht Braunschweig 21 1963-1973, 1974-1980, 1981-1985, 2013-2014
TSV 1860 München 20 1963-1970, 1977-1978, 1979-1981, 1994-2004
VfL Wolfsburg 18 1997-....
DSC Arminia Bielefeld 17 1970-1972, 1978-1979, 1980-1985, 1996-1998, 1999-2000, 2002-2003, 2004-2009
SC Freiburg 16 1993-1997, 1998-2002, 2003-2005, 2008-....
KFC Uerdingen 05 * 14 1975-1976, 1979-1981, 1983-1991, 1992-1993, 1994-1996
Hansa Rostock 12 1991-1992, 1995-2005, 2007-2008
1. FSV Mainz 05 9 2004-2007, 2009-....
FC St. Pauli 8 1977-1978, 1988-1991, 1995-1997, 2001-2002, 2010-11
TSG 1899 Hoffenheim 7 2008-....
Offenbacher FC Kickers 7 1968-1969, 1970-1971, 1972-1976, 1983-1984
SV Waldhof Mannheim 7 1983-1990
Rot-Weiß Essen 7 1966-1967, 1969-1971, 1973-1977
Energie Cottbus 6 2000-2003, 2006-2009
1. FC Saarbrücken 5 1963-1964, 1976-1978, 1985-1986, 1992-1993
FC Augsburg 4 2011-....
Rot-Weiß Oberhausen 4 1969-1973
Dynamo Dresden 4 1991-1995
SG Wattenscheid 09 4 1990-1994
Alemannia Aachen 4 1967-1970, 2006-2007
Wuppertaler SV Borussia 3 1972-1975
Borussia Neunkirchen 3 1964-1966, 1967-1968
FC Homburg 3 1986-1988, 1989-1990
Stuttgarter Kickers 2 1988-1989, 1991-1992
SV Darmstadt 98 2 1978-1979, 1981-1982
Tennis Borussia Berlin 2 1974-1975, 1976-1977
SpVgg Unterhaching 2 1999-2001
SC Paderborn 07 1 2014-....
SpVgg Greuther Fürth 1 2012-2013
VfB Leipzig 1 1993-1994
Fortuna Köln 1 1973-1974
SC Preußen 06 Münster 1 1963-1964
SSV Ulm 1846 1 1999-2000
SpVgg Blau-Weiß 1890 Berlin 1 1986-1987
SC Tasmania 1900 Berlin 1 1965-1966
* KFC Uerdingen 05: 13 seizoenen als Bayer Uerdingen

Records Bundesliga[bewerken]

Topscorers[bewerken]

  1. Gerd Müller (1965 - 1979) 365 doelpunten
  2. Klaus Fischer (1968 - 1988) 268 doelpunten
  3. Jupp Heynckes (1965 - 1978) 220 doelpunten
  4. Manfred Burgsmüller (1969 - 1990) 213 doelpunten
  5. Ulf Kirsten (1990 - 2003) 182 doelpunten
  6. Stefan Kuntz (1983 - 1999) 179 doelpunten
  7. Klaus Allofs (1975 - 1993) 177 doelpunten
  8. Dieter Müller (1973 - 1986) 177 doelpunten
  9. Claudio Pizarro (1999 - heden) 167 doelpunten
  10. Hennes Löhr (1964 - 1977) 166 doelpunten

Meest gespeelde wedstrijden[bewerken]

  1. Karl-Heinz Körbel (1972 - 1991) 602 wedstrijden
  2. Manfred Kaltz (1971 - 1991) 581 wedstrijden
  3. Oliver Kahn (1988 - 2008) 557 wedstrijden
  4. Klaus Fichtel (1965 - 1988) 552 wedstrijden
  5. Mirko Votava (1976 - 1996) 546 wedstrijden
  6. Klaus Fischer (1968 - 1988) 535 wedstrijden
  7. Eike Immel (1978 - 1995) 534 wedstrijden
  8. Willi Neuberger (1966 - 1983) 520 wedstrijden
  9. Michael Lameck (1972 - 1988) 518 wedstrijden
  10. Uli Stein (1978 - 1997) 512 wedstrijden

