Den Helder

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken
Den Helder
Gemeente in Nederland
Vlag van de gemeente Den Helder Wapen van de gemeente Den Helder
Locatie van de gemeente Den Helder
Situering
Hoofdplaats Den Helder
Provincie Noord-Holland
Coördinaten 52°58' NB 4°46' OL
Algemeen
Oppervlakte 178,83 km²
- land 45,31 km²
- water 133,52 km²
Inwoners (31 dec. 2008) 57.610? (1271/km²)
Belangrijke verkeersaders N9 N99 N250, spoorlijn K
Politiek
Burgemeester (lijst) Kees Vriesman waarnemend (PvdA)
Economie
Gemiddeld inkomen (2006) € 12.600 per inw.
Gem. WOZ-waarde (2008) € 163.000
WW-uitkeringen (2007) 12 per 1000 inw.
Autobezit (2007) 383 per 1000 inw.
Overig
Postcode 1780-1788
Netnummer 0223
CBS-code 0400
CBS-wijkindeling zie wijken en buurten
Website www.denhelder.nl
Portaalicoon   Nederland

Den Helder (Sound uitspraak (info·uitleg)) is de noordelijkste gemeente op het vasteland van de Nederlandse provincie Noord-Holland. De regio waar Den Helder in ligt noemt men de Kop van Noord-Holland of Noordkop. De gemeente telt 57.610 inwoners (31 dec. 2008, bron: CBS) op een oppervlakte van 178,83 km², waarvan 133,42 km² water. In de stad zelf wonen ongeveer 45.000 mensen. Bij de stad ligt de belangrijkste marinebasis van Nederland.

Ten noordwesten van Den Helder ligt de zandplaat Noorderhaaks, ten noorden het eiland Texel en ten oosten de uitgestrekte waddenplaat Balgzand.

Inhoud

[bewerken] Plaatsen binnen de gemeente

Hoofdplaats:

  • Den Helder

Dorpen:

Buurtschappen:

Voormalig Buurtschap:

Badplaats (geen officiële woonkern):

[bewerken] Wijkindeling/stadsdelen

Afbeelding CBS-wijken met inwonertallen
Inwonertallen per statistische CBS-wijk in de gemeente (2007).

[bewerken] Aangrenzende gemeenten

   Aangrenzende gemeenten   
    Texel    
     
 Zijpe      Anna Paulowna 

[bewerken] Geschiedenis

De meeste inwoners van de gemeente Den Helder wonen in de gelijknamige stad, globaal genomen ong. 44.000. De belangrijkste delen van Den Helder zijn Nieuw-Den Helder, De Schooten en de Helderse binnenstad. De andere inwoners van de gemeente wonen in de kernen Julianadorp (rond de 15.000) en in Huisduinen (ong. 1000). Deze kernen worden inmiddels als wijken beschouwd, omdat ze dicht bij de stad Den Helder liggen. Huisduinen is trouwens het oorspronkelijke Den Helder; later kwam er nabij Huisduinen een tweede kern. Deze werd Helder genoemd en dat is het begin van het huidige Den Helder.

Sommigen leggen de oorsprong van die naam in een zeegat genaamd Helledore, wat "deur tot de hel" betekent. Wegens de strategische ligging van het zeegat, wat nu het Marsdiep wordt genoemd, zou dit een hel zijn geweest voor de vijandelijke schepen die de Zuiderzee op wilden varen. Echter is deze betekenis meer dan waarschijnlijk ontstaan uit een fabel, sterke verhalen, propaganda of een enkele gebeurtenis rondom dit gebied. Dit is ook terug te vinden in de wat modernistische benaming Den Helsdeur (waarschijnlijk uit de 18e of 19e eeuw stammend). De naam Helder verwijst meer dan waarschijnlijk naar Helle/Helde, wat helling of aflopend stuk land betekent, of Helre, wat een kleine zandigere rug betekent. Den Helder heette voorheen ook 'Nieuwediep': de inwoners zijn nog steeds bekend als 'Nieuwediepers'. Ze worden ook wel 'Jutters' genoemd.

Helder en de rest van het grondgebied van de huidige gemeente Den Helder behoorde in de Vroege Middeleeuwen tot de gouw Texla.

In de Franse tijd werd begonnen met de aanleg van een marinehaven. Ook na het vertrek van de Fransen in 1814[1] bleef de marine in Den Helder, die het uitbouwde tot haar belangrijkste steunpunt. Later nog kwam Julianadorp erbij. Den Helder is dus in feite een vrij nieuwe gemeente met een oud karakter.

