21 december

21 december is de 355ste dag van het jaar (356ste dag in een schrikkeljaar) in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 10 dagen tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 1163 - Midden Nederland wordt getroffen door de Sint-Thomasvloed
  • 1533 - Hernando de Grijalva ontdekt de Revillagigedo Archipel.
  • 1607 - Pieter Willemszoon Verhoeff, de held van de Slag bij Gibraltar, vertrekt als VOC admiraal naar Nederlands-Indië.
  • 1906 - De Nederlandse marine neemt haar eerste onderzeeboot in dienst: Hr. Ms. O 1.
  • 1907 - Bloedbad in de school Santa María in Iquique in Chili. 2200 mensen worden door het leger doodgeschoten.
  • 1913 - In de New York World verschijnt de eerste kruiswoordpuzzel. Hij is bedacht door Arthur Wynne.
  • 1964 - In Groot-Brittannië wordt de doodstraf afgeschaft.
  • 1988 - 270 mensen komen om als een vliegtuig tijdens Pan Am vlucht 103 explodeert en neerstort op Lockerbie (Schotland). De aanslag leidt tot een jarenlange boycot van Libië.
  • 1992 - Op het vliegveld van Faro (Portugal) stort een DC-10 van Martinair afkomstig van Schiphol neer. Bij deze vliegramp komen 56 mensen om het leven.
  • 2012 - Einde van de dertiende baktun van de Mayakalender (13.0.0.0.0 4 Ahau 3 Kankin). Sommigen zagen hierin het einde van de wereld (2012-fenomeen).

•  Kunst
  • 1937 - Walt Disney brengt Sneeuwwitje en de zeven dwergen uit, de eerste tekenfilm van speelfilmlengte.

•  Media
  • 2012 - De videoclip van de single Gangnam Style van de Zuid-Koreaanse zanger PSY overschrijdt op YouTube als eerste internetvideo de kaap van 1 miljard views.

•  Oorlog
  • 1937 - De eerste versie van het plan voor Fall Grün wordt door de Duitse militairen afgeleverd.

•  Politiek
  • 1936 - Muhammad Ali Bey al-Abid treedt af als president van Syrië.
  • 2007 - Estland, Hongarije, Letland, Litouwen, Malta, Polen, Slovenië, Slowakije, Tsjechië horen voortaan bij de Schengenlanden.
  • 2010 - Milo Đukanović treedt af als premier van Montenegro

•  Sport
  • 1919 - In Katowice wordt de Poolse voetbalbond (PZPN) opgericht.
  • 1983 - Tot ontzetting van Nederland wint naaste concurrent Spanje in Sevilla met maar liefst 12-1 van laagvlieger Malta. Oranje is daardoor op doelsaldo uitgeschakeld voor deelname aan het EK voetbal 1984.
  • 1986 - Het Nederlands voetbalelftal doet goede zaken in de EK-kwalificatiereeks door Cyprus in Nicosia met 2-0 te verslaan. Ruud Gullit en John Bosman maken de doelpunten. Simon Tahamata speelt zijn 22ste en laatste interland voor Oranje.
  • 1997 - Het Braziliaans voetbalelftal wint de derde editie van de Confederations Cup door Tsjechië in de finale met maar liefst 6-0 te verslaan.

•  Wetenschap en technologie
  • 1898 - Marie Curie en Pierre Curie ontdekken het radium.
  • 1968 - De Apollo 8 wordt gelanceerd, het eerste bemande ruimtevaartuig dat rond de maan zal cirkelen.
  • 1988 - Eerste vlucht van een Antonov An-225, het zwaarste en grootste vliegtuig ter wereld. Het Russische transportvliegtuig werd ontworpen om de Boeran, de Russische tegenhanger van de Amerikaanse spaceshuttle, te transporteren.

