1910
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
| 1910 | ||
| Eeuwen: | 19e eeuw · 20e eeuw · 21e eeuw | |
| Decennia: | 1900-1909 · 1910-1919 · 1920-1929 | |
| Jaren: | << · < · 1909 · 1910 · 1911 · > · >> | |
| Maanden: |
jan · feb · mrt · apr · mei · jun |
|
| Ab urbe condita: | 2663 MMDCLXIII | |
| Armeense jaartelling: | 1359 ԹՎ ՌՅԾԹ |
|
| Chinese jaartelling: | 4606 – 4607 |
|
| Christelijke jaartelling: | 1910 MCMX | |
| Ethiopische jaartelling: | 1902 – 1903 | |
| Hebreeuwse jaartelling: | 5670 – 5671 | |
| Hindoekalenders: | ||
| - Vikram Samvat | 1965 – 1966 | |
| - Shaka Samvat | 1832 – 1833 | |
| - Kali Yuga | 5011 – 5012 | |
| Iraanse jaartelling: | 1288 – 1289 | |
| Islamitische jaartelling: | 1328 – 1329 | |
| Maçonnieke jaartelling: | 5909 – 5910 | |
| Film in 1910 | ||
| Lijst van landen in 1910 | ||
| Sport in 1910 | ||
1910 is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.
Inhoud |
Gebeurtenissen [bewerken]
- januari
- 13 - De eerste directe radiouitzending. De uitvinder Lee De Forest zendt een optreden uit van Enrico Caruso vanuit de Metropolitan Opera.
- 28 - De Seine bereikt in Parijs bij de Pont d'Austerlitz een recordhoogte. Grote delen van Parijs raken overstroomd.
- februari
- 3 - (Duitsland) - Hugo Junkers begint te werken aan het eerste, praktisch bruikbare, vrijdragende vliegtuig dat geheel van metaal is. Het komt er in 1915.
- 21 - (Egypte) - Minister-president Boutros Pasja Ghali komt om na een aanslag met een revolver. Hem wordt een pro-Britse houding verweten.
- 25 - (Tibet) - Dalai lama Thubten Gyatso vlucht voor de binnenrukkende Chinese troepen naar Brits-Indië.
- maart
- 3 - (VS) - In New York wordt de Rockefeller Foundation tot bevordering van de wetenschap opgericht.
- 16 - (VS) - Met 211,977 km/h vestigt Barney Oldfield een nieuw snelheidsrecord op de mijl op Daytona Beach. Hij gebruikt hierbij een Daimler-Benz-auto met 200 pk.
- 28 - (Frankrijk) - Henri Fabri slaagt er als eerste in op te stijgen, te vliegen en te landen met een watervliegtuig.
- april
- 15 - Charles Daniels scherpt in New York zijn eigen wereldrecord op de 100 meter vrije slag aan tot 1.02,8. Het oude record stond sinds 20 juli 1908 op naam van de Amerikaanse zwemmer.
- 18 - (Duitsland) - Krupp en MAN testen voor het eerst de dieselmotor bij vrachtwagens.
- 20 - De Komeet van Halley is vanaf de aarde zichtbaar.
- 23 - In Brussel wordt de 24e wereldtentoonstelling geopend.
- 30 - Eerste nationale Emmabloemcollecte voor de tuberculosebestrijding.
- mei
- 11 - De komeet Halley scheert op relatief geringe afstand langs de Aarde. Helderzienden kondigen het einde van de wereld aan.
- 27 - (Frankrijk) - Bij het experimenteren met duikboten zinkt de Pluvoise na een aanvaring met een postboot.
- 28 - (VS) - Ralph Craig loopt met 21,2 seconden een nieuw wereldrecord op de 200 meter (zonder bocht).
- 31 - Het Verenigd Koninkrijk verleent aan de Unie van Zuid-Afrika de status van dominion. De Unie ontstaat door de aaneensluiting van de koloniën Kaapkolonie, Transvaal, Natal en Oranjerivier. De officiële talen zijn Engels en Nederlands.
