1 januari
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
1 januari is de eerste dag van het jaar in de Gregoriaanse kalender. Nog 364 dagen (365 dagen in een schrikkeljaar) tot het einde van het jaar.
| dec | januari | feb | ||||||
| << | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 |
| 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | >> | ||
Inhoud |
[bewerk] Folklore
- Nieuwjaarsbrief, België
[bewerk] Gebeurtenissen
Algemeen
- 45 v.Chr. - de Juliaanse kalender gaat voor het eerst van kracht
- 404 - Laatste gladiatorenspelen in Rome.
- 1600 - Schotland begint met het gebruiken van de Juliaanse kalender.
- 1673 - Regelmatig postbestelling tussen New York en Boston
- 1700 - Rusland gebruikt vanaf dit moment de Juliaanse kalender
- 1804 - Einde van de Franse overheersing in Haïti.
- 1852 - In Nederland wordt de postzegel ingevoerd.
- 1892 - Ellis Island wordt de plek waar alle immigranten de Verenigde Staten van Amerika binnenkomen.
- 1893 - Japan gaat over op de Gregoriaanse kalender.
- 1899 - Einde van de Spaanse overheersing in Cuba.
- 1901 - Nigeria wordt een protectoraat van het Verenigd Koninkrijk.
- 1906 - Het Nederlands Verbond van Vakverenigingen (NVV) wordt opgericht. Henri Polak wordt voorzitter.
- 1946 - De verkeersbrug over de Moerdijk gaat weer open.
- 1978 - Een Boeing 747 van Air India, op weg naar Dubai, stort twee minuten na vertrek uit Bombay neer. Er vallen 213 doden.
- 1980 - De Beneluxtunnel onder de Nieuwe Maas (Vlaardingen/Schiedam - Hoogvliet) wordt tolvrij.
- 1982 - De MARVA, Luva en Milva worden opgeheven.
- 1995 - Bij een hotelbrand in Antwerpen vallen twaalf doden.
- 1995 - In Zeeuws-Vlaanderen wordt een nieuwe gemeente gevormd: Sluis-Aardenburg.
- 2000 - De gevreesde mondiale computerstoring als gevolg van de millenniumbug blijft uit.
- 2001 - Start van het derde millennium in de gregoriaanse kalender
- 2001 - Bij een brand in een café in Volendam komen veertien jonge mensen om. Er vallen 180 gewonden.
- 2002 - Nederlanders & Belgen halen op Nieuwjaarsdag massaal eurogeld in huis. Het elektronisch geldverkeer maakt de overstap van gulden en de frank naar euro zonder problemen.
- 2002 - Bosbranden in de Australische deelstaat Nieuw-Zuid-Wales, bereiken de buitenwijken van Sydney.
- 2006 - 14-jarige jongen overlijdt in Turkije aan de vogelgriep.
- 2007 - Een Boeing 737-400 van Adam Air verdwijnt boven Celebes, Indonesië van de radar. Alle 102 pasagiers en bemanningsleden komen om.
Kunst
- 1932 - De jonge dirigent Eduard van Beinum volgt Cornelis Dopper op als dirigent van het Concertgebouworkest.
- 1964 - In Nederland treedt een rijksregeling voor de subsidiëring van alle amateuristische kunstbeoefening in werking.
Media
- 1785 - Het eerste exemplaar van The Daily Universal Register wordt gepubliceerd.
- 1788 - The Daily Universal Register verandert van naam en heet voortaan The Times.
- 1967 - Het sportprogramma Langs de Lijn wordt voor het eerst uitgezonden op de Nederlandse radio.
- 1994 - Oprichting van de televisiezender Muslim Television Ahmadiyya
Oorlog
- 1950 - Volgens een nieuwjaarsboodschap van de Chinese Communistische Partij vormen Tibet, Hainan en Formosa (Taiwan) de eerstvolgende doelen van het Chinese leger.
- 1950 - De Vietminh begint in Tonkin onder leiding van Ho Chi Minh een groot offensief tegen de Franse troepen.
Politiek
- 1438 - Albrecht II van Habsburg wordt koning van Hongarije.
