Wikipedia:Etalage

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Overzicht beheerpagina's
Fairytale bookmark.png  Etalage-navigatie


1rightarrow.png WP:E

Fairytale bookmark.png
In de etalage staat een selectie van artikelen die gebruikers van Wikipedia bijzonder waarderen en aan bepaalde standaarden voldoen. Deze artikelen zijn erg uitgebreid en zijn vaak geëvalueerd in de review. De artikelen in de etalage zijn beoordeeld als informatief, objectief, inhoudelijk correct en bevatten de meest recente gegevens, indien mogelijk. Er staan op dit moment 301 artikelen in de etalage, op een totaal van 1.798.867 artikelen op Wikipedia. Dat betekent dat één op 5.976 artikelen in deze lijst staat. Zie voor meer statistieken de statistiekenpagina.

Voor wie zelf een Etalage-artikel wil proberen te schrijven, kan het behulpzaam zijn om De Zes Stappen te volgen. Om je artikel te verbeteren, is het raadzaam de tips voor het schrijven van een goed artikel te lezen en te kijken of het artikel voldoet aan de criteria voor een etalageartikel. Op deze pagina kunnen artikelen worden aangemeld voor opname in of verwijdering uit de Etalage en wordt over deze artikelen gestemd.

Calendar-blank.png

NOV
27

Nieuwe artikelen in de Etalage

Hemingway portrait.jpg

Ernest Miller Hemingway (Oak Park (Illinois), 21 juli 1899Ketchum (Idaho), 2 juli 1961) was een Amerikaans schrijver en journalist die in 1953 de Pulitzerprijs voor de literatuur won met The Old Man and the Sea en in 1954 de Nobelprijs voor de Literatuur ontving. Hemingway produceerde de meeste van zijn werken tussen het midden van de jaren 1920 en het midden van de jaren 1950. Zijn sobere, uit de journalistiek ontstane schrijfstijl stond in sterk contrast met zijn imago van avonturier en zijn turbulent persoonlijk leven en zou grote invloed uitoefenen op het moderne Amerikaanse en Europese proza.

Tussen de twee wereldoorlogen werd hij de woordvoerder van de Lost Generation omdat hij in zijn vroege werk de problematiek en de mentaliteit van die generatie het best gestalte gaf. Hemingway was niet alleen actief als schrijver, maar was ook een journalist en oorlogscorrespondent, en daarnaast een avonturier, sportvisser en jager op groot wild, hetgeen tot uiting komt in de onderwerpen die hij voor zijn korte verhalen en romans koos. Tijdens zijn laatste levensjaren leed hij aan zware depressies die uiteindelijk leidden tot zijn zelfmoord op 2 juli 1961. Hij liet drie zonen na: John, met zijn eerste echtgenote Hadley Richardson, en Patrick en Gregory, met zijn tweede echtgenote Pauline Pfeiffer.

Zijn literaire nalatenschap is van blijvende waarde, wat onder meer geïllustreerd wordt door het feit dat zijn belangrijkste werken nooit uit druk zijn geweest.

Artikel lezen
Fairytale bookmark.png 20 oktober
Temperature Anomaly 1880-2012 NL.svg

Onder opwarming van de Aarde, in België ook klimaatopwarming genoemd, wordt de stijging van de wereldtemperatuur sinds de negentiende eeuw verstaan. De gemiddelde temperatuur van de Aardse atmosfeer op grondhoogte is in de periode 1880 tot 2012 met ongeveer 0,85 °C (0,65-1,06 °C) gestegen. Deze opwarming gaat zo goed als zeker gepaard met andere mondiale klimaatveranderingen.

Onder klimaatwetenschappers is het onomstreden dat gedurende de laatste decennia van de 20e eeuw de gemiddelde temperatuur op Aarde is toegenomen. Zij menen bovendien in meerderheid dat deze trend voor een groot deel wordt veroorzaakt door een stijging van de concentratie broeikasgassen in de atmosfeer en dat deze het gevolg is van menselijke activiteiten zoals het verbranden van fossiele brandstoffen, ontbossing en bepaalde industriële en agrarische activiteiten. Sommige wetenschappers zijn van mening dat natuurlijke variatie een belangrijkere reden voor de temperatuurstijging is dan menselijke activiteiten. Anno 2014 zijn, voor zover bekend, ook het publiek en politici in meerderheid de mening toegedaan dat er een klimaatprobleem bestaat en dat dit mede door menselijk toedoen is ontstaan.

