Sierra Leone

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken
Republic of Sierra Leone

Vlag van SierraLeone
(Details)

Locatie van SierraLeone
Basisgegevens
Officiële landstaal: Engels
Hoofdstad: Freetown
Regeringsvorm: Republiek
Religie: Islam 60%, Christendom 30%, Animisme 10%
Oppervlakte: 71.740 km² [1] (0,2% water)
Inwoners: 4.963.298 (2004)[2]
6.294.774 (2008)[3] (87,7/km² (2008))
Overige
Volkslied: High we exalt Thee, realm of the free
Munteenheid: leone Le (SLL)
UTC: +0
Web | Code | Tel. .sl | SLE | 232
Topografie
Kaart van Sierra Leone (VN) [klik voor vergroting]
Zie ook
Portaal:Landen & Volken   Portaal Landen & Volken

Sierra Leone is een land in West-Afrika. Het grenst aan Guinee en Liberia, en heeft een kustlijn aan de Atlantische Oceaan. De hoofdstad is Freetown.

Inhoud

[bewerken] Geschiedenis

Zie Geschiedenis van Sierra Leone voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Na de ontdekking door de Portugezen in 1461 (Sierra Leone is afgeleid van Serra Leoa; Portugees voor Leeuwenberg), was het land voor de Europeanen vooral interessant als bron van slaven. Vanaf Bunce Island alleen al werden tussen 1670 en 1807 duizenden slaven verscheept naar Amerika en West-Indië.

In 1787 werd een nederzetting gebouwd door bevrijde slaven uit Londen op het schiereiland (nu Western Area) dat zij The Province of Freedom noemden. De huidige hoofdstad Freetown werd in 1792 gesticht door vrijgelaten Afro-Amerikaanse slaven, later kwamen daar Marrons uit Jamaica bij, enkele compagnieën soldaten uit Brits West-Indië en bevrijde Afrikanen. Vanaf 1808 patrouilleerden de Engelsen langs de kust van West-Afrika en onderschepten zo illegale slavenhalers. De bevrijde slaven werden in Freetown aan land gelaten. Na verloop van tijd vormden deze verschillende groepen kolonisten één bevolkingsgroep (de Creolen/Krio) met een eigen taal; het Krio.

In 1808 werden het schiereiland (The Western Area) en Bonthe (Sherbro) Island samen een Britse kroonkolonie, waarin de Creoolse elite een prominente rol zou gaan spelen in de handel, het onderwijs en missiewerk. Tevens diende Freetown als de hoofdstad van Brits West-Afrika. De relatie tussen de kolonie en het achterland werd gekenmerkt door dominantie van de Creolen. De Britten en Creolen drongen steeds verder door en sloten verdragen met lokale Chiefs om de handel veilig te stellen, onder voortdurende dreiging van concurrenten: de Fransen trachtten vanuit het Noorden hun invloedssfeer uit te breiden. In 1896 verklaarden de Engelsen daarom het achterland tot protectoraat.

Sierra Leone verkreeg zijn onafhankelijkheid op 27 april 1961. Tussen 1991 en 2001 had het land te lijden onder een bloedige burgeroorlog waardoor de helft van het land gevechtsgebied werd en een kwart van de bevolking moest vluchten, zie Burgeroorlog Sierra Leone voor een uitgebreidere beschrijving.

[bewerken] Geografie

Grote plaatsen in Sierra Leone zijn:

De urbanisatiegraad betrof in 2008 38%. [4]

[bewerken] Bestuurlijke indeling

Zie Deelgebieden van Sierra Leone voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Sierra Leone is ingedeeld in drie provincies (Eastern, Northern en Southern Province) en één buiten-provinciaal gebied waarin de hoofdstad Freetown ligt (Western Area). Deze vier subnationale entiteiten zijn op hun beurt ingedeeld in veertien districten.

Provinciale indeling van Sierra Leone
Districten van Sierra Leone

[bewerken] Bevolking

[bewerken] Demografie

[4]
  • Levensverwachting (bij geboorte): 41,2 jaar (schatting 2009)
  • Bevolkingsgroei: 2,3% (schatting 2009)
  • Geboortecijfer: 44,7/1000 (schatting 2009)
  • Sterftecijfer: 22,3/1000 (schatting 2009)
  • Zuigelingensterfte: 154,4/1000 (schatting 2009)
  • Analfabetisme: totaal 64,9%, mannen 53,1%, vrouwen 75,6% (schatting 2004)

[bewerken] Bevolkingsgroepen

Sierra Leone kent circa twintig van oorsprong Afrikaanse bevolkingsgroepen, waarvan de Mende (30%) en de Temne (30%) de grootste zijn. Daarnaast tellen de Krio, Creolen die afstammen van bevrijde slaven, 10%. Ook zijn er een aantal minderheidsgroepen zoals Libanezen, Indiërs, Europeanen, Chinezen, Pakistanen en vluchtelingen uit naburige landen, waaronder uit Liberia als gevolg van de laatste burgeroorlog. [4] Deze minderheden bewonen vooral Freetown en omgeving.