- juni
- 11 - (Luxemburg) - Het Internationaal Olympisch Comité (IOC) neemt voor de Olympische Spelen van Stockholm in 1912 de tienkamp en het zwemmen voor dames in het programma op.
- 13 - (VS) - Carolyn Hale springt in New Milford 1,41 hoog. Dit is het eerste geregistreerde hoogspringrecord voor vrouwen.
- 25 - (Frankrijk) - In Parijs danst het Ballets Russes van Serge Diaghilev voor het eerst het ballet L'Oiseau de Feu op muziek van Igor Stravinski.
- juni - In Edinburgh wordt de Wereldzendingsconferentie gehouden.
- juli
- 4 - De zwarte wereldkampioen boksen Jack Johnson verdedigt zijn titel tegen de blanke oud-wereldkampioen Jim Jeffries in Reno (Nevada). Terwijl het publiek "kill the nigger" brult, verslaat hij Jeffries met een knock-out in de vijftiende ronde. Dezelfde avond breken er van Texas tot New York straatgevechten uit.
- 5 - De Nieuw-Zeelander Anthony F. Wilding wint het herenenkelspel op Wimbledon. De Engelse Dorothea Lambert-Chambers wint het damesenkelspel.
- 10 - (Mexico) - Het electorale college meldt dat Porfirio Díaz de verkiezingen heeft gewonnen.
- 16 - (Frankrijk) - Octave Lapize wint de Ronde van Frankrijk.
- 29 - Op vliegkamp Ede vliegt Johan Hilgers als eerste Nederlander boven Nederlands grondgebied.
- augustus
- 14 - Op doorreis naar Zwitserland onthult de Franse president Armand Fallières in Besançon een monument voor de anarchistische theoreticus Pierre-Joseph Proudhon, die hier honderd jaar geleden werd geboren.
- 16 - Er woedt een brand op de Wereldtentoonstelling in Brussel. Onder andere de Franse, de Engelse en de Belgische afdeling gaan in de vlammen op.
- 22 - Japan annexeert Korea. Einde de van de Chosun-dynastie die Korea sinds 1392 geregeerd heeft.
- 27 - Clément van Maasdijk verongelukt met zijn vliegtuig nabij Schaarsbergen. Daarmee was hij het eerste Nederlandse luchtvaartslachtoffer.
- september
- 1 - Oprichting van de Braziliaanse voetbalclub SC Corinthians.
- 1 - Paus Pius X stelt de Antimodernisteneed verplicht voor bekleders van een kerkelijk ambt.
- oktober
- 4 - Revolutie in Portugal. Koning Emanuel II vlucht naar Groot-Brittannië. Portugal wordt een republiek. Hoofd van de voorlopige regering is de literatuurprofessor Téofilo Braga.
- 6 - Francisco I. Madero vlucht uit Mexico naar de Verenigde Staten.
- 8 - Het Nederlandse ministerie van Koloniën bestelde de eerste onderzeeboot, de K I bij de scheepswerf Koninklijke Maatschappij de Schelde.
- 10 - Op de scheepswerf van Belfast wordt de RMS Olympic te water gelaten.
- 30 - (Verenigd Koninkrijk) - De Nieuw-Zeelandse natuurkundige Ernest Rutherford ontdekt de atoomkern en het proton.
- november
- 1 - In de VS wordt de NAACP opgericht die de emancipatie van zwarte burgers nastreeft.
- 10 - Madero's Plan van San Luis Potosí treedt in werking: de Mexicaanse Revolutie begint.
- december
- 3 - Georges Claude demonstreert in Parijs de eerste neonlamp.
- 10 - De Nederlandse hoogleraar Van der Waals krijgt de Nobelprijs voor natuurkunde vanwege zijn werk betreffende de toestandsvergelijking van vloeistoffen en gassen.
