September

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Icoontje doorverwijspagina Zie September (doorverwijspagina) voor andere betekenissen van September.
aug september okt
<< 1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 >>

September (ook wel: herfstmaand of fruitmaand) is de negende maand van het jaar in de gregoriaanse kalender en heeft 30 dagen. De naam komt van het Latijnse woord septembris wat afkomstig is van het woord septem dat zeven betekent — september was de 7e maand van het jaar, omdat het Romeinse kalenderjaar tot 153 v.Chr op 1 maart begon.

Andere namen voor september: havermaent, evenemaent (avena = haver), herfstmaand, gerstmaand, vruchtmaand. September werd ook wel d'ander oogstmaand genoemd, als tweede oogstmaand (na augustus).

Trivia[bewerken]

Weerspreuken[bewerken]

Bij deze maand horen de volgende weerspreuken:

  • Trekt voor Sint-Michael (29 september) de vogel niet, geen winter is nog in 't verschiet.
  • Als de eikels vallen voor Sint-Michael, dan snijdt de winter door lijf en ziel.
  • Sint-Michael blaast het licht uit, Maria Boodschap (25 maart) steekt het aan[1].
  • Als in september de donder knalt, met Kerstmis de sneeuw in hopen valt.
  • Valt begin september de regen in plassen, het volgend jaar zal 't graan goed wassen.
  • Septemberregen, komt zaad en wijnstok wel gelegen.

Weerstatistieken maand september in Nederland[bewerken]

Gemiddelden

Langjarige gemiddelden in het tijdvak 1971-2000.

De Bilt Eelde Rotterdam Maastricht
Gemiddelde temperatuur in graden Celsius 14,2 13,5 14,5 14,3
Gemiddelde minimum temperatuur in graden Celsius 9,6 8,8 10,2 10,1
Gemiddelde maximum temperatuur in graden Celsius 18,7 18,2 18,5 18,8
Dagen met max temperatuur > 20 C 10 7 8 10
Gemiddelde relatieve vochtigheid in procenten 84 87 84 82
Gemiddelde neerslagduur in procenten van de tijd 6 7 8 6
Gemiddelde neerslaghoeveelheid in mm 72,0 71,8 82,2 60,4
[2]

Extremen

Hieronder volgen ranglijsten voor de hoogste en laagste gemiddelde temperatuur, de grootste en laagste neerslagsom en het grootste en laagste aantal uren zonneschijn, zoals gemeten op het KNMI-station in De Bilt tussen 1901 en 2014.

# Hoogste gemiddelde temperatuur in °C Grootste neerslagsom in mm Grootste aantal uren zonneschijn #
1. 2006 17,9 1957 213,2 1959 239,6 1.
2. 1999 17,4 2001 210,7 1928 222,7 2.
3. 1949 17,2 1918 185,5 1914 201,3 3.
4. 1947 16,8 1994 154,5 1911 198,9 4.
5. 1961 16,4 1998 148,9 1929 198,4 5.
6. 1934 16,0 1984 145,7 1934 197,2 6.
7. 1929 16,0 1974 141,6 2003 194,1 7.
8. 2000 15,8 1935 139,3 2005 190,7 8.
9. 2011 15,7 1968 128,5 1947 189,1 9.
10. 2005 15,7 1925 121,0 1933 186,3 10.
# Laagste gemiddelde

temperatuur in °C

Kleinste neerslagsom in mm Kleinste aantal uren zonneschijn #
1. 1912 10,7 1959 3,0 1984 67,9 1.
2. 1986 11,6 2006 8,6 1957 88,8 2.
3. 1952 11,6 1969 9,9 1988 94,1 3.
4. 1931 11,6 1977 13,2 1978 94,5 4.
5. 1925 11,8 1913 18,0 1950 95,6 5.
6. 1972 11,9 1921 20,8 1967 96,2 6.
7. 1904 12,4 1982 23,6 1930 96,5 7.
8. 1996 12,5 1941 23,7 1990 98,2 8.
9. 1965 12,5 1971 24,4 1993 99,5 9.
10. 1957 12,6 1920 26,1 1994 102,6 10.
[3]

Weerstatistieken maand september in België[bewerken]

Gemiddelden en records[bewerken]

Vanaf 2011 werden de nieuwe normale waarden opnieuw berekend op basis van de gemiddelde metingen in Ukkel over de referentieperiode 1980-2010. [4]

De oude normalen hebben verschillende referentieperiodes. [5]

normaal
(oud)
normaal
(nieuw)
record + jaar record - jaar
Luchtdruk in hPa 1016 [6] 1016,4 1025 1865 1008,8 1840
Gemiddelde windsnelheid in m/s 3,2 [7] 3 4,4 1918 2,3 1989
Zonneschijnduur in hh:mi 156 [8] 143 299 1959 65:23 2001
Gemiddelde temperatuur in °C 14,6 [9] 14,9 18,4 2006 10,7 1912
Gemiddelde maximum temperatuur in °C 19,1 [10] 19 23,4 2006 14,2 1912
Gemiddelde minimum temperatuur in °C 10,8 [10] 10,9 14,4 1949 7,3 1986
Relatieve vochtigheid in % 82,3 [11] 81 93 1881 68 1959
Gemiddelde dampdruk in hPa 13,5 [11] 13,5 17,1 1961 10,9 1847
Neerslagtotaal in mm 69,8 [12] 68,9 199,4 2001 2 1895
Neerslagdagen in d 15 [12] 15,7 27 1950 2 1959
Bron: KMI[13]

Overzicht van de hoogste en laagste 5 waarden voor de maand september vanaf 1833 voor gemiddelde temperatuur en neerslaghoeveelheid en aantal neerslagdagen en vanaf 1887 voor zonneschijnduur(*) in Ukkel.

