25 januari

25 januari is de 25ste dag van het jaar in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 340 dagen (341 dagen in een schrikkeljaar) tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 1554 - São Paulo (Brazilië) wordt gesticht.
  • 1971 - Charles Manson en drie vrouwen worden schuldig bevonden aan moord, en worden tot levenslang veroordeeld.
  • 1990 - Er raast een storm door West-Europa die windsnelheden bereikt van 156 km/h. In Nederland vallen negentien doden en in België elf. Onder de doden zijn drie brandweermannen die omkomen bij het blussen van een brand in een hotel in Noordwijk aan Zee.
  • 1999 - Bij een aardbeving in het westen van Colombia, met een kracht van 6,0 op de schaal van Richter, komen meer dan duizend mensen om.

•  Media
  • 1961 - President John F. Kennedy geeft een persconferentie. Dit is de eerste keer dat een presidentiële persconferentie live wordt uitgezonden.

•  Oorlog
  • 1942 - Thailand verklaart de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk de oorlog.
  • 1971 - Idi Amin zet via een coup Milton Obote af en wordt president van Oeganda.
  • 1995 - Rusland veroorzaakt bijna de Derde Wereldoorlog. In reactie op de lancering van een Noorse wetenschappelijke raket, die de Russen voor een militaire raket houden, wordt bijna een kernaanval uitgevoerd.

•  Politiek
  • 98 - Trajanus volgt Nerva op als keizer van het Romeinse Keizerrijk.
  • 1308 - Eduard II van Engeland huwt Isabella van Frankrijk.
  • 1533 - Hendrik VIII van Engeland trouwt Anna Boleyn, zijn tweede vrouw.
  • 1917 - De Maagdeneilanden (Deens West-Indië) worden voor 25 miljoen dollar aan de Verenigde Staten verkocht.
  • 1919 - De Volkenbond wordt opgericht.
  • 1949 - In Israël worden de eerste verkiezingen gehouden.
  • 1981 - Een Chinese rechtbank spreekt het doodvonnis uit tegen de weduwe van Mao, Jiang Qing.
  • 2001 - Tweedaagse schoolstaking in Vlaanderen.
  • 2011 - Begin van het protest tegen president Hosni Moebarak in Egypte.

•  Recreatie
  • 2005 - In Haarlem wordt Het Dolhuys, nationaal museum van de psychiatrie, geopend.

•  Religie
  • 1901 - Goedkeuring van het Gezelschap van het Goddelijk Woord door Paus Leo XIII.

•  Sport
  • 1987 - Hana Mandlíková wint de Australian Open. In de finale in Melbourne verslaat de Tsjechische tennisster de Amerikaanse titelverdedigster Martina Navrátilová: 7-5 en 7-6.
  • 2010 - Na 56 jaar betaald voetbal wordt het faillissement van HFC Haarlem aangevraagd en kort daarop wordt deze uitgesproken.
  • 2010 - De Paraguayaanse voetballer Salvador Cabañas wordt door zijn hoofd geschoten in het toilet van een bar in Mexico-Stad.

•  Wetenschap en technologie
  • 1839 - Michael Faraday suggereert als eerste de mogelijkheid van fotografie
  • 1881 - Thomas Edison en Alexander Graham Bell richten de Oriental Telephone Company op.
  • 1915 - Alexander Graham Bell voert het eerste transcontinentale telefoongesprek, van New York naar San Francisco
  • 2002 - Wikipedia schakelt over op PHP software.
  • 2013 - Het 48e Mersennepriemgetal wordt ontdekt door Curtis Cooper/GIMPS (Great Internet Mersenne Prime Search)

