Kaapverdië

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
República de Cabo Verde
Vlag van Kaapverdië Wapen van Kaapverdië
(Details) (Details)
Kaapverdië
Basisgegevens
Officiële landstaal Portugees
Hoofdstad Praia
Regeringsvorm Republiek
Religie 93% Katholiek
Oppervlakte 4.033 km² [1] (-% water)
Inwoners 491.575 (2010)[2]
531.046 (2013)[3] (131,7/km² (2013))
Overige
Volkslied Cântico da Liberdade
Munteenheid Kaapverdische escudo (CVE)
UTC -1
Nationale feestdag 5 juli
Web | Code | Tel. .cv | CPV | 238
Voorgaande staten
Portugal Portugal in 1975 (onafhankelijk van              Portugal)
Topografie
Kaapverdië
Portaal  Portaalicoon   Landen & Volken

Kaapverdië (Portugees: Cabo Verde; IPA: [ˈkabu ˈveɾdɨ]) of de Kaapverdische Eilanden, officieel de Republiek Kaapverdië, is een land bestaande uit een eilandengroep van vulkanische oorsprong voor de westkust van Afrika. De regering van Cabo Verde heeft de Verenigde Naties verzocht het land in alle talen te benoemen met de Portugese benaming Cabo Verde. Deze benaming is in veel talen, waaronder het Nederlands, echter niet ingeburgerd.

Naam[bewerken]

De archipel heette vroeger Ilhas de Cabo Verde (Eilanden van de Groene Kaap) en is zo genoemd vanwege de ligging van de eilanden ten opzichte van de Kaap Verde (Groene Kaap), het meest westelijke punt van het Afrikaanse vasteland in Senegal. De Nederlandse naam is daarvan een gedeeltelijke vertaling.

Geografie[bewerken]

Kaapverdië is onderverdeeld in twee regiões geográficas (geografische regio's).

Noordelijke eilandengroep[bewerken]

Zuidelijke eilandengroep[bewerken]

Klimaat[bewerken]

Kaapverdië heeft een tropisch klimaat. De gemiddelde temperatuur in de winter bedraagt minimaal 18-24 graden en zomers maximaal 30-45 graden. Er valt weinig regen (6 tot 19 dagen per jaar, het meeste in de maanden augustus en september). De luchtvochtigheid bedraagt 68 tot 77%.[4]

Overig[bewerken]

Geschiedenis[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Geschiedenis van Kaapverdië voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Kaapverdië was onbewoond toen in 1460 de Portugezen Diego Gomes en Antonio Nolas de eilanden bereikten en ze deel van het Portugese rijk maakten. De Portugezen vestigden zich in 1462 in Santiago en in 1587 werd de eilandengroep een Portugese kolonie. De eilanden vormden onder andere een belangrijke locatie voor de slavenhandel. De bevolking van Kaapverdië is dan ook ontstaan uit een mix van Portugese kolonisten en Afrikaanse slaven.

Schepen op weg vanuit Europa naar alle windstreken die hier afmeerden, sloegen water, gevogelte en fruit in. In ruil gaven de zeevaarders aan de Kaapverdiërs meestal rookartikelen zoals pijpen, tabak maar ook kleding. Dit blijkt uit de reisverhalen van de Zuid-Nederlandse reiziger Jan Frans Michel. Zijn kronieken zijn een ontzettend belangrijke bron in verband met de geschiedenis van dit land. Hij was in 1752 op doorvaart naar China en verbleef 11 dagen in Kaapverdië. Ook de Britse piraat Woodes Rogers berichtte uitgebreid over de staat van het land in het begin van de 18e eeuw.

Op 5 juli 1975 werd Kaapverdië uiteindelijk onafhankelijk van Portugal; de socialist Aristides Pereira werd de eerste president. Hij werd nog tweemaal herkozen voordat het land in 1990 een meerpartijenstelsel kreeg. Pereira werd opgevolgd door de democraat António Mascarenhas Monteiro, die op zijn beurt in 2001 werd opgevolgd door Pedro Pires. De huidige president is Jorge Carlos Fonseca.

Bevolking[bewerken]

Demografische kenmerken[bewerken]

De meerderheid van de bevolking is creools (gemengd zwart en blanke afkomst). Een genetische studie heeft uitgewezen dat de afkomst van de bevolking in Kaapverdië in de mannelijke lijn overwegend Europees is en in de vrouwelijke lijn West-Afrikaans.