- zonder datum
- In Frankrijk wordt het sigarettenmerk Hongroise op de markt gebracht, dat spoedig wordt herdoopt in Gauloises. De sigaretten uit donkere tabak krijgen snel populariteit onder kunstenaars en intellectuelen.
- De Franse bezittingen Tsjaad, Congo en Gabon worden samengevoegd tot Frans-Equatoriaal-Afrika.
- Ivan Pavlov schrijft na zijn proefnemingen met honden zijn theorieën over de conditionele reflex.
- Generaal Henry Hughes Wilson volgt generaal James Grierson op als directeur-operaties van het War Office.
- Bij het zoeken naar een menu met veel fruit wordt muesli ontwikkeld.
- Ongeveer 70% van de Nederlandse bevolking woont nu in steden.
Muziek [bewerken]
"Pleurez, pleurez, mes yeux" uit de opera Le Cid (1885) van de Franse componist Jules Massenet, gezongen door Marguerite Sylva in 1910.
"Ah! fuyez, douce image" uit de opera Manon (1884) van de Franse componist Jules Massenet, gezongen door Aristodemo Giorgini in 1910.
- Claude Debussy componeert Petite pièce voor klarinet en orkest
- Franz Léhar schrijft de operette Zigeunerliebe
- Jules Massenet schrijft de opera Don Quichotte
- Giacomo Puccini schrijft de opera La Fanciulla del West
- Percy Aldridge Grainger schreef zijn versie van Shallow Brown
Premières [bewerken]
- 27 maart: Ture Rangströms Dithyrambe
- 30 maart: Christian Sindings Tre blomstersange
- 7 april: Johan Halvorsens muziek bij Agilulf den vise is in Oslo te horen
- 5 mei: Johan Halvorsens Norway's greeting to Theodore Roosevelt
- 4 november: Frank Bridges Drie schetsen voor piano
- 17 november: Frank Bridges Vijf entr'actes (toneelmuziek)
Literatuur [bewerken]
- De Duitse schrijver Paul Heyse ontvangt de Nobelprijs voor de Literatuur
- Howards End van E.M. Forster
- Whats Wrong With The World van G.K. Chesterton
- Afwijkingen van Karel van de Woestijne
- 7 april: eerste opvoering van Agilulf den vise van Hans E. Kinck
- 16 november: eerste opvoering van Livet i vold van Knut Hamsun
Beeldende kunst [bewerken]
-
Spielende nackte Menschen, Ernst Ludwig Kirchner, Pinakothek der Moderne
-
De vuurvogel (1910) Léon Bakst
-
Pferd in der Landschaft (1910) Franz Marc, Museum Folkwang, Essen
Bouwkunst [bewerken]
-
Looshaus Michaelerplatz, Wenen Adolf Loos
-
Station Genval (1910) G. De Lulle
Geboren [bewerken]
- januari
- 12 - Luise Rainer, Oostenrijks actrice
- 15 - Stephen Gilbert, Brits kunstschilder en beeldhouwer (overleden 2007)
- 23 - Django Reinhardt, Belgisch gitarist (overleden 1953)
- 25 - Stefan Themerson, Pools-Brits dichter, schrijver, filmmaker, componist en filosoof (overleden 1988)
- februari
- 1 - Ngabo Ngawang Jigme, Tibetaans politicus (overleden 2009)
- 2 - Henk Beernink, Nederlands politicus (overleden 1979)
- 3 - Moshe Czerniak, Pools-Palestijns-Israëlisch schaker, schrijver, journalist en schaakcoach (overleden 1984)
- 3 - Arie van Leeuwen, Nederlands atleet (overleden 2000)
- 4 - Uys Krige, Zuid-Afrikaans schrijver (overleden 1987)
- 7 - Oscar Van Rumst, Belgisch atleet (overleden 1960)
- 12 - Bernard Slicher van Bath, Nederlands landbouwhistoricus (overleden 2004)
