Tafelsuiker

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Suikerkristallen
Ongeraffineerde ruwe suiker

Tafelsuiker, kristalsuiker, bietsuiker, rietsuiker of chemisch sa(c)charose en in huishoudelijke termen suiker, is een voedingsmiddel dat geassocieerd wordt met een van de primaire smaken, namelijk zoetheid. Sacharose is een disacharide met molecuulformule C12H22O11.

Het product suiker wordt gemaakt van suikerbieten, suikerriet of suikerpalm door middel van een raffinageproces. Bij dat proces wordt de suiker uit de plant opgelost in heet water, en door middel van herkristallisatie en filtratie gezuiverd.[1]

De energie-inhoud van suiker (saccharose) bedraagt 16,8 kJ per gram.

Een koolhydraat bestaat uit een aantal C-atomen met meerdere hydroxylgroepen(-OH) die zich in een ringstructuur bevinden (vaak 5- of 6-ring) gevormd uit het corresponderende aldehyde of keton. Een monosacharide-eenheid kan ook worden geschreven met de brutoformule (C·H2O)n, letterlijk een hydraat van kool(stof).

Sacharose als voedingsmiddel[bewerken]

  • Als zoetstof.
  • In veel gerechten wordt suiker gebruikt voor de smaak en textuur (mondgevoel), die het aan het gerecht kan geven.
  • Bij verhitting van zuivere sacharose vindt een chemisch proces plaats dat sacharose omzet in karamel, dat voor zijn typische smaak en kleur wordt toegepast.
  • In grote concentraties dient suiker ter conservering van bijvoorbeeld fruit in jam en confitures. Suiker werkt conserverend vanaf concentraties van 63% (m/v).
  • Suiker wordt onder andere ook gebruikt in koffie, thee en yoghurt en op pannenkoeken en oliebollen.

Soorten suiker[bewerken]

  • Basterdsuiker, suiker met een fijne korrel en bevat een zeker gehalte aan invertsuiker. Meestal gebruikt bij gebak en ijsbereiding.
  • Cassonade, lichtbruine rietsuiker.
  • Geleisuiker, gebruik bij de bereiding van jams, marmelade en vruchtensauzen.
  • 'Griessuiker', een zeer zuiver geraffineerde suiker met een nog fijnere korrel, zodat hij zeer snel smelt/oplost en geschikt is voor koude bereidingen.
  • Invertsuiker is een mengsel van gelijke hoeveelheden glucose (druivensuiker) en fructose (vruchtensuiker)
  • Kandij, grote suikerkristallen gebruikt in koffie en thee.
  • 'Kristalsuiker', de meest gebruikte soort. Bij de benaming "suiker" bedoelen we meestal kristalsuiker.
  • Oersuiker, ongeraffineerd ingedroogd rietsuikersap.
  • Palmsuiker, suiker die vooral gebruikt wordt in de Indonesische keuken.
  • Poedersuiker of bloemsuiker: suiker waarbij de korrel geheel is vermalen. Veelal gebruikt bij producten die niet gebakken worden. Bijvoorbeeld sauzen, glazuur, etc. Ook veel gebruikt als decoratie.
  • Vanillesuiker, met vanille gearomatiseerde suiker voor gebruik bij de bereiding van cakes, taart en koekjes. Volgens de richtlijnen van de EU mag alleen suiker met echte vanille vanillesuiker heten. In de volksmond wordt echter meestal vanillesuiker tegen beide soorten vanillinesuiker gezegd.

Gezondheidsaspecten[bewerken]

De eerste stap van de vertering van suiker is de splitsing in fructose en glucose. De tweede stap is de omzetting van de fructose in nog een glucose-eenheid. De glucose kan daarna door het bloed worden getransporteerd naar alle cellen in het lichaam die energie nodig hebben. Voor de opname van glucose in de cellen is insuline nodig, een hormoon dat wordt gemaakt in de alvleesklier.

Suiker is een noodzakelijke voedingsstof voor het menselijk lichaam. Wereldwijd is het gebruik van suiker sinds enige decennia echter sterk toegenomen; een teveel ervan kan overgewicht veroorzaken wat weer kan resulteren in een hogere kans op welvaartsziekten als onder andere kanker, diabetes, hart- en vaatziekten en zelfs depressies. Daarbij komt suiker niet alleen voor in bekende, zoete producten als snoepgoed, chocolade, frisdrank, banket etc. maar wordt ook steeds meer toegevoegd aan veel minder voor de hand liggende producten als vleeswaren, soep, sausen, kant-en-klaar maaltijden etc.

Een ander gezondheidsaspect is cariës. Het nuttigen van sucrose geeft een uitstekende voedingsbodem voor bacteriën in de mond. Deze bacteriën produceren een zuur dat het beschermende glazuurlaagje op het gebit kan aantasten. Hierdoor krijgen bacteriën rechtstreeks toegang tot de dentine.

Suiker wereldwijd[bewerken]

Van de wereldwijde suiker productie is ongeveer 80% rietsuiker en de rest voornamelijk gemaakt van suikerbieten. De globale suikerproductie is gestegen van circa 53 miljoen ton in 1960 naar 168 miljoen ton in 2011, een gemiddelde groei van 2,3% op jaarbasis.

