12e eeuw

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken

Overzicht van de jaren in en rond de 12e eeuw
Jaren 90	1090	1091	1092	1093	1094	1095	1096	1097	1098	1099
Jaren 0	1100	1101	1102	1103	1104	1105	1106	1107	1108	1109
Jaren 10	1110	1111	1112	1113	1114	1115	1116	1117	1118	1119
Jaren 20	1120	1121	1122	1123	1124	1125	1126	1127	1128	1129
Jaren 30	1130	1131	1132	1133	1134	1135	1136	1137	1138	1139
Jaren 40	1140	1141	1142	1143	1144	1145	1146	1147	1148	1149
Jaren 50	1150	1151	1152	1153	1154	1155	1156	1157	1158	1159
Jaren 60	1160	1161	1162	1163	1164	1165	1166	1167	1168	1169
Jaren 70	1170	1171	1172	1173	1174	1175	1176	1177	1178	1179
Jaren 80	1180	1181	1182	1183	1184	1185	1186	1187	1188	1189
Jaren 90	1190	1191	1192	1193	1194	1195	1196	1197	1198	1199
Jaren 0	1200	1201	1202	1203	1204	1205	1206	1207	1208	1209

De 12e eeuw (van de christelijke jaartelling) is de 12e periode van 100 jaar, dus bestaande uit de jaren 1101 tot en met 1200. De 12e eeuw behoort tot het 2e millennium.

[bewerken] Belangrijke gebeurtenissen van de 12e eeuw

De westkant van Frankrijk wordt beheerst door het Huis Anjou. Vanaf het midden van de eeuw regeert een tak uit dit geslacht, het Huis Plantagenet, Engeland.
Het feodale recht van molendwang ontstaat in West-Europa met het doel een deel - bijvoorbeeld een tiende - van het graan als belasting te kunnen innen.

In de lente van 1147 geeft de Paus zijn goedkeuring voor de kruistocht op het Iberisch Schiereiland. Tevens geeft hij Alfons VII van Castilië toestemming om zijn campagnes tegen de Moren als onderdeel van de Tweede Kruistocht te beschouwen.
De Val van Edessa in 1144 leidt tot een oproep voor een nieuwe kruistocht door Paus Eugenius III in 1145 en 1146.
Er worden geestelijke ridderorden opgericht ter bescherming van de Kruisvaarders. De twee grootste zijn die van de Tempeliers en de Maltezer Ridders.
In 1187 vindt de Slag bij Hittin plaats tegen de kruisvaardersstaten en wordt Jeruzalem door Saladin veroverd.

Opkomst van de cisterciënzers. De bouw van de grote abdijkerk van Cîteaux duurt van 1140 tot 1193. Bernard van Clairvaux stelt de 'eenvoud ter navolging van Christus' tegenover de 'pracht ter ere van God' in de Abdij van Cluny, een benedictijnenabdij. Met zijn mystieke geloofsbeleving raakt hij in conflict met Pierre Abélard, die het geloof vanuit de rede benadert.
Petrus Waldo geeft zijn bezit aan de armen en gaat prediken. Het evangelie laat hij vertalen in het Occitaans, de taal van Zuid-Frankrijk, waardoor het ook voor de gewone mensen goed te begrijpen is. Petrus en zijn volgelingen trekken rond om hun kennis van de Bijbel te verspreiden. Zij brengen daarbij kritiek uit op de levenswijze van de rijke geestelijken.
begin opkomst van het humanisme

Het graafschap Leuven overvleugelt de andere graafschappen in de Brabantgouw. De graven van Leuven worden ook hertog van Neder-Lotharingen, en in 1183 of 84 wordt Brabant zelf een hertogdom.
De Vlaamse graven Diederik van de Elzas en zijn zoon Filips van de Elzas regeren met de steun van de steden, die ze stadsrechten geven. Vlaanderen komt tot welvaart. Een reeks van havensteden wordt aangelegd: Grevelingen, Mardijk, Duinkerke, Nieuwpoort, Damme en Biervliet.

Opkomst van de Republiek Venetië en de Republiek Genua.
Voor het eerst worden specerijen geïmporteerd, geleverd door Arabische handelaren.
De jaarmarkten van Champagne groeien uit tot de economische draaischijf tussen de twee welvarendste delen van Europa, het noorden van Italië en Vlaanderen.De handel bestaat onder meer uit laken uit Vlaanderen, bont uit Scandinavië, leer uit Spanje en via Italië specerijen en zijde uit het oosten. Het belang van de markten ligt echter vooral in de geld- en kredietmarkt die met name door Italiaanse handelaren wordt beoefend.

In 1172 verslaat Saladin de laatste kalief van de Fatimiden. De Fatimiden zijn isma'iliten, een tak van het sjiisme. Saladin bekeert de Egyptenaren om, opnieuw, soennitisch te worden. In tegenstelling tot de Fatimiden, erkent Saladin de autoriteit van de Abbasidische kalief in Bagdad.
Vestiging van de dynastie der Almohaden in de Mahreb.

Tijdperk van de vroeggotiek in de kerkbouw. Het koor wordt voorzien van een serie straalkapellen waarbij de tussenliggende muren kunnen worden weggelaten door de toepassing van kruisribgewelf, spitsboog en pilaren. Hiervoor wordt de luchtboog verder ontwikkeld. Zo ontstaat een sterke constructie die een grotere verticaliteit toelaat.
De Arabische handelaren brengen eeuwenoude werken mee van Perzische en Arabische wetenschappers. Ze worden vertaald in het Latijn en geven een sterke impuls aan de wetenschapsbeoefening in het Westen.
De Nestorkroniek vertelt in Kerkslavisch en vanuit christelijk gezichtspunt de geschiedenis van het Kievse Rijk en de aangrenzende Russische landen.

Decennia in de 12e eeuw
<< · 1100-1109 · 1110-1119 · 1120-1129 · 1130-1139 · 1140-1149 · 1150-1159 · 1160-1169 · 1170-1179 · 1180-1189 · 1190-1199 · >>

Eeuwen in het 2e millennium n.Chr.
<< · 11e · 12e · 13e · 14e · 15e · 16e · 17e · 18e · 19e · 20e · >>

Zie de categorie 12th century van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.