[bewerken] Religie

Zestig procent van de bevolking hangt de soennitische islam, tien procent het animisme en dertig procent het christendom. [4] In de praktijk komt het er op neer dat animisme door vrijwel iedere Sierraleoner in meer of mindere mate wordt aangehangen, ongeacht tot welke religieuze beweging iemand behoort. Ook onderlinge huwelijken tussen christenen en moslims zijn aan de orde van de dag.

De oorspronkelijke bewoners zijn overwegend islamitisch; de noordelijke stammen neigen vooral naar de islam, de zuidelijke daarentegen, neigen meer naar het christendom. De Krio zijn vrijwel allemaal christelijk. Alle autochtone bevolkingsgroepen kennen daarnaast animisme.

[bewerken] Talen

  • Engels is de officiële taal, desalniettemin spreekt maar een klein percentage van de bevolking Engels.
  • Het Krio (Creools Engels) fungeert als lingua franca; zowel tussen autochtone bewoners onderling, als tussen autochtonen, Creolen en andere minderheden. Zeker 95% van de totale bevolking spreekt Krio.
  • Daarnaast hebben leden van kleinere bevolkingsgroepen in het noorden van het land vaak ook kennis van het Temne en in het zuiden van Mende.
  • Naast Krio, Temne en Mende kent Sierra Leone nog 15 bevolkingsgroepen met eigen talen; het Limba, Bom, Gula, Bullom, Kisi, Kono, Krim, Koranko, Mandingo, Fula, Sherbro, Soso, Loko, Vai en Yalunka.

[bewerken] Politiek

[bewerken] Systeem

Presidentiële republiek. Parlement: House of Representatives. 68 Leden. Verkiezingen om de 5 jaar. Kiesrecht vanaf 18 jaar. Sinds 28 mei 1997 is het parlement opgeheven. Het eenkamerparlement met 112 zetels wordt elke 5 jaar gekozen. De president is zowel regeringsleider als staatshoofd, en Sierra Leone maakt deel uit van het Gemenebest.

De regeringsleider is momenteel Ernest Bai Koroma (sinds 17 september 2007).

[bewerken] Burgeroorlog en wederopbouw

Zie Burgeroorlog Sierra Leone voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Tussen 1991 en 2002 woedde in Sierra Leone een burgeroorlog. Vanaf 1991 voerde het Revolutionair Verenigd Front (Revolutionary United Front, RUF) strijd tegen de toenmalige regeringstroepen. Het RUF werd gesteund door Liberiaanse opstandeling van het Liberiaanse National Patriotic Liberation Front (NPFL) en de latere Liberiaanse president Charles Taylor. Taylor werd op zijn beurt weer gesteund door Guinee en Nigeria. In 1992 verloor Sierra Leone's president Joseph Saidu Momoh de macht in een militaire staatsgreep. Valentine Strasser werd de nieuwe leider van Sierra Leone, Strasser zocht de oplossing in het gevecht en vestigde een militair regime. Rond 1995 bereikte de burgeroorlog een hoogtepunt: de helft van het land was gevechtsgebied, een kwart van de bevolking was op de vlucht. In 1996 pleegde Strassers rechterhand, generaal Julius Maada Bio, een staatsgreep en nam de macht over. Hij begon een democratiseringsproces en startte onderhandelingen met de opstandelingen. Onder druk van de internationale gemeenschap werden er verkiezingen gehouden, deze verkiezingen werden gewonnen door Ahmed Tejan Kabbah van de Sierra Leone People's Party (SLPP). Kabbah kreeg echter niet het leger achter zich.