Geboren

Anna van Bretagne,
geboren op 25 januari 1477

Robert Boyle,
geboren op 25 januari 1627

Robert Burns,
geboren op 25 januari 1759

Etta James,
geboren op 25 januari 1938

Suzanne Klemann (r),
geboren op 25 januari 1963

Alicia Keys,
geboren op 25 januari 1981

• 750 - Leo IV van Byzantium, Byzantijns keizer (overleden 780)
• 1477 - Anna van Bretagne, echtgenote van Karel VIII van Frankrijk (overleden 1514)
• 1615 - Govert Flinck, Nederlands kunstschilder (overleden 1660)
• 1627 - Robert Boyle, Iers scheikundige (overleden 1691)
• 1634 - Gaspar Fagel, Nederlands politicus (overleden 1688)
• 1736 - Joseph-Louis Lagrange, Italiaans wiskundige en astronoom (overleden 1813)
• 1739 - Charles-François Dumouriez, Frans generaal (overleden 1823
• 1759 - Robert Burns, Schots dichter (overleden 1796)
• 1825 - George Pickett, Amerikaans generaal (overleden 1875)
• 1828 - Charles Allston Collins, Engels schilder en schrijver (overleden 1873)
• 1841 - John Fisher, Brits admiraal (overleden 1920)
• 1853 - Pablo Ocampo, Filipijns jurist en politicus (overleden 1925)
• 1860 - Charles Curtis, vicepresident van de Verenigde Staten (overleden 1936)
• 1874 - William Somerset Maugham, Brits schrijver (overleden 1965)
• 1878 - Ernst Alexanderson, Amerikaans radio- en televisiepionier (overleden 1975)
• 1880 - Combertus Willem van der Pot, Nederlands rechtsgeleerde (overleden 1960)
• 1882 - Virginia Woolf, Brits schrijfster (overleden 1941)
• 1886 - Wilhelm Furtwängler, Duits dirigent (overleden 1954)
• 1889 - Frederik Ernst Müller, Nederlands politicus (overleden 1960)
• 1895 - Paolo Marella, Italiaans curiekardinaal (overleden 1984)
• 1898 - Frederik Hovius, Nederlands verzetsstrijder (overleden 1942)
• 1899 - Pieter van As, Nederlands verzetsstrijder in WOII (overleden 1942)
• 1899 - Paul-Henri Spaak, Belgisch staatsman (overleden 1972)
• 1900 - Theodosius Dobzhansky, Russisch-Amerikaans geneticus (overleden 1975)
• 1901 - Pablo Antonio, Filipijns architect (overleden 1975)
• 1901 - Itzhak Stern, Pools verzetsstrijder die nauw samenwerkte met Oskar Schindler (overleden 1969)
• 1902 - Jan Vogel, Nederlands accordeonist, componist en dirigent (overleden 1983)
• 1904 - Frans Goedhart, Nederlands politicus, verzetsstrijder en journalist (overleden 1990)
• 1905 - Maria von Trapp, Amerikaans-Oostenrijks gouvernante (overleden 1987)
• 1906 - Toni Ulmen, Duits autocoureur (overleden 1976)
• 1910 - Henri Louveau, Frans autocoureur (overleden 1991)
• 1910 - Stefan Themerson, Pools-Brits dichter, schrijver, filmmaker, componist en filosoof (overleden 1988)
• 1917 - Ilya Prigogine, Russisch-Belgisch scheikundige en Nobelprijswinnaar (overleden 2003)
• 1918 - Max Groen, Nederlands Holocaustoverlevende en omroeper (overleden 2004)
• 1921 - Alfred Reed, Amerikaans componist (overleden 2005)
• 1926 - Youssef Chahine, Egyptisch filmregisseur (overleden 2008)
• 1926 - Nel Karelse, Nederlands atlete
• 1927 - Annet van Battum, Nederlands kinderboekenschrijfster (overleden 2009)
• 1927 - Arie Groenevelt, Nederlands vakbondsbestuurder
• 1927 - Albert Heijn, Nederlands ondernemer (overleden 2011)
• 1927 - Antônio Carlos Jobim, Braziliaans musicus (overleden 1994)
• 1928 - Cor van der Hart, Nederlands voetballer en trainer (overleden 2006)
• 1928 - Edoeard Sjevardnadze, Georgisch politicus
• 1930 - Heinz Schiller, Zwitsers autocoureur (overleden 2007)
• 1931 - Paavo Haavikko, Fins dichter, toneelschrijver en uitgever (overleden 2008)
• 1931 - Dean Jones, Amerikaans acteur
