Madagaskar
| République de Madagascar Repoblikan'i Madagasikara |
||||||
|
||||||
 |
||||||
| Basisgegevens | ||||||
| Officiële landstaal | Frans, Plateaumalagasi | |||||
| Hoofdstad | Antananarivo | |||||
| Regeringsvorm | Republiek | |||||
| Staatshoofd | Andry Rajoelina | |||||
| Regeringsleider | Albert Camille Vital | |||||
| Religie | Volksgeloof, christendom | |||||
| Oppervlakte | 587.295 km² [1] (0,9% water) | |||||
| Inwoners | 12.238.914 (1993)[2] 22.005.222 (2012)[3] (37,5/km² (2012)) |
|||||
| Overige | ||||||
| Volkslied | Ry Tanindraza nay malala ô | |||||
| Munteenheid | Ariary (MGA) |
|||||
| UTC | +3 | |||||
| Web | Code | Tel. | .mg | MDG | 261 | |||||
|
||||||
Madagaskar, ook wel Malagasi, officieel de Republiek Madagaskar, is een eiland en een land dat ten oosten van het vasteland van het continent Afrika ligt, ervan gescheiden door Straat Mozambique. Het is het op drie na grootste eiland ter wereld, na Groenland, Nieuw-Guinea en Borneo.
Inhoud |
Geschiedenis[bewerken]
 Zie Geschiedenis van Madagaskar voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
Vermoed wordt dat de eerste mensen zich ongeveer rond het begin van onze jaartelling vestigden, komend vanuit het oosten van Afrika en de Indonesische archipel.
In 1894 werd het koninkrijk Madagaskar een Franse kolonie. In het interbellum en in het begin van de Tweede Wereldoorlog werd het Madagaskarplan op haalbaarheid onderzocht. Het plan beoogde alle joden uit West-Europa te verschepen naar Madagaskar.
In 1960 verkreeg het land zijn onafhankelijkheid van Frankrijk. Eerste president werd Philibert Tsiranana. Begin jaren zeventig namen militairen de macht over, met als doel om in Madagaskar een socialistisch systeem in te richten. De grote leider van de Malagassische Revolutie was de "Rode Admiraal" Didier Ratsiraka. De socialistische doelen werden echter niet verwezenlijkt. De economie raakte daarna in het slop.
In 1982 kreeg de overheid door het Internationaal Monetair Fonds een structureel financieel/economisch hervormingsprogramma opgelegd, in ruil voor financiële steun. In 1991 werd de democratie hersteld. Bij de verkiezingen van 1993 kwam Albert Zafy aan de macht. In 1997 keert Didier Ratsiraka terug als staatshoofd van Madagaskar - ditmaal als democratisch gekozen president. Zijn aanvankelijke populariteit daalde echter aan het begin van het nieuwe millennium omdat de economische situatie slecht bleef. Nadat Marc Ravalomanana de verkiezingen had gewonnen brak tussen zijn aanhangers en die van Ratsiraka een burgeroorlog uit. Ratsiraka beschuldigde Ravalomanana van verkiezingsfraude. In de zomer van 2002 kwam de burgeroorlog tot een einde en kon Ravalomanana definitief aan zijn ambtsperiode beginnen.
Begin 2009 werd Ravalomanana's presidentschap uitgedaagd door Andry Rajoelina, de 34-jarige burgemeester van Antananarivo. Dit gebeurde te midden van grootschalige oppositionele protesten en onlusten in de stad. Rajoelina kwam in opstand vanwege de volgens hem autocratische en corrupte regeerstijl van de president. Hij verklaarde op 31 januari zelfs de macht over het land in handen te hebben. De week daarop werd hij door de regering 'ontslagen' en werd in zijn plaats een vertrouweling van de president naar voren geschoven. Na deze beslissing droeg president Ravalomanana de macht over aan de admiraal Hyppolite Ramaroson om een militaire regering te vormen. Ramaroson schaarde zich echter alsnog achter Rajoelina en droeg de macht meteen aan hem over. Een dag later erkende het Hooggerechtshof van Madagaskar de legaliteit van de machtsoverdracht. [4]
| Zie ook de lijst van presidenten en premiers van Madagaskar |
Geografie[bewerken]
De afstand van noord naar zuid is zo'n 1.580 km en van oost naar west zo'n 579 km. Het hoogste punt is de Maromokotro met een hoogte van 2.876 meter. De belangrijkste rivier is de Manambolo.
