2 december

2 december is de 336ste dag van het jaar (337ste in een schrikkeljaar) in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 29 dagen tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 1409 - De Universiteit van Leipzig in Leipzig, Saksen, Duitsland, één van de oudste Europese universiteiten, wordt gesticht.
  • 1959 - Breuk van de Malpassetdam (Frankrijk), met een ramp tot gevolg.
  • 1990 - Samen met een Belgische parlementaire delegatie landen in Zaventem vierentwintig Belgische gijzelaars die vier maanden in Irak en Koeweit hebben vastgezeten.
  • 1993 - Drugsbaron Pablo Escobar wordt doodgeschoten in Medellín (Colombia).
  • 1993 - In Zuid-Afrika wordt een eind gemaakt aan de bantoestans.
  • 2002 - Uit het Museon in Den Haag worden diamanten en juwelen gestolen. Deze hebben samen een waarde van enkele miljoenen euro's.

•  Economie
  • 2001 - Enron vraagt de Chapter 11-status aan wegens een dreigend bankroet nadat Dynegy een bod van 8,4 miljard dollar heeft ingetrokken. Het is het grootste bankroet in de Verenigde Staten in 2003 en heeft grote gevolgen, zelfs politiek.

•  Infrastructuur
  • 1975 - Treinkaping bij Wijster.

•  Media
  • 2005 - In Europa wordt de nieuwe spelcomputer van Microsoft uitgebracht, de Xbox 360. Wegens beperkte voorraden en een grote vraag, kan niet elke potentiële koper worden voorzien van het apparaat.
  • 2006 - In Japan wordt de nieuwe spelcomputer van Nintendo uitgebracht, de Nintendo Wii. Evenals bij de Europese release van de Xbox 360, één jaar eerder, staan veel mensen in rij om de spelcomputer te kopen en zijn de voorraden beperkt.

•  Kunst
  • 1959 - Première van de documentaire La Muraille de Chine, geregisseerd door Carlo Lizzani, de eerste film waarbij geuren worden gebruikt.
  • 1999 - De Belg Gerard Mortier wordt als intendant van de Salzburger Festspiele opgevolgd door de Duitser Peter Ruzicka.

•  Oorlog
  • 1805 - In de Slag bij Austerlitz verslaan Franse troepen onder Napoleon een gecombineerde Russisch-Oostenrijkse strijdmacht.
  • 1916 - De Franse generaal Joseph Joffre wordt vervangen door Robert Nivelle als stafchef van het Franse leger.
  • 1962 - Senator Mike Mansfield is, na een reis naar Vietnam die hij op verzoek van president John F. Kennedy maakte, de eerste Amerikaanse functionaris die een pessimistische verklaring aflegt over de voortgang van de Vietnamoorlog.

•  Politiek
  • 1804 - In de Notre-Dame van Parijs wordt Napoleon Bonaparte tot keizer gekroond. Hij is de eerste Franse keizer in duizend jaar.
  • 1823 - President James Monroe van de Verenigde Staten houdt een rede in het Amerikaanse Congres waarin hij Europese inmenging in Noord- en Zuid-Amerika afwijst, evenals Amerikaanse inmenging in Europa. Dit zou later de Monroedoctrine worden genoemd.
  • 1848 - Frans Jozef I wordt keizer van Oostenrijk.
  • 1852 - Napoleon III wordt keizer van Frankrijk.
  • 1854 - Oostenrijk sluit een alliantie met het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk.
  • 1856 - Frankrijk en Spanje bereiken een overeenkomst over het verloop van hun gezamenlijke grens.
  • 1920 - Armenië staat bij het Verdrag van Alexandropol gebied af aan Turkije.
  • 1930 - President Herbert Hoover vraagt het Amerikaanse Congres 150 miljoen dollar voor een programma van publieke werken, om banen te scheppen en de economie te stimuleren.
  • 1950 - De Algemene Vergadering van de Verenigde Naties nemen Resolutie 390(V) aan, waarbij de Eritreeërs als volk worden erkend, maar Eritrea wordt met Ethiopië tot een federatie samengevoegd.
  • 1954 - De Amerikaanse Senaat besluit met 65 tegen 22 senator Joseph McCarthy te veroordelen wegens "gedrag dat de Senaat in opspraak dreigt te brengen".
  • 1961 - In een radiotoespraak verklaart de Cubaanse leider Fidel Castro dat hij een Marxistisch-Leninist is en dat Cuba communistisch zal worden.
  • 1971 - De Verenigde Arabische Emiraten worden gevormd.
  • 1975 - In Laos wordt de republiek uitgeroepen.
  • 1988 - Benazir Bhutto wordt minister-president van Pakistan. Ze is de eerste vrouwelijke regeringsleider in een door de islam gedomineerd land.
  • 1990 - Een coalitie onder leiding van bondskanselier Helmut Kohl wint de eerste verkiezingen in het herenigde Duitsland. In 1932 waren voor het laatst vrije verkiezingen gehouden in geheel Duitsland, dat toen overigens groter was dan in 1990.
  • 1999 - Het Verenigd Koninkrijk draagt politieke macht in Noord-Ierland over aan het Noord-Ierse parlement.
  • 2002 - Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk sluiten een overeenkomst over sluiting van het asielzoekerscentrum Sangatte bij de ingang van de Kanaaltunnel.

•  Religie
  • 1697 - St Paul's Cathedral (Londen) geopend.
  • 1997 - Oprichting van het Aartsbisdom Vaduz in Liechtenstein, afgesplitst van het Zwitserse Bisdom Chur.

•  Sport
  • 1923 - Het Uruguayaans voetbalelftal wint voor de vierde keer de Copa América door in de slotwedstrijd met 2-0 te winnen van naaste belager Argentinië.
  • 1993 - Zwemster Jingyi Le scherpt bij de wereldkampioenschappen in Palma de Mallorca het wereldrecord op de 100 meter vrije slag kortebaan (25 meter) aan tot 53,01. De mondiale toptijd was met 53,33 in handen van Franziska van Almsick.

•  Wetenschap en technologie
  • 1877 - Voor het eerst wordt zuurstof vloeibaar gemaakt, door Louis-Paul Cailletet.
  • 1901 - Gillette verkrijgt het octrooi op het verwisselbare scheermesje.
  • 1927 - De Ford Motor Company presenteert de Ford Model A.
  • 1942 - Een team onder leiding van Enrico Fermi slaagt om de eerste nucleaire kernreactie te veroorzaken die zichzelf in stand kan houden (Manhattanproject).
  • 1970 - In de Verenigde Staten gaat een bureau voor Milieubescherming van start.
  • 1982 - Barney Clark, een 61-jarige tandarts, krijgt als eerste persoon ter wereld een permanent kunsthart. De operatie wordt uitgevoerd aan de University of Utah. Clark zal nog 112 dagen in leven blijven.
  • 1990 - Voor het eerst gaat een journalist de ruimte in. De Japanner Toyohiro Akiyama is de eerste betalende passagier aan boord van een ruimteschip. Zijn werkgever, de Tokyo Broadcasting System betaalde de kosten voor een ruimtereis met de Sovjet-Russische Sojoez TM-11.
  • 1993 - NASA lanceert het ruimteveer Endeavour. De astronauten aan boord moeten een optische fout aan de Hubbletelescoop herstellen.
  • 1995 - Lancering van SOHO, het eerste zonne-observatorium in de ruimte, buiten de storende aardse dampkring.
  • 1999 - In het Britse wetenschapsblad Nature wordt een rapport van 22 onderzoekers gepubliceerd die het menselijke chromosoom 22 hebben kunnen ontcijferen.
  • 2009 - Geplande opening van de wolkenkrabber Burj Dubai in de Verenigde Arabische Emiraten. Het Burj Dubai is met 818 meter het hoogste gebouw ter wereld. Deze datum is niet gehaald door de economische crisis die eind 2008 inzette. De toren is uiteindelijk op 4 januari 2010 geopend.

