1632

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Eeuwen:	16e eeuw · 17e eeuw · 18e eeuw
Decennia:	1620-1629 · 1630-1639 · 1640-1649
Jaren:	< · 1630 · 1631 · 1632 · 1633 · 1634 · >

Slag bij Lützen

Kalenders

Gregoriaanse kalender	1632 MDCXXXII
Ab urbe condita	2385
Armeense kalender	1081 ԹՎ ՌՁԱ
Chinese kalender	4328 – 4329 戊未 – 己申
Ethiopische kalender	1624 –1625
Hebreeuwse kalender	5392 – 5393
Hindoekalenders
- Vikram Samvat	1687 – 1688
- Shaka Samvat	1554 – 1555
- Kali Yuga	4733 – 4734
Iraanse kalender	1010 –1011
Islamitische kalender	1042 –1042

[bewerk] Gebeurtenissen

8 januari - De Luessener Compagnie wordt opgericht door bewoners van Zwolle en Kampen om het vooral uit hoogveenmoerassen bestaande gebied ten noorden van Leusen, eigendom van de Marke van Leusen, te ontginnen. De ontginning is vooral ter hand genomen door pioniers uit Leusen.
2 juni - Tijdens de Limburgse veldtocht van Frederik Hendrik sneuvelt voor Roermond Ernst Kazimier, de stadhouder van Friesland, Groningen en drenthe.
16 november - Slag bij Lützen in de Dertigjarige Oorlog. De protestanten kunnen Saksen behouden, maar tegen enorme verliezen. Hun leider koning Gustaaf II Adolf van Zweden sneuvelt, maar ook aan katholieke kant valt een veldheer: Godfried Heinrich Graf zu Pappenheim.
De kleinere steden onder aanvoering van Leiden, Haarlem en Gouda blokkeren in de Staten van Holland het amnestievoorstel voor Hugo de Groot. Hij verlaat het land opnieuw.
Hendrik Casimir volgt zijn vader op als stadhouder van Friesland, Groningen en Drenthe ondanks pogingen van Frederik Hendrik om stadhouder van alle Zeven gewesten te worden.
Frederik Hendrik probeert de katholieke graaf Hendrik van den Bergh aan te zetten de adel in het zuiden in opstand te brengen tegen wat een manifesto van de Staten-Generaal van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden het zware en ondraaglijke juk van de Spanjaarden noemt. Brussel is bijzonder bezorgd.
Vanuit Luik roept van den Bergh openlijk tot opstand op, maar de ontevreden adel in het zuiden is toch niet bereid om met het ketterse noorden in zee te gaan. Zij stellen hun hoop meer op kardinaal Richelieu.
Venlo, Roermond en Sittard vallen in handen van Frederik Hendrik. Hij begint een Beleg van Maastricht. De stad geeft zich uiteindelijk gewonnen, maar bedingt het recht katholiek te blijven.
Vondel schrijft een lofdicht: de Stedekroon van Frederick Henrick, waarin hij hem prijst voor zijn overwinning en - vooral - zijn tolerantie.
De Infanta stuurt vanuit Brussel Rubens naar Maastricht om een bestand voor te stellen aan Frederik Hendrik. Deze heeft daar weinig belangstelling voor.
De zuidelijke Staten-Generaal komen - voor het laatst onder Spaans gezag - bijeen. Zij dwingen de Infanta - tegen de wil van Filips IV - met het noorden te onderhandelen. Spanje moet nu eerst zijn gezag in het zuiden zien te herstellen.

[bewerk] Geboren

augustus

29 - John Locke, Brits filosoof

oktober

20 - Christopher Wren, Brits wetenschapper en architect
24 - Antoni van Leeuwenhoek, Nederlands wetenschapper, te Delft
31 - Johannes Vermeer, schilder, te Delft

november

24 - Baruch de Spinoza, Nederlands filosoof, te Amsterdam
28 - Jean-Baptiste Lully, Italiaans/Frans componist

datum onbekend

Guillaume-Gabriel Nivers, Frans componist, organist en muziektheoreticus (overleden 1714)

[bewerk] Overleden

april

30 - Sigismund III van Polen (65), koning van Polen en Zweden

november

6 - Gustaaf II Adolf van Zweden (38), gedood in de Slag bij Lutzen, hoewel zijn leger dat van de keizer onder Wallenstein verslaat
29 - Frederik V (36), keurvorst van de Palts