Het eiland kan in de volgende geografische gebieden worden verdeeld:
- centraal: 1000-1500 m hoog, steppegebied, hoogvlaktes: roodachtig, rotsformaties. Madagaskar wordt ook wel "Het Rode Eiland" genoemd.
- oost: opeenvolging: steile kusten met bomen, ontboste delen, klein struikgewas, moerassige delen die uiteenlopen in lagunes en uiteindelijk uitlopen in een smalle kuststrook van 50 km breed
- west: grote alluviale vlaktes, en veel sedimentaire vlaktes, kalkplateau
- zuid: droge vlaktes
Paleogeografie[bewerken]
Tot ca 110 miljoen jaar geleden maakte Madagaskar deel uit van Gondwanaland. De westkant zat vast aan Afrika ter hoogte van de huidige Somalische kust. De oostkust grensde aan India. Het brokstuk Madagaskar-Seychellen-India maakte zich daarna los van Afrika en dreef een eind naar het zuiden. Daar bleef Madagaskar liggen, maar de Seychellen en India begonnen rond 90 miljoen jaar geleden aan een lange tocht naar het noordoosten, waar India sinds het Mioceen aan Azië vast is komen te zitten.
Grote steden[bewerken]
Madagaskar telde volgens een schatting van het Bureau voor de Statistiek van Madagaskar in 2011 8 steden met meer dan 100.000 inwoners. Deze zijn hieronder weergegeven alsook hun aantal bij de laatste volkstelling van 1993:[5]
| Plaats | 1993 | 2011 |
|---|---|---|
| Antananarivo | 710.236 | 2.128.900 |
| Toamasina | 137.782 | 260.300 |
| Antsirabe | 126.062 | 226.000 |
| Mahajanga | 106.780 | 209.100 |
| Fianarantsoa | 109.248 | 180.300 |
| Toliara | 80.826 | 148.500 |
| Antsiranana | 59.040 | 109.000 |
| Ambovombe | 45.427 | 103.000 |
Flora en fauna[bewerken]
Madagaskar heeft een unieke flora en fauna die zich deels onafhankelijk hebben ontwikkeld van het vasteland van Afrika, als gevolg van de geïsoleerde ligging als eiland. De bekendste dierengroep zijn de lemuren, een gevarieerde groep halfapen die alleen op het eiland voorkomt. Andere bekende dieren die alleen op Madagaskar leven zijn de Madagaskardaggekko's, een geslacht van felgekleurde hagedissen, de Madagaskar komeetstaartvlinder,de Steltrallen de tenreks, en de fossa of fretkat, het grootste inheemse roofdier (zie ook de lijst van zoogdieren in Madagaskar). Ook komt een groot aantal soorten kameleons voor op het eiland. Soorten uit het geslacht Furcifer worden ook wel Madagaskarkameleons genoemd. De nationale bomen van Madagaskar zijn de baobab en de reizigersboom. Een bekende boom uit Madagaskar die wereldwijd in de tropen wordt aangeplant, is de flamboyant. Ook de bekende kamerplant Dracaena marginata komt oorspronkelijk uit Madagaskar. In 2008 werd de op Madagaskar endemische palm Tahina spectabilis voor het eerst beschreven.
Bevolking[bewerken]
Demografie[bewerken]
De geschatte levensverwachting voor 2009 is 60,94 jaar voor mannen en 64,91 jaar voor vrouwen. [6] Vanuit etnologisch oogpunt kan de bevolking worden beschouwd als een mengsel van Maleise en Afrikaanse elementen. Op fysionomisch gebied is het overwicht van het Maleise element minder groot dan op taalkundig gebied. Een klein deel van de bevolking wordt gevormd door Chinese Malagasiërs.
Talen[bewerken]
| Zie Lijst van talen in Madagaskar voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
Vanwege de Franse kolonisatie speelt het Frans een belangrijke rol binnen de maatschappelijke bovenlaag en bij de buitenlandse betrekkingen.
