Voedsel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Samenvoegen van Iemand vindt dat de tekst van voedingsmiddel in dit artikel ingevoegd zou moeten worden, of dat er een duidelijkere afbakening tussen beide artikelen dient te worden gemaakt. Als de tekst wordt ingevoegd, dient dat artikel een redirect te worden (hier melden).
Dit artikel behoort tot
de reeks over kookkunst

Foods.jpg

Bereidingstechnieken en benodigdheden

Keukengerei
Kooktechnieken

Ingrediënten en soorten voedsel

Kruiden en specerijen
Sauzen - Soepen
Vlees - Vis
Groente - Fruit
Kaas - Pasta
Drank - Andere ingrediënten
Nagerechten

Regionale keukens

Westers - Latijns-Amerika
Caribisch - Indiaans
Aziatisch - Indiaas
Thais - Midden-Oosten
Mediterraan - Afrikaans
Polynesisch - Chinees
Filipijns

Culinaire geschiedenis

Oud-Egyptische keuken
Middeleeuwse kookkunst

Zie ook

P Food.png Horeca
Wikibooks-kookboek

Portaal  Portaalicoon  Eten & Drinken

Onder voedsel wordt verstaan alle organische stoffen die organismen nodig hebben. Met deze stoffen kunnen organismen energie opwekken voor alle processen in de cellen en kan een organisme groeien. Organismen die hun voedsel betrekken van andere organismen worden heterotroof genoemd.

Organismen die in staat zijn organische stof uit anorganische stof te produceren worden autotroof genoemd. Een misverstand is het om de anorganische stoffen die de autotrofe organismen tot zich nemen tot voedingsstoffen te rekenen.

Voedselbetrekkingen spelen in de levende natuur een voorname rol. Zij worden weergegeven in een voedselketen en een voedselweb.

Mens en voeding[bewerken]

Welke stoffen de mens wel en welke niet kunnen dienen tot voedsel is in de loop der tijden gebleken door natuurlijke selectie. Door schade en schande is vastgesteld wat giftig is en dus schadelijk voor het organisme. Deze kennis is mondeling of schriftelijk overgeleverd. Een voorbeeld van schriftelijke overlevering vormt de Thora waarin voorschriften over de voeding en de voedingsbereiding staan die door God zijn doorgegeven aan Mozes. Sommige van de kosjere voedingsvoorschriften (o.a. geen varkensvlees, strikt gescheiden bereiding) speelden, in een tijd dat hygiëne nagenoeg onbekend was, een rol in het voorkomen van ziekten.

Voedingsvoorschriften zijn terug te vinden in (bijna) alle religies. Dat maakt, dat voedingsleer een van de oudste vormen van kennis is, die de mensheid heeft. Voedsel voor mensen heeft een hele ontwikkeling doorgemaakt. Eerst at de mens het voedsel voornamelijk rauw, maar al snel werd het de gewoonte het eten te bereiden, hoewel er uitzonderingen zijn. Door koken of braden werd het eten niet alleen smakelijker, maar ook beter verteerbaar.

Voedingspatronen[bewerken]

In de westerse wereld is het voedsel erg veranderd, vooral vanaf de jaren vijftig van de twintigste eeuw. Met de opkomst en vergrote beschikbaarheid van de levensmiddelentechnologie en nieuwe bereidingswijzen veranderde en verbeterde ook ons voedsel. Conserveringstechnieken maken het mogelijk, voedsel lang te bewaren.

In de jaren zestig ontstond een reactie op de massaproductie van voedsel. Mensen gingen zich toeleggen op het maken en verkopen van biologisch voedsel, dat voortkomt uit de ecologische landbouw. Ook biologisch-dynamisch voedsel won aan belangstelling door de voedingsleer uit de antroposofie. Door de opkomst van de bio-industrie ontstonden ook mensen die vegetariër of veganistisch werden.

Tegenwoordig wordt de voeding van de westerse mens ingedeeld in een aantal categorieën:

Daarnaast worden er in de handel voedingssupplementen aangeboden.

Schijf van vijf[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Schijf van vijf voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De schijf van vijf is een hulpmiddel dat in Nederland wordt gebruikt in de voorlichting over goede en gezonde voeding, gericht op het grote publiek. Het idee is dat uit elk van de vijf groepen van voedingsstoffen iedere dag een keuze wordt gemaakt, en die keuzen in de maaltijd van die dag te verwerken.

  1. Groente en fruit
  2. Brood, pasta en peulvruchten
  3. Zuivel, vlees(waren), vis, ei en vleesvervangers
  4. Vetten en olie
  5. Vocht

De schijf van vijf geeft behalve vijf groepen voedingsmiddelen ook vijf regels, of aanbevelingen:

  • Eet gevarieerd
  • Niet te veel
  • Gebruik minder verzadigd vet
  • Eet volop groente, fruit en brood
  • Ga veilig met voedsel

In Vlaanderen is de voedingsdriehoek meer gebruikelijk. Hoe ziet de voedingsdriehoek eruit? Het is in principe hetzelfde als de schijf van vijf maar dan in de vorm van een driehoek.

Medisch[bewerken]

Zonodig kan voedsel worden toegediend als sondevoeding of via een infuus.

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]