December
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
| nov | december | jan | ||||||
| << | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 |
| 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | >> | ||
December (ook wel: wintermaand, kerstmaand, donkeremaand) [1] is de twaalfde en laatste maand van het jaar op de gregoriaanse kalender en telt 31 dagen. De naam komt van het Latijnse woord voor 'tien', decem; December was oorspronkelijk de tiende maand van het jaar, omdat tot 153 v.Chr. het Romeinse kalenderjaar in maart begon.
December valt in het noordelijk halfrond voor twee derde in de herfst en voor een derde in de winter; op het zuidelijk halfrond zijn dat respectievelijk lente en zomer.
Inhoud |
[bewerken] Trivia
- Oudnederlandse/puristische naam: wintermaand of sneeuwmaand
- Romeinse naam: December
- Joodse naam: Tebel
- De sterrenbeelden voor december zijn Boogschutter en Steenbok.
- December begint ieder jaar op dezelfde dag van de week als september.
[bewerken] Weerspreuken
Bij deze maand horen de volgende weerspreuken:
- December zacht en dikwijls regen, geeft weinig hoop op rijke zegen.
- December mist, goud in de kist.
- Kerstmis donker, wordt de boer een jonker.
- Veel sneeuw op oudejaar, veel hooi in 't nieuwe jaar.[2]
- Donder in de decembermaand, belooft veel wind in `t jaar aanstaand.[1]
[bewerken] Gebeurtenissen
- 1 december: Het Bloedbad van Naarden. Op 1 december 1572 vermoordden Spanjaarden van Don Frederik 700 inwoners van Naarden .
- 5 december: Sinterklaasavond of pakjesavond
- 6 december: Sinterklaas
- 21 december: Winterwende, kortste dag van het jaar
- 24 december: Kerstavond
- 25 en 26 december: Kerstmis
- 31 december: oudjaar
- Vanaf de eerste week tot de vierde week is het advent.
Vanwege de vele feestdagen in december wordt deze maand in Nederland ook wel de feestmaand genoemd.
[bewerken] Weerstatistieken maand december in Nederland
Gemiddelden
Langjarige gemiddelden in het tijdvak 1971-2000.
| De Bilt | Eelde | Rotterdam | Maastricht | |
|---|---|---|---|---|
| Gemiddelde temperatuur in graden Celsius | 4,0 | 3,2 | 4,5 | 3,8 |
| Gemiddelde minimum temperatuur in graden Celsius | 1,3 | 0,5 | 1,9 | 1,2 |
| Gemiddelde maximum temperatuur in graden Celsius | 6,4 | 5,5 | 6,9 | 6,1 |
| Dagen met max temperatuur > 20 C | . | . | . | . |
| Gemiddelde relatieve vochtigheid in procenten | 89 | 92 | 89 | 89 |
| Gemiddelde neerslagduur in procenten van de tijd | 9 | 10 | 10 | 10 |
| Gemiddelde neerslaghoeveelheid in mm | 76,8 | 75,0 | 79,2 | 70,2 |
| Bron: KNMI[3] | ||||
Extremen
Hieronder volgen ranglijsten voor de hoogste en laagste gemiddelde temperatuur, de grootste en laagste neerslagsom en het grootste en laagste aantal uren zonneschijn, zoals gemeten op het KNMI-station in De Bilt tussen 1901 en 2012.