Gemiddelde temperatuur Zonneschijnduur Neerslaghoeveelheid Aantal neerslagdagen
Jaar °C Jaar uren Jaar mm Jaar dagen
Hoogste waarden
2006 18,4 1959 299 2001 199,4 1950 27
1949 17,7 1928 236 1984 198,8 1984 26
1999 17,7 1911 220 1974 142,5 1918 26
1961 17,3 1921 216 1998 139,1 1930 25
1947 17,0 1929 214 1957 137,6 1974 24
Normale waarde (oud)[5] 14,6[9] 156[8] 69,8[12] 15,0[12]
Normale waarde (nieuw)[4] 14,9 143 68,9 15,7
Laagste waarden
1986 11,7 1988 98 1980 15,6 2006 7
1931 11,6 1994 98 1969 11,7 1969 7
1925 11,5 1990 93 1979 6,6 1997 6
1952 11,2 1950 76 1959 4,7 1928 6
1912 10,7 1984 67 1895 2,0 1959 2
Bron: KMI[14]

Bron: (*) Waarden vóór december 2008 werden omgerekend. Zie voor wijze van berekenen zonneschijnduur in Ukkel.[15]

Extremen[bewerken]

  • 1985 - Dit is de droogste maand september ooit met maar 2 mm regen in Ukkel.
  • 1912 - Net zoals tijdens de maand augustus wordt ook tijdens de maand september een kouderecord gevestigd. De gemiddelde temperatuur in Ukkel bedraagt slechts 10,7 °C (normaal:14,4 °C).
  • 1949 - De gemiddelde temperatuur van de maand bedraagt in Ukkel 17,7 °C (normaal: 14,4 °C). Het is de hoogste waarde van de eeuw voor een maand september (ex-aequo met 1999).
  • 1950 - Met zevenentwintig dagen regen in Ukkel heeft de maand september het grootste aantal regendagen van de eeuw (normaal: 16 dagen).
  • 1959 - De zon is nadrukkelijk aanwezig dit jaar: na de maand juli is nu ook september de zonnigste maand september van de eeuw in Ukkel met 299 uur zonneschijn (normaal: 175 uur). Het is tevens de droogste maand september van de eeuw in Ukkel: er valt nauwelijks 4,7 mm in de pluviometer (normaal: 63,4 mm). Het is tenslotte in Ukkel ook de minst regenachtige van alle maanden van de eeuw, met slechts twee neerslagdagen (normaal: 16 dagen).
  • 1984 - Voor de maand september is het maandtotaal van de neerslag het hoogste van de eeuw: 198,8 mm (normaal: 63,4 mm). Tezelfdertijd is dit ook de somberste maand september van de eeuw: 67 uur zonneschijn (normaal: 175 uur). In het zuidoosten van het land bemoeilijken de weersomstandigheden het oogsten van het graan.
  • 1999 - De gemiddelde temperatuur in Ukkel van de maand bedraagt 17,7 °C (normaal: 14,4 °C). Dit is de warmste maand september van de eeuw, ex aequo met 1949.
  • 2001 - Dit is natste septembermaand ooit met meer dan 2,5 keer de normale hoeveelheid regen in Ukkel.
  • 2006 - Dit is de warmste september ooit met gemiddelde en maximumtemperatuur die zowat 4 graden hoger liggen dan normaal.

[16]

Zoek dit woord op in WikiWoordenboek
Icoontje WikiWoordenboek Zoek september op in het WikiWoordenboek.
Bronnen, noten en/of referenties
  1. Nijkamp J., Rook R., Slijper H. en Zweers K. (1976). De 12 maanden van het jaar. Utrecht/Antwerpen: Het Spectrum
  2. KNMI, Langjarige gemiddelden 1971-2000
  3. KNMI, Maandextremen temperatuur, zonneschijn en neerslag (De Bilt)
  4. a b September: nieuwe normalen (Referentieperiode 1981-2010)
  5. a b September: oude normalen
  6. Referentieperiode 1833-1977
  7. Referentieperiode 1879-1986
  8. a b Referentieperiode 1887-1980
  9. a b Referentieperiode 1833-1980
  10. a b Referentieperiode 1901-1980
  11. a b Referentieperiode 1833-1982
  12. a b c d Referentieperiode 1833-1978
  13. KMI, Statistieken voorbije maanden voor Ukkel
  14. "Weer of geen weer"(2004) uitgave KMI en Van Halewyck (ISBN 90-5617-581-5)
  15. Hoe meet het KMI de zonneschijnduur?
  16. KMI, Gegevens Ukkel 1901-2003