- 13 - William Shockley, Brits-Amerikaans natuurkundige en Nobelprijswinnaar (overleden 1989)
- 15 - Irena Sendler, Pools verzetsstrijder (overleden 2008)
- 20 - Helmut Salden, Duits-Nederlands letter- en boekenontwerper (overleden 1996)
- 26 - Daniël Noteboom, Nederlands schaker (overleden 1932)
- 27 - Joan Bennett, Amerikaans actrice (overleden 1990)
- 27 - Severinus Désiré Emanuels, Nederlands politicus en diplomaat
- maart
- 1 - David Niven, Brits acteur (overleden 1983)
- 5 - Momofuku Ando, Taiwanees-Japans ondernemer, uitvinder van instantnoedels (overleden 2007)
- 5 - Iustin Moisescu, Roemeens hoogleraar en geestelijke (overleden 1986)
- 6 - Ejler Bille, Deens kunstschilder, beeldhouwer en dichter (overleden 2004)
- 9 - Samuel Barber, Amerikaans componist (overleden 1981)
- 9 - Raymond Henri Pos, Surinaams jurist en diplomaat (overleden 1964)
- 10 - Rie Briejer, Nederlands atlete (overleden 1999)
- 11 - Jacinta Marto, Portugees zieneres in Fátima (overleden 1920)
- 12 - László Lékai, Hongaars aartsbisschop en kardinaal (overleden 1986)
- 12 - Roger L. Stevens, Amerikaans theaterproducent (overleden 1998)
- 15 - Thomas Richards, Brits atleet (overleden 1985)
- 17 - Ralph Pratt, Amerikaans autocoureur (overleden 1981)
- 23 - Akira Kurosawa, Japans filmregisseur (overleden 1998)
- 24 - Richard Conte, Amerikaans acteur (overleden 1975)
- 25 - Magda Olivero, Italiaans sopraan
- 26 - Jacques Nathan Garamond, Frans beeldend kunstenaar (overleden 2001)
- 27 - John R. Pierce, Amerikaans elektrotechnicus en SF-schrijver (overleden 2002)
- april
- 14 - Werner Wolf Glaser, Zweeds componist (overleden 2006)
- 15 - Miguel Najdorf, Pools schaker (overleden 1997)
- 19 - Magdalon Monsen, Noors voetballer (overleden 1953)
- 23 - Piet Aalberse, Nederlands KVP-politicus en Tweede Kamerlid (overleden 1989)
- 29 - Eva Besnyö, Hongaars-Nederlands fotografe (overleden 2003)
- mei
- 1 - Dirk Flentrop, Nederlands orgelbouwer (overleden 2003)
- 3 - Adriaan van Hees, Nederlands acteur en NSB'er (overleden 1976)
- 9 - Antoon van Schendel, Nederlands wielrenner (overleden 1990)
- 12 - Johan Ferrier, Surinaams president (overleden 2010)
- 22 - Pieter Kuhn, Nederlands striptekenaar (Kapitein Rob) (overleden 1966)
- 23 - Artie Shaw, Amerikaans jazzmuzikant (overleden 2004)
- 29 - Ralph Metcalfe, Amerikaans atleet en politicus (overleden 1978)
- 30 - Ferdinand Daučík, Slowaaks voetballer en voetbalcoach (overleden 1986)
- 30 - Inge Meysel, Duits actrice (overleden 2004)
- juni
- 2 - Peter Pears, Engels tenor (overleden 1986)
- 4 - Christopher Cockerell, Brits uitvinder van de hovercraft (overleden 1999)
- 8 - Erich Mückenberger, Oost-Duits politicus (overleden 1998)
- 10 - Howlin' Wolf, Amerikaans blueszanger en -gitarist (overleden 1976)
- 11 - Jacques-Yves Cousteau, Frans oceanograaf (overleden 1997)
- 11 - Adolf Langer, Tsjechisch componist, dirigent, muziekpedagoog en publicist (overleden 1986)
- 11 - Daan Modderman, Nederlands menner van vierspannen en televisiepersoonlijkheid (overleden 1991)
