1632

1632
Eeuwen:	16e eeuw · 17e eeuw · 18e eeuw
Decennia:	1620-1629 · 1630-1639 · 1640-1649
Jaren:	<< · < · 1631 · 1632 · 1633 · > · >>
Jaartelling in verschillende culturen
Ab urbe condita:		2385 MMCCCLXXXV
Armeense jaartelling:		1081 ԹՎ ՌՁԱ
Chinese jaartelling:		4328 – 4329 戊未 – 己申
Christelijke jaartelling:		1632 MDCXXXII
Ethiopische jaartelling:		1624 – 1625
Hebreeuwse jaartelling:		5392 – 5393
Hindoekalenders:
- Vikram Samvat		1687 – 1688
- Shaka Samvat		1554 – 1555
- Kali Yuga		4733 – 4734
Iraanse jaartelling:		1010 – 1011
Islamitische jaartelling:		1042 – 1043
Maçonnieke jaartelling:		5631 – 5632
Dit jaar naar onderwerp
Juliaanse kalender van 1632
Gregoriaanse kalender van 1632

Slag bij Lützen

Het jaar 1632 is het 32e jaar in de 17e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

januari

• 8 - De Luessener Compagnie wordt opgericht door bewoners van Zwolle en Kampen om het vooral uit hoogveenmoerassen bestaande gebied ten noorden van Leusen, eigendom van de Marke van Leusen, te ontginnen. De ontginning is vooral ter hand genomen door pioniers uit Leusen.
• 16 - Het Amsterdamse chirurgijnsgilde geeft onder leiding van Nicolaes Tulp een openbare biologieles door de ontleding van een lijk. Rembrandt van Rijn, sinds kort in Amsterdam gevestigd, legt het tafereel vast op het schilderslinnen: Anatomische les van Dr. Nicolaes Tulp.

juni

• 2 - Tijdens de Limburgse veldtocht van Frederik Hendrik sneuvelt voor Roermond Ernst Kazimier, de stadhouder van Friesland, Groningen en Drenthe.

augustus

• 23 - Stadhouder Frederik Hendrik verovert Maastricht. Net als Venlo en Roermond verkrijgt Maastricht godsdienstvrijheid.

september

• september - De zuidelijke Staten-Generaal komen - voor het laatst onder Spaans gezag - bijeen. Zij dwingen de Infanta - tegen de wil van Filips IV - met het noorden te onderhandelen. Spanje moet nu eerst zijn gezag in het zuiden zien te herstellen.

november

• 16 - Slag bij Lützen in de Dertigjarige Oorlog. De protestanten kunnen Saksen behouden, maar tegen enorme verliezen. Hun leider koning Gustaaf II Adolf van Zweden sneuvelt, maar ook aan katholieke kant valt een veldheer: Godfried Heinrich Graf zu Pappenheim.

zonder datum

• De kleinere steden onder aanvoering van Leiden, Haarlem en Gouda blokkeren in de Staten van Holland het amnestievoorstel voor Hugo de Groot. Hij verlaat het land opnieuw.
• Hendrik Casimir volgt zijn vader op als stadhouder van Friesland, Groningen en Drenthe ondanks pogingen van Frederik Hendrik om stadhouder van alle Zeven gewesten te worden.
• Frederik Hendrik probeert de katholieke graaf Hendrik van den Bergh aan te zetten de adel in het zuiden in opstand te brengen tegen wat een manifesto van de Staten-Generaal van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden het zware en ondraaglijke juk van de Spanjaarden noemt. Brussel is bijzonder bezorgd.
• Vanuit Luik roept van den Bergh openlijk tot opstand op, maar de ontevreden adel in het zuiden is toch niet bereid om met het ketterse noorden in zee te gaan. Zij stellen hun hoop meer op kardinaal Richelieu.
• Venlo, Roermond en Sittard vallen in handen van Frederik Hendrik tijdens zijn Veldtocht langs de Maas. Hij begint een Beleg van Maastricht. De stad geeft zich uiteindelijk gewonnen, maar bedingt het recht katholiek te blijven.
• De Infanta stuurt vanuit Brussel Rubens naar Maastricht om een bestand voor te stellen aan Frederik Hendrik. Deze heeft daar weinig belangstelling voor.
• De Staten van Zeeland besluiten de restanten van Reimerswaal -nu een bouwvallig dorpje- te verkopen. Ooit de derde stad van Zeeland is de plaats nu een onbewoond eilandje dat uiteindelijk in de golven ten onder zal gaan.
• De Franse leider kardinaal De Richelieu bedwingt een opstand in de Languedoc en plaatst de streek onder centraal gezag.

Literatuur

• Vondel schrijft een lofdicht: de Stedekroon van Frederick Henrick, waarin hij hem prijst voor zijn overwinning en - vooral - zijn tolerantie.
• Jacob Cats schrijft Spiegel van den ouden en nieuwen tyt

Beeldende Kunst

• 

  Anatomische les van Dr. Nicolaes Tulp (1632) Rembrandt van Rijn

• 

  Riviergezicht (1632) Salomon van Ruysdael Kunsthalle, Hamburg

Bouwkunst

• 

  Woonhuis, Amsterdam Centrum (1632)

Geboren

januari

• 1 - Katherine Philips, Engels dichteres

augustus

• 29 - John Locke, Brits filosoof

oktober

• 20 - Christopher Wren, Brits wetenschapper en architect
• 24 - Antoni van Leeuwenhoek, Nederlands wetenschapper, te Delft
• 31 - Johannes Vermeer, schilder, te Delft

november

• 24 - Baruch Spinoza, Nederlands filosoof, te Amsterdam
• 28 - Jean-Baptiste Lully, Italiaans/Frans componist

datum onbekend

• Guillaume-Gabriel Nivers, Frans componist, organist en muziektheoreticus (overleden 1714)

Overleden

april

• 30 - Sigismund III van Polen (65), koning van Polen en Zweden

juni

• 2 - Ernst Casimir van Nassau-Dietz, stadhouder van Friesland, Groningen en Drenthe

november

• 6 - Gustaaf II Adolf van Zweden (38), gedood in de Slag bij Lutzen, hoewel zijn leger dat van de keizer onder Wallenstein verslaat
• 29 - Frederik V (36), keurvorst van de Palts

Mediabestanden

Zie de categorie 1632 van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.