Hanzi

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Hanzi
Naam (taalvarianten)
Traditioneel 漢字
Vereenvoudigd 汉字
Hanyu pinyin hànzì
Jyutping (Standaardkantonees) hon3 zi6
Zhuyin ㄏㄢˋ ㄗˋ
Standaardkantonees IPA: [ hɔn tsiː ]
Yale (Standaardkantonees) hon3 ji6
Weitouhua fung1 zi6
Dapenghua IPA: [ hɔn tsiː ]
Bao'an-Hakka IPA: [ hɔn tsiː ]
Meixianhua hon5 se5
Taiwan-Hakka Hon ?
Chaozhouhua IPA: [ hɐŋ jiː ]
Peng’im (Chaozhouhua) hang3 yi7
Minnanyu Hàn-jī
Mindongyu Háng-cê
Shanghainees IPA: [ hø zɿ ]
Letterlijke vertaling Chinees karakter
Hanzi
Naamgeving in Volksrepubliek China
(taal-varianten)
Koreaans 한자
Vietnamees Hán tự
Letterlijke vertaling (Hanzi) Man teken(s)/Chinese teken(s)/Teken(s) van Han

Hanzi (IPA: [ han tsɨ ]) betekent letterlijk 'Chinees karakter' in het Standaardmandarijn. Deze karakters worden gebruikt om de Chinese talen mee te schrijven. Hanzi is onder te verdelen in traditionele en vereenvoudigde karakters.

Chinese tekens worden vaak ingedeeld in 5 categorieën:

  • ideogrammen (ideeweergave): 下 = onder, 上 = boven
  • pictogrammen (beeldweergave): 月 = maan, 日 = zon
  • samengestelde ideogrammen: 日+月 = 明 = helder
  • fonogrammen (betekenisweergave via radicaal en fonetisch deel)
    • vb: 女 (radicaal: ‘vrouw’ + 马 (fonetisch element ‘ma’ (paard)) = 妈 ‘moeder’
    • uitleg: de radicaal geeft de betekenis weer (een vrouw), het fonetisch element ‘ma’ geeft de uitspraak weer van het samengestelde teken 妈 (‘màa’).
  • leenkarakters: voor abstracte woorden neemt men een al bestaand karakter en diens uitspraak over
    • vb: 象(olifant) wordt ook gebruikt voor “lijken/gelijken op”

De meeste tekens die vandaag worden gebruikt zijn fonogrammen (~90%).

Complexiteit van het schrift[bewerken]

Chinese tekens op een inscriptie uit ca. 900 voor Christus

Er zijn in de loop der tijd zo'n 56.000 unieke Hanzi-tekens geïdentificeerd, maar een goed opgeleide, belezen Chinees kent er gemiddeld maar zo'n 7000. Om een Chinese krant te lezen heb je er zo'n 3000 nodig, en zelfs met 1500 is de strekking te volgen.

Chinezen leerden/leren hun schrift door elk nieuw karakter 100 keer te schrijven, maar het is moeilijk om het te blijven onthouden. Een groot aantal Chinezen zal bijvoorbeeld ‘niezen’ (打喷嚏 pinyin: [dǎ pēn tì] in het Chinees) niet kunnen opschrijven omdat ‘niezen’ nu eenmaal een woord is dat praktisch nooit wordt geschreven. Daar komt nog eens bij dat 喷 [pēn] 12 karakters telt, 嚏 [tì] 17, en dat net de moeilijkste van de twee (嚏 [tì]) alleen voorkomt in verband met niezen (en over dat onderwerp worden niet bepaald boeken vol geschreven).

De complexiteit van dit schrift zorgt ervoor dat veel mensen in de Volksrepubliek China en de overzeese gebiedsdelen waar de Chinese talen worden gesproken het niet goed beheersen. Volgens het CIA World Factbook kan 14% van de Chinezen niet lezen of schrijven.

Het Chinese schrift werd vereenvoudigd in 1949 o.l.v. Mao Zedong door middel van:

  • vermindering van het aantal karakters in een teken
  • aantal tekens verwijderd uit de taal
  • verschillende ingewikkelde tekens vervangen door één eenvoudige

Overigens is deze spellingswijze alleen in de Volksrepubliek China en Singapore doorgevoerd; in Hongkong, op Taiwan, bij gebruik in het Japans, en in Chinese gemeenschappen in het buitenland wordt het oude schrift gebruikt.

Een teken staat meestal niet gelijk aan een woord: de meeste woorden bestaan uit twee of meer tekens. Om de betekenis van het hele woord te begrijpen is het meestal niet genoeg om alleen de betekenis van elk van de twee tekens te weten. Zo is 经 boek, 济 is helpen, maar 经济 is economie.

Transliteratie[bewerken]

Hanzi kunnen ook worden getranslitereerd in het Latijns alfabet. Dit gebeurt door middel van een transliteratiesysteem genaamd Hanyu pinyin. Hanyu pinyin werd in de jaren vijftig van de 20e eeuw door de Volksrepubliek China zelf ontwikkeld, in tegenstelling tot andere systemen om de Chinese taal in het Latijns alfabet weer te geven. Voorgangers van dit systeem zijn Wade-Giles en Yale.

Hanyu pinyin wordt ook geschreven als gewoon pinyin. Deze letters mag men niet op z'n Engels of Nederlands of welke taal dan ook uitspreken. Ze moeten op z'n Chinees uitgesproken worden. Voorbeelden:

  • c= zachte tj-klank
  • z= harde tj-klank
  • e= (e)u-klank

Bekende Hanzi-kalligrafen[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]