- 1651 - Karel II wordt gekroond tot koning van Schotland.
- 1707 - Door de Acts of Union worden Engeland en Schotland verenigd tot één rijk met één parlement: Groot-Brittannië.
- 1707 - Johan V wordt Koning van Portugal.
- 1739 - Bouvet eiland wordt ontdekt door de Franse ontdekkingsreiziger Jean-Baptiste Charles Bouvet de Lozier.
- 1801 - Door de Act of Union worden Groot-Brittannië en Ierland verenigd tot het Verenigd Koninkrijk.
- 1808 - De slavenhandel naar de Verenigde Staten van buiten wordt verboden.
- 1834 - De Duitse Zollverein treedt in werking. Deze economische vereniging is de eerste aanzet tot de Duitse eenheid.
- 1863 - Abraham Lincoln ondertekent de emancipatieproclamatie.
- 1874 - New York City annexeert de Bronx.
- 1877 - Koningin Victoria wordt uitgeroepen tot keizerin van India.
- 1897 - Brooklyn gaat samen met New York City.
- 1899 - Queens en Staten Island gaan samen met New York City.
- 1901 - Oprichting van het Gemenebest van Australië.
- 1912 - In China wordt de republiek uitgeroepen.
- 1937 - Anastasio Somoza García wordt President van Nicaragua.
- 1956 - Soedan wordt onafhankelijk van het Verenigd Koninkrijk en Egypte.
- 1958 - Het Verdrag van Rome treedt in werking.
- 1959 - De Cubaanse president Fulgencio Batista wordt afgezet door Fidel Castro.
- 1960 - Frans-Kameroen wordt onafhankelijk.
- 1962 - West-Samoa wordt onafhankelijk van Nieuw-Zeeland.
- 1971 - De Benelux Merkenwet is in werking getreden.
- 1973 - Denemarken, Ierland en het Verenigd Koninkrijk treden toe tot de EEG.
- 1979 - Bij een gemeentelijke herindeling worden de 27 gemeenten in oostelijk West-Friesland samengevoegd tot 13 nieuwe gemeenten.
- 1981 - Griekenland wordt lid van de Europese Gemeenschap
- 1983 - In de Nederlandstalige gemeente Voeren (België), wordt de omstreden Franstalige José Happart geïnstalleerd als burgemeester. Hij weigert Nederlands te leren.
- 1984 - Brunei wordt een zelfstandige staat.
- 1986 - Aruba scheidt zich af van de overige Nederlandse Antillen en wordt een autonoom onderdeel van het Koninkrijk der Nederlanden.
- 1986 - Spanje en Portugal worden lid van de Europese Gemeenschap.
- 1992 - In Nederland treedt het Nieuw Burgerlijk Wetboek in werking. Er is 45 jaar aan gewerkt.
- 1993 - Tsjechoslowakije wordt gesplitst in Tsjechië en Slowakije. Ingangsdatum Verdrag van Anholt.
- 1994 - De Noord-Amerikaanse Vrijhandelsovereenkomst (NAFTA) wordt van kracht tussen Canada, Mexico en de Verenigde Staten. Als reactie begint het Zapatistisch Nationaal Bevrijdingsleger (EZLN) een guerrillastrijd tegen het Mexicaanse regeringsleger.
- 1995 - Oostenrijk, Finland en Zweden treden toe tot de Europese Unie.
- 1995 - De Wereldhandelsorganisatie WTO (World Trade Organisation) treedt in werking.
- 1996 - Curaçao krijgt beperkt zelfbestuur.
- 1997 - Provinciale Staten van Friesland besluit dat de provincie officieel Fryslân heet
- 1999 - De euro wordt giraal ingevoerd. Een euro wordt 2.20371 gulden waard, of 40,3399 Belgische frank.
- 1999 - Elke Belg is verplicht zijn SIS-kaart op zak te hebben.
- 2001 - De Nederlandse gemeenten Denekamp, Ootmarsum, en Weerselo gaan op in de gemeente Dinkelland.
