Pijnappelklier

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Pijnappelklier
Glandula pinealis
Epifyse in de hersenen
Epifyse in de hersenen
Gray's Anatomy 276,1277
Dorlands/Elsevier g_06/12392585
Portaal  Portaalicoon   Biologie

De pijnappelklier,[1][2] epifyse,[3] epiphysis cerebri[1] of glandula pinealis[1] (Eng.: Pineal gland) is een endocriene klier in de hersenen. De epifyse bevindt zich onder het corpus callosum (de hersenbalk) en aan de bovenkant van de derde ventrikel. Als orgaan heeft het zich bij hogere gewervelde dieren (zoogdieren en mens) ontwikkeld uit het zogeheten derde oog, kruinoog of organum pineale, zoals bij vissen, amfibieën, reptielen en vogels. Bij deze dieren is het in de eerste plaats een lichtgevoelig orgaan. Bij kinderen is de epifyse goed ontwikkeld, maar na de puberteit wordt hij kleiner, en bij oudere mensen is de klier vaak verkalkt en niet meer functioneel.

Functies bij de mens[bewerken]

De epifyse produceert het hormoon melatonine. Dit heeft effecten op verschillende lichaamsfuncties. Zo is melatonine de stof die je maakt bij een tekort aan daglicht en heeft het mogelijk invloed op je seizoensgebonden gemoedsrust. Men heeft voldoende dag (zon) licht nodig om voldoende melatonine aan te maken, die bij een correct slaapritme door de klier terug wordt vrijgegeven.

  • Mogelijk remt het de ontwikkeling van de geslachtsklieren af tot de puberteit begint.
  • Melatonine speelt een rol in het 'diurnaal ritme' van de mens.

Trivia[bewerken]

  • In oosterse filosofieën wordt de epifyse beschouwd als de zetel van de ziel.
  • Volgens Descartes speelt de pijnappelklier een rol bij de interactie tussen lichaam en geest. Zie echter: Bewustzijnstheorieën.

Literatuurverwijzingen[bewerken]

  1. a b c Pinkhof, H. (1923). Vertalend en verklarend woordenboek van uitheemsche geneeskundige termen. Haarlem: De Erven F. Bohn.
  2. Kloosterhuis, G. (1965). Praktisch verklarend zakwoordenboek der geneeskunde (9de druk). Den Haag: Van Goor Zonen.
  3. Everdingen, J.J.E. van, Eerenbeemt, A.M.M. van den (2012). Pinkhof Geneeskundig woordenboek (12de druk). Houten: Bohn Stafleu Van Loghum.