Lente

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Lente in de Keukenhof.

Lente of voorjaar is een van de vier seizoenen. De lente begint op het noordelijk halfrond op 21 maart, en eindigt op 20 juni. Tijdens de lente worden de bomen veel groener, en gaan veel planten bloeien. Geleidelijk wordt het warmer en wordt de kans op vorst kleiner. Na IJsheiligen (11 mei) is de kans op vorst klein.

Inhoud

1 Effect van de lente op mensen
2 Effect van de lente op planten en dieren
3 Religieuze feesten en gedenkdagen tijdens de lente
4 Begin en eind van de lente
- 4.1 Meteorologische lente
- 4.2 Astronomische lente
5 Media
6 Referenties
7 Zie ook
8 Bronnen, noten en/of referenties

[bewerk] Effect van de lente op mensen

De dagen in de lente worden ten opzichte van de voorgaande winter langer, en het zonlicht wordt sterker. Dat heeft effect op mensen, omdat de hoeveelheid serotonine en dopamine hoger wordt. Dit zorgt voor een algemeen welbevinden en enige euforie, met name bij natuurvolken die veel buiten zijn. Dat het verlangen naar een partner of sex groter wordt is echter niet bewezen, en is mogelijk alleen te danken aan andere, minder verhullende kleding van de mogelijke partners.

Naast deze positieve effecten treedt ook voorjaarsmoeheid op, dat volgens een onbewezen theorie te wijten zou zijn aan een nog hoge concentratie melatonine.

Traditioneel wordt in Nederland de voorjaarschoonmaak, of grote schoonmaak gehouden, waarbij het hele huis wordt schoongemaakt.

[bewerk] Effect van de lente op planten en dieren

Alle planten, dus ook de landbouwgewassen, beginnen in de lente te groeien na de winterslaap. Ook dieren komen uit hun schuilplaatsen en begin met nestelen. Trekvogels migreren noordwaarts als reactie op de hogere temperaturen. Bij zoogdieren, zoals bijvoorbeeld schapen, worden de jongen vroeg in de lente geboren, zodat ze tegen het eind van de zomer met voldoende reserve het moeilijke winterseizoen ingaan.

Door de toename van het licht, maken planten en bomen nieuwe scheuten en bladeren. Deze ontwikkelen zich uit voedselreserves die zijn opgeslagen tijdens het voorgaande groeiseizoen. In bossen ontwikkelen zich de planten op de bodem het snelst. Deze maken gebruik van de korte periode dat de bodem van het bos nog veel zonlicht ontvangt doordat de bomen nog geen of weinig bladeren hebben.

Vooral bolgewassen ontwikkelen zich snel tijdens de lente. Vanuit de bol kan de plant zeer snel groeien en bloeien. Snel wordt het zaad ontwikkeld, waarna de bladeren bovengronds weer afsterven en de bol in rust blijft tot het volgende lenteseizoen. Voorbeelden hiervan zijn anemonen en narcissen. De expositie in de Keukenhof vindt dan ook alleen plaats tijdens de lente.

In de Alpen en andere gebieden met gletsjers beginnen deze te smelten, waardoor de rivieren zwellen.

[bewerk] Religieuze feesten en gedenkdagen tijdens de lente

De lente wordt veelal geassocieerd met vruchtbaarheid en voedselproductie. In Europa worden in de lente de eenjarige voeldselgewassen gezaaid. Door de effecten van de lente op de natuur werd in heidense tijden de lente gevierd met vruchtvaarheidsymbolen. Restanten hiervan zijn te zien in symbolen als de meiboom, de paashaas en zijn eieren, en de stok met het haantje bovenaan tijdens palmpasen.

De componist Igor Stravinsky gaf deze gebruiken in het vermeende prehistorische Rusland vorm in het balletstuk Le Sacre du Printemps, dat gaat over een mensoffer tijdens de lente.

In de Griekse Mythologie hoort de Horae Eunomia, die ook wel Thallo genoemd wordt bij de lente, de jeugd en de bloemen. Zij is een dochter van Zeus en Themis.

De rooms-katholieke traditie kent tijdens de lente de vastenperiode, die begint op Aswoensdag en eindigt met Pasen. De Vasten wordt voorafgegaan door de Vastenavond. Naast Pasen kent de christelijke traditie ook de Goede Week; drie dagen voor het paasweekend, Witte Donderdag, Goede Vrijdag en Stille Zaterdag.

Binnen het hindoeïsme wordt omstreeks Pasen de Holi-Phagwa gevierd.

De seculiere versie van Pasen wordt gekenmerkt door symbolen van nieuw leven, zoals (gekleurde/geverfde) eieren. Ook de paashaas hoort bij dit feest.

[bewerk] Begin en eind van de lente

[bewerk] Meteorologische lente

Om praktische, maar ook klimatologische redenen begint de meteorologische lente op een vaste datum op 1 maart op het noordelijk halfrond en op 1 september op het zuidelijk halfrond. Deze duurt dan respectievelijk tot 1 juni en 1 december.

Een van de eerste internationale weerorganisaties onder leiding van de Duitse keurvorst Karl Theodor, de Societas Meteorologica Palatina besloot in 1780 om steeds drie opeenvolgende kalendermaanden als één seizoen te beschouwen. Sindsdien duurt de lente dus ook drie maanden.

De koudste lente die door het KNMI in Nederland is geregistreerd sinds 1706 was het jaar 1962. De gemiddelde temperatuur bedroeg 6,5 graden. Het warmste voorjaar was 2007, met een gemiddelde temperatuur van 11,6 graden. Normaal is een gemiddelde temperatuur van 8,9 graden (dit alles gemeten in De Bilt). Ook de hoeveelheid regen kan in de lente veel varieren. In 1983 viel de meeste regen van die eeuw, namelijk 289 mm. In 1996 viel slechts 61 mm^[1].

[bewerk] Astronomische lente

Het begin en einde van de lente (21 maart - 20 juni) is bepaald op basis van een afspraak. Astronomisch gezien begint te lente als de dag en de nacht even lang zijn. Tijdens de lente worden de dagen steeds langer. Deze lentenachtevening treedt op rond 20 maart op het noordelijk halfrond en rond 23 september op het zuidelijk halfrond). De zon gaat dan door het lentepunt en de dag en de nacht zijn ongeveer even lang. De lente eindigt met de zomerzonnewende (rond 21 juni op het noordelijk halfrond en 21 december op het zuidelijk halfrond). Dat is het moment dat de zon het hoogste aan de hemel staat.

Aanvangstijdstippen van de astronomische lente op het noordelijk halfrond:

2003	21 maart	02:00	2009	20 maart	12:44	2015	20 maart	23:45
2004	20 maart	07:49	2010	20 maart	18:32	2016	20 maart	05:30
2005	20 maart	13:33	2011	21 maart	00:21	2017	20 maart	11:28
2006	20 maart	19:26	2012	20 maart	06:14	2018	20 maart	17:15
2007	21 maart	01:07	2013	20 maart	12:02	2019	20 maart	22:58
2008	20 maart	06:48	2014	20 maart	17:57	2020	20 maart	04:49

De aangegeven tijd is de lokale Nederlandse tijd. Op het zuidelijk halfrond begint op deze data de herfst, zie daar voor het begin van de lente op het zuidelijk halfrond.