- 2002 - Twaalf van de vijftien lidstaten van de Europese Unie nemen afscheid van hun 'eigen' valuta en stappen over op de euro.
- 2003 - Pascal Couchepin wordt president van Zwitserland.
- 2003 - Luiz Inácio Lula da Silva wordt president van Brazilië.
- 2003 - Door een gemeentelijke herindeling ontstaan in Zeeuws-Vlaanderen drie grotere gemeenten: Terneuzen, Sluis en Hulst.
- 2004 - De Nederlandse gemeenten De Lier, 's-Gravenzande, Monster, Naaldwijk en Wateringen gaan op in de gemeente Westland.
- 2006 - Rusland sluit gastoevoer naar Oekraïne af. Hierdoor ontstaat ook een gastekort in Europa.
- 2006 - Italiaanse gijzelaars worden bevrijd in Gaza.
- 2007 - Bulgarije en Roemenië worden lid van de Europese Unie, waardoor deze nu 27 leden telt.
- 2008 - Cyprus en Malta hebben nu ook de euro als wettelijk betaalmiddel.
Religie
- 1958 - Guillaume Lemmens treedt af als bisschop van Roermond in Nederland en wordt opgevolgd door zijn coadjutor Antonius Hanssen.
Sport
- 1942 - Het Nederlandse handbal, sinds 1926 opererend onder de vleugels van het Koninklijk Nederlands Gymnastiek Verbond, komt op eigen benen te staan met de oprichting van het Nederlands Handbal Verbond (NHV).
- 2006 - De Australische voetbalbond stapt van de OFC over naar de AFC
- 2007 - Darter Raymond van Barneveld wint zijn eerste wereldtitel bij de Professional Darts Corporation door in de finale Phil Taylor te verslaan in een legendarische wedstrijd.
- 2008 - Opmerkelijke voetbaltransfer: Kenneth Perez keert per direct weer terug naar Ajax en verlaat PSV.
Wetenschap en technologie
- 1502 - Ontdekking van Rio de Janeiro.
- 1801 - De astronoom Giuseppe Piazzi ontdekt de eerste, en tevens grootste, planetoïde Ceres (diameter 687 kilometer).
- 1880 - De aanleg van het Panamakanaal vangt aan.
- 1946 - In de VS wordt de eerste elektronische computer vervaardigd.
- 1986 - Flevoland (170.000 inwoners) wordt Nederlands twaalfde provincie.
- 2001 - In de Europese Unie moeten voortaan alle slachtrijpe runderen van 30 maanden en ouder op BSE worden getest.
[bewerk] Geboren
- 1424 - Lodewijk IV van de Palts (overleden 1449)
- 1431 - Paus Alexander VI (overleden 1503)
- 1449 - Lorenzo de' Medici (overleden 1492)
- 1467 - Sigismund I, koning van Polen (overleden 1548)
- 1484 - Huldrych Zwingli, Zwitsers kerkhervormer (overleden 1531)
- 1502 - Gregorius XIII (overleden 1585)
- 1554 - Lodewijk van Württemberg, hertog (overleden 1593)
- 1600 - Friedrich Spanheim, Nederlands Theoloog (overleden 1649)
- 1614 - John Wilkins, Brits cryptograaf, parlementariër en bisschop van Chester (overleden 1672)
- 1618 - Bartolomé Murillo, Spaans kunstschilder (overleden 1682)
- 1623 - Maria Petyt, Vlaams mystica en schrijfster (overleden 1677)
- 1655 - Christian Thomasius, Duits jurist en filosoof (overleden 1728)
- 1697 - Joseph François Dupleix, Gouverneur-generaal van de Franse kolonie in India (overleden 1763)
- 1735 - Paul Revere, Amerikaans patriot (overleden 1818)
- 1752 - Betsy Ross, naaister van de Amerikaanse vlag (overleden 1836)
- 1764 - Johannes Kinker, Nederlands dichter, filosoof, advocaat (overleden 1845)
