Graan

Graan is een verzamelnaam voor de vruchten van eenzaadlobbige cultuurgewassen uit de familie van de grassen die samen wereldwijd de belangrijkste voedingsbron voor de mens vormen.

Inhoudsstoffen

Inhoudsstoffen van verschillende graansoorten (per 100 g)
max min	Energie (kJ)	Eiwit (g)	Vet (g)	Koolhydraat (g)	Calcium (mg)	IJzer (mg)	Kalium (mg)	Magnesium (mg)	Vitamine
									B1 (mg)	B2 (mg)	B6 (mg)	E (mg)	Foliumzuur (mg)	Nicotinezuur (mg)
Spelt	1470	11,5	2,7	69,0	22	4,2	447	130	0,40	0,15	0,27	1,6	0,03	6,9
Gerst	1430	11,0	2,1	72,0	38	2,8	444	119	0,43	0,18	0,56	0,67	0,065	4,8
Haver	1530	12,5	7,1	63,0	79,6	5,8	355	129	0,52	0,17	0,75	0,84	0,033	1,8
Gierst	1510	10,5	3,9	71,0	25	9,0	215	170	0,46	0,14	0,75	0,1	0,01	4,8
Maïs	1498	9,0	3,8	71,0	15	1,5	330	120	0,36	0,20	0,40	2,0	0,026	1,5
Rijst	1492	7,5	2,2	75,5	23	2,6	150	157	0,41	0,09	0,67	0,74	0,016	5,2
Rogge	1323	8,8	1,7	69,0	64	5,1	530	140	0,35	0,17	0,29	2,0	0,14	1,8
Tarwe	1342	11,5	2,0	70,0	43,7	3,3	502	173	0,48	0,24	0,44	1,35	0,09	5,1

Graan en gluten

Boven (vlnr) 1: rogge, 2: haver, 3: ? Onder (vlnr) 4: durumtarwe, 5: gebaarde tarwe, 6: ongebaarde tarwe, (7): gerst

Er kan onderscheid worden gemaakt tussen glutenbevattende granen en granen/grassen zonder gluten. Haver is een speciaal geval, dit is van nature glutenvrij maar door contaminatie (kruisbesmetting met gluten) kunnen patiënten met coeliakie dit vaak niet eten. Grassen worden soms ook tot graan gerekend maar zijn van nature glutenvrij.

De groep glutenbevattende granen bevat onder andere:

• gerst
• haver
• rogge
• Kamut, een lang vergeten graansoort die is herontdekt nadat deze werd gevonden in een piramide.
• tarwe, onder andere durum (macaronitarwe) en gewone tarwe (broodtarwe).

De volgende granen bevatten weliswaar gluten, maar veroorzaken geen coeliakie:

• mais
• rijst
• teff

Granen die glutenvrij (gliadinevrij) zijn:

• gierst
• sorghum

Spelt, emmertarwe en eenkoorn zijn voorlopers van tarwe. Triticale of tarwerogge is ontstaan uit een kruising van tarwe met rogge.

Boekweit wordt als cultuurgewas wel eens tot de granen gerekend, maar dit is niet correct. Het is geen gras of zelfs geen eenzaadlobbige, maar behoort tot de duizendknoopfamilie. Boekweit is glutenvrij.

Zie ook

• Grassen

Externe links

• Boerderij.nl - Thema Granen

Mediabestanden

Zie de categorie Cereals van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.