De meeste statistieken van suiker volgen de plant-oogst cyclus; een "suiker" jaar duurt daarom van oktober tot en met september. In 2011/12 werd wereldwijd 171 miljoen ton suiker geproduceerd. De consumptie lag lager op 160 miljoen ton.[2] De consumptie van suiker groeit gestaag met iets meer dan 2% op jaarbasis als gevolg van de aanwas van de bevolking en veranderingen in eetpatronen. De productie laat grotere fluctuaties zien mede als gevolg van weersomstandigheden. Ongeveer een-derde van alle suiker wordt internationaal verhandeld.[2]

Omschrijving (x1000 ton)[2] 2007/08 2008/09 2009/10 2010/11 2011/12
Productie 163.536 143.888 153.517 161.642 170.967
Consumptie 150.855 152.487 153.776 156.103 160.202
Export 50.903 47.881 51.902 56.088 57.819

De landen die het meeste suiker consumeren zijn India, met ongeveer een aandeel van 16% in de wereldwijde consumptie, gevolgd door de Europese Unie met 12%, China met een aandeel van 9%, Brazilië (8%) en de Verenigde Staten (6%). De suikerconsumptie per hoofd verschilt sterk per land, in 2011 consumeerde de gemiddelde Chinees iets meer dan 11 kilogram suiker per jaar; in Brazilië lag dit op 59,5 kilogram. Brazilië, India, Thailand en China zijn de grootste producenten met een gezamenlijk aandeel van iets meer dan 50% van de globale suiker productie. Brazilië was veruit de grootste exporteur van suiker met een aandeel van ongeveer 50%, gevolgd door Thailand en Australië.[3]

De Braziliaanse suikerexport wordt sterk beïnvloed door de prijs van suiker maar ook van ethanol. Rietsuiker is een zeer goede grondstof voor de productie van ethanol. Ethanol wordt in Brazilië, maar ook daarbuiten, toegevoegd aan motorbrandstoffen maar in het land rijden ook veel auto's die bijna uitsluitend ethanol als brandstof gebruiken. Exporteurs zullen minder suiker exporteren als de vraag naar, en dus de prijs van, ethanol hoog is. Brazilië is ook de grootste producent en exporteur van ethanol wereldwijd. Verschuivingen in de toepassing van suiker, directe export of productie van ethanol, kunnen een groot effect op de wereldsuikerprijs hebben. Hierdoor is een relatie ontstaan tussen de prijs van aardolie en suiker.[3]

De prijs van suiker komt tot stand op markten, ofwel door vraag en aanbod. Andere factoren, dan ethanol, die daarbij een rol spelen zijn de grootte van de oogst, de globale voorraadpositie van suiker, transportkosten, wisselkoers veranderingen en overheidsingrijpen.

EU-suikermarktordening[bewerken]

In 1968 besloot de toenmalige Europese Gemeenschap tot een gemeenschappelijke ordening van de markt in de suikersector. Dit resulteerde in de EU-suikermarktordening. De EU had tot doel zelfvoorzienend te zijn in suiker en de boeren te voorzien van stabiele en hoge inkomsten. Dit werd bereikt via een stelsel van hoge importheffingen op suiker van buiten de EU, productiequota per land en minimumprijzen voor suikerbieten en suiker. De productie van zoetstoffen als alternatief voor suiker werd ook beperkt. Als een gevolg hiervan heeft de Europese suikerprijs altijd beduidend boven de wereldmarktprijs gelegen. Deze hoge prijzen leidde ook tot een hogere productie - circa 22 miljoen ton - dan noodzakelijk. De suikeroverschotten, circa 6 miljoen ton per jaar, werden verkocht op de wereldmarkt. Vanwege deze intensieve regulering was er weinig concurrentie in de suikersector en maakten suikerproducenten stabiele winsten.

Sinds 2006 zijn er vergaande hervormingen doorgevoerd in de marktordening voor de Europese suikersector. De doelen van deze hervormingen zijn een gezonde suikersector, meer concurrentie en toegang voor rietsuikerproducenten tot de EU. De nieuwe marktordening beschermt, gedeeltelijk, de Europese boeren en suikerfabrieken met een tariefmuur, maar er zijn tevens gelimiteerde productiequota voor de suikersector. Daarnaast voorziet deze marktordening in een onbeperkte toegang van rietsuiker uit de Minst Ontwikkelde Landen (MOL) en - tot 2015 nog met een limiet - Afrika Caraïben Stille Oceaan-landen (ACS-landen). Dit heeft geleid tot een sanering van de suikersector in de EU waarbij 800.000 hectaren aan bietenteelt is ingeleverd en tevens is de EU niet langer een exporteur van suiker maar een importeur geworden. Sinds 2008 is EU de grootste importeur van suiker.[2]

De Europese suikersector voldoet aan de strengste normen ter wereld op het gebied van pesticiden, voedselveiligheid en milieu. De meeste suikerproducerende landen beschermen hun suikersector met tariefmuren, quotasystemen, soft-loans of andere overheidssteun.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
Zoek dit woord op in WikiWoordenboek