| # | Hoogste gemiddelde temperatuur in °C | Grootste neerslagsom in mm | Grootste aantal uren zonneschijn | # | |||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. | 1974 | 7,3 | 1965 | 190,3 | 2008 | 84,9 | 1. |
| 2. | 1934 | 7,2 | 1966 | 171,4 | 1963 | 75,4 | 2. |
| 3. | 1988 | 7,0 | 1993 | 169,1 | 1962 | 73,7 | 3. |
| 4. | 2006 | 6,5 | 1925 | 163,0 | 2007 | 71,5 | 4. |
| 5. | 1918 | 5,8 | 1999 | 145,5 | 1932 | 71,3 | 5. |
| 6. | 1985 | 5,7 | 1961 | 137,0 | 1933 | 70,1 | 6. |
| 7. | 1910 | 5,7 | 1967 | 135,3 | 2000 | 68,7 | 7. |
| 8. | 1954 | 5,5 | 1979 | 127,0 | 1961 | 67,9 | 8. |
| 9. | 1979 | 5,4 | 1994 | 125,7 | 1927 | 67,8 | 9. |
| 10. | 1971 | 5,4 | 1974 | 123,7 | 1948 | 66,4 | 10. |
| # | Laagste gemiddelde
temperatuur in °C |
Kleinste neerslagsom in mm | Kleinste aantal uren zonneschijn | # | |||
| 1. | 1933 | -2,1 | 1933 | 6,2 | 1937 | 12,4 | 1. |
| 2. | 1969 | -1,4 | 1963 | 11,9 | 1988 | 13,8 | 2. |
| 3. | 1950 | -1,2 | 1932 | 17,6 | 1934 | 14,9 | 3. |
| 4. | 1927 | -1,2 | 1972 | 21,0 | 1985 | 15,3 | 4. |
| 5. | 1963 | -1,0 | 2008 | 24,3 | 1902 | 18,3 | 5. |
| 6. | 1995 | -0,9 | 1968 | 26,7 | 1920 | 20,4 | 6. |
| 7. | 1981 | -0,7 | 1984 | 30,2 | 1916 | 22,0 | 7. |
| 8. | 1962 | -0,7 | 1971 | 31,4 | 1956 | 22,3 | 8. |
| 9. | 1946 | -0,3 | 1995 | 31,6 | 1918 | 22,8 | 9. |
| 10. | 1968 | 0,0 | 1946 | 32,5 | 1974 | 24,5 | 10. |
| Bron: KNMI[4] | |||||||
[bewerken] Weerstatistieken maand december in België
[bewerken] Gemiddelden en records
Vanaf 2011 werden de nieuwe normale waarden opnieuw berekend op basis van de gemiddelde metingen in Ukkel over de referentieperiode 1980-2010. [5]
De oude normalen hebben verschillende referentieperiodes. [6]
| normaal (oud) |
normaal (nieuw) |
record + | jaar | record - | jaar | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Luchtdruk in hPa | 1015,2 [7] | 1016,5 | 1031,5 | 1843 | 1002,1 | 1981 |
| Gemiddelde windsnelheid in m/s | 4 [8] | 3,7 | 6,1 | 1929 | 2,7 | 2004 |
| Zonneschijnduur in hh:mi | 52 [9] | 77:24 | 102 | 1948 | 10 | 1934 |
| Gemiddelde temperatuur in °C | 3,3 [10] | 3,9 | 7,5 | 1934 | -5,6 | 1879 |
| Gemiddelde maximum temperatuur in °C | 5,5 [11] | 6,1 | 9,3 | 1934 | -0,2 | 1933 |
| Gemiddelde minimum temperatuur in °C | 0,8 [11] | 1,6 | 5,6 | 1934 | -5,3 | 1933 |
| Relatieve vochtigheid in % | 88,4 [12] | 89 | 99 | 1846 | 74 | 1838 |
| Gemiddelde dampdruk in hPa | 7 [12] | 7,4 | 9,6 | 1934 | 3,7 | 1879 |
| Neerslagtotaal in mm | 69,2 [13] | 81 | 171,9 | 1999 | 6,8 | 1840 |
| Neerslagdagen in d | 20 [13] | 19 | 30 | 1833 | 6 | 1890 |
| Bron: KMI[14] | ||||||
Overzicht van de hoogste en laagste 5 waarden voor de maand december vanaf 1833 voor gemiddelde temperatuur, neerslaghoeveelheid en aantal neerslagdagen en vanaf 1887 voor zonneschijnduur(*) in Ukkel.
| Gemiddelde temperatuur | Zonneschijnduur | Neerslaghoeveelheid | Aantal neerslagdagen | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Jaar | °C | Jaar | uren | Jaar | mm | Jaar | dagen | |
| Hoogste waarden | ||||||||
| 1934 | 7,5 | 1948 | 125 | 1999 | 171,9 | 1833 | 30 | |
| 1924 | 7,0 | 1932 | 116 | 1993 | 170,1 | 1999 | 28 | |
| 1988 | 6,9 | 1972 | 111 | 1965 | 168,2 | 1918 | 28 | |
| 1915 | 6,3 | 1962 | 105 | 1966 | 162,3 | 1993 | 28 | |
| 1918 | 6,3 | 1992 | 88 | 1919 | 158,4 | 1966 | 27 | |
| Normale waarde (oud)[6] | 3,3[10] | 52[9] | 69,2[13] | 20[13] | ||||
| Normale waarde (nieuw)[5] | 3,9 | 77:24 | 81 | 19 | ||||
| Laagste waarden | ||||||||
| 1933 | -2,7 | 1993 | 20 | 1970 | 25,1 | 1992 | 10 | |
| 1840 | -3,1 | 1943 | 17 | 1971 | 16,0 | 1933 | 10 | |
| 1853 | -3,3 | 1935 | 17 | 1963 | 13,9 | 1903 | 10 | |
| 1890 | -4,6 | 1920 | 17 | 1933 | 10,0 | 1963 | 9 | |
| 1879 | -5,6 | 1934 | 12 | 1840 | 6,8 | 1890 | 6 | |
| Bron: KMI[15]
Bron: (*) Vóór december 2008 werd een andere meetmethode gebruikt. Zie voor wijze van berekenen zonneschijnduur in Ukkel.[16] |
||||||||
[bewerken] Extremen
- 1911 - Tijdens deze maand december kwam er geen enkele vorstdag voor in Ukkel.
