December

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
nov december jan
<< 1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 >>

December (ook wel: wintermaand, kerstmaand, donkeremaand) [1] is de twaalfde en laatste maand van het jaar op de gregoriaanse kalender en telt 31 dagen. De naam komt van het Latijnse woord voor 'tien', decem; December was oorspronkelijk de tiende maand van het jaar, omdat tot 153 v.Chr. het Romeinse kalenderjaar in maart begon.

December valt in het noordelijk halfrond voor twee derde in de herfst en voor een derde in de winter; op het zuidelijk halfrond zijn dat respectievelijk lente en zomer.

Trivia[bewerken]

Weerspreuken[bewerken]

Bij deze maand horen de volgende weerspreuken:

  • December zacht en dikwijls regen, geeft weinig hoop op rijke zegen.
  • December mist, goud in de kist.
  • Kerstmis donker, wordt de boer een jonker.
  • Veel sneeuw op oudejaar, veel hooi in 't nieuwe jaar.[2]
  • Donder in de decembermaand, belooft veel wind in `t jaar aanstaand.[1]

Gebeurtenissen[bewerken]

Vanwege de vele feestdagen in december wordt deze maand in Nederland ook wel de feestmaand genoemd.

Weerstatistieken maand december in Nederland[bewerken]

Gemiddelden

Langjarige gemiddelden in het tijdvak 1971-2000.

De Bilt Eelde Rotterdam Maastricht
Gemiddelde temperatuur in graden Celsius 4,0 3,2 4,5 3,8
Gemiddelde minimum temperatuur in graden Celsius 1,3 0,5 1,9 1,2
Gemiddelde maximum temperatuur in graden Celsius 6,4 5,5 6,9 6,1
Dagen met max temperatuur > 20 C . . . .
Gemiddelde relatieve vochtigheid in procenten 89 92 89 89
Gemiddelde neerslagduur in procenten van de tijd 9 10 10 10
Gemiddelde neerslaghoeveelheid in mm 76,8 75,0 79,2 70,2
[3]

Extremen

Hieronder volgen ranglijsten voor de hoogste en laagste gemiddelde temperatuur, de grootste en laagste neerslagsom en het grootste en laagste aantal uren zonneschijn, zoals gemeten op het KNMI-station in De Bilt tussen 1901 en 2014.

# Hoogste gemiddelde temperatuur in °C Grootste neerslagsom in mm Grootste aantal uren zonneschijn #
1. 1974 7,3 1965 190,3 2008 84,9 1.
2. 1934 7,2 1966 171,4 1963 75,4 2.
3. 1988 7,0 1993 169,1 1962 73,7 3.
4. 2006 6,5 1925 163,0 2007 71,5 4.
5. 1918 5,8 1999 145,5 1932 71,3 5.
6. 1985 5,7 1961 137,0 1933 70,1 6.
7. 1910 5,7 1967 135,3 2000 68,7 7.
8. 1954 5,5 1979 127,0 1961 67,9 8.
9. 1979 5,4 1994 125,7 1927 67,8 9.
10. 1971 5,4 1974 123,7 1948 66,4 10.
# Laagste gemiddelde

temperatuur in °C

Kleinste neerslagsom in mm Kleinste aantal uren zonneschijn #
1. 1933 -2,1 1933 6,2 1937 12,4 1.
2. 1969 -1,4 1963 11,9 1988 13,8 2.
3. 1950 -1,2 1932 17,6 1934 14,9 3.
4. 1927 -1,2 1972 21,0 1985 15,3 4.
5. 2010 -1,1 2008 24,3 1902 18,3 5.
6. 1963 -1,0 1968 26,7 1920 20,4 6.
7. 1995 -0,9 1984 30,2 1916 22,0 7.
8. 1981 -0,7 1971 31,4 1956 22,3 8.
9. 1962 -0,7 1995 31,6 1918 22,8 9.
10. 1946 -0,3 1946 32,5 1974 24,5 10.
[4]

Weerstatistieken maand december in België[bewerken]

Gemiddelden en records[bewerken]

Vanaf 2011 werden de nieuwe normale waarden opnieuw berekend op basis van de gemiddelde metingen in Ukkel over de referentieperiode 1980-2010. [5]

De oude normalen hebben verschillende referentieperiodes. [6]

normaal
(oud)
normaal
(nieuw)
record + jaar record - jaar
Luchtdruk in hPa 1015,2 [7] 1016,5 1031,5 1843 1002,1 1981
Gemiddelde windsnelheid in m/s 4 [8] 3,7 6,1 1929 2,7 2004
Zonneschijnduur in hh:mi 42 [9] 45:08 102 1948 10 1934
Gemiddelde temperatuur in °C 3,3 [10] 3,9 7,5 1934 -5,6 1879
Gemiddelde maximum temperatuur in °C 5,5 [11] 6,1 9,3 1934 -0,2 1933
Gemiddelde minimum temperatuur in °C 0,8 [11] 1,6 5,6 1934 -5,3 1933
Relatieve vochtigheid in % 88,4 [12] 89 99 1846 74 1838
Gemiddelde dampdruk in hPa 7 [12] 7,4 9,6 1934 3,7 1879
Neerslagtotaal in mm 69,2 [13] 81 171,9 1999 6,8 1840
Neerslagdagen in d 20 [13] 19 30 1833 6 1890
Bron: KMI[14]

Overzicht van de hoogste en laagste 5 waarden voor de maand december vanaf 1833 voor gemiddelde temperatuur, neerslaghoeveelheid en aantal neerslagdagen en vanaf 1887 voor zonneschijnduur(*) in Ukkel.

