15 januari

15 januari is de 15de dag van het jaar in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 350 dagen (351 dagen in een schrikkeljaar) tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 69 - Galba wordt op het Forum Romanum door de Praetoriaanse Garde vermoord. De Senaat erkent Marcus Salvius Otho als keizer.
  • 1905 - Bij Loen, Noorwegen, veroorzaakt een in een meer gestort rotsblok een tsunami. Er vallen 61 doden.
  • 2012 - Voor de Albanese kust zinkt de onder Sierra Leoonse vlag varende olietanker Edirne na brandstof te hebben gelost in de haven van Durrës. Twee bemanningsleden en de kapitein komen om het leven.

•  Infrastructuur
  • 2009 - Een vliegtuig met 155 passagiers dreigt direct na het opstijgen te crashen in New York ten gevolge van een aanvaring met vogels in beide motoren. De piloot, Captain Chesley "Sully" Sullenberger landt in de Hudson, waardoor alle passagiers overleven en New York een ramp bespaard blijft.

•  Media
  • 1994 - De Amsterdamse wethouder Frank de Grave opent tijdens een bijeenkomst in De Balie in de stad Amsterdam "De Digitale Stad". Hij stuurt een e-mail aan de Amerikaanse vicepresident Al Gore, die echter door technische problemen niet aankomt.
  • 2001 - De Engelstalige Wikipedia gaat van start.

•  Oorlog
  • 1962 - De Slag bij Vlakke Hoek, waarbij de Nederlandse Marine voor het laatst een vijandig schip tot zinken bracht, in dit geval een Indonesisch.
  • 1999 - Servische ordetroepen vermoorden 45 burgers, onder wie twee vrouwen en een kind van 12 jaar, in het Kosovaarse dorp Racak.

•  Politiek
  • 1976 - Hussein Onn wordt aangeduid als nieuwe eerste minister van Maleisië.
  • 2012 - Op Kiribati wordt president Anote Tong herkozen met ruim 42 procent van de stemmen.

•  Recreatie
  • 1759 - Opening van het British Museum, het oudste openbare museum ter wereld.

•  Religie
  • 1953 - Benoeming van kardinaal Angelo Roncalli tot patriarch van Venetië.

•  Sport
  • 1909 - (Koninklijke) Vereniging De Friesche Elf Steden wordt opgericht.
  • 1966 - Oprichting van de Oost-Duitse voetbalclub Berliner FC Dynamo.
  • 2006 - De Nederlandse darter Jelle Klaasen (21) wint als debutant het wereldkampioenschap Lakeside van 2006. Hij verslaat hierbij de Nederlandse darter Raymond van Barneveld met 7-5 in sets en is hiermee de jongste speler ooit die Lakeside wint.
  • 2012 - De Nederlandse darter Christian Kist wint het BDO-wereldkampioenschap van 2012 door de Britse darter Tony O'Shea in de finale met 7-5 te verslaan.

•  Wetenschap en technologie
  • 2006 - Het ruimtevaartuig Stardust landt veilig in de Amerikaanse staat Utah nadat het tijdens zijn bijna 7 jaar durende missie losvliegende komeetdeeltjes uit de ruimte opving tijdens een ontmoeting met de komeet Wild 2.

