Insuline

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Insuline is een polypeptidehormoon met molecuulformule C₂₅₄H₃₇₇N₆₅O₇₅S₆.

Insuline wordt gemaakt door de betacellen van de pancreas, in de eilandjes van Langerhans (la insula = eiland). Uit preproinsuline ontstaat proinsuline en uiteindelijk insuline. Bij de vorming van insuline uit proinsuline wordt een stuk door enzymen eruit geknipt, het C-peptide. De twee overgebleven polypeptides (insuline) zitten aan elkaar vast via twee zwavelbruggen. Het C-peptide komt ook in het bloed terecht. Hiermee is dus onderscheid te maken tussen in het lichaam geproduceerd insuline en insuline die is geïnjecteerd. Bij een verhoogde insulineafgifte door het lichaam zal namelijk ook de hoeveelheid C-peptide stijgen. Bij geïnjecteerd insuline gebeurt dat niet.

Inhoud 1 Werking 2 Medicinale insuline 3 Zie ook 4 Externe links 5 Bronnen, noten en/of referenties

[bewerken] Werking

Insuline verlaagt het glucosegehalte van het bloed.

Het hormoon stimuleert:

• Synthese van glycogeen in spier- en levercellen
• Synthese van vetzuren
• Synthese van eiwitten o.a. in spierweefsels
• Transport van glucose door celmembranen, via GLUT-4 zodat het voor celstofwisseling vrijkomt en de afbraak van vetten en glycogeen verhindert.
• Transport van K⁺ naar de cellen waardoor de kaliumspiegel in bloed wordt verlaagd.

Het regelt samen met onder meer glucagon en adrenaline de bloedsuikerspiegel. Insuline heeft een antagonistische werking ten opzichte van glucagon, adrenaline, cortisol en andere glucosespiegelverhogende hormonen.

Wanneer er geen insuline in het lichaam wordt gemaakt, spreekt men van diabetes mellitus type 1.

Wanneer voldoende insuline gemaakt wordt, maar lichaamscellen onvoldoende op insuline reageren, spreekt men van diabetes mellitus type 2.

[bewerken] Medicinale insuline

In 1922 werd de eerste diabetespatiënt behandeld met externe insuline. Nadat men ontdekte dat diabetes behandeld kan worden door de toediening van insuline ontstond de behoefte om kunstmatig insuline te produceren. De eerste bronnen voor medicinale insuline waren koeien, paarden en varkens. De insuline die geproduceerd wordt door de pancreas van deze dieren is vrijwel identiek aan menselijke insuline, en heeft dezelfde werking in het menselijk lichaam, hoewel soms allergische reacties ontstonden door bijprodukten.

Tegenwoordig wordt dierlijke insuline vrijwel niet meer gebruikt. In 1982 bracht Eli Lilly de eerste synthetische humane insuline op de markt (Humulin, ontwikkeld door Genentech). Synthetische humane insuline wordt geproduceerd met behulp van Recombinant DNA technologie. Hierbij wordt menselijk DNA ingebracht in een E coli gastcel. Wanneer deze gastcellen zich vervolgens voortplanten en groeien, produceren ze een synthetische versie van menselijke insuline. Deze synthetische insuline is echter niet exact gelijk aan natuurlijke menselijke insuline.

In de jaren '90 ontwikkelt men insuline-analogen. Deze zijn gebaseerd op (synthetische) humane insuline, maar zijn zodanig aangepast dat ze een kortere en snellere werking of juist een langere werking hebben. Eli Lilly brengt in 1996 met insuline lispro (merknaam Humalog) de eerste insuline-analoog op de markt^[1].

Actrapid (Novolin in de VS, Canada, Japan en China) is een kortwerkende insuline-oplossing voor injectie. Actrapid wordt geproduceerd en op de markt gebracht door Novo Nordisk sinds 2002. De werkzame stof is humane insuline, geproduceerd met recombinant DNA technologie. Actrapid wordt meestal (een half uur) voor iedere maaltijd toegediend, en wordt gebruikt in combinatie met een langwerkende insuline, zoals Lantus of Levemir.

Dezelfde fabrikant brengt inmiddels ook Novorapid op de markt, dat ultrakortwerkend is en veel wordt toegepast in insulinepompen. De combinatie van ultrakortwerkende insuline en een in de tijd gespreide dosering is een betere benadering van de wijze waarop het menselijk lichaam de insuline zelf "doseert", zodat de bloedsuikers beter gereguleerd kunnen worden.

[bewerken] Zie ook

• Insuline-analoog
• Insulinetherapie

[bewerken] Externe links

• medische informatie