Gezien de grootte van het land is de taalkundige eenheid opmerkelijk. In feite worden er verschillende dialecten gesproken van eenzelfde taal, het Malagasi; taalkundig gezien gaat het om tien verschillende talen.[bron?] De officiële vorm van het Malagasi is het Merina, een dialect van het Plateaumalagasi. De taal heeft een overduidelijke verwantschap met de Malayo-Polynesische tak van de Austronesische talen; vooral met de taal van de Ma'anjan en de Dajaks aan de midden- en bovenloop van de rivier Barito op Borneo, en behoort daar dan ook toe.[bron?] Wel zijn er ook duidelijke invloeden van de Bantoe-talen.
Naast de tien Malagasitalen worden in Madagaskar nog de Madagaskar-Gebarentaal, het Comorees en het Frans als belangrijke talen gerekend. Hoewel het Frans een officiële taal is, wordt deze Indo-Europese taal door slechts 1 à 2 procent van de bevolking gesproken. Aan de kust wordt het Frans het meest onderwezen, omdat de mensen daar het liefst de dominantie van de Merinacultuur ontwijken.
Religie[bewerken]
De grootste religies zijn voor 52% inheemse geloven (waaronder voorouderverering en dodenverering), voor 41% het christendom en voor 7% de islam. [6] Door de Chinese Malagasiërs wordt de Chinese volksreligie beleden. In de hoofdstad is een tempel van Guandi te vinden.
Economie[bewerken]
De monetaire eenheid van Madagaskar is sinds 1 januari 2005 de Ariary (MGA), daarvoor was het de Malagassische frank (MGF). De voornaamste exportgoederen zijn koffie, schaaldieren, suiker, vanille, katoenstoffen, chromiet en aardolieproducten. Het bruto binnenlands product per inwoner (PPP) bedraagt $1000 (schatting 2008).[7]
Armoede[bewerken]
Volgens het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties leeft in Madagaskar 71,3% van de bevolking onder de armoedegrens. [8]
Media[bewerken]
Madagaskar heeft staatstelevisie, die voor een groot deel in handen is van voormalig president Ravalomanana of zijn aanhangers. Dat geldt ook voor een aantal lokale (privé-)stations. Er komen echter regelmatig nieuwe, onafhankelijke stations bij, zowel voor radio als televisie.
Madagaskar herbergt ook een kortegolf radiostation van de Nederlandse Wereldomroep, waarmee de omroepuitzendingen vanuit Nederland opnieuw worden uitgezonden, bestemd voor ontvangst in Afrika en Australië.
Transport[bewerken]
Madagaskar kent één doorgaande weg over het eiland met enkele aftakkingen. Deze weg loopt van de noordpunt van het eiland (Antsiranana) via Ambondromamy, de hoofdstad Antananarivo, Fianarantsoa, Ihosi en Ambovome naar Tôlanaro nabij de zuidoostpunt . De belangrijkste aftakkingen zijn van Ambondromamy naar Mahajanga aan de westkust, van de hoofdstad naar Toamasina (Tamatave) aan de oostkust en van Ihosi naar Toliara aan de westkust.
Spoorwegen verbinden Antananarivo met Toamasina, de belangrijkste haven van het land, en met Antsirabe en Ambatosoratra. Daarnaast is er een spoorlijn van Manakara aan de oostkust naar Fianarantsoa.
Zie ook[bewerken]
Bronnen, noten en/of referenties
|
 |
Zie de categorie Madagascar van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
| Lijst van landen in Afrika |
|---|
|
Algerije · Angola · Benin · Botswana · Burkina Faso · Burundi · Centraal-Afrikaanse Republiek · Comoren · Congo-Brazzaville · Congo-Kinshasa · Djibouti · Egypte · Equatoriaal-Guinea · Eritrea · Ethiopië · Gabon · Gambia · Ghana · Guinee · Guinee-Bissau · Ivoorkust · Kaapverdië · Kameroen · Kenia · Lesotho · Liberia · Libië · Madagaskar · Malawi · Mali · Mauritanië · Mauritius · Marokko · Mozambique · Namibië · Niger · Nigeria · Oeganda · Rwanda · Sao Tomé en Principe · Senegal · Seychellen · Sierra Leone · Somalië · Soedan · Swaziland · Tanzania · Tsjaad · Togo · Tunesië · Zambia · Zimbabwe · Zuid-Afrika · Zuid-Soedan Frans overzees departement: Mayotte · Réunion Overzees gebied van het Verenigd Koninkrijk: Sint-Helena, Ascension en Tristan da Cunha Overige gebieden: Westelijke Sahara |