Geboren

Margaretha van Zweden,
geboren op 15 januari 1882

Gamal Abdel Nasser,
geboren op 15 januari 1918

Martin Luther King,
geboren op 15 januari 1929

Tomáš Galásek,
geboren op 15 januari 1973

• 1622 - Molière, Frans dramaturg en toneelschrijver (overleden 1673)
• 1754 - Jacques Pierre Brissot, Frans journalist en politicus (overleden 1793)
• 1791 - Franz Grillparzer, Oostenrijks toneelschrijver (overleden 1872)
• 1795 - Willem de Clercq, Nederlands dichter (overleden 1844)
• 1840 - Jacob Nicolaas van Hall, Nederlands schrijver (overleden 1918)
• 1842 - Josef Breuer, Oostenrijks psycholoog (overleden 1925)
• 1842 - Paul Lafargue, Frans journalist, literatuurcriticus, essayist, publicist en politicus (overleden 1911)
• 1850 - Sofia Kovalevskaja, Russisch wiskundige (overleden 1891)
• 1859 - Nathaniel Lord Britton, Amerikaans botanicus (overleden 1934)
• 1875 - Thomas Burke, Amerikaans atleet (overleden 1929)
• 1882 - Margaretha van Zweden, eerste vrouw van de Zweedse koning Gustaaf VI Adolf (overleden 1920)
• 1885 - Lorenz Böhler, Oostenrijks chirurg (overleden 1973)
• 1893 - Frederik August George van Saksen, laatste kroonprins van Saksen (overleden 1943)
• 1894 - Henk Steeman, Nederlands voetballer (overleden 1979)
• 1895 - Artturi Ilmari Virtanen, Fins biochemicus (overleden 1973)
• 1905 - Gerard Loncke, Belgisch wielrenner (overleden 1979)
• 1906 - Aristoteles Onassis, Grieks reder (overleden 1975)
• 1907 - Janusz Kusociński, Pools atleet (overleden 1940)
• 1908 - Edward Teller, Amerikaans wetenschapper (overleden 2003)
• 1910 - Stephen Gilbert, Brits kunstschilder en beeldhouwer (overleden 2007)
• 1911 - August Blumensaat, Duits atleet (overleden 1989)
• 1911 - Wim Kan, Nederlands cabaretier (overleden 1983)
• 1912 - Horace Lindrum, Australisch snookerspeler en biljarter (overleden 1974)
• 1913 - Eugène Brands, Nederlands kunstschilder (overleden 2002)
• 1914 - Leo Van Paemel, Belgisch kunstschilder (overleden 1995)
• 1916 - Christel Peters, Duits actrice (overleden 2009)
• 1916 - Heleen Pimentel, Nederlands actrice (overleden 2008)
• 1916 - Henri Frans de Ziel (Trefossa), Surinaams dichter (overleden 1975)
• 1918 - Gamal Abdel Nasser, eerste president van Egypte (overleden 1970)
• 1919 - George Price, Belizaans politicus (overleden 2011)
• 1920 - Anton Malatinský, Tsjecho-Slowaaks voetballer en voetbalcoach (overleden 1992)
• 1920 - John Joseph O'Connor, Amerikaans kardinaal-aartsbisschop van New York (overleden 2000)
• 1921 - Frank Thornton, Brits acteur (overleden 2013)
• 1922 - Paul Marcinkus, Amerikaans aartsbisschop en bankier (overleden 2006)
• 1923 - Jan Vladislav, Tsjechisch dissident schrijver (overleden 2009)
• 1924 - Georg Ratzinger, Duits priester en dirigent
• 1925 - Ernst Benda, Duits minister (overleden 2009)
• 1926 - Bruce Cowan, Australisch politicus (overleden 2011)
• 1929 - Martin Luther King, Amerikaans dominee, burgerrechtenactivist en misdaadslachtoffer (overleden 1968)
• 1930 - André Auquier, Belgisch wielrenner
• 1932 - Carel Jan Schneider, Nederlands schrijver (overleden 2011)
• 1934 - Mário de Araújo Cabral, Portugees autocoureur
• 1941 - Captain Beefheart, pseudoniem van de Amerikaanse muzikant en schilder Don Van Vliet (overleden 2010)
• 1943 - Margaret Beckett, Brits politica
• 1943 - Guido Terryn, Belgisch roeicoach