Andere[bewerken]

  • Snelste doelpunt: Karim Bellarabi, maakte op 23 augustus 2014 na negen seconden 1-0 voor Bayer 04 Leverkusen, uit bij Borussia Dortmund.
  • Meeste eigendoelpunten: 6, Manfred Kaltz van Hamburger SV.
  • Oudste speler: Klaus Fichtel van Werder Bremen (43 jaar).
  • Meeste rode kaarten (tot aan nu) : Jens Nowotny (8), Stefan Effenberg & Torsten Kracht (beiden 7).
  • Meeste doelpunten door penalty’s: Manfred Kaltz (53 raak om 7 gemist).
  • Meest gepasseerde keeper: 829 tegendoelpunten, Eike Immel (534 wedstrijden).
  • Vaakst de ‘nul’ gehouden: 173 keer, Oliver Reck (471 wedstrijden).
  • Meeste kampioenschappen gewonnen als speler: 8 keer Mehmet Scholl & Oliver Kahn.
  • Meeste kampioenschappen gewonnen als coach: 8 keer, Udo Lattek.
  • Meeste wedstrijden gewonnen als coach: 820 keer, Otto Rehhagel, gevolgd door Erich Ribbeck met 569 keer.
  • Slechtste team: SC Tasmania 1900 Berlin (seizoen 1965/66) met de volgende negatieve records:
    • Laatste (51e) plek in de eeuwige Bundesliga-lijst.
    • Slechtste seizoen: Minste doelpunten gescoord (15), meest gepasseerd (108), minste punten (8), minste gewonnen wedstrijden (2), meeste verloren wedstrijden (28), meeste wedstrijden verloren op eigen grond (12)
    • Verloor 82,3% van de gespeelde Bundesliga-wedstrijden
    • Enige Bundesliga-team dat niet op vreemde bodem wist te winnen.
    • Langste reeks zonder overwinning (31 wedstrijden)
    • Langste reeks verliezen op eigen grond (8, gelijk met Hansa Rostock in 2004/2005)
    • Meest verloren wedstrijden achter elkaar (10, gelijk met Arminia Bielefeld in 1999/2000, de fans scandeerden achteraf "Tasmania Bielefeld")
    • Grootste verlies op eigen bodem (0:9 tegen Meidericher SV)
    • Laagste opkomst voor een Bundesliga-wedstrijd (824, de eerste Bundesliga wedstrijd trok 81.500 bezoekers)

Landskampioenen[bewerken]

Ranglijst landskampioenen (1903-2014)[bewerken]

Club Titels
Bayern München 25
1. FC Nürnberg 9
Borussia Dortmund 8
FC Schalke 04 7
Hamburger SV 6
Borussia Mönchengladbach 5
VfB Stuttgart 5
1. FC Kaiserslautern 4
Werder Bremen 4
SpVgg Fürth 3
1. FC Köln 3
VfB Leipzig 3
Hannover 96 2
Dresdner SC 2
Hertha BSC Berlin 2
Club Titels
Viktoria 89 Berlin 2
Fortuna Düsseldorf 1
Rapid Wien 1
VfR Mannheim 1
Holstein Kiel 1
Eintracht Frankfurt 1
Rot-Weiß Essen 1
TSV 1860 München 1
Eintracht Braunschweig 1
Berliner TuFC Union 1892 1
Freiburger FC 1
Phönix Karlsruhe 1
Karlsruher FV 1
VfL Wolfsburg 1

Landskampioenen 1903-1945[bewerken]