- 1933 - De afgelopen maand december is de koudste december van de eeuw in Ukkel. De gemiddelde temperatuur bedraagt slechts –2,7 °C (normaal: 3,3 °C) en de gemiddelde minimumtemperatuur is zelfs 6,1 °C minder dan normaal.
- 1933 - De afgelopen maand valt er in Ukkel slechts 10,0 mm water (normaal: 75,7 mm). Dit is de laagste waarde van de eeuw voor december.
- 1934 - Tijdens de voorbije maand december registreerden we slechts 12 uur zonneschijn in Ukkel (normaal: 52 uur). Dit zal niet alleen de somberste van alle maanden december maar zelfs de somberste maand van de eeuw blijven. Tezelfdertijd is het ook de warmste december van de eeuw, de gemiddelde maandtemperatuur bedraagt 7,5 °C in Ukkel (normaal: 3,3 °C).
- 1948 - De afgelopen maand telt 125 uur zonneschijn (normaal: 52 uur): het is de zonnigste maand december van de eeuw.
- 1950 - De maand december val er veel sneeuw in het hele land. In Ukkel bestaat de waargenomen neerslag gedurende vijftien dagen geheel of gedeeltelijk uit sneeuw. Dit is het hoogste aantal sneeuwdagen van de eeuw voor december.
- 1963 - Tijdens de afgelopen maand waren er slechts negen neerslagdagen in Ukkel (normaal: 20 dagen). Dit is het laagste aantal van de eeuw voor de maand december. De totale hoeveelheid gevallen neerslag in Ukkel is ook zeer laag (13,9 mm).
- 1974 - Zoals in december 1911 tellen we deze laatste maand van het jaar in Ukkel geen enkele vorstdag.
- 1999 - Er valt tijdens de maand december veel regen: 171,9 mm in Ukkel (normaal: 75,7 mm). Deze maand december is de natste van de eeuw.
- 2010 - Er waren 21 sneeuwdagen. Gemiddeld is dat 4,6 in december. Dit is de hoogste waarde sinds 1901, het vorige record bedroeg 15 dagen en dateerde uit 1950.
 |
Zoek december op in het WikiWoordenboek. |
Bronnen, noten en/of referenties:
- ↑ a b Website over volksweerkunde van D. Jansma.
- ↑ Nijkamp J., Rook R., Slijper H. en Zweers K. (1976). De 12 maanden van het jaar. Utrecht/Antwerpen: Het Spectrum.
- ↑ KNMI, Langjarige gemiddelden 1971-2000
- ↑ KNMI, Maandextremen temperatuur, zonneschijn en neerslag (De Bilt)
- ↑ a b December: nieuwe normalen (Referentieperiode 1981-2010)
- ↑ a b December: oude normalen
- ↑ Referentieperiode 1833-1977
- ↑ Referentieperiode 1879-1986
- ↑ a b Referentieperiode 1887-1980
- ↑ a b Referentieperiode 1833-1980
- ↑ a b Referentieperiode 1901-1980
- ↑ a b Referentieperiode 1833-1982
- ↑ a b c d Referentieperiode 1833-1978
- ↑ KMI, Statistieken voorbije maanden voor Ukkel
- ↑ "Weer of geen weer"(2004) uitgave KMI en Van Halewyck (ISBN 90-5617-581-5)
- ↑ Hoe meet het KMI de zonneschijnduur?
- ↑ KMI, Gegevens Ukkel 1901-2003
| Maanden |
|---|
|
januari · februari · maart · april · mei · juni · juli · augustus · september · oktober · november · december |
 |
Zie de categorie December van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
