Standaardkantonees

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken
Naam (taal-varianten)
Traditioneel 廣府話
Vereenvoudigd 广府话
Hanyu pinyin Guǎngfǔhuà
Standaardkantonees Kwôong Foe Waa
Yale (Standaardkantonees) gwong2 fu2 wa2
Jyutping (Standaardkantonees) gwong2 fu2 waa2
Dapenghua Kwôong Foe Waa
Chaozhouhua Kôong Hoe Oe-weh
Peng’im (Chaozhouhua) guang2 hu2 ue7
Sjanghainees [kuɑ̃ fu uo]
Andere benamingen Guangzhouhua 廣州話 (Guangzhou-dialect)
Shengchenghua 省城話 (provinciehoofdstad-dialect)

Standaardkantonees of Guangzhouhua is het bekendste dialect uit de Kantonese taal. Het Standaardkantonees wordt samen met het Standaardmandarijn gebruikt op scholen, radiozenders en televisiezenders in Hongkong en Macau. Het is ook de omgangstaal in het Hongkongse en Macause parlement.

Inhoud

[bewerken] Geschiedenis

Het dialect vindt zijn oorsprong in Kanton (Guangzhou). Door emigratie van de Kantonese (Guangzhounezen) is het dialect verspreid over Macau, Hongkong en Zhuhai. Vanaf de jaren '50 van de twintigste eeuw rukte het Standaardkantonees op en verdrong het Waitau-dialect en het Hongkong-Hakka, dat in Hongkong de dialecten waren van de autochtone Hongkongers. Standaardkantonees werd populair door de radio en de televisie. In Hongkong wordt door de stedelijke bewoners Hongkong-Kantonees gesproken, wat qua tonen en grammatica met het Standaardkantonees verwant is.

[bewerken] Standaardkantonees in Nederland

Standaardkantonees wordt in Nederland gesproken sinds de eerste Chinese havenarbeiders naar nederland kwamen. Dat is dus na 1911 (Geschiedenis van de Chinezen in Nederland). In de jaren zeventig van de twintigste eeuw kwam de grootste groep Kantonezen naar Nederland. Ze werkten in de vele Chinese restaurant. Een belangrijke voertaal in de keukens was dus het Standaardkantonees. Omdat vele Kantonezen toen slecht Nederlands praatten, hadden ze eigen uitspraken bedacht voor Nederlandse woorden. Deze Holland-Standaardkantonese woorden worden elders zelden gebruikt.

Nederlands Holland-Standaardkantonees
dorp Fauw Chaj
gehaktbal Kaa Hak Pôh (Pôh=bal)
ijsje ij sie.
appelflap ping koh paj.
kindje Kíen Chìe
ziekenfonds Síekkun Fóng
de koningin van Nederland Hôh Láan Wôong
sinterklaas Sing Taa Klaa Sie
zwarte piet Sie Waa Taa Piet
pasen Kaj Taan Chiet (letterlijk: eierfeest)
Albertheijn Aa Poow Heng
de Bijenkorf Ping Kôh Lôh Fòe
Jamin Chíem Sìe
Hema Héej Màa
Lidl Líe Toow
Den Haag Téng Hak
Amsterdam Amsie
Rotterdam Laa Laa Tam
Utrecht Uu Taa Lek
Breda Paa Láaj Tǎa
Maastricht Maa Staa Lík
Groningen Kàa Lóow Ning Kan
Den Bosch Tèng Possie
Zeeland Seej Laan
Brabant Paa Laa Pang
Zuid-Holland Sui Holland
Noord-Holland Nôh Holland

[bewerken] Romanisatie

Standaardkantonees kan worden geschreven in Chinese karakters, Jyutping en Yale (romanisatie) en soms ook in Internationaal Fonetisch Alfabet.

[bewerken] Enige transcriptiesystemen voor het Standaardkantonees

[bewerken] Standaardkantonese media in Nederland

[bewerken] Standaardkantonese media in de wereld

[bewerken] Klanken met karakters die zo in het Standaardkantonees worden uitgesproken

Het is een Nederlands fonetische spelling. De vetgedrukte karakters worden zelden in niet-Kantonese dialecten gebruikt.

Klanken die in het Standaardkantonees voorkomen:

  • aa 亞 | aang 罌 | aan 晏
  • bpoen 本
  • bpaak 白
  • bpien 變
  • chaauw 炒
  • chauw 周
  • chaang 橙 | chaan 產 | chaam 參
  • chan 真 | chang 爭 | cham 沉
  • cheng 鄭 | cheh 謝
  • chik 織
  • chiet 節 | chien 前 | ching 請
  • chong 中 | chok 族
  • chôong 藏 | chôk 作
  • faat 法 | faan 反
  • fan 分 | faj 費
  • fôong 方
  • fong 風 | fok 福
  • gauw 九
  • gaauw 教
  • gan 近
  • gaam 減
  • haa 下 | haam 鹹 | haak 客
  • hap 合 | hat 乞 | hak 黑 | hang 幸
  • haang 坑
  • hong 紅 | hok 哭
  • hôt 喝 | hôk 鶴 | hôong 康
  • jaa/yaa 也 | jaang/yaang
  • jat/yat 日
  • jie/yie 衣 | jiet/yiet 熱 | jiem/yiem 炎
  • jik/yik 翼
  • kaat 咭 | kaak 喀
  • kan 斤 | kam 金 | kap 級
  • kik 極
  • kiet 結
  • kôk 國 | kwôk 角 | kôn 干 | kôong 講
  • laai 賴 | laat 辣 | laak 肋 | laam 男
  • laauw 撈
  • lauw 流
  • lam 林 | lak 勒 | lat 甩
  • lek 叻 | leng 靚
  • lik 力
  • liet 列 | liem 臉
  • long 龍 | lok 六
  • lôong 狼 | looi 耐
  • maai 賣 | maat 抹 | maan 曼
  • mang 盟 | mak 墨 | man 文 | mat 物
  • meh 咩
  • meej 美
  • mong 夢
  • môong 忘