  • 1913 VfB Leipzig
  • 1914 SpVgg Fürth
  • 1915-1919 niet gespeeld
  • 1920 1. FC Nürnberg
  • 1921 1. FC Nürnberg
  • 1922 geen kampioen
  • 1923 Hamburger SV
  • 1924 1. FC Nürnberg
  • 1925 1. FC Nürnberg
  • 1926 SpVgg Fürth
  • 1937 FC Schalke 04
  • 1938 Hannover 96
  • 1939 FC Schalke 04
  • 1940 FC Schalke 04
  • 1941 Rapid Wien
  • 1942 FC Schalke 04
  • 1943 Dresdner SC
  • 1944 Dresdner SC
  • 1945 geen eindronde

Landskampioenen 1948-1963 (Oberliga)[bewerken]

Nederlanders in de Bundesliga[bewerken]

A

B

C

D

E

G

H

J

K

L

M

N

O

P

R

S

V

W

Z


Belgen in de Bundesliga[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
AFC: Australië · Bahrein · Bangladesh · Bhutan · China · Filipijnen · Guam · Hongkong · India · Indonesië · Irak · Iran · Japan · Jemen · Kirgizië · Koeweit · Libanon · Mongolie · Myanmar · Noord-Korea · Oezbekistan · Oman · Qatar · Saudi-Arabië · Singapore · Tadzjikistan · Thailand · Turkmenistan · Verenigde Arabische Emiraten · Vietnam · Zuid-Korea
CAF: Algerije · Angola · Benin · Botswana · Burkina Faso · Burundi · Centraal-Afrikaanse Republiek · Comoren · Congo-Brazzaville · Congo-Kinshasa · Djibouti · Egypte · Equatoriaal-Guinea · Eritrea · Ethiopië · Gabon · Gambia · Ghana · Guinee · Guinee-Bissau · Ivoorkust · Kaapverdië · Kameroen · Kenia · Lesotho · Liberia · Libië · Madagaskar · Malawi · Mali · Marokko · Mauritanië · Mauritius · Mozambique · Namibië · Niger · Nigeria · Oeganda · Réunion · Rwanda · Sao Tomé en Principe · Senegal · Seychellen · Sierra Leone · Soedan · Somalië · Swaziland · Tanzania · Togo · Tsjaad · Tunesië · Zambia · Zimbabwe · Zuid-Afrika
CONCACAF: Antigua en Barbuda · Aruba · Bermuda · Costa Rica · Curaçao · El Salvador · Guatemala · Honduras · Jamaica · Mexico · Nederlandse Antillen · Nicaragua · Panama · Suriname · Trinidad en Tobago · Verenigde Staten
CONMEBOL: Argentinië · Bolivia · Brazilië · Chili · Colombia · Ecuador · Paraguay · Peru · Uruguay · Venezuela
OFC: Amerikaans-Samoa · Cookeilanden · Fiji · Frans-Polynesië · Nieuw-Caledonië · Nieuw-Zeeland · Niue · Palau · Papoea-Nieuw-Guinea · Salomonseilanden · Samoa · Tonga · Vanuatu
UEFA: Albanië · Andorra · Armenië · Azerbeidzjan · België · Bosnië en Herzegovina · Bulgarije · Cyprus · Denemarken · Duitsland · Engeland · Estland · Faeröer · Finland · Frankrijk · Georgië · Gibraltar · Griekenland · Hongarije · Ierland · IJsland · Israël · Italië · Joegoslavië · Kazachstan · Kosovo · Kroatië · Letland · Litouwen · Luxemburg · Macedonië · Malta · Moldavië · Montenegro · Nederland · Noord-Cyprus · Noord-Ierland · Noorwegen · Oekraïne · Oostenrijk · Polen · Portugal · Roemenië · Rusland · San Marino · Schotland · Servië · Slovenië · Slowakije · Sovjet-Unie · Spanje · Tsjechië · Tsjecho-Slowakije · Turkije · Wales · Wit-Rusland · Zweden · Zwitserland