De bevolking neemt sinds 1950 toe:[5]

1900 1940 1950 1960 1970 1980 1990 2000 2010
143.929 181.740 149.984 199.902 270.999 295.703 341.491 434.625 491.875

Vandaag de dag wonen meer Kaapverdianen in het buitenland dan in Kaapverdië zelf. Er zijn Kaapverdische gemeenschappen in:

Een groot aantal Kaapverdianen en mensen van Kaapverdische afkomst die emigreerden vóór 1975 zijn niet opgenomen in deze statistieken, omdat Kaapverdianen vóór 1975 (de onafhankelijkheid van Kaapverdië) over Portugese paspoorten beschikten.

Talen[bewerken]

Portugees is de officiële taal op Kaapverdië. Het land maakt deel uit van de Gemeenschap van Portugeessprekende Landen (Portugees: Comunidade dos Países de Língua Portuguesa, CPLP).

Daarnaast wordt er vooral Crioulo gesproken, een mengtaal van Portugees en Afrikaanse talen. Het Creools, eigenlijk een dialect van het Portugees, is verschillend per eiland: op het eiland Sao Vicente en Sal leunt het Creools meer aan tegen het Portugees. Er is literatuur in het Crioulo, vooral in de Santiago Creools en de São Vicente Creools. Crioulo verkreeg prestige sinds de onafhankelijkheid van Kaapverdië (1975). Echter, de verschillen in het Crioulo tussen de verschillende eilanden zijn een belangrijke belemmering voor de standaardisatie van de taal. Er zijn wel pogingen ondernomen om via ALUPEC (Alfabeto Unificado para a Escrita do Caboverdiano) de taal te standaardiseren.[7][8]

Religie[bewerken]

De meeste Kaapverdiërs zijn rooms-katholiek (93 %). Er wonen ook protestanten (3 %), meestal behorend tot de Kerk van de Nazarener[9], Zevendedagsadventisten of mormonen.

Bestuur en instellingen[bewerken]

Landelijk[bewerken]

Gemeentelijk[bewerken]

Kaapverdië is onderverdeeld in 22 gemeentes (in het Portugees: concelhos).

Met de wet nr. 77/VII/2010 beschikt Kaapverdië sinds 2010 over 24 plaatsen die de titel stad (Cidade) mogen gebruiken. Dit is de hoofdplaats van elke gemeente (dit zijn er 22). Daarnaast de plaatsen Ribeira Grande op het eiland Santo Antão en Santa Maria op het eiland Sal. De overige plaatsen zijn Vila.

Rechtspraak[bewerken]

Supremo Tribunal de Justiça (STJ) is het hoogste gerechtshof en zetelt in de hoofdstad Praia. er wordt op dit moment gebouwd aan een groter gerechtshof

Buitenlandse betrekkingen en defensie[bewerken]

Kaapverdië neemt deel aan vele internationale organisaties[10]:

Cultuur[bewerken]

Muziek[bewerken]

Kaapverdië kent verschillende muziekstijlen. De bekendste zijn de 'funaná' en de 'morna'. De funaná is swingende dansmuziek terwijl de morna een stuk langzamer en melancholieker is.

In Nederland woont een grote Kaapverdische gemeenschap, met name in Rotterdam. In Kaapverdië en binnen de Kaapverdische gemeenschappen in de Verenigde Staten en Europa, is de Kaapverdische gemeenschap in Nederland vooral bekend door haar bijdrage aan de Kaapverdische popmuziek.

1rightarrow blue.svg Zie ook de lijst van Afrikaanse muzikanten

Keuken[bewerken]

Het nationale gerecht is cachupa, een maïsgerecht met verschillende soorten bonen. Er zijn meerdere soorten zoals cachupa rica met vis en vlees, maniok, aardappelen en andere groenten.

Sport[bewerken]

Voetbal[bewerken]

Sinds 1976 wordt gespeeld om het Kaapverdisch voetbalkampioenschap. De meeste kampioenschapstitels zijn gewonnen door Sporting Clube da Praia uit Praia en CS Mindelense uit Mindelo.

Het voetballand Kaapverdië bereikte in 2012 voor de eerste keer de eindronde van de Afrika Cup. Tijdens de eindronde in Zuid-Afrika werd Kaapverdie op 27 januari 2013 verrassend tweede in de poule waardoor Kaapverdië verder mag spelen in de kwartfinale. De kwartfinale werd met 2-0 verloren van Ghana.
De Kaapverdische nationale voetbalploeg heeft de bijnaam Tubarões Azuis (Blauwe Haaien) of Crioulos (creolen).

Windsurfen[bewerken]

Kitesurfen

Kaapverdië is vanwege de goede surf-omstandigheden[20] bekend voor wavesailing en kiteboarden, beide wedstrijdvormen binnen het windsurfen.

Olympische Spelen[bewerken]

Sinds 1996 doet Kaapverdië mee aan de Olympische Spelen.

Economie[bewerken]

Algemeen[bewerken]

De Kaapverdische escudo is de munteenheid van Kaapverdië. De Kaapverdische escudo is aan de euro gekoppeld (1 euro = 110,265 escudo).