In 1997 blies een groep soldaten de poorten van de Pademba Road Prison in Freetown open, ze bevrijdden meer dan 600 gevangenen (vooral soldaten) waaronder voormalig majoor Johnny Paul Koroma. Koroma nam met zijn soldaten de macht over, de regering Kabbah ging in ballingschap in buurland Guinee. Koroma vestigde een militair regime onder de naam Armed Forces Revolutionary Council (AFRC). De RUF en het AFRC werkten samen, gezamenlijk voerden ze een schrikbewind over Sierra Leone. In 1998 werden de RUF en AFRC verjaagd door de Civil Defense Forces van Kabbah samen met internationale troepen, De Kabbah-regering werd weer geïnstalleerd en er werden pogingen ondernomen tot vredesonderhandelingen. In januari 1999 viel het People's Army van de AFRC-RUF de hoofdstad Freetown binnen en voerden de actie 'No Living Thing' uit, deze terreurcampagne breidde zich snel uit over het hele land en was het dieptepunt van de burgeroorlog. Tijdens deze terreurcampagne vielen meer doden dan in de acht jaar burgeroorlog die eraan vooraf ging. In hetzelfde jaar werd een vredesverdrag gesloten en werden VN-troepen in het land gestationeerd, drie jaar later - in januari 2002 - legde de RUF definitief de wapens neer.

Vanaf 2002 werkt Sierra Leone aan de wederopbouw van het land. Er is in het land een Sierra Leone-tribunaal gaande vanwege de oorlogsmisdaden begaan tijdens de burgeroorlog. Onder de aangeklaagden bevindt zich de voormalige Liberiaanse president Charles Taylor. Ook is er een "waarheids- en verzoeningscommissie" ingesteld die als belangrijkste taak heeft om de oorlogsmisdaden te documenteren.

[bewerken] Muziek

Zie Muziek van Sierra Leone voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Sierra Leone kent vele muziekgenres zoals Palm-wine, Gumbe, Afropop/Afro Highlife en traditionele muziek zoals Bubu-music. Momenteel is een fusie tussen Afrikaanse en West-Indische genres en Hiphop en R&B erg in trek onder de jongere generatie. De nieuwe generatie artiesten laat zich inspireren door R&B, Hiphop, Zouk, Dancehall en N'dombolo en zingt hoofdzakelijk in het Krio. Bekende artiesten zijn Emmerson, Manzu avec C-Bolt, 2 plus 1, Succulent en K-man. Zie hiervoor bijvoorbeeld ook de lijst van Afrikaanse muzikanten.

[bewerken] Economie

[bewerken] Gegevens

[bewerken] Ontwikkeling en armoede

Bij de Index van de menselijke ontwikkeling werd Sierra Leone als minst ontwikkelde land geclassificeerd. [5] Daarnaast leeft volgens het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties 70,2% van de bevolking onder de armoedegrens. [6]

[bewerken] Toerisme

Sierra Leone wordt wel het land met de mooiste stranden van Afrika genoemd. De Atlantische kust van Sierra Leone kent lange witte, ongerepte zandstranden. Langs de kust van Freetown liggen talloze hotels, eetgelegenheden en uitgaansgelegenheden. Ook zijn er tal van interessante historische trekpleisters zoals de oude Creoolse dorpen op het schiereiland (The Western Area), een slavenfort op Bunce Island, de Banana en Turtle eilanden, het Bintimani gebergte, mangrovebossen en de Charlotte Falls watervallen. Sierra Leone kent verder tal van wildreservaten zoals:

  • Tacugama Chimpanzee Sanctuary; een opvangpark voor Chimpansees.
  • Tiwai Island Wildlife Sanctuary; waar meer dan 135 verschillende vogelsoorten zijn te spotten.
  • Outamba-Kilimi National Park
  • Mamunta Mayosso Wildlife Sanctuary

Verder zijn er tal van toeristische trekpleisters in Freetown.

[bewerken] Zie ook

[bewerken] Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties:

Wikimedia Commons
Landen in Afrika

Algerije · Angola · Benin · Botswana · Burkina Faso · Burundi · Centraal-Afrikaanse Republiek · Comoren · Congo-Brazzaville · Congo-Kinshasa · Djibouti · Egypte · Equatoriaal-Guinea · Eritrea · Ethiopië · Gabon · Gambia · Ghana · Guinee · Guinee-Bissau · Ivoorkust · Kaapverdië · Kameroen · Kenia · Lesotho · Liberia · Libië · Madagaskar · Malawi · Mali · Mauritanië · Mauritius · Marokko · Mozambique · Namibië · Niger · Nigeria · Rwanda · Sao Tomé en Principe · Senegal · Seychellen · Sierra Leone · Somalië · Soedan · Swaziland · Tanzania · Tsjaad · Togo · Tunesië · Uganda · Zambia · Zimbabwe · Zuid-Afrika

Overige gebieden: Mayotte · Réunion · Sint Helena · Westelijke Sahara
 
Persoonlijke instellingen
Boek maken
in andere talen