• 1944 - Alfredo Liongoren, Filipijns kunstenaar
• 1945 - Gjalt Blaauw, Nederlands kunstenaar
• 1945 - Marie-Christine von Reibnitz, echtgenote van prins Michael van Kent
• 1947 - Ad van Baal, Nederlands luitenant-generaal
• 1949 - Tsjêbbe Hettinga, Fries dichter
• 1949 - Willibrord van Beek, Nederlands politicus
• 1950 - Hans Böhm, Nederlands schaker, schrijver en tv-presentator
• 1950 - Carlo Giovanardi, Italiaans politicus
• 1950 - Tsui Hark, Chinees regisseur
• 1950 - Marius Trésor, Frans-Guadeloupees voetballer
• 1951 - Peter Collins, Brits muziekproducent
• 1953 - Dave Kennedy, Iers autocoureur
• 1954 - Sjoerd Pleijsier, Nederlands acteur
• 1955 - Alberto Fernández, Spaans wielrenner (overleden 1984)
• 1956 - Rudy Colman, Belgisch wielrenner
• 1957 - Patrick Van Gompel, Vlaams journalist
• 1958 - Jules Bocandé, Senegalees voetballer (overleden 2012)
• 1960 - Bob Taylor, Schots darter
• 1961 - Jet Bussemaker, Nederlands politica
• 1963 - Alek Wojtkiewicz, Amerikaans schaker
• 1964 - Karin de Lange, Nederlands atlete
• 1965 - Maurizio Fondriest, Italiaans wielrenner
• 1965 - Francis Hoenselaar, Nederlands dartster
• 1965 - Adam Jones, Amerikaans gitarist
• 1966 - Kimmo Tarkkio, Fins voetballer
• 1967 - Peter Van De Velde, Vlaams acteur
• 1968 - Chad Lowe, Amerikaans acteur
• 1968 - Iñaki Urdangarin, Spaans hertog van Palma de Mallorca
• 1968 - Harold Verwoert, Nederlands acteur, presentator en popmuzikant
• 1969 - Rob van Dijk, Nederlands voetballer
• 1970 - Raúl Otero, Uruguayaans voetballer
• 1971 - Regina King, Amerikaans actrice
• 1972 - Kobe Tai, Taiwanees-Japans pornoactrice
• 1972 - Stefaan Tanghe, Belgisch voetballer
• 1973 - Vladislav Bezborodov, Russisch voetbalscheidsrechter
• 1973 - Tomáš Galásek, Tsjechisch voetballer
• 1973 - Emily Levan, Amerikaans atlete
• 1974 - Matías Brain, Chileens triatleet
• 1974 - Ana Dias, Portugees atlete
• 1974 - Adam Ledwoń, Pools-Duits voetballer (overleden 2008)
• 1974 - Cao Qi, Chinees atlete
• 1975 - Jan Dulles, Nederlands zanger
• 1975 - Mary Pierce, Frans tennisster
• 1975 - David Willemsens, Belgisch veldrijder
• 1976 - Andreas Klier, Duits wielrenner
• 1976 - Iryna Lisjtsjynska, Oekraïens atlete
• 1976 - Florentin Petre, Roemeens voetballer
• 1977 - Marja Vis, Nederlands schaatsster
• 1978 - Franco Pellizotti, Italiaans wielrenner
• 1979 - Jonas Ljungblad, Zweeds wielrenner
• 1979 - Martin Petrov, Bulgaars voetballer
• 1979 - Anthony Šerić, Kroatisch voetballer
• 1981 - Dylan Armstrong, Canadees atleet
• 1981 - Angela Hennig, Duits wielrenster
• 1981 - El Hadji Diouf, Senegalees voetballer
• 1982 - Sun Ji, Chinees voetballer
• 1982 - Sun Xiang, Chinees voetballer
• 1984 - Megan Jendrick, Amerikaans zwemster
• 1984 - Jan Werle, Nederlands schaker
• 1985 - René Adler, Duits voetbaldoelman
• 1985 - Rachid Farssi, Marokkaans-Belgisch voetballer
• 1986 - Maria Abakoemova, Russisch atlete
• 1987 - Luuk te Boekhorst, Nederlands voetballer
• 1988 - Róbert Gavenda, Slowaaks veldrijder
• 1989 - Sanne in 't Hof, Nederlands kunstrijdster
• 1990 - Jente Bouckaert, Belgisch atleet
• 1991 - Marcelo Chierighini, Braziliaans zwemmer
• 1991 - Merindah Dingjan, Australisch zwemster
• 1991 - Danny Hoesen, Nederlands voetballer
• 1992 - Stef Vanhaeren, Belgisch atleet
• 1992 - Joël Veltman, Nederlands voetballer
• 1994 - Jordy Croux, Belgisch voetballer