Satellietfoto Den Helder (NASA, 2007)
Centrum van Den Helder
Stationsgebied van Den Helder met de Watertoren
Oude Rijkswerf van Den Helder
Nieuw-Den Helder vanuit de uitkijktoren in Mariëndal, Huisduinen met de Lange Jaap op de achtergrond
Vuurtoren van Huisduinen
Duingebied bij Den Helder

[bewerken] Algemeen

Den Helder is bekend als de thuisbasis van de Koninklijke Marine, die een belangrijke werkgever voor de stad en de omgeving is. De meeste marine-activiteiten zijn dan ook in of nabij de stad geconcentreerd: de meeste schepen hebben er hun thuishaven. Daarnaast is er een (onderhouds-) werf, zijn er diverse werkplaatsen en opleidingen (o.a. het Koninklijk Instituut voor de Marine (K.I.M.) en zijn nabij de stad nog een marine-vliegveld (De Kooy) en een marinierskazerne (de Joost Dourleinkazerne op Texel).

Op 22 januari 2005 brak er brand uit in het monumentale voormalige stadhuis van Den Helder aan de Kerkgracht. Inmiddels is het pand weer in de oude stijl gerestaureerd. Het pand is gebouwd in 1851. In de jaren '20 is er ook nog een weeshuis in gevestigd geweest.

De vuurtoren van Den Helder heet in de volksmond Lange Jaap en staat bij Huisduinen. Deze vuurtoren is de langste gietijzeren vuurtoren van Europa (63,45m). De 16-zijdige toren is gebouwd in 1877. Het licht kon op 1 april 1878 ontstoken worden.

Den Helder is één van de 21 zogenaamde Antillianengemeenten. Er wonen ongeveer 1450 Antillianen. Daarnaast zijn er zo’n tweehonderd Antillianen die hier wel wonen, maar die niet zijn ingeschreven. Zij bewegen zich makkelijk tussen de verschillende Antillengemeenten. Vooral de jonge mannen zijn mobiel, en wonen niet op één vast adres. De meeste Antillianen wonen in Nieuw-Den Helder.

[bewerken] Stadsvernieuwing

Sinds het begin van de éénentwintigste eeuw is de gemeente begonnen met het maken van plannen om de binnenstad van Den Helder te vernieuwen. Doel hiervan is om het centrum van Den Helder meer bruisend en levendiger te maken. Diverse tegenslagen hebben er echter voor gezorgd dat de vernieuwing nog niet echt op gang gekomen is. Begin 2007 is de gemeente opnieuw van start gegaan en men verwacht de komende jaren flinke progressie te gaan maken.

De stadsvernieuwing omvat drie projecten:

[bewerken] Centrum

Het Stadshart van Den Helder krijgt de komende jaren een compleet ander gezicht. Er komen nieuwe, eigentijdse horecavoorzieningen, woningen en kantoren. Bovendien staan een nieuw Stadhuis en een nieuwe centrale bibliotheek op de planning. Een netwerk van straten en pleintjes zorgt voor aantrekkelijke wandelroutes. Op die manier ontstaat naar verwachting een veelzijdig en levendig stadscentrum.

Een belangrijk onderdeel van het vernieuwde centrum is de oude rijkswerf Willemsoord. De gemeente wil hier meer horeca en winkels realiseren. Sinds een aantal jaar zit er al een grote bioscoop en een entertainmenthal op Willemsoord. Verder is het doel om Den Helder meer als havenstad te benadrukken. Er wordt dus veel gebruik gemaakt van thema's als "zee", "water", "haven" en "schepen". Men verwacht in 2020 helemaal klaar te zijn met het centrum.

[bewerken] Nieuw Den Helder Centrum

Tot ca. het jaar 2000 was het gebied in en rondom de Falgabuurt in Nieuw-Den Helder een achterstandsgebied. De buurt had te maken met drugsoverlast, werkloosheid, verloedering en criminaliteit. De overlast van de aldaar gevestigde Antillianen liep dermate uit de hand, dat de gemeente eind jaren '90 besloot dat het zo niet langer kon. Er werd begonnen met de sloop van veel verpauperde flats. Anno 2007 is de vernieuwing van de wijk volop aan de gang. Veel flats zijn gesloopt en al deels weer vervangen door nieuwbouw. Een aantal flats zal de komende jaren nog gesloopt gaan worden en vervangen worden door eengezinswoningen. De stedelijke vernieuwing van Nieuw Den Helder zet in op een gevarieerd woningaanbod, met aantrekkelijke winkels en wijkvoorzieningen. Verder is er meer aandacht voor kleine bedrijven in de wijk. Bestaande winkels worden verplaatst naar het Duinparkplan, een nieuwe wijk met "Duinwoningen". Na de zomer van 2007 start de gemeente met het aanleggen van een nieuwe speeltuin.