Modelberekeningen, geëvalueerd in de rapporten van het Intergovernmental Panel on Climate Change, voorspellen dat de temperatuur op Aarde in 2100 met 1,6 °C (0,9-2,3 °C) gestegen zal zijn ten opzichte van de temperatuur tussen 1850 en 1900 wanneer een ambitieus programma tot het verminderen van de uitstoot van broeikasgassen geïmplementeerd wordt. Andere emissiescenario's komen uit op temperatuurstijgingen tussen de 2,4 en 4,3 °C (1,7-5,4 °C) boven het pre-industriële niveau.

Naar verwachting zullen met name temperatuurstijgingen van meer dan 2 °C grote veranderingen met zich meebrengen voor mens en milieu, onder andere door zeespiegelstijging, toename van droogte- en hitteperioden en extreme neerslag.

Artikel lezen
Fairytale bookmark.png 2 oktober
AhmoseI-StatueHead MetropolitanMuseum.png

Ahmose I (ook wel Amosis I, "Amenes" en "Aahmes"; "uit Iah geboren") was een farao van het oude Egypte en de stichter van de achttiende dynastie. Hij was een lid van het Thebaanse koningshuis, de zoon van farao Tao II Seqenenre en een nauwe verwant van de laatste farao van de zeventiende dynastie, Kamose. Volgens Manetho regeerde hij vijfentwintig jaar. Hij was eerst koning van Thebe van 1550/1549 tot 1540 v.Chr., vervolgens van heel Egypte tot 1525/1524 v.Chr.

Tijdens het bewind van zijn vader of grootvader kwam Thebe in opstand tegen de Hyksos, de heersers van Neder-Egypte. Toen hij zeven jaar oud was, sneuvelde zijn vader in deze strijd, en hij was nog geen tien jaar toen Kamose na een regeerperiode van slechts drie jaar aan onbekende oorzaken overleed. Ahmose I besteeg vervolgens de troon en nam als praenomen of kroningsnaam Neb-Pehty-Re ("De heer van kracht is Re").

Tijdens zijn bewind voltooide hij de verovering en verdrijving van de Hyksos uit het deltagebied, herstelde hij de Thebaanse heerschappij over heel Egypte, en herbevestigde hij met succes de Egyptische macht in de voormalige onderworpen gebieden Nubië en Kanaän. Hij reorganiseerde de administratie van het land, heropende steengroeven, mijnen en handelsroutes en begon enorme bouwwerken van een type ongezien sinds de tijd van het Middenrijk. Dit bouwprogramma culmineerde in de laatste door inheemse Egyptische heersers gebouwde piramide. Ahmoses heerschappij legde de fundamenten voor het Nieuwe Rijk, waaronder de Egyptische macht een hoogtepunt bereikte.

Artikel lezen
Fairytale bookmark.png 25 september
Noord-Atlantische zeester (Asterias amurensis)

Zeesterren (Asteroidea) zijn een groep diersoorten die behoren tot de stekelhuidigen.

Zeesterren hebben een stervormig lichaam met een centrale schijf en meestal vijf langwerpige lobben die armen worden genoemd. De centrale lichaamsschijf omvat de maag, met de mondopening aan de onderzijde. Ingeval de soort een anus heeft, ligt deze aan de bovenzijde. Het uiterlijk loopt per soort uiteen. Zo zijn soorten bekend met enige tientallen armen en zijn er naast de vele bruin-grijze ook rode, blauwe en gele zeestersoorten. Sommige soorten hebben stekels, andere een glad lichaamsoppervlak. Aan de onderkant van de armen bevinden zich buisvoetjes met kleverige napjes. Verder herbergt elke arm delen van het maag-darmstelsel en geslachtsorganen. Zeesterren paren niet maar zetten hun geslachtscellen af in het zeewater. Sommige soorten kennen een vorm van broedzorg. De larven van zeesterren zijn vrijzwemmend en zien eruit als doorzichtige, garnaalachtige diertjes. De larven doorlopen verschillende ontwikkelingsstadia voordat ze veranderen in een kleine zeester. Bij zeesterren kunnen verloren of beschadigde delen van het lichaam regenereren. Het zijn roofdieren en sommige soorten kunnen in korte tijd veel tweekleppigen verorberen.

Zeesterren komen wereldwijd voor, van getijdengebieden tot in de diepzee, maar uitsluitend in zout water. De bekendste soort in België en Nederland is de gewone zeester (Asterias rubens), die een doorsnede tot 50 centimeter kan bereiken. Zeesterren vormen met ongeveer 1900 soorten een van de grootste groepen van stekelhuidigen. Daarnaast zijn er vele uitgestorven soorten bekend. Zeesterren worden vaak levend aangetroffen op het strand en in getijdenpoeltjes.