Geboren

• 1639 - Jean Racine, Frans schrijver (overleden 1699)
• 1804 - Benjamin Disraeli, Brits politicus (overleden 1881)
• 1872 - Lorenzo Perosi, Italiaans priester en componist (overleden 1956)
• 1879 - Jef van den Eynde, Vlaams studentenleider (overleden 1929)
• 1879 - Théodore Limperg, Nederlands econoom (overleden 1961)
• 1889 - Sewall Wright, Amerikaans geneticus en evolutiebioloog (overleden 1988)
• 1890 - Hermann Joseph Muller, Amerikaans geneticus (overleden 1967)
• 1896 - Carl Romme, Nederlands politicus (overleden 1980)
• 1898 - Romanie Pollet, was oudste mens van België (overleden 2009)
• 1900 - Marinus van der Goes van Naters, Nederlands politicus (overleden 2005)
• 1900 - Paul-Willem Segers, Belgisch politicus en minister (overleden 1983)
• 1907 - Garmt Stuiveling, Nederlands schrijver (overleden 1985)
• 1909 - George Ball, Amerikaans diplomaat (overleden 1994)
• 1911 - Paul Burkhard, Zwitsers componist (overleden 1977)
• 1915 - Werner von Trapp, Oostenrijks-Amerikaans zanger (overleden 2007)
• 1916 - Maurice Chappaz, Zwitsers schrijver (overleden 2009)
• 1917 - Heinrich Böll, Duits schrijver (overleden 1985)
• 1917 - Jérôme Heldring, Nederlands journalist en columnist (overleden 2013)
• 1918 - Kurt Waldheim, Oostenrijks diplomaat en politicus (overleden 2007)
• 1921 - Karl-Günther Bechem, Duits autocoureur (overleden 2011)
• 1921 - Peter Croker, Engels voetballer (overleden 2011)
• 1921 - Vampira, Amerikaans tv- en filmster (overleden 2008)
• 1924 - Rita Reys, Nederlands jazz-zangeres
• 1926 - Arnošt Lustig, Tsjechisch schrijver en journalist (overleden 2011)
• 1929 - Erwin de Vries, Surinaams beeldend kunstenaar
• 1931 - Caroline Kaart, Nederlands-Schots actrice, alt en radiopresentatrice
• 1934 - Ole Madsen, Deens voetballer (overleden 2006)
• 1937 - Jane Fonda, Amerikaans actrice
• 1938 - John Harvey, Brits auteur
• 1939 - Victor Van Schil, Belgisch wielrenner (overleden 2009)
• 1940 - Frank Zappa, Amerikaans componist en musicus (overleden 1993)
• 1941 - Ine Schenkkan, Nederlands danseres en filmregisseur (overleden 2001)
• 1942 - Hu Jintao, President van de Volksrepubliek China
• 1942 - Reinhard Mey, Duits zanger en liedjesschrijver
• 1942 - Derek Parfit, Brits filosoof
• 1943 - Aimé Anthuenis, Belgisch voetbalcoach
• 1943 - André Arthur, Canadees politicus
• 1947 - Mark Willems, Vlaams acteur
• 1948 - Samuel L. Jackson, Amerikaans acteur
• 1948 - Willem Vermeend, Nederlands politicus
• 1949 - Thomas Sankara, Burkinees revolutionair en president (overleden 1987)
• 1952 - Lida Berkhout, Nederlands atlete
• 1952 - Dennis Boutsikaris, Amerikaans acteur
• 1954 - Kai Arne Engelstad, Noors schaatser
• 1954 - Chris Evert, Amerikaans tennisster
• 1955 - Felix Gasselich, Oostenrijks voetballer
• 1955 - Jane Kaczmarek, Amerikaans actrice
• 1955 - Ted van Lieshout, Nederlands schrijver
• 1956 - Willem Lust, Nederlands televisiejournalist
• 1957 - Roberto Cifuentes Parada, Nederlands schaker
• 1957 - Ray Romano, Amerikaans stand-upcomedian en acteur
• 1958 - Cerge Remonde, Filipijns journalist en presidentieel woordvoerder (overleden 2010)
• 1959 - Florence Griffith-Joyner, Amerikaans atlete (overleden 1998)
• 1960 - Annick Segal, Vlaams actrice
• 1961 - Klaar van der Lippe, Nederlands beeldend kunstenaar
• 1962 - Antony de Ávila, Colombiaans voetballer
• 1964 - Bibi Dumon Tak, Nederlands kinderboekenschrijfster
• 1964 - Kris Wauters, Vlaams muzikant
• 1966 - Marco Borsato, Nederlands zanger
• 1966 - Marc-Marie Huijbregts, Nederlands stand-upcomedian en acteur
• 1966 - Kiefer Sutherland, Brits-Canadees acteur
• 1967 - Micheil Saakasjvili, President van Georgië
• 1968 - Raoul Deleo, Nederlands illustrator
• 1970 - Bart De Wever, Belgisch politicus
• 1971 - Matthieu Chedid, Frans zanger en componist
• 1972 - Debby Mansveld, Nederlands wielrenster
• 1972 - Harri Ylönen, Fins voetballer
• 1972 - Claudia Poll, Costa Ricaans zwemster
• 1974 - Sandra Torres, Argentijns atlete
• 1974 - Karrie Webb, Australisch golfspeelster
• 1976 - Mirela Maniani, Grieks-Albanees atlete
• 1977 - Alex Chandre de Oliveira, Braziliaans voetballer
• 1977 - Klodian Duro, Albanees voetballer
• 1978 - Emiliano Brembilla, Italiaans zwemmer
• 1980 - Stefan Liv, Zweeds ijshockeyer (overleden 2011)
• 1981 - Dima Bilan, Russisch zanger
• 1981 - Cristian Zaccardo, Italiaans voetballer
• 1982 - Charlie Cox, Engels acteur
• 1982 - Iljo Keisse, Belgisch wielrenner
• 1983 - Nikki Kerkhof, Nederlands zangeres
• 1983 - Niels Scheuneman, Nederlands wielrenner
• 1983 - Tomoka Takeuchi, Japans snowboardster
• 1984 - Jemima Jelagat, Keniaans atlete
• 1986 - João Benta, Portugees wielrenner
• 1988 - Anneloes Kock, Nederlands voetbalster
• 1989 - Cheikhou Kouyaté, Senegalees voetballer
• 1989 - Jorien ter Mors, Nederlands shorttrackster
• 1989 - Shohei Tochimoto, Japans schansspringer
• 1990 - Ioannis Fetfatzidis, Grieks voetballer
• 1993 - Pascal Tan, Nederlands skater en acteur

