China

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

De Chinese Muur

China is de benaming voor een groot cultuurgebied met een zeer lange geschiedenis, een oude beschaving en een staat in Oost-Azië.

Sinds de Chinese Burgeroorlog bestaat China uit twee verschillende republieken:

• Volksrepubliek China omvat het vasteland van China en de speciale bestuurlijke regio's Hongkong en Macau.
• Republiek China is de voortzetting van de republiek die voor de Chinese Burgeroorlog een groot deel van het Chinese vasteland besloeg, maar nu nog slechts bestaat uit het eiland Taiwan en enkele kleinere eilanden, waaronder de Pescadores en verder ook nog de Matsu-archipel en Quemoy die beide vlak voor de kust van de Volksrepubliek liggen. In 1950 werd Tibet door de Volksrepubliek China geannexeerd en in 1997 en 1999 werden respectievelijk de voormalige Britse kolonie Hongkong en de voormalige Portugese kolonie Macau als speciale bestuurlijke regio bij de Volksrepubliek China gevoegd.

[bewerken] Geschiedenis

Dr. Sun Yat-sen, de grondlegger van het moderne China

Hoofdartikel: Geschiedenis van China

China is een van de vroegste centra van beschaving en wordt vrij vroeg in de wereldgeschiedenis een groot verenigd land met een geavanceerde cultuur op het vlak van kunst en wetenschap.

Er zijn aparte artikelen over verschillende periodes in de Chinese geschiedenis:

• de Volksrepubliek China (1949-heden);
• Kwomintang-China tussen 1928 en 1949, wordt China ook wel aangeduid als Nationalistisch China of Kwomintang-China;
• Republiek China (1911-1928)
• de Republiek China (1912-heden), sinds 1949 voortgezet op Taiwan;
• het Chinees keizerrijk (221 v.Chr.-1912);
• de Chinese oudheid;
• prehistorisch China: Prehistorie in China;

[bewerken] Geografie

Satellietfoto van het geografische gebied China, waarin met gele lijnen de grenzen staan aangegeven van de huidige Volksrepubliek China

China kan zowel op politiek-historische als op fysisch-geografische gronden worden ingedeeld in een aantal verschillende gebieden. Het 'traditionele China' beslaat grofweg het Zuidoosten en midden van het vasteland van China en is de bakermat van de Chinese cultuur. Fysisch geografisch zijn hierbinnen drie belangrijke gebieden te onderscheiden:

• Chinees laagland
• Noord-Chinees bergland
• Zuid-Chinees bergland

Naast dit kerngebied bestaat het huidige China uit een aantal andere gebieden, welke zich kenmerken door een eigen geschiedenis en vaak ook door verschillen in taal en cultuur met de rest van China:

• Taiwan
• Hongkong
• Macau
• Tibet
• Sinkiang
• Binnen-Mongolië

Tibet was voor de Qing-dynastie (1644-1912) en tijdens de burgeroorlog een onafhankelijk koninkrijk, terwijl Taiwan zich in 1949 de facto afscheidde van de rest van China. Mantsjoerije kende een pre-oorlogse Japanse bezetting dan de rest van China en Hongkong en Macau zijn een eeuw lang(18de - 19de eeuw) door Europeanen gekoloniseerd. Tenslotte hebben de oorspronkelijke bewoners van Sinkiang meer taalkundige en culturele verwantschap met de Kazachen dan de Chinezen; terwijl de historische en culturele verwantschap tussen het autonome Binnen-Mongolië en de onafhankelijke republiek Mongolië al uit de naam blijkt.

Bestuurlijk is China ingedeeld in 27 provincies en 7 regio's. Hoewel het centraal gezag vanuit Beijing in theorie strak is, genieten de provincies toch aanzienlijke autonomie in de wijze waarop ze de richtlijnen van Beijing uitvoeren.

[bewerken] Cultuur

Hoofdartikel: Chinese cultuur

De term Chinese cultuur heeft betrekking op een veelheid aan tradities en religieuze gebruiken zoals deze in alle uithoeken van China gedurende de geschiedenis van China hebben bestaan en nog steeds bestaan. Het uitgestrekte land kent een grote verscheidenheid aan culturen en volkeren, zowel in het verleden als in het heden. De grootste etnische groep - met een grote onderlinge verscheidenheid - zijn de Han-Chinezen. China kent echter veel minderheidsvolken, waaronder Mongolen, Oeigoeren en Tibetanen.

[bewerken] Religie

In China hebben zich van oudsher de volgende religies en filosofieën ontwikkeld c.q. gevestigd:

• Voorouderverering
• Taoïsme
• Confucianisme
• Boeddhisme (vanuit India)

De traditionele Chinese godsdienst is in feite een mengeling van de hierboven genoemde tradities. Daarnaast kent China ook belijders van de islam en het christendom.

[bewerken] Taal

In China worden verschillende talen gesproken. Hoewel zij vaak worden samengevat onder de noemer Chinees vormen zij taalkundig gezien aparte talen, die onderling niet worden begrepen. Uit politieke of culturele overwegingen vermijdt men echter de term 'talen' en wordt het begrip fangyan (方言, letterlijk streektaal) vertaald met dialecten. De officiële taal in zowel de Volksrepubliek als op Taiwan, maar ook in Singapore is het Standaardmandarijn. In en rond Hongkong is de omgangstaal het Standaardkantonees, dat zowel in gesproken als geschreven vorm voorkomt. Rond Sjanghai spreekt men Sjanghainees, dat zich niet heeft ontwikkeld tot een standaard. Veel etnische minderheden spreken naast een Chinese taal ook hun eigen taal.

[bewerken] Zie ook

• China (Kagoshima), een Japanse gemeente
• China van A tot Z
• Hongkong van A tot Z
• Macau van A tot Z
• Taiwan van A tot Z
• Categorie:China: de ingang voor alle artikelen over China via het categoriesysteem
• Wikipedia:Mededelingenbord voor aan China gerelateerde onderwerpen voor samenwerking bij het bewerken.
• Portaal:China

Voor meer mediabestanden zie de categorie China van Wikimedia Commons.