Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
| Rijst |
Oude rijstvariëteiten: A) Lang, dunne korrel met purperen kafjes.
(B) Rondkorrelige rijst met witte kafjes.
(C) Pluimen van rijst met goudgele kafjes (voorgrond)
en rijst met purperen bladeren (achtergrond).
(D) Lange onkruidrijst met bleke bladeren en zilverwitte kafjes. |
| Taxonomische indeling |
|
|
| Soort |
Oryza sativa
L. (1753) |
rijst |
Rijst op  Wikispecies |
Rijst (Oryza sativa) behoort als alle granen tot de grassenfamilie (Poaceae). Rijst is het belangrijkste voedsel voor een groot deel van de wereldbevolking, vooral in de warmere streken. In de subtropen wordt de ondersoort Oryza sativa subsp. japonica verbouwd, terwijl in de tropen de ondersoort Oryza sativa subsp. indica de overhand heeft. China is de grootste producent en consument van rijst en Thailand is de grootste exporteur.
In oktober 2000 werd door de BBC bekendgemaakt dat de oudste rijst die door boeren gecultiveerd werd, in Zuid-Korea is ontdekt. [1] Via radiometrische datering zou zijn vastgesteld dat de 59 gecarboniseerde rijstkorrels dateren uit de periode van 12.000 tot 13.000 jaar v. Chr. Dit zou ruim 3000 jaar ouder zijn dan de rijstkorrels die zijn ontdekt langs de Gele Rivier en de Jangtsekiang in China. De rijstkorrels zijn gevonden tijdens opgravingen door Lee Yung-jo en Woo Jong-yoon tussen 1997 en 2001 in de Zuid-Koreaanse provincie Noord-Chungcheong. Op dit bericht kwam echter geen enkel vervolg meer, zodat de vondst eerder moet worden beschouwd als de uiting van een op Koreaans nationalisme gebaseerde wens de oudste rijstvondst te kunnen claimen. [1]
In Amerika worden overwegend rijstrassen verbouwd die een lange korrel geven. In Nederland wordt overwegend langkorrelige rijst gegeten. In Azië worden veel meer rijstrassen verbouwd die een korte korrel geven.
In Japan wordt een apart type sake-rijst verbouwd voor het maken van de hogere kwaliteiten sake. Deze rijst met een lange korrel wordt meer dan 1 m hoog, heeft een zwaar oor en wordt handmatig geoogst.
Afhankelijk van de soort zetmeel in de korrel is er gewone rijst en kleefrijst. Kleefrijst bevat veel meer amylopectine dan gewone rijst, die meer amylose bevat. Deze kleefrijst ziet er witter uit dan gewone rijst en kleeft na bereiding.
Er zijn rassen die geschikt zijn voor de zogenaamde natte rijstverbouw en rassen die geschikt zijn voor de droge rijstverbouw. Bij de natte rijstverbouw worden de velden onder water gezet zoals in sawa's. De voornaamste functie van het onder water zetten is onkruidbestrijding.
In Afrika komt een andere soort voor, Oryza glabberima. Deze soort die goed resistent is tegen ziekten en plagen en door zijn snelle vegetatieve ontwikkeling onkruid onderdrukt, wordt al eeuwenlang in onder meer Equatoriaal-Guinea, Guinee-Bissau, Sierra Leone en Senegal gegeten. Recentelijk heeft het WARDA (Afrikaans onderzoekscentrum voor rijst) rassen geïntroduceerd die voortgekomen zijn uit kruisingen tussen Oryza sativa subsp. japonica en Oryza glabberima. Deze rassen zijn bekend onder de naam NERICA - New Rice for Africa.
[bewerken] Parboiled rijst
Parboiled rijst is in de kafjes gekookte rijst, waardoor er meer nutriënten behouden blijven na het pellen van de rijstkorrel en het makkelijker klaar te maken is. Ook de textuur van de korrel verandert door het koken. Parboiled rijst wordt al meer dan 2000 jaar toegepast en is waarschijnlijk ontstaan in de omgeving van de Perzische Golf. Tegenwoordig wordt het veel gegeten in onder meer India en Pakistan.
[bewerken] Bereidingswater
Bereide rijst bestaat in grote mate uit water. De samenstelling van dat water is bijgevolg van belang. De TVS of totaal vaste stof die dat water bevat is van invloed op de oplossingsvermogen van het water om tot hetzelfde resultaat te komen. Het soort drinkwater zal dus in hoge mate de smaak en het uitzicht en dus de waardering bepalen. Dezelfde rijst van hard leidingwater ofwel van bronwater met eventueel gunstiger TVS en pH zal een ander uitzicht hebben en anders smaken. Water met een lage TVS en gunstige pH zal rijst ook gelijkmatiger gaar maken ( ook binnenin ) en niet, zoals bij water met hoge TVS of hard water, buitenuit week en sponzig en binnenin hard en taai. Het oplossingsvermogen en de zuurtegraad van water heeft dus invloed.
| Referenties: |
- ↑ Kim, Minkoo, 'Multivocality, Multifaceted Voices, and Korean Archaeology' in: Junko Habu, Clare Fawcett, John Matsunaga (eds.), Evaluating Multiple Narratives. Beyond Nationalist, Colonialist and Imperialist Archaeologies, New York (Springer) 2007, pp.118-138, ISBN 0-387-71824-9
|
|
|
|
Gepelde en geslepen rijst
|
|
Wikispecies