- 1767 - Maria Edgeworth, Brits schrijfster (overleden 1849)
- 1788 - Étienne Cabet, Frans filosoof, politicus en utopist (overleden 1856)
- 1806 - Lionel Kieseritzky, Duits-Poolse schaker (overleden 1853)
- 1823 - Sándor Petőfi, Hongaars dichter (overleden 1849)
- 1836 - Raffaele Pierotti, Italiaans curiekardinaal (overleden 1905)
- 1846 - Nikola Pašić, Servisch premier (overleden 1926)
- 1847 - Margaretha van Bourbon-Parma, prinses van Bourbon-Parma (overleden 1893)
- 1854 - James George Frazer, Schots antropoloog (overleden 1941)
- 1860 - Michele Lega, Italiaans curiekardinaal (overleden 1935)
- 1863 - Pierre de Coubertin, Frans pedagoog en sportfunctionaris, oprichter van de moderne Olympische Spelen (overleden 1937)
- 1867 - Jeanne Lanvin, Frans modeontwerpster (overleden 1946)
- 1874 - Frank Knox, Amerikaans politicus (overleden 1944)
- 1874 - Gustav Whitehead, Duits-Amerikaans luchtvaartpionier (overleden 1927)
- 1878 - Agner Erlang, Deens wiskundige (overleden 1929)
- 1878 - Edwin Franko Goldman, Amerikaans componist, dirigent en cornettist (overleden 1956)
- 1879 - E.M. Forster, schrijver (overleden 1970)
- 1879 - William Fox, Amerikaans ondernemer (overleden 1952)
- 1881 - Carry van Bruggen, Nederlands schrijfster (overleden 1932)
- 1881 - Rama VI, koning van Thailand (overleden 1925)
- 1887 - Wilhelm Canaris, Duits militair (overleden 1945)
- 1894 - Satyendra Nath Bose, Indiaas natuurkundige (overleden 1974)
- 1895 - J. Edgar Hoover, Amerikaans hoofd van de FBI (overleden 1970)
- 1898 - Viktor Ullmann, Tsjechisch dirigent en componist (overleden 1944)
- 1899 - Jack Beresford, Brits roeier en olympisch kampioen (overleden 1977)
- 1900 - Hub van Doorne, Nederlands industrieel (overleden 1979)
- 1901 - Chiune Sugihara, Japans diplomaat en consul in Litouwen (overleden 1986)
- 1901 - Christine Wttewaall van Stoetwegen, Nederlands politica (overleden 1986)
- 1901 - Marcel Balsa, Frans Formule 1-coureur (overleden 1984)
- 1909 - Barry Goldwater, Amerikaans politicus (overleden 1998)
- 1910 - Bernard Drukker, Nederlands organist en componist (overleden 1992)
- 1910 - Alois Grillmeier, Duits kardinaal, jezuïet en theoloog (overleden 1998)
- 1912 - Dana Andrews, actrice (overleden 1992)
- 1912 - Kim Philby, Brits dubbelspion (overleden 1988)
- 1918 - Willy den Ouden, Nederlands zwemster (overleden 1997)
- 1919 - J.D. Salinger, Amerikaans schrijver
- 1920 - Elisabeth Andersen, Nederlands actrice
- 1920 - Osvaldo Cavandoli, Italiaanse cartoonist (overleden 2007)
- 1921 - Alain Mimoun, Algerijns atleet
- 1923 - Milt Jackson, Amerikaans jazzmuzikant (overleden 1999)
- 1925 - Idi Amin, Oegendees president-dictator (overleden 2003)
- 1925 - Matthew "Stymie" Beard, Amerikaans acteur (overleden 1981)
- 1925 - Mario Merz, Italiaans beeldhouwer (overleden 2003)
- 1927 - Maurice Béjart, Frans choreograaf (overleden 2007)
- 1930 - Jafaar Mohammed Numeiri, Soedanees militair en president
- 1934 - Serge Moureaux, Brussels politicus
- 1938 - Frans Weisz, Nederlands filmmaker
- 1938 - Gimax, Italiaans Formule 1-coureur
- 1939 - Willye White, Amerikaans atlete (overleden 2007)