Ontwikkeling[bewerken]

Volgens het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties leeft in Kaapverdië 20,6% van de bevolking van minder dan 1,25 US$ per dag.[21] Het CIA World Factbook schatte dat in 2000 30% van de bevolking onder de armoedegrens leefde. Daarmee is Kaapverdië na Sierra Leone het armste land van Afrika.[22] Kijkt men echter naar het bruto nationaal product per hoofd van de bevolking, zien we een gunstiger beeld. Met een BNP van 3.700 Dollar per hoofd, komt Kaapverdië uit op een 161e plek van 230 landen.

Kaapverdië behoort tot de armste landen ter wereld. De werkloosheid onder de beroepsbevolking bedraagt ca. 25%; evenveel heeft te weinig werk. Door de grote droogte gingen vele oogsten verloren. Met voedselimport verbruikt men waardevolle valuta. Om buitenlands geld te verkrijgen is Kaapverdië afhankelijk van de emigranten die overzee leven en van ontwikkelingshulp. Hiermee worden grote werkgelegenheidsprogramma's gefinancierd: herbebossing, het maken van terrassen van de voor de landbouw bestemde berghellingen en wegenbouw Alhoewel bijna 50% van de bevolking werkzaam is in de landbouw, draagt deze sector maar voor 12% bij in het bruto nationaal product (bnp). Op de lange duur zou Kaapverdië zijn afhankelijkheid van de landbouw kunnen verkleinen door zich meer te richten op de visserij, die zich gunstig ontwikkelt, en vooral op de dienstverlening en op de gespecialiseerde industrie. In 1989 werd een wet aangenomen, die investeringen ten behoeve van exportproducten en daarmee het scheppen van arbeidsplaatsen aanmoedigt, alsmede in een tien jaar lange vrijstelling van belasting, een tolvrije in- en uitvoer en in vrije winstovermakingen voorziet. Voor energie is men afhankelijk van geïmporteerde aardolie en bijproducten. Er is een mogelijkheid voor hydro-elektriciteit. De mijnbouw en industrie beperken zich tot de winning van zout en vulkanisch materiaal, en een conservenfabriek. Het bankwezen, dat verrassend efficiënt werkt, wordt nog verder uitgebreid. De centrale bank is de Banco de Cabo Verde, die tevens de commerciële bank is. Op Sal is een internationale luchthaven. Portugal is zowel voor de import (voedingsmiddelen en transportmateriaal) als voor de export (vis en visconserven) veruit de belangrijkste handelspartner.

Op 1 januari 2008 promoveerde Kaapverdië van de lijst van Minst Ontwikkeld Landen (MOL) naar de lijst van Laag Middeninkomen Landen. Dit omdat het gemiddelde inkomen omhoog was gegaan en men gestegen was op de Human Development Index van de UNDP. Ook wil de regering de economie moderniseren en het macro-economisch beleid beter monitoren en een anti-cyclisch beleid voeren. Er zijn via overheidsinvesteringen stappen gezet naar een betere dienstensector die vooral gericht is geweest in het eerste decennium van de 21e eeuw op toerisme alsmede maritiem en luchttransport door de gunstige strategische ligging op de verbindingsroutes tussen Europa en Latijns-Amerika en tussen Afrika en de VS. In de editie 2011 van “Doing Business” riep de Wereldbank Kaapverdië uit tot een van de meest succesvolle hervormers met betrekking tot het bedrijfslevenklimaat.[23]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. (en) Verenigde Naties 2011
  2. (en) Laatste census 16 juni 2010 (via V.N.)
  3. (en) Niet officiële schatting CIA Factbook juli 2013 (berekend door US Bureau of the Census)
  4. (de) Wetterkontor
  5. (pt) Portal do Instituto Nacional de Estatística
  6. (en) Population; sex, age, origin and generation - Cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS
  7. (en) ALUPEC
  8. (pt) ALUPEC
  9. (en) CIA Factbook
  10. (en) Gegevens ontleend aan het CIA Factbook
  11. (en) Alliance of Small Island States
  12. (en) Group of 77
  13. (en) International Atomic Energy Agency
  14. (en) International Development Association
  15. (en) International Finance Corporation
  16. (en) International Telecommunications Satellite Organization
  17. (en) Multilateral Investment Guarantee Agency
  18. (en) Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons
  19. (en) World Tourism Organization
  20. (en) Surfing at Ponta Preta, Sal, Cape Verde
  21. UNDP: Human development indices - Table 3: Human and income poverty (Population living below $1.25 a day (2000-2007))
  22. CIA World Factbook: Population below poverty line
  23. CIA World Factbook: Cape Verde