Geboren

Peter II van Brazilië

Georges Seurat

Lucy Liu

Britney Spears

Danijel Pranjić,
geboren in 1981

• 1083 - Anna Komnene, oudste dochter van de Byzantijnse keizer Alexios I Komnenos (overleden 1153)
• 1648 - Renier Roidkin, schilder uit de Zuidelijke Nederlanden (overleden 1741)
• 1678 - Nicolaas Cruquius (Nicolaas Kruik), Nederlands waterstaatkundig ingenieur (overleden 1754)
• 1748 - Jan Pieter Minckeleers, Nederlands uitvinder (overleden 1824)
• 1750 - Gilles-Lambert Godecharle, Belgisch beeldhouwer (overleden 1835)
• 1760 - John Breckinridge, Amerikaans politicus (overleden 1875)
• 1825 - Peter II van Brazilië, keizer van Brazilië (overleden 1891)
• 1859 - Georges Seurat, Frans schilder (overleden 1891)
• 1882 - Jan Boon, Nederlands kunstenaar (overleden 1975)
• 1884 - Marius van Lokhorst, Nederlands NSB-politicus (overleden 1971)
• 1885 - George Richards Minot, Amerikaans medicus (overleden 1950)
• 1891 - Otto Dix, Duits schilder (overleden 1969)
• 1895 - Klaas Voskuil, Nederlands journalist (overleden 1975)
• 1898 - Ferenc Plattkó, Hongaars voetballer en voetbalcoach (overleden 1982)
• 1899 - John Barbirolli, Brits dirigent (overleden 1970)
• 1901 - Staf Nees, Belgisch beiaardier, componist en organist (overleden 1965)
• 1906 - Jean Daninos, Frans autoconstructeur (overleden 2001)
• 1906 - Peter Carl Goldmark, Hongaars-Amerikaans uitvinder (overleden 1977)
• 1911 - Boris Kowadlo, Nederlands verzetsstrijder (overleden 1959)
• 1914 - Bill Erwin, Amerikaans acteur (overleden 2010)
• 1914 - Ray Walston, Amerikaans acteur (overleden 2001)
• 1919 - Pierre Toebente, Belgisch beeldhouwer en kunstschilder (overleden 1997)
• 1923 - Maria Callas, Amerikaans operazangeres (overleden 1977)
• 1923 - Aleksandr Jakovlev, Russisch politicus (overleden 2005)
• 1924 - Alexander Haig, Amerikaans militair en politicus (overleden 2010)
• 1925 - Daniel Janssens, Belgisch atleet
• 1926 - Willem van der Poel, Nederlands natuurkundige en informaticus
• 1929 - Jaap Boersma, Nederlands politicus
• 1930 - David Piper, Brits autocoureur
• 1931 - Jörgen Petersen, Fins trompettist (overleden 2009)
• 1934 - Tarcisio Bertone, Italiaans kardinaal-aartsbisschop van Genua
• 1937 - Chris Bristow, Brits autocoureur (overleden 1960)
• 1942 - Frans Wiertz, Nederlands bisschop van Roermond
• 1944 - Ibrahim Rugova, Kosovaars-Albanees politicus (overleden 2006)
• 1944 - Botho Strauß, Duits schrijver
• 1946 - Gianni Versace, Italiaans modeontwerper (overleden 1997)
• 1948 - Antonín Panenka, Tsjecho-Slowaaks voetballer
• 1950 - Geir Høgsnes, Noors socioloog (overleden 2009)
• 1954 - Huub Stapel, Nederlands acteur
• 1954 - Johan Van Hecke, Belgisch politicus
• 1955 - Charles Agius, Maltees voetbalscheidsrechter
• 1958 - Ron Cornet, Vlaams acteur
• 1962 - Tracy Austin, Amerikaans tennisster
• 1962 - Victor Angel Bolzoni, Belgisch schaker
• 1962 - Aldith Hunkar, Nederlands tv-presentatrice en nieuwslezeres
• 1962 - Filip Peeters, Vlaams acteur
• 1962 - Andrej Zygmantovitsj, Wit-Russisch voetballer
• 1963 - Corinne Debaets, Belgisch atlete
• 1967 - Maarten Hennis, Nederlands cabaretier en acteur
• 1967 - Sten Oomen, Nederlands schrijfster
• 1968 - David Batty, Engels voetballer
• 1968 - Lucy Liu, Amerikaans actrice
• 1970 - Alex Cejka, Duits golfer
• 1971 - Julio Cesar Baldivieso, Boliviaans voetballer
• 1971 - Zurab Ionanidze, Georgisch voetballer
• 1972 - Gustavo Borges, Braziliaans zwemmer
• 1972 - Friso van Vemde Oudejans, Nederlands acteur
• 1973 - Monica Seles, Joegoslavisch-Amerikaans tennisster
• 1973 - Jan Ullrich, Duits wielrenner
• 1976 - Vladimír Janočko, Slowaaks voetballer
• 1976 - Roel Vanderstukken, Vlaams acteur
• 1978 - Nelly Furtado, Portugees-Canadees zangeres
• 1978 - Maëlle Ricker, Canadees snowboardster
• 1978 - Christopher Wolstenholme, Brits bassist
• 1980 - Alexandre Di Gregorio, Belgisch voetballer
• 1980 - David Galle, Belgisch komiek
• 1980 - Kevin Geudens, Belgisch voetballer
• 1981 - Aleksandr Jefimkin, Russisch wielrenner
• 1981 - Vladimir Jefimkin, Russisch wielrenner
• 1981 - Danijel Pranjić, Kroatisch voetballer
• 1981 - Britney Spears, Amerikaans zangeres
• 1985 - Amaury Leveaux, Frans zwemmer
• 1986 - Ronald Vargas, Venezolaans voetballer
• 1987 - Dennis van Winden, Nederlands wielrenner
• 1988 - Alfred Enoch, Brits acteur
• 1988 - Arnaud Ghislain, Belgisch atleet
• 1991 - Chloé Dufour-Lapointe, Canadees freestyleskiester