Gemiddelde temperatuur Zonneschijnduur Neerslaghoeveelheid Aantal neerslagdagen
Jaar °C Jaar uren Jaar mm Jaar dagen
Hoogste waarden
1934 7,5 1948 96 2012 172,7 1833 30
1924 7,0 1932 89 1993 170,1 1999 28
1988 6,9 1972 85 1965 168,2 1918 28
1915 6,3 1962 81 1966 162,3 1993 28
1918 6,3 1992 68 1919 158,4 1966 27
Normale waarde (oud)[6] 3,3[10] 40[9] 69,2[13] 20[13]
Normale waarde (nieuw)[5] 3,9 45:08 81 19
Laagste waarden
1933 -2,7 1993 20 1970 25,1 1992 10
1840 -3,1 1943 17 1971 16,0 1933 10
1853 -3,3 1935 17 1963 13,9 1903 10
1890 -4,6 1920 17 1933 10,0 1963 9
1879 -5,6 1934 12 1840 6,8 1890 6
Bron: KMI[15]

Bron: (*) Vóór december 2008 werd een andere meetmethode gebruikt. Zie voor wijze van berekenen zonneschijnduur in Ukkel.[16]

Extremen[bewerken]

  • 1911 - Tijdens deze maand december kwam er geen enkele vorstdag voor in Ukkel.
  • 1933 - De maand december is de koudste december van de eeuw in Ukkel. De gemiddelde temperatuur bedraagt slechts –2,7 °C (normaal: 3,3 °C) en de gemiddelde minimumtemperatuur is zelfs 6,1 °C minder dan normaal.
  • 1933 - Deze maand valt er in Ukkel slechts 10,0 mm neerslag (normaal: 75,7 mm). Dit is de laagste waarde van de eeuw voor december.
  • 1934 - Tijdens de maand december registreerde Ukkel slechts 12 uur zonneschijn (normaal: 52 uur). Dit zal niet alleen de somberste van alle maanden december maar zelfs de somberste maand van de eeuw blijven. Tezelfdertijd is het ook de warmste december van de eeuw, de gemiddelde maandtemperatuur bedraagt 7,5 °C in Ukkel (normaal: 3,3 °C).
  • 1948 - Deze maand telt 96 uur zonneschijn (normaal: 40 uur): het is de zonnigste maand december van de eeuw.
  • 1950 - De maand december val er veel sneeuw in het hele land. In Ukkel bestaat de waargenomen neerslag gedurende vijftien dagen geheel of gedeeltelijk uit sneeuw. Dit is het hoogste aantal sneeuwdagen van de eeuw voor december.
  • 1963 - In december waren er slechts negen neerslagdagen in Ukkel (normaal: 20 dagen). Dit is het laagste aantal van de eeuw voor de maand december. De totale hoeveelheid gevallen neerslag in Ukkel is ook zeer laag (13,9 mm).
  • 1974 - Zoals in december 1911 tellen we deze laatste maand van het jaar in Ukkel geen enkele vorstdag.
  • 1999 - Er valt tijdens de maand december veel regen: 171,9 mm in Ukkel (normaal: 75,7 mm). Deze maand december is de natste van de eeuw.
  • 2010 - Er waren 21 sneeuwdagen. Gemiddeld is dat 4,6 in december. Dit is de hoogste waarde sinds 1901, het vorige record bedroeg 15 dagen en dateerde uit 1950.
  • 2011 - Te Ukkel werd deze maand december geen enkele vorstdag waargenomen, net zoals december 1911 en 1974.
  • 2012 - De natste december sinds het begin van de metingen in 1833 met 172.7 mm neerslag te Ukkel.

[17]

Zoek dit woord op in WikiWoordenboek
Icoontje WikiWoordenboek Zoek december op in het WikiWoordenboek.
Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b Website over volksweerkunde van D. Jansma.
  2. Nijkamp J., Rook R., Slijper H. en Zweers K. (1976). De 12 maanden van het jaar. Utrecht/Antwerpen: Het Spectrum.
  3. KNMI, Langjarige gemiddelden 1971-2000
  4. KNMI, Maandextremen temperatuur, zonneschijn en neerslag (De Bilt)
  5. a b December: nieuwe normalen (Referentieperiode 1981-2010)
  6. a b December: oude normalen
  7. Referentieperiode 1833-1977
  8. Referentieperiode 1879-1986
  9. a b Referentieperiode 1887-1980
  10. a b Referentieperiode 1833-1980
  11. a b Referentieperiode 1901-1980
  12. a b Referentieperiode 1833-1982
  13. a b c d Referentieperiode 1833-1978
  14. KMI, Statistieken voorbije maanden voor Ukkel
  15. "Weer of geen weer" (2004), uitgave KMI en Van Halewyck (ISBN 90-5617-581-5)
  16. Hoe meet het KMI de zonneschijnduur?
  17. KMI, Gegevens Ukkel 1901-2003