Artikel lezen
Fairytale bookmark.png 13 november
P geography.png
Eindhoven (→ naar het artikel)

Natuur en landschap: Mount Pinatubo - Yosemite National Park

Steden: Barcelona (Spanje) - Eindhoven - Gouda - Haarlem - Montreal (Canada) - New York City - Praag - Tongeren (stad) - Veldhoven

Staten en deelstaten: Californië - Filipijnen - Koninkrijk der Nederlanden - Sao Tomé en Principe

Verkeer en vervoer: Amsterdamse tram - Metro van Berlijn - Nationale Maatschappij van Buurtspoorwegen - Willemsplein (Arnhem)

P biology.png
Schildpadden (→ naar het artikel)

Algemeen: Evolutie (biologie) - Geschiedenis van de evolutietheorie

Planten: Krappa - Suikerbiet

Ongewervelden: Bidsprinkhanen - Dagpauwoog - Doodshoofdvlinder - Fluweelwormen - Gaasvliegen - Geelgerande watertor - Gehakkelde aurelia - Hommels - Kameelhalsvliegen - Meikever - Mierenleeuwen - Monarchvlinder - Oorwormen - Rechtvleugeligen - Schietmotten - Spinnen (dieren) - Spinnendoders - Teken (dieren) - Trekvlinder - Vliegend hert - Vlinders - Zeekomma's - Zeesterren

Amfibieën: Boomkikker - Kikkers - Olm (salamander) - Ribbensalamander - Vuursalamander

Reptielen: Adder - Brughagedissen - Citipati - Gekko's - Hagedissen - Hazelworm - Ichthyosauria - Kameleons - Karetschildpad - Komodovaraan - Krokodilachtigen - Lederschildpad - Plesiosauria - Pterosauriërs - Ringnekslang - Schildpadden - Sierschildpad - Slangen - Soepschildpad - Tchoiria - Turfanosuchus - Tyrannosaurus

Vogels: Dodo - IJsvogel - Kelenken

Zoogdieren: Apomys gracilirostris - Haas (dier) - Hipposideros diadema - Muizen en ratten van de Oude Wereld - Reuzenotter - Rhynchocyon udzungwensis - Springspitsmuizen - Vogelbekdier - Zeekoeien - Zoogdieren

P history.png
Krijgsolifant (→ naar het artikel)

Geschiedenis naar plaats: Geschiedenis van Georgië - Geschiedenis van Gouda - Geschiedenis van Mexico-Stad - Geschiedenis van Tegelen

Prehistorie: Broch - Ötzi

Oudheid: Ahmose I - Etrusken - Indusbeschaving

Klassieke oudheid: Aspasia - Caligula - Carthago - Constantijn de Grote - Filistijnen - Imperator Caesar Augustus - Iulia Agrippina minor - Kanaal van Corbulo - Livia Drusilla II - Krijgsolifant - Legio X Fretensis - Romeins legionair - Marcus Vipsanius Agrippa - Lucius Vitellius (gouverneur van Syria)

Middeleeuwen: Æthelflæd - Byzantijnse Rijk - Italiaanse renaissance - Marco Polo - Mongoolse Rijk - Nicolas Flamel - Pape Jan - Hertogdom Saksen (1485-1547) - Timoer Lenk - Vikingschip

Jan Ligthart (→ naar het artikel)

Vroegmoderne tijd: Admiraliteit van Friesland - Beleg van Breda (1624-1625) - Beleg van Delfzijl (1813-1814) - Beleg van Deventer (1578) - Beleg van Groenlo (1627) - Belgische Revolutie - Lodewijk Napoleon Bonaparte - Christoffel Columbus - Gouden Eeuw (Nederland) - Habsburgse monarchie - Frederik de Houtman - Maria Aletta Hulshoff - Maritieme geschiedenis van Nederland - Nieuw-Amsterdam (Nieuw-Nederland) - Frederik Hendrik van Oranje - Maurits van Oranje - Orde van de Unie - Pruisen - Gustave Rolin-Jaequemyns - Michiel de Ruyter - Slag bij Nieuwpoort - Tachtigjarige Oorlog - Tien jaren (Tachtigjarige Oorlog)

1900-heden: Bijlmerramp - De Draad - Duitse aanval op Nederland in 1940 - Howard Hughes - Hilton Chicago - Jan Ligthart - Kilroy was here - Moskouse Processen - Operatie Overlord - Plan-Frederiks - Titanic (schip) - Slag om de Ardennen - Spoorslag '70 - Vergissing van Troelstra

Heraldiek en decoraties: Heraldisch kruis - Koningsmantel (kledingstuk) - Onderscheidingen in Turkije

P social sciences.png
Kredietcrisis (→ naar het artikel)

Demografie: Hongaarse minderheid in Roemenië - Malagassiërs - Ojibweg

Economie: Kredietcrisis - Sterkte-zwakteanalyse

Eten en drinken: Lambiek (bier)