  • naai 乃 | naam 南
  • nang 能
  • nong 農
  • nôoi 内
  • ngoh 鵝
  • ngôok 岳
  • ngaa 瓦
  • ngaauw 咬
  • ngauw 牛
  • oow 澳
  • oh 柯
  • ôk 惡
  • paai 牌 | paang 鵬 |
  • piew 表 | piet 別
  • ping 平
  • pôong
  • poh


  • p'ien 篇
  • p'aa 爬
  • p'oh
  • saauw 哨
  • sauw 手
  • saa 沙 | saai 曬 | saang 生 | saan 山
  • saj 西 | sat 室 | sak 塞
  • sing 聲 | sik 色
  • sien 仙 | siem 閃
  • song 送| sok 熟
  • sôong 喪 | sooi 鰓|soow
  • sôk 朔
  • taat 達
  • tak 得
  • tang 等
  • t'an 吞
  • tok 讀
  • tong 同
  • tôong 湯
  • waa 娃 | waang 橫 | waan 環 | waak 或
  • wan 雲 | wak ?
  • woh 和
  • wôh 窩
  • wôk 獲 | wôong 黃

[bewerken] Enige voorbeelden

Lijst van verschillen in uitspraak van Chinese karakters in drie dialecten
Nederlands Dapeng Standaardkantonees Standaardmandarijns
twee Ngie 二 Yie 二 Ur/er 二
drie Sam 三 Saam 三 San/san 三
vier Sie 四 Seej 四 Ss/Si 四
tien Sáp 十 Sap 十 Sj/shi 十
honderdmiljoen Jak 億 Jik 億 Ie/yi 億
kleur Sak 色 Sik 色 Suh/se 色
groen Lók 綠 Lok 綠 Luu/lü 綠
ruilen Óen 換 Woen 換 Goewan/huan 換
groot Táai 大 Taai 大 Daa/da 大
goed Haauw 好 Hoow 好 Haauw/hao 好
geen Maauw 冇 Moow 冇 Boe/bu 不
begrijpen Mang Pák 明白 Ming Paak 明白 Ming Baj/ming bai 明白
de deur openen Foej Moen 開門 Hooj Moen 開門 Káaj Men/kai men 開門
Sjanghai 上海 Sôong Foej 上海 Seung Hooj 上海 Sjang Haaj/Shanghai 上海
hij他/zij她/het它 Hie 佢 Keui 佢 Taa/ta 他/她/它
lange tijd Kauw 久 Looi 耐 Djuw/jiu 久
chinese achternaam Zhang,Cheung 張/张 Chôong 張 Cheung 張 Djang/zhang 張
vroeg Chaauw 早 Choow 早 Chaauw/zao 早
auto, kar Chaa 車 Cheh 車 Tjuh/Che 車
Nederlands Standaardkantonees
Goedendag Choow San of Lei hoo
hallo/hoi (opnemen telefoon) Wai
Heb je al gegeten? Neej sik Cho yeh mee Aa?
Nederland Hollaan
ik Ngo
jij Neej
hij/zij Keuj
wij Ngo Deej
jullie Neej Deej
zij Keuj Deej
Ik heet Willem. Ngo kieuw Willem.
ik weet het niet Ngo M Chi do
Hij/Zij zit te telefoneren Keuj teng kan tien waa.
Mijn vader is er niet. Ngo aa baa m hai do.
Ik wil graag een bak Koe Loow Yok bestellen Ngo seung yiew yat hap Koe Loow Yok.
Laten we dim sum gaan eten! Pat yuu ngo deej heuj yam chaa aa.
Zullen we met de trein naar Amsterdam gaan? Ngo deej tjoh foh cheh heu Ah Moo Si Tak Tan, hoow m hoow aa?
sorry! Teuj M Chuu.
bedankt! M Kooj Saaj!
dankuwel! (bij het krijgen van een geschenk) To Che Saaj!
Hoe gaat het met jou/U? Neej diem (yeung) aa?
Ik heb het heel druk. Ngo hoo mong aa.
Ik vind dat (niet) leuk. Ngo (m) chong yie.
Ik moet poepen Ngo yiew O sie.
Ik hoef vandaag niet te werken Ngo kam yat m saj faan kong.
Hij laat een scheet Keuj fong phee.
Ngo jie ka wan su Ik ga nu studeren.
Sei woen Borden (af)wassen.

[bewerken] Externe links


Kanton (Guangzhou), Kanton, Volksrepubliek China stadsprefectuur Shenzhen
Stadsprefectuur: Kanton
districten: Yuexiu · Liwan · Haizhu · Tianhe · Baiyun · Huangpu · Huadu · Panyu · Nansha · Luogang
stadsarrondissement: Zengcheng · Conghua
media: GZTV · Radio Guangzhou · Guangzhou Daily
Chinese talen en dialecten: Standaardkantonees
Han-Chinese volkeren: Kantonezen
Ontvangen van "http://nl.wikipedia.org/wiki/Standaardkantonees"
Persoonlijke instellingen