- 15 - David Rose, Amerikaans componist, arrangeur, songwriter, pianist en orkestleider (overleden 1990)
- 19 - Raymond Micha, Belgisch componist, dirigent en muziekleraar (overleden 2006)
- 23 - Gordon Hinckley, Amerikaans geestelijke (overleden 2008)
- 25 - Gerrit Willem Kastein, Nederlands arts en verzetsheld (overleden 1943)
- juli
- 4 - Gloria Stuart, Amerikaans actrice (overleden 2010)
- 10 - Edgardo Toetti, Italiaans atleet (overleden 1968)
- 11 - Johanna Schouten-Elsenhout, Surinaams dichteres (overleden 1992)
- 13 - Lien Gisolf, Nederlands atlete (overleden 1993)
- 14 - William Hanna, Amerikaans producent, regisseur en tekenaar van tekenfilms (o.a. The Flintstones) (overleden 2001)
- 18 - Mamadou Dia, Senegalees premier (overleden 2009)
- 21 - Viggo Kampmann, Deens politicus (overleden 1976)
- augustus
- 2 - Truus van Aalten, Nederlands filmactrice en onderneemster (overleden 1999)
- 4 - Anita Page, Amerikaans actrice (overleden 2008)
- 9 - Robert van Gulik, Nederlands sinoloog, diplomaat en auteur (overleden 1967)
- 12 - Jane Wyatt, Amerikaans actrice (overleden 2006)
- 14 - Pierre Schaeffer, Frans componist en grondlegger van de Musique Concrète (overleden 1995)
- 16 - Mae Clarke, Amerikaans actrice (overleden 1992)
- 16 - Jaap Valkhoff, Nederlands musicus, componist en tekstschrijver (overleden 1992)
- 17 - Johan Manusama, 'president in ballingschap' van de Republik Maluku Selatan (RMS) (overleden 1995)
- 18 - Gerrit Keizer, Nederlands voetballer (overleden 1980)
- 23 - Giuseppe Meazza, Italiaans voetballer (overleden 1979)
- 26 - Hans Houtzager sr., Nederlands atleet (overleden 1993)
- 27 - Moeder Teresa (overleden 1997)
- 29 - Renaat Braem, Vlaams-Belgisch architect (overleden 2001)
- september
- 3 - Kitty Carlisle Hart, Amerikaans actrice (overleden 2007)
- 3 - Maurice Papon, Frans politiefunctionaris, politicus en oorlogsmisdadiger (overleden 2007)
- 12 - Billy Devore, Amerikaans autocoureur (overleden 1985)
- 22 - György Faludy, Joods-Hongaars dichter, schrijver en vertaler (overleden 2006)
- 28 - Diosdado Macapagal, Filipijns president (overleden 1997)
- oktober
- 1 - Bonnie Parker, vormde samen met Clyde Barrow het beruchte Amerikaans duo Bonnie en Clyde (overleden 1934)
- 1 - Attilio Pavesi, Italiaans wielrenner (overleden 2011)
- 8 - Albert Milhado, Nederlands (sport)journalist (overleden 2001)
- 8 - Spider Webb, Amerikaans autocoureur (overleden 1990)
- 10 - Cesar Bogaert, Nederlands wielrenner (overleden 1988)
- 13 - Magnar Isaksen, Noors voetballer (overleden 1979)
- 14 - Marinus Hendrik Gelinck, Nederlands jurist (overleden 1989)
- 17 - Gerard Desmet, Belgisch wielrenner (overleden 1976)
- 20 - Irena Górska-Damięcka, Pools actrice en theaterdirectrice (overleden 2008)
- 25 - Johnny Mauro, Amerikaans autocoureur (overleden 2003)
- 27 - Mark Light, Amerikaans autocoureur (overleden 1975)
- 29 - Aurélie Nemours, Frans kunstschilderes (overleden 2005)
- november
- 6 - Erik Ode, Duits acteur (overleden 1983)