• 1933 - Corazon Aquino, president van de Filipijnen (overleden 2009)
• 1937 - Ange-Félix Patassé, Centraal-Afrikaans politicus
• 1938 - Betico Croes, Arubaans politicus (overleden 1986)
• 1938 - Etta James, Amerikaans zangeres (overleden 2012)
• 1938 - Vladimir Vysotski, Russisch acteur (overleden 1980)
• 1939 - Ray Dennis Steckler, Amerikaans filmregisseur (overleden 2009)
• 1940 - Jozef Slagveer, Surinaams schrijver en journalist (overleden 1982)
• 1942 - Eusébio, Portugees voetballer
• 1943 - Roy Black, Duits schlagerzanger (overleden 1991)
• 1943 - Tobe Hooper, Amerikaans filmregisseur
• 1944 - Ion Dolănescu, Roemeens politicus en zanger (overleden 2009)
• 1946 - Patty Klein, Nederlands stripauteur en dichteres
• 1946 - Peter Michielsen, Nederlands journalist (overleden 2008)
• 1947 - Harrie Jansen, Nederlands wielrenner en sportverslaggever
• 1949 - Paul Nurse, Engels biochemicus en Nobelprijswinnaar (2001)
• 1951 - Hans-Jürgen Dörner, Oost-Duits voetballer
• 1951 - Cees Grimbergen, Nederlands journalist en televisiepresentator
• 1951 - Boris Rösner, Tsjechisch acteur (overleden 2006)
• 1952 - Mark Weil, Oezbeeks theaterregisseur en -directeur (overleden 2007)
• 1954 - Renate Dorrestein, Nederlands schrijfster
• 1954 - Paul Lim, Amerikaans darter
• 1956 - Johnny Cecotto, Venezolaans autocoureur
• 1958 - Ahmet Altun, Turks atleet
• 1962 - Georges Grün, Belgisch voetballer
• 1962 - Bruno Martini, Frans voetbaldoelman
• 1963 - Suzanne Klemann, Nederlands zangeres
• 1963 - Herman Verbruggen, Vlaams acteur
• 1964 - Franci Kek, Sloveens politicus
• 1964 - Jack Vreeswijk, Zweeds zanger en zoon van Cornelis Vreeswijk
• 1965 - Johan Evenepoel, Belgisch componist
• 1965 - Esther Roord, Nederlands actrice
• 1966 - Bruce Murray, Amerikaans voetballer
• 1967 - David Ginola, Frans voetballer
• 1968 - Luc Krotwaar, Nederlands atleet
• 1968 - Eric Orie, Nederlands voetballer en voetbalcoach
• 1969 - Patrick Nys, Belgisch voetballer
• 1969 - Sandra Temporelli, Frans mountainbikester
• 1970 - Rune Djurhuus, Noors schaker
• 1971 - Luca Badoer, Italiaans autocoureur
• 1971 - Jacques Lazier, Amerikaans autocoureur
• 1973 - Chris Guy (Ace Steel), Amerikaans professioneel worstelaar
• 1975 - Mia Kirshner, Canadees actrice
• 1975 - Tim Montgomery, Amerikaans atleet
• 1977 - Lidia Chojecka, Pools atlete
• 1977 - Wim Mennes, Belgisch voetballer
• 1977 - Luke Roberts, Australisch wielrenner
• 1977 - Hatem Trabelsi, Tunesisch voetballer
• 1978 - Denis Mensjov, Russisch wielrenner
• 1978 - Robin Nelisse, Nederlands voetballer
• 1980 - Paulo Assunção, Braziliaans voetballer
• 1980 - Xavi Hernández, Spaans voetballer
• 1980 - Jang Ja-yeon, Zuid-Koreaans actrice (overleden 2009)
• 1980 - Michelle McCool, Amerikaans professioneel worstelaarster
• 1980 - Christian Olsson, Zweeds atleet
• 1981 - Francis Jeffers, Engels voetballer
• 1981 - Alicia Keys, Amerikaans zangeres en muzikante
• 1982 - Peter van Agtmaal, Nederlands wielrenner
• 1982 - Patrik Ingelsten, Zweeds voetballer
• 1982 - Noemi, Italiaans zangeres en scenarioschrijfster
• 1983 - Astrid Bryan, Belgisch zangeres en model
• 1984 - Sara Aerts, Belgisch atlete
• 1984 - Stefan Kießling, Duits voetballer
• 1984 - Robinho, Braziliaans voetballer
• 1985 - Tina Karol, Oekraïens zangeres
• 1986 - Steve Edwards, Nieuw-Zeelands hockeyer
• 1989 - Mihai Marinescu, Roemeens autocoureur
• 1989 - Kevin Wattamaleo, Nederlands voetballer
• 1990 - Thomas Berge, Nederlands zanger
• 1991 - Nigel Melker, Nederlands autocoureur