[bewerken] Stelling Den Helder

De Stelling van Den Helder is Nederlands oudste militaire verdedigingslinie. De aanleg van het eerste fort van de Stelling van Amsterdam startte pas in 1880, zo’n 65 jaar na de voltooiing van het belangrijkste deel van het verdedigingscomplex in de Kop van Noord-Holland. In tegenstelling tot haar Amsterdamse evenbeeld heeft de Helderse linie bovendien daadwerkelijk een militair gebruik gekend. Echter, de laatste decennia is weinig gedaan om de Stelling van Den Helder te behouden. De gemeente heeft besloten om de Stelling weer zichtbaar te maken. De diverse forten langs de stelling zullen worden opgeknapt. De Liniedijk wordt weer meer zichtbaar gemaakt en moet een mooie wandelroute worden en bovendien diverse recreatiemogelijkheden gaan bieden.

[bewerken] Bezienswaardigheden

Musea en andere bezienswaardigheden in Den Helder zijn:

[bewerken] Verkeer en vervoer

[bewerken] Openbaar vervoer

Den Helder is het begin- en eindpunt van de spoorlijn in en uit de richting Alkmaar. Elk halfuur rijdt er een intercity van Den Helder naar Nijmegen. Deze trein stopt tussen Den Helder en Alkmaar op alle stations. Tussen Den Helder en 't Horntje, op het eiland Texel onderhoudt de TESO een veerdienst. Daarnaast vertrekt er ook een, door Connexxion geëxploiteerde, regionale bussen vanuit Den Helder:

  • 135 Hoorn

Zie ook het Hoofdartkel,Openbaar vervoer in Den Helder

[bewerken] Wegvervoer

Verder wordt Den Helder ontsloten door twee Rijkswegen, namelijk de N9 naar Alkmaar (en verder als A9 richting Amsterdam) en de N99 naar Den Oever, waar deze aansluiting geeft op de autosnelweg A7. Aangezien dit twee-baanswegen zijn pleiten de Gemeente Den Helder en ondernemers voor een betere bereikbaarheid van Den Helder. Suggesties hiertoe zijn het opwaarderen van de N9 of N99 tot autoweg en het aanleggen van een geheel nieuwe aftakking vanaf de A7 bij Wieringerwerf richting Den Helder. Vooralsnog is de Minister van Verkeer en Waterstaat niet van plan om veel geld te steken in de bereikbaarheid van de Kop van Noord-Holland.

Vanaf de veerhaven naar Texel loopt dwars door Den Helder de provinciale weg N250, die bij De Kooy overgaat in de N9 richting Alkmaar.

De luchthaven Den Helder airport ligt net te zuiden van Den-Helder. Verschillende bedrijven verzorgen chartervluchten en rondvluchten.

Sluisbrug bij Den Helder


[bewerken] Politiek

Het College van Burgemeester en Wethouders van Den Helder bestaat uit:

  • Wethouders:
    • Paul Kragt (PvdA)
    • Hans Boskeljon (PvdA)
    • Cor Hienkens (CDA)
    • Bernard Fritzsche (VVD, ½ fte)
    • Linda Rose Smit (VVD, ½ fte)

De gemeenteraad telt 31 zetels en bestaat uit:

[bewerken] Bekende Nieuwediepers

Nieuwediepers zijn mensen die in Den Helder geboren zijn. Namen van bekende personen die in Den Helder geboren zijn:

[bewerken] Partnerstad

Sinds 1980 is Lüdenscheid in het Duitse Noord-Rijnland-Westfalen partnerstad van Den Helder.

[bewerken] Foto's

Luchtfoto van de Lange Jaap

Watertoren van Den Helder

Eén van de oude kanonnen in Den Helder.

[bewerken] Externe links

Referenties:
  1. ↑ De Fransen vertrokken op 4 mei 1814 uit Den Helder.
Plaatsen in de gemeente Den Helder Wapen van Den Helder

Hoofdplaats: Den Helder       Dorpen: Huisduinen · Julianadorp     Buurtschappen: Friese Buurt · De Kooy · Noorderhaven
Badplaats: Julianadorp aan Zee     Voormalig buurtschap: Blauwe Keet · Kleine Keet
Gemeenten in de provincie Noord-Holland

Aalsmeer · Alkmaar · Amstelveen · Amsterdam · Andijk · Anna Paulowna · Beemster · Bergen · Beverwijk · Blaricum · Bloemendaal · Bussum · Castricum · Den Helder · Diemen · Drechterland · Edam-Volendam · Enkhuizen · Graft-De Rijp · Haarlem · Haarlemmerliede en Spaarnwoude · Haarlemmermeer · Harenkarspel · Heemskerk · Heemstede · Heerhugowaard · Heiloo · Hilversum · Hoorn · Huizen · Koggenland · Landsmeer · Langedijk · Laren · Medemblik · Muiden · Naarden · Niedorp · Oostzaan · Opmeer · Ouder-Amstel · Purmerend · Schagen · Schermer · Stede Broec · Texel · Uitgeest · Uithoorn · Velsen · Waterland · Weesp · Wervershoof · Wieringen · Wieringermeer · Wijdemeren · Wormerland · Zaanstad · Zandvoort · Zeevang · Zijpe

Nederland · Provincies · Gemeenten
 
Persoonlijke instellingen
Boek maken