- 1939 - Michèle Mercier, Franse actrice, o.a. bekend van haar hoofdrol in de Angélique-films
- 1941 - Simón Andreu, Spaans acteur
- 1943 - Charles Schwietert, Nederlands journalist, politicus, communicatie-adviseur, publicist en schrijver
- 1944 - Omar al-Bashir, Soedanees generaal en president-dictator
- 1944 - Jan De Wilde, Vlaams zanger
- 1945 - Jacky Ickx, Belgisch autocoureur
- 1947 - Peter Lankhorst, Nederlands politicus
- 1947 - Josée Ruiter, Nederlands actrice
- 1951 - Donna Lynton, Amerikaans zangeres
- 1952 - Ibrahim Tatlises, Turks acteur, zanger, regisseur en songwriter
- 1953 - Alpha Blondy, Ivoriaans reggaezanger
- 1958 - Grandmaster Flash, dj en hiphoppionier
- 1959 - Michel Onfray, Frans filosoof
- 1961 - Davide Cassani, Italiaans wielrenner
- 1961 - Maurits Hendriks, Nederlands hockeycoach
- 1961 - Pjotr Oegroemov, Lets wielrenner
- 1962 - Nico Rienks, Nederlands roeier
- 1963 - Alberigo Evani, Italiaans voetballer
- 1963 - René Eijer, Nederlands voetballer
- 1963 - Luc Winants, Belgisch schaker
- 1964 - Gorik Cools, Belgisch schaker
- 1966 - Nikolaj Guljajev, Russisch schaatser
- 1966 - Katie Velghe, Vlaams schrijfster
- 1966 - Embeth Davidtz, Amerikaans actrice
- 1968 - Jan de Visser, Nederlands voetballer
- 1968 - Davor Šuker, Kroatisch voetballer
- 1970 - Tristan Hoffman, Nederlands wielrenner
- 1972 - Tom Barman, Belgisch muzikant en filmmaker
- 1972 - Lilian Thuram, Frans voetballer
- 1973 - Danny Lloyd, Amerikaans kinderster, bekend als het jongetje uit The Shining
- 1973 - Saffron Burrows, Brits actrice
- 1973 - Timon Jacobs, Nederlandse diskjockey
- 1975 - Eiichiro Oda, Japans mangaka
- 1977 - Keeley Hawes, Brits actrice
- 1977 - Hasan Salihamidžić, Bosnisch voetballer
- 1978 - Dieter Verhaegen, Vlaams acteur
- 1978 - Yohann Diniz, Frans snelwandelaar
- 1979 - Brody Dalle, Australisch muzikante
- 1980 - Katarzyna Wójcicka, Pools schaatsster
- 1981 - Zsolt Baumgartner, Hongaars racecoureur
- 1982 - David Nalbandian, Argentijns tennisser
- 1982 - Sebastián Pardo, Chileens voetballer
- 1987 - Nana Dzagnidze, Georgisch schaakster
- 1989 - Joe Van Holsbeeck, Belgisch scholier en misdaadslachtoffer (overleden 2006)
[bewerk] Overleden
- 138 - Aelius (36), oorspronkelijke opvolger van keizer Hadrianus
- 898 - Odo I van Frankrijk (38), Koning van West-Francië
- 1515 - Lodewijk XII (52), koning van Frankrijk
- 1559 - Christiaan III van Denemarken (55), koning van Denemarken en Noorwegen
- 1679 - Jan Steen (ong. 53), Nederlands schilder
- 1713 - Giuseppe Maria Tomasi (63), Italiaans heilige, kardinaal en theoloog
- 1748 - Johan Bernoulli (80), Zwitsers wiskundige
- 1766 - James Edward Stuart (77), Brits troonpretendent
- 1782 - Johann Christian Bach (47), Duits componist
- 1894 - Heinrich Hertz (36), Duits natuurkundige
- 1905 - Benoit-Marie Langénieux (80), Frans kardinaal-aartsbisschop van Reims
- 1935 - Francis Bourne (73), Engels kardinaal-aartsbisschop van Westminster
- 1942 - Jaroslav Ježek (35), Tsjechisch componist, dirigent
- 1953 - Hank Williams (29), Amerikaans zanger
- 1972 - Maurice Chevalier (83), Frans chansonnier, cabaretier en filmacteur