Overleden

• 1381 - Jan van Ruusbroec (88), Belgisch Middelnederlands schrijver
• 1463 - Albrecht VI van Oostenrijk (45), aartshertog van Oostenrijk
• 1547 - Hernán Cortés (62), Spaans veroveraar
• 1552 - Franciscus Xaverius (46), Spaans missionaris
• 1560 - Georg Sabinus (52), Duits geleerde
• 1594 - Gerardus Mercator (82), Vlaams cartograaf
• 1694 - Pierre Paul Puget (74), Frans beeldhouwer, architect, schilder en ingenieur
• 1810 - Philipp Otto Runge (33), Duits kunstschilder
• 1814 - Markies de Sade (74), Frans schrijver
• 1828 - Simon Paap (39), Nederlands dwerg
• 1859 - John Brown (59), Amerikaans militant tegenstander slavernij
• 1918 - Edmond Rostand (50), Frans schrijver
• 1929 - Albert Droesbeke (33), Belgisch kunstschilder
• 1931 - Vincent d'Indy (80), Frans componist en muziektheoreticus
• 1944 - Hana Pírková (50), Tsjechisch operazangeres
• 1963 - Thomas J. Hicks (88), Amerikaans atleet
• 1966 - Luitzen Egbertus Jan Brouwer (85), Nederlands wiskundige
• 1969 - José María Arguedas (58), Peruviaans schrijver
• 1971 - Wim Hesterman (74), Nederlands bokser
• 1979 - Jan Pijnenburg (73), Nederlands wielrenner
• 1982 - Marty Feldman (49), Brits komiek
• 1985 - Philip Larkin (63), Engels dichter, prozaschrijver en jazzcriticus
• 1986 - Desi Arnaz (69), Cubaans-Amerikaans acteur, muzikant, bandleider
• 1990 - Aaron Copland (90), Amerikaans componist
• 1990 - Robert Cummings (80), Amerikaans acteur
• 1993 - Pablo Escobar (44), Colombiaans drugsbaron
• 1997 - Michael Hedges (43), Amerikaans gitarist
• 1999 - Charlie Byrd (74), Amerikaans jazzgitarist
• 2001 - Bruce Halford (70), Brits autocoureur
• 2002 - Ivan Illich (76), Oostenrijks priester, filosoof
• 2004 - Kevin Coyne (60), Brits zanger, schrijver, schilder
• 2004 - Anton Kersjes (81), Nederlands dirigent
• 2005 - Fred Benavente (79), Nederlands acteur en tekstschrijver
• 2006 - Mariska Veres (59), Nederlands zangeres
• 2008 - Carlos Abascal (59), Mexicaans politicus
• 2008 - Margarita Karapanou (62), Grieks schrijfster
• 2008 - Günter Gerhard Lange (87), Duits letterontwerper
• 2008 - Pjotr Latysjev (60), Russisch gouverneur-generaal
• 2008 - Odetta (77), Amerikaans folkzangeres
• 2009 - Jozo Križanović (65), Kroatisch politicus
• 2009 - Eric Woolfson (64), Brits muzikant en componist
• 2011 - Pavle Jurina (56), Kroatisch handballer
• 2011 - Howard Tate (72), Amerikaans soulzanger

Viering/herdenking

• Nationale feestdag van Laos
• Nationale feestdag van de Verenigde Arabische Emiraten
• Internationale dag van de afschaffing van de slavernij (Verenigde Naties)
• Rooms-katholieke kalender:
  • Zalige Jan van Ruusbroec († 1381), Grootmeester v.d. Nederlandstalige mystiek
  • Heilige Bibiana († 367)
  • Heilige Aurelia van Rome († c. 260)

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1973 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -7,3 C
• 1985 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 11,2 C
• 1973 - Laagste minimumtemperatuur -13,4 C
• 1953 - Hoogste maximumtemperatuur 12,8 C
• 1946 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 15,9 m/s
• 1989 - Langste zonneschijnduur 7,4 uur
• 1934 - Langste neerslagduur 11,8 uur
• 1934 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 17,8 mm
• 1921 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 72 %

België

Dagrecords

• 1879 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -7,9 °C
• 1985 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 12,4 °C
• 1879 - Laagste minimumtemperatuur -10,9 °C
• 1985 - Hoogste maximumtemperatuur 14,9 °C
• 2007 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 23,5 mm

Bronnen, noten en/of referenties