Overleden

• 1375 - Giovanni Boccaccio (62), Italiaans dichter
• 1597 - Petrus Canisius (76), Nederlands theoloog en Jezuïet
• 1865 - Herman de Kat (81), Nederlands bankier en kunstverzamelaar
• 1933 - Knud Rasmussen (54), Deens-Groenlands poolreiziger
• 1935 - Kurt Tucholsky (45), Duits schrijver en journalist
• 1940 - F. Scott Fitzgerald (44), Amerikaans schrijver
• 1944 - Isabelino Gradín (47), Uruguayaans voetballer
• 1945 - Arthur Korn (75), Duits natuurkundige
• 1945 - George Patton (60), Amerikaans generaal in de Tweede Wereldoorlog
• 1947 - Jan van de Mortel (67), Nederlands jurist en politicus
• 1958 - Lion Feuchtwanger (74), Duits schrijver
• 1962 - Gary Hocking (25), Zimbabwaans motor- en autocoureur
• 1968 - Vittorio Pozzo (82), Italiaans voetballer en voetbalcoach
• 1972 - Paul Hausser (92), Duits militair
• 1974 - Rex Easton (61), Amerikaans autocoureur
• 1981 - Fons Aler (85), Nederlands topfunctionaris en militair
• 1985 - Georg Trump (89), Duits kunstenaar, typograaf, letterontwerper, schilder en docent
• 1986 - Willy Coppens de Houthulst (94), Belgisch Eerste Wereldoorlog luchtaas
• 1988 - Niko Tinbergen (81), Nederlands etholoog
• 1992 - Albert King (63), Amerikaans gitarist
• 1996 - Alfred Tonello (67), Frans wielrenner
• 1997 - Sacco van der Made (79), Nederlands acteur
• 1998 - Edmond de Goeyse (91), Vlaams schrijver
• 1999 - Peter Pit (66), Nederlands goochelaar
• 2002 - Jeu van Bun (84), Nederlands voetballer
• 2004 - Lennart Bernadotte (95), prins van Zweden
• 2006 - Saparmurat Niazov (66), Turkmeens president-dictator
• 2006 - Sydney Wooderson (92), Brits atleet
• 2008 - Christopher Hibbert (84), Engels historicus
• 2008 - Dale Wasserman (91), Amerikaans toneelschrijver
• 2010 - Enzo Bearzot (83), Italiaans voetballer en voetbalcoach
• 2010 - James Richard Pennington van Hoey Smith (89), Nederlands dendroloog
• 2011 - Gerd Deutschmann (76), Duits acteur
• 2012 - Lee Dorman (70), Amerikaans basgitarist
• 2012 - Valère Quaghebeur (88), Belgisch politicus

Viering/herdenking

• 2004, 2005, 2008, 2009, 2012, 2013, 2016 t/m 2018 en 2020 - Begin van de astronomische winter
• In het Romeinse Rijk viert men de saturnaliën ter ere van de zonnewende
• In noordelijk Europa is dit eveneens de dag van de zonnewende die in de periode van 12 dagen viering van het Joelfeest valt.
• Rooms-katholieke kalender:
• Feestdag van de H. Thomas, in Zuid-Oost Friesland traditioneel de eerste van tien dagen Sint-Thomasluiden.
  • Heilige Glycerius van Nicomedië († 303)
  • Heilige Baudacarius († 650)
  • Heilige Berenwald († 8e eeuw)
  • Heilige Adrianus van Dalmatië († 13e eeuw)
  • Heilige Petrus Canisius († 1597) - Vrije Gedachtenis
  • Zalige Hincmar van Reims († 882)
• Winterfeest

Trivia

• De kortste dag van het jaar valt op of rond 21 december.

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1946 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -11 °C
• 1989 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 13,3 °C
• 1946 - Laagste minimumtemperatuur -15,3 °C
• 1989 - Hoogste maximumtemperatuur 14,9 °C
• 1954 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 16,5 m/s
• 1940 - Langste zonneschijnduur 6,7 uur
• 2001 - Langste neerslagduur 15,2 uur
• 2001 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 18,7 mm
• 1996 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 65 %

België

Dagrecords

• 1938 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -11,1 °C
• 1989 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 11,6 °C
• 1938 - Laagste minimumtemperatuur -14,5 °C
• 1989 - Hoogste maximumtemperatuur 14,3 °C
• 1911 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 17,2 mm

Uitzonderlijke gebeurtenissen

• 1932 - Maximumtemperatuur tot 12,5 °C op de Baraque Michel (Jalhay).
• 1946 - Minimumtemperatuur tot –13,2 °C in Koksijde en –17,3 °C in Rochefort.
• 1991 - Grote neerslaghoeveelheden: tot 94 mm in Elsenborn. Deze neerslag veroorzaakte overstromingen.

Bronnen, noten en/of referenties