Overleden

Karl Liebknecht,
overleden op 15 januari 1919

Meyer Lansky,
overleden op 15 januari 1983

• 69 - Servius Sulpicius Galba (72), keizer van het Romeinse Keizerrijk
• 1737 - Giuseppe Renato Imperiali (77), Italiaans kardinaal
• 1778 - Claude Louis de Saint-Germain (70), Frans generaal en Minister van Oorlog
• 1819 - Johann Jakob Roemer (56), Zwitsers arts, botanicus, en entomoloog
• 1895 - Charlotte Guest (82), Engels vertaalster
• 1896 - Mathew Brady (73), Amerikaans fotograaf
• 1903 - Lucido Parocchi (69), Italiaans kardinaal
• 1909 - Arnold Janssen (71), Duits priester en heilige
• 1916 - Modest Tsjaikovski (65), Russisch dramaturg
• 1919 - Karl Liebknecht (47), Duits politicus en marxistisch revolutionair
• 1919 - Rosa Luxemburg (47), Duits marxistisch revolutionair
• 1944 - Georg Köhl (33), Duits voetballer
• 1950 - Henry H. Arnold (63), Amerikaans piloot
• 1968 - Hein ter Poorten (80), Nederlands militair
• 1981 - Graham Whitehead (58), Brits autocoureur
• 1983 - Meyer Lansky (80), Amerikaans maffioso
• 1986 - Knut Brynildsen (68), Noors voetballer
• 1987 - Aníbal Muñoz Duque (78), Colombiaans kardinaal-aartsbisschop van Bogota
• 1988 - R.L. Jankie (54), Surinaams politicus
• 1990 - Gordon Jackson (66), Schots acteur
• 1994 - Gabriel-Marie Garrone (92), Frans curiekardinaal
• 1994 - Harry Nilsson (52), Amerikaans zanger/songwriter
• 1995 - Jef Bruyninckx (76), Vlaams acteur en regisseur
• 1996 - Hein Roethof (74), Nederlands ambtenaar, humanist, journalist en politicus
• 1998 - Duncan McNaughton (87), Canadees atleet
• 1999 - John Baker Saunders (44), Amerikaans rockmuzikant
• 2000 - Annie Palmen (73), Nederlands zangeres
• 2000 - Željko Ražnatović (47), Servisch nationalist
• 2001 - Alex Blignaut (68), Zuid-Afrikaans autocoureur
• 2002 - Eugène Brands (89), Nederlands kunstschilder
• 2002 - Jean Dockx (60), Belgisch voetballer en trainer
• 2003 - Jeanette Campbell (86), Argentijns zwemster
• 2005 - Victoria de los Ángeles (81), Spaans operazangeres
• 2005 - Fred Julsing (62), Nederlands cartoonist
• 2005 - Henk Molleman (69), Nederlands politicus en ambtenaar
• 2006 - Jaber al-Ahmad al-Jaber al-Sabah (78), Emir van Koeweit
• 2007 - Awad al-Bandar (61), voormalig Iraakse opperrechter
• 2007 - Pura Santillan-Castrence (101), Filipijns schrijfster en diplomate
• 2007 - Barzan Ibrahim al-Tikriti (55), voormalig hoofd van de Iraakse geheime dienst
• 2007 - Ernst van Eeghen (86), Nederlands zakenman en diplomaat
• 2007 - Aart Koopmans (60), Nederlands organisator van de Alternatieve Elfstedentocht
• 2007 - André Ramseyer (92), Zwitsers beeldhouwer
• 2008 - Carel Kneulman (92), Nederlands beeldhouwer
• 2008 - Brad Renfro (25), Amerikaans acteur
• 2009 - Hortense Calisher (97), Amerikaans schrijfster
• 2009 - Maurice Chappaz (92), Zwitsers schrijver
• 2009 - Sonja Prins (96), Nederlands dichter
• 2009 - Said Seyam (49), Palestijns minister
• 2009 - Tapan Sinha (84), Indisch filmregisseur
• 2011 - Nat Lofthouse (85), Engels voetballer
• 2011 - Susannah York (72), Brits actrice
• 2012 - Rik Van Aerschot (83), Belgisch wetenschapper
• 2012 - Manuel Fraga (89), Spaans politicus
• 2012 - Hulett Smith (93), Amerikaans politicus
• 2012 - Homai Vyarawalla (98), Indiaas eerste vrouwelijke fotojournalist
• 2013 - Nagisa Oshima (80), Japans filmregisseur
• 2013 - John Thomas (71), Amerikaans atleet

Viering/herdenking

• Verenigde Staten: Martin Luther Kingdag
• Rooms-katholieke kalender:
  • Heilige Maurus (van Glanfeuil) († 584)
  • Heilige Macarius (van Egypte) († 391)
  • Heilige Tarcisia (van Rodez) († c. 600)
  • Heilige Emebertus (ook Ablebert(us)) genoemd
  • Heilige Rachel
  • Heilige Arnold Janssen († 1909) - Gedachtenis in het Bisdom Roermond
  • Heilige Paul(us) van Thebe (de Heremiet) († 341)
  • Heilige Emebertus († 710)
  • Heilige Micha
  • Heiligen Maura en Britta van Tours († 4e eeuw)
  • Heilige Ita of Íde (ook Deirde) van Killeedy († 570)
  • Heilige Bonitus (ook Bonet) van Clermont († 7e eeuw)
  • Heilige Alexander (Akimetes) († c. 440)
  • Onze-Lieve-Vrouw van Banneux

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1985 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -10,1 °C
• 1975 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 11,3 °C
• 1987 - Laagste minimumtemperatuur -12,1 °C
• 1975 - Hoogste maximumtemperatuur 13,1 °C
• 1938 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 16,5 m/s
• 1991 - Langste zonneschijnduur 7,9 uur
• 2002 - Langste neerslagduur 11,5 uur
• 1918 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 20,6 mm
• 1991 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 45 %

België

Dagrecords

• 1881 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -13,5 °C
• 1975 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 11,1 °C
• 1881 - Laagste minimumtemperatuur -17 °C
• 1939 en 1975 - Hoogste maximumtemperatuur 14 °C
• 1918 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 37,2 mm. Dit is de natste dag ooit in de maand januari.

Uitzonderlijke gebeurtenissen

• 1963 - De Noordzee bevriest gedurende meerdere dagen en er wordt zelfs een kleine ijsbank gevormd.
• 1975 - Maximumtemperatuur tot 15,1 °C in Leopoldsburg.
• 1982 - Minimumtemperatuur in Chièvres: –21,4 °C.
• 1995 - Overstromingen in het Maasbekken.

Bronnen, noten en/of referenties