Industrie: Edouard Empain

Vlag van Australië (→ naar het artikel)

Politiek: Sergej Kirov - James Madison - Manuel Quezon - Russisch-Oekraïens gasconflict 2006 - Verenigde Naties - Vlag van Australië

Recht: Adoptie

Vrije tijd: Artis - Breien (textiel)

P art.png
Verfransing van Brussel (→ naar het artikel)

Beeldende kunst: Karel Appel - Theo van Doesburg - Impressionisme - Édouard Manet - Hubert Minnebo - Henry Moore - Giovanni Battista Piranesi - Rhinocerus - Nikè van Samothrake - Gustaaf Sorel - Johannes Vermeer

Literatuur: Amerikaanse literatuur - Geoffrey Chaucer - Decamerone - De goddelijke komedie - Ellesmere Chaucer-manuscript - Gothic novel - Ernest Hemingway - Victor Hugo - Franz Kafka - Hubert Lampo - Madame de Staël - Roodbaard (strip) - Stendhal - Surinaamse literatuur - The Canterbury Tales - The First Part of King Henry the Fourth - The Prelude - Très Riches Heures du duc de Berry - Voynichmanuscript

Mythologie: Hippogrief

Taal en schrift: Geschiedenis van de Nederlandse spelling - Kunsttaal - Nederlands in Zuid-Afrika - Subtekst - Verfransing van Brussel - Verwantschap tussen Afrikaans en Nederlands - West-Vlaams

Bette Davis (→ naar het artikel)

Film: Film noir - De krab met de gulden scharen (film) - Joan Crawford - Bette Davis - Gulliver's Travels (1939) - Mary Pickford - Star Trek

Muziek: Beiaard - Jacques Brel - John Entwistle - Linkin Park - Muziek in de Oudheid - Oud-Egyptische muziek - Prince - Rage Against the Machine - The Resistance Tour - Pete Townshend - Weihnachtsoratorium - The Who - Stevie Wonder - Zes suites voor onbegeleide cello (J.S. Bach)

Architectuur: Chicago Board of Trade Building - Dom van Utrecht - Grote of Sint-Janskerk (Gouda) - Hooglandse Kerk - Slot Loevestein - Jan Wils (architect)

Computerspel: Anno 1503: The New World - New Super Mario Bros. - The Legend of Zelda: Ocarina of Time

P religion.png

P philosophy.png

Romeinse religie (→ naar het artikel)

Filosofie: Alchemie - Henry David Thoreau - Timaeus (Plato) - Bernard Williams (filosoof)

Religie: Bernardus Alfrink - Aphrodite - Dalai lama - Heiligdom van de Grote Goden van Samothrake - Lijkwade van Turijn - Meher Baba - Paus Benedictus XV - Paus Johannes Paulus I - Paus Julius II - Paus Pius IX - Paus Pius XI - Pranayama - Romeinse religie - Zonnegroet

Esoterie: Nicolas Flamel - Loge l'Union Provinciale - Westerse astrologie

P sport.png
Johan Cruijff (→ naar het artikel)

Sporten: Formule 1 - Shorttrack (schaatsen) - Snooker - Voetbal in Spanje

Sporters: Johan Cruijff - Josep Guardiola - Bok de Korver - Carl Lewis - Win Remmerswaal

Sportevenementen: Olympische Zomerspelen 1896

Sportteams: Fenerbahçe SK - PSV (voetbalclub)

P physics.png
Salpeterzuur (→ naar het artikel)

Techniek: Dynamic positioning - Enigma (codeermachine) - F-16 Fighting Falcon - Geschiedenis van de olietanker - Iowaklasse - Lucht-luchtraket - George Washington (uitvinder) - Rioolwaterzuiveringsinstallatie - Wetenschap - Zweefvliegen (sport)

Astronomie: Aarde (planeet) - Mars (planeet) - Titan (maan)

Scheikunde: Heterocyclische verbinding - Invar - Lithiumaluminiumhydride - Salpeterzuur

Oceanografie: Geschiedenis van de getijdentheorie - Getijde (waterbeweging)

Niels Stensen (→ naar het artikel)

Wiskunde: Geschiedenis van de wiskunde - Grafentheorie - Hoek (meetkunde) - Pi (wiskunde) - Tweeplaatsige relatie

Informatica: Prolog

Aardwetenschappen: Aardmagnetisch veld - Atlantisch orkaanseizoen 1911 - Eoceen - Geschiedenis van de Aarde - Krijt-Paleogeengrens - Ouderdom van de Aarde - Platentektoniek - Opwarming van de Aarde - Zand

Onderzoekers: Christiaan Huygens - Franz Junghuhn - Hendrik Lorentz - Lise Meitner - Robert Oppenheimer - Nicolaus Steno