1889
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
| Eeuwen: | 18e eeuw · 19e eeuw · 20e eeuw |
| Decennia: | 1870-1879 · 1880-1889 · 1890-1899 |
| Jaren: | < · 1887 · 1888 · 1889 · 1890 · 1891 · > |
 Kalenders |
||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||
 Dit jaar naar onderwerp  |
||||||||||||||||||||||||
Inhoud |
[bewerken] Gebeurtenissen
- januari
- 8 - Herman Hollerith verkrijgt patent voor zijn elektrische tabuleermachine.
- februari
- 1 - Thanh Thai volgt Dong Khanh op als keizer van Vietnam.
- 11 - In Japan wordt de Meiji-grondwet afgekondigd door de hervormingsgezinde premier Ito Hiroboemi. ze was tot 2 mei 1947 van kracht.
- maart
- 4 - Benjamin Harrison wordt de 23e president van de Verenigde Staten. Hij volgt Grover Cleveland op.
- april
- 22 - Benjamin Harrison stelt Oklahoma open voor vestiging door kolonisten.
- mei
- 5 - Nederland krijgt zijn eerste Arbeidswet. Deze verbiedt gevaarlijk werk en nachtarbeid voor vrouwen en kinderen tot 12 jaar.
- 6 - De Eiffeltoren wordt officieel geopend (zij werd ingehuldigd op 31 maart van dat jaar).
- juni
- 30 - Begin eerste dienstregeling van de Nijmeegse tram.
- juli
- Oprichting van de Tweede Internationale.
- oktober
- 6 - Opening van de Moulin Rouge in Parijs.
- november
- 2 - North Dakota en South Dakota worden staten van de Verenigde Staten.
- 8 - Montana wordt een staat van de Verenigde Staten.
- 11 - Washington wordt een staat van de Verenigde Staten.
- 28 - Vanuit de psychiatrische kliniek in Saint-Rémy schrijft Vincent van Gogh aan zijn broer Theo met de dringende vraag om 10 meter schilderslinnen. Bij gebrek daaraan moet hij theedoeken gebruiken.
- zonder datum
- Oprichting van de Ahmadiyya Moslim Gemeenschap door Mirza Ghulam Ahmad.
- Eritrea en Italiaans Somaliland worden Italiaanse kolonies.
- Het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk bereiken overeenstemming over de grenzen tussen hun kolonies Gambia en Senegal.
- De Tokelau-eilanden worden een Brits protectoraat.
- Trinidad en Tobago worden samengevoegd tot de kolonie Trinidad en Tobago.
- De Servische koning treedt af ten voordele van zijn zoon Alexander Obrenovic.
- De Runderpest is gearriveerd in Afrika en zal tijdens de komende 7 jaar 80%-90% van alle evenhoevige beneden de Sahara uitroeien.
- In Brazilië wordt het keizerrijk ten val gebracht door een militaire staatsgreep. De staat wordt een republiek.
- De veenarbeiders in Appelscha richten arbeidersvereniging De Eendracht op.
- In Herstal (België) wordt de Belgische wapenfabrikant FN (Fabrique Nationale de Herstal, of ook: Fabrique d'Armes de Guerre) opgericht.
- Richard von Krafft-Ebing schrijft Psychopathica sexualis.
- Mizar A is de eerst ontdekte spectroscopische dubbelster.
- Wereldtentoonstelling in Parijs.
- John Venn schrijft The Principles of Empirical Logic.
- Het internationale prototype van de kilogram wordt gemaakt.
- De meter wordt gedefinieerd als de afstand tussen twee krassen op een standaardmeter.
- Hans Meyer beklimt als eerste de Kilimanjaro.
[bewerken] Kunst en cultuur
- Auguste Rodin maakt zijn monument voor Victor Hugo.
- In Parijs houdt de School van Pont-Aven zijn eerste expositie (zie Neo-Impressionisme).
- De bouw van station Amsterdam Centraal komt gereed.
- Georges Seurat schildert Chahut.
- Herman Gorter publiceert zijn gedicht Mei.
- De Franse nachtclub Moulin Rouge wordt geopend.
- August Reyding produceert de eerste Nederlandse revue: Naar de Eiffeltoren!
- Antonín Dvořák schrijft de 8e symfonie.
[bewerken] Economie
- Het bedrijf Nintendo wordt opgericht.
[bewerken] Sport
- 8 december - Op initiatief van Pim Mulier wordt de Nederlandse Atletiek en Voetbalbond, de voorloper van de KNVB, opgericht.
- 23 december - De voetbalclub Recreativo de Huelva wordt opgericht. Het is de eerste voetbalclub in Spanje.
- Preston North End wordt de eerste voetbalkampioen van Engeland.
- Wilhelm Steinitz behoudt zijn wereldkampioenschap schaken in een match tegen Michail Tsjigorin.
[bewerken] Geboren
geboren op 16 april 1889
- januari
- 2 - Tito Schipa, Italiaans zanger (lyrisch tