Jam (voedingsmiddel)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Jam of confituur.
Kokende jam.

Jam of confituur is een gegeleerd mengsel van pulp en/of moes van één of meer vruchtensoorten, suiker en water. Het is een voedingsmiddel dat onder andere gebruikt wordt als broodbeleg en in gebak. Volgens de Warenwet bevat jam ('huishoudjam') ten minste 350 gram vruchtenpulp per kg, bij 450 gram vruchtenpulp of meer mag het 'extra jam' (of extra confituur) heten. Voor sommige vruchten gelden lagere percentages.[1] Ook de termen (extra) gelei en marmelade zijn wettelijk beschermd.

Ook het percentage suiker is wettelijk beschermd. Sommige lightproducten, die veel minder suiker bevatten, mogen daarom geen jam meer heten en worden dan bijvoorbeeld 'vruchtenspread' genoemd.

Verder is er ook een duidelijk verschil in woordkeuze tussen jam en confituur: het woord jam wordt vooral in Nederland gebruikt en confituur vooral in België.

Het bereiden van jam[bewerken]

Jam wordt traditioneel gemaakt door een massa vruchten in te koken met een grote hoeveelheid suiker. Behalve dat de suiker het product extra zoet maakt, heeft het ook een conserverende werking. Voorts wordt bij de bereiding van jam gebruik gemaakt van het principe van osmose: de suiker onttrekt immers water aan de kokende vruchten.[2] Ook wordt er een bindmiddel toegevoegd, zodat de jam beter smeerbaar is. Een biologisch bindmiddel is pectine.

Tegenwoordig worden de vruchten met kant en klare geleisuiker met eventueel wat extra toegevoegde geleipoeder voor pectine-arme vruchten 4 minuten gekookt en direct daarna in steriele potjes gedaan. De geleisuiker bevat naast suiker ook pectine en citroenzuur. Voor minder zoete jam is er geleisuiker met meer pectine.

Behalve koken is het geheel onder grote druk brengen ook een manier om jam te bereiden. Dit is economisch echter niet rendabel.

Soorten jam[bewerken]

Populaire soorten jam zijn:

In de jaren vijftig van de vorige eeuw was 60 procent van de jam huishoudjam, slechts 10 procent van de jam was 'extra jam'; het was voor veel mensen te duur.[3]

Een groot gevarieerd aanbod aan jam en aanverwante producten is te vinden op de Nationale Jammarkt. Deze wordt elk jaar op de laatste woensdag van de schoolvakantie gehouden in het Gelderse plaatsje Neede (gemeente Berkelland). Er worden vele honderden soorten jam aangeboden. De markt trekt elk jaar zo'n 30.000 tot 40.000 bezoekers.

Jam, confituur, gelei of marmelade?[bewerken]

Marmelade op basis van mandarijnen.

Naast jam bestaat er ook confituur en marmelade. Ze worden alle drie op dezelfde manier gemaakt, met dit verschil:

  • In confituur worden hele vruchten gebruikt, al kan het zijn dat tijdens de bereiding vruchten stuk gaan.
  • Bij de bereiding van jam worden de vruchten gepureerd of tijdens de bereiding fijngehakt.
  • Bij de bereiding van gelei wordt alleen het sap van de vruchten gebruikt.
  • Marmelade wordt gemaakt met (de schillen van) citrusvruchten en heeft hierdoor een bitterzoete smaak.

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]

Wikibooks Wikibooks Kookboek bevat een recept voor Confituur.
Bronnen, noten en/of referenties
  1. Warenwetbesluit Verduurzaamde vruchtenproducten 2002
  2. (en) Osmosis, encyclopedia.com, geraadpleegd op 11 september 2014
  3. Johan Romijn van jamfabriek 'De Betuwe' in: "Next Question - Waarom staat er op een pot jam de slogan 'extra jam'. - NRC Next 4 februari 2010."