- 10 - Raoul Diagne, Frans voetballer en voetbalcoach (overleden 2002)
- 10 - Albert Vermaere, Belgisch politicus en burgemeester (overleden 1993)
- 14 - Silvio Oddi, Italiaans kardinaal (overleden 2001)
- 19 - Georg Köhl, Duits voetballer (overleden 1944)
- 20 - Willem Jacob van Stockum, Nederlands theoretisch natuurkundige (overleden 1944)
- 22 - Cor Galis, Nederlands radiomaker (overleden 1997)
- 23 - Evert Vermeer, Nederlands politicus (overleden 1960)
- 29 - Hans Singer, Nederlands econoom (overleden 2006)
- december
- 2 - Taisto Mäki, Fins atleet (overleden 1979)
- 4 - Ramaswamy Venkataraman, Indiaas president (overleden 2009)
- 7 - Duncan McNaughton, Canadees atleet (overleden 1998)
- 9 - Henry Lee Giclas, Amerikaans sterrenkundige (overleden 2007)
- 10 - Sidney Fox, Amerikaans actrice (o.a. The Bad Sister) (overleden 1942)
- 13 - Marjorie Grene, Amerikaans filosofe (overleden 2009)
- 16 - Egill Jacobsen, Deens kunstenaar (overleden 1998)
- 19 - Francisque Collomb, Frans burgemeester (overleden 2009)
- 24 - Ellen Braumüller, Duits atlete (overleden 1991)
- 29 - Ronald Coase, Brits econoom
- 30 - Paul Bowles, Amerikaans schrijver, dichter en componist (overleden 1999)
- 30 - Herman van der Horst, Nederlands filmregisseur, producent en scenarioschrijver (overleden 1976)
Overleden [bewerken]
- januari
- 5 - Léon Walras (75), Frans econoom
- februari
- 9 - Michaël Febres Cordero (55), Ecuadoraans broeder en heilige
- 14 - Giovanni Passannante (60), Italiaans anarchist
- 17 - Hippolyte Fontaine (76), Frans industrieel
- april
- 1 - Andreas Achenbach (94), Duits landschapsschilder
- 14 - Constant Hansen (76), Vlaams schrijver
- 21 - Mark Twain (74), Amerikaans schrijver
- 26 - Bjørnstjerne Bjørnson (77), Noors schrijver, journalist en politicus
- mei
- 6 - Koning Eduard VII van het Verenigd Koninkrijk (68)
- 16 - Henri-Edmond Cross (53), Frans kunstschilder
- 18 - Pauline Viardot-García (88), Spaans-Frans zangeres en componiste
- 27 - Robert Koch (66), Duits bacterioloog
- 29 - Mili Balakirev (73), Russisch componist
- juli
- 10 - Johann Gottfried Galle (98), Duits astronoom
- augustus
- 13 - Florence Nightingale (90), Brits verpleegkundige, pionier en grondlegger van de moderne verpleging
- 26 - William James (68), Amerikaans filosoof en psycholoog
- 29 - Johan Eilerts de Haan (44), Nederlands ontdekkingsreiziger
- september
- 7 - William Holman Hunt (83), Engels kunstschilder
- 29 - Winslow Homer (74), Amerikaans kunstschilder
- oktober
- 1 - Joseph Wijnkoop (68), Nederlands (opper)rabbijn en hebraïcus
- 8 - Henri Jan Landrieu (64), Belgisch politicus
- 10 - Willem Maris (66), Nederlands kunstschilder
- 30 - Henri Dunant (82), Zwitsers bankier en oprichter van het Rode Kruis
- november
- 20 - Leo Tolstoj (82), Russisch auteur (o.a. Anna Karenina en Oorlog en vrede)
- 23 - Hawley Harvey Crippen (48), bijgenaamd Dr. Crippen (vermoordde zijn vrouw en werd het middelpunt van een beruchte Engelse moordzaak)
| Zie de categorie 1910 van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |