Gele Rivier
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
| Naam (Chinese varianten) |
|
 Loop van de rivier |
|
| Traditionele Chinese karakters | 黃河 |
| Vereenvoudigde Chinese karakters | 黃河 |
| Pinyin | Huánghé |
| Wade-Giles | Hoangho |
| Standaardkantonees | Wôong Hoh |
| Jyutping (Standaardkantonees) | wong4 ho4 |
| Hongkong-Hakka | wong2 ho2 |
| Meixianhua | wong2 ho2 |
| Letterlijke vertaling | gele rivier |
| Andere benamingen | Huang He |
De Gele Rivier (Huanghe of Hoangho) is de op één na langste rivier in China (5464 km), alleen de Blauwe Rivier is langer.
[bewerk] Stroomgebied
De Gele Rivier ontspringt in het Yekuzonglie-bassin op een hoogte van 4500 meter in de noordelijke gebergten van de Bayankera-bergen op het Qingzang-plateau. Het voert het water af van een gebied van 944.970 vierkante kilometer, maar wegens de droogte van het stroomgebied (behalve het oostelijke deel in Henan en Shandong), o.a. de Ordoswoestijn, is zijn doorstroming slechts één vijftiende van dat van de Chang Jiang en slechts één vijfde van dat van de Parelrivier.
[bewerk] Karakteristieken
De rivier is berucht om zijn ontstuimige loop en het grote sedimenttransport. De rivier dankt er dan ook zijn naam aan. De rivier verplaatst zo'n 6 ton slib per seconde, en stort jaarlijks 1,4 miljard ton vaste materie in zee.
Er wordt debiet van de rivier gebruikt voor de irrigatie van 74.000 km² land. Sinds de jaren '50 is dat afgetapte debiet een factor 5 gestegen, en dat zorgde er in 1997 voor dat de onderloop van de rivier droog kwam te staan. Dit heeft te maken met het feit dat het topdebiet tussen juli en oktober genoteerd wordt, maar er het meest geïrrigeerd wordt in de lente. Verder zijn 140 miljoen mensen afhankelijk van de rivier voor hun water.
Er worden in de rivier steeds meer dammen gebouwd, zoals in de Sanmenkloof, de Liujiakloof, Lanzhou en Xiaolangdi, maar de stuwmeren van deze dammen slibben langzaam dicht.
[bewerk] Geschiedenis
Tijdens de lange geschiedenis van China werd de Gele Rivier de ene periode als zegen uit de hemel gezien en de andere periode als een duivel beschouwd. Verslagen wijzen erop dat, vanaf 602 tot heden, de koers van de rivier minstens vijf belangrijke veranderingen heeft ondergaan en zijn oeverwallen meer dan 1500 keer werden overspoeld. Een belangrijke stroomverandering die in 1194 plaatsvond nam het de drainagesysteem van de rivier Huai over. De modder in de Gele Rivier blokkeerde letterlijk de monding van de rivier Huai en zorgde voor duizenden daklozen. De Gele Rivier bereikte zijn huidige stroomgebied in 1897 nadat de definitieve stroomverandering zich in 1855 voordeed. Momenteel vloeit hij door Jinan, de hoofdstad van de provincie Shandong en eindigt in de Golf van Bohai.
De bovenloop van de rivier werd rond 1880 onderzocht door Nikolaj Przewalski.