Overleden

Dorothy Wordsworth,
overleden op 25 januari 1855

Ava Gardner,
overleden op 25 januari 1990

• 381 - Athanarik, rechter van de Tervingi (Visigoten)
• 389 - Gregorius van Nazianze (59), bisschop van Constantinopel
• 477 - Geiserik, koning van de Vandalen en Alanen
• 844 - Paus Gregorius IV
• 1366 - Hendrik Seuse (70), Duits heilige
• 1425 - Hisko Abdena, Oostfriese hoofdeling, proost van Emden (* onbekend).
• 1559 - Christiaan II van Denemarken (77), koning van Denemarken en Zweden
• 1855 - Dorothy Wordsworth (83), Engels dichteres en dagboekschrijfster
• 1885 - Ludovicus Passchijn (88), Belgisch politicus
• 1896 - Frederic Leighton (65), Engels kunstschilder en beeldhouwer
• 1906 - Petrus Lambertus Goossens (78), Belgisch kardinaal-aartsbisschop van Mechelen
• 1907 - René Pottier (27), Frans wielrenner, winnaar van de Tour de France van 1906
• 1935 - Valerian Koejbysjev (46), Russisch revolutionair
• 1943 - Alfred Molimard (54), Frans dammer
• 1947 - Al Capone (48), Amerikaans gangster
• 1951 - Albert Hemelman (67), Nederlands kunstenaar
• 1965 - Staf Nees (63), Belgisch beiaardier, componist en organist
• 1990 - Dámaso Alonso (91), Spaans dichter
• 1990 - Ava Gardner (67), Amerikaans actrice
• 1992 - Nico Schuyt (70), Nederlands componist
• 2003 - Ellen Buckley (89), Amerikaans militair verpleegkundige
• 2004 - Fanny Blankers-Koen (85), Nederlands atlete en olympisch kampioene
• 2004 - Miklós Fehér (24), Hongaars voetballer
• 2005 - Max Velthuijs (81), Nederlands schrijver en tekenaar van kinderboeken
• 2005 - Nettie Witziers-Timmer (81), Nederlands atlete
• 2007 - Monique Punter (41), Nederlands hoofdredactrice
• 2008 - Christopher Allport (60), Amerikaans televisieacteur
• 2009 - Gérard Blanc (61), Frans zanger en muzikant
• 2009 - Mamadou Dia (98), Senegalees premier
• 2009 - Ewald Kooiman (70), Nederlands organist
• 2009 - Kim Manners (58), Amerikaans televisieregisseur
• 2010 - Ali Hassan al-Majid (Ali Chemicali) (68), Iraaks generaal en politicus
• 2010 - Frans Veldman (89), Nederlands fysiotherapeut, grondlegger van de haptonomie

Viering/herdenking

Paulus (Sint-Pietersplein)

• Rooms-Katholieke kalender:
  • Bekering van Paulus (ook gevierd door de oosters-orthodoxe, Oriëntaals-orthodoxe, Anglicaanse en Lutheraanse Kerken) - Feest
  • Heilige Marinus (Amarinus) († 676)
  • Heiligen Juventinus en Maximinus († 363)
  • Heilige Poppo († 1048) en zijn moeder de Heilige Adelvina van Deinze († 1015)
• Week van Gebed voor Christelijke Eenheid eindigt
• Romeinse Rijk - Tweede dag van de Sementivae ter ere van Ceres en Gaia.

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1942 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -9,4 °C
• 1999 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 10,3 °C
• 1942 - Laagste minimumtemperatuur -12,6 °C
• 1990 - Hoogste maximumtemperatuur 13,3 °C
• 1990 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 17,5 m/s
• 1996 - Langste zonneschijnduur 7,7 uur
• 1942 - Langste neerslagduur 12 uur
• 1988 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 14,4 mm
• 1996 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 55 %

België

Dagrecords

• 1881 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -15,5 °C
• 1834 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 10,3 °C
• 1881 - Laagste minimumtemperatuur -20,7 °C. Dit is de laagste minimumtemperatuur ooit.
• 1990 - Hoogste maximumtemperatuur 13,4 °C
• 1960 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 14,5 mm

Uitzonderlijke gebeurtenissen

• 1939 - In 30 dagen 321 mm neerslag in Forges (Chimay).
• 1945 - Minimumtemperatuur -18,3°C in Spa.
• 1990 - Windstoten in Bevekom tot 168 km/h: hoogste waarde van de eeuw.

Bronnen, noten en/of referenties