- 1980 - Pietro Nenni (88), Italiaans socialistisch politicus
- 1990 - Ernst Kuzorra (84), Duits voetballer
- 1994 - Cesar Romero (86), acteur
- 1994 - Werner Schwab (35), Oostenrijks toneelkunstenaar
- 1998 - Alfred Lagarde (49), Nederlands diskjockey
- 1998 - Åke Seyffarth (78), Zweeds schaatser
- 2000 - Arthur Lehning (100), Nederlands schrijver
- 2001 - Ray Walston (86), Amerikaans acteur
- 2005 - Shirley Chisholm (80), Amerikaans federaal parlementslid, de eerste vrouw van Afrikaans-Amerikaanse herkomst
- 2005 - Eugene James Martin (66), Amerikaans kunstenaar
- 2005 - Willem Scholten (77), Nederlands politicus
- 2006 - Bart Bosman (63), Nederlands bioloog en ongedierte-autoriteit
- 2006 - Johan Ballegeer (78), Vlaams historicus en jeugdschrijver
- 2007 - Tillie Olsen (94), Amerikaans schrijfster, dichteres, vakbondsactiviste en feministe
- 2007 - Del Reeves (74), Amerikaans countryzanger en komiek
- 2007 - Darrent Williams (24), American football speler
- 2008 - Cornelis Augustijn (79), Nederlands theoloog, predikant en kerkhistoricus
- 2008 - Salvatore Bonanno (75), Amerikaans maffioso, schrijver en televisieproducent
- 2008 - Peter Caffrey (58), Iers acteur
- 2008 - Pratap Chandra Chunder (88), Indiaas politicus
- 2008 - Dirk van Egmond (54), Nederlands omroepman (KRO)
- 2008 - Irena Górska-Damięcka (97), Pools actrice en theaterdirectrice
- 2008 - Thiyagarajah Maheswaran (41), Srilankaans parlementslid
- 2008 - Lucas Sang (46), Keniaans atleet (vermoord)
[bewerk] Viering/herdenking
- Nieuwjaarsdag
- Rooms-Katholieke Kerk
- Feest van de Moeder Gods (octaafdag van Kerstmis) - Hoogfeest
- O.L.V. van Wijnendale
- heilige Fulgentius van Ruspe (533)
- Zalige Valentinus Paquay, priester (paterke van Hasselt)
- Heilige Zygmunt Gorazdowski
- Zalige Hugolinus van Gualdo, kluizenaar, kloosterstichter
- Cuba - Bevrijdingsdag
- Haïti - Onafhankelijkheidsdag (1804)
- Kameroen - Onafhankelijkheidsdag (1960)
- Soedan - Onafhankelijkheidsdag (1956)
- West-Samoa - Onafhankelijkheidsdag (1962)
- Brunei - Onafhankelijkheidsdag (1984)
- Australië - Dag van de grondwet (1901)
- Litouwen - Vlagdag
[bewerk] Oprichting voetbalploegen
- AA Gent werd op 1 januari 1898 gesticht.
- Charleroi SC werd op 1 januari 1904 gesticht.
[bewerk] Weerextremen in Nederland
- 1997 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -11,4 C
- 1921 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 10,5 C
- 1979 - Laagste minimumtemperatuur -16,9 C
- 1921 - Hoogste maximumtemperatuur 12,6 C
- 1949 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 18,5 m/s
- 1905 - Langste zonneschijnduur 6,9 uur
- 1958 - Langste neerslagduur 17,5 uur
- 1943 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 19,3 mm
- 1906 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 51 %
- 1993 - Dichtste mist ooit gemeten
Bron: Afgeleid uit de door het KNMI gepubliceerde klimatologische gegevens 1901 - september 2007 meetstation De Bilt
| Navigatie 1 januari |
|---|
|
31 december - 1 januari - 2 januari 365-dagenschema - Maandschema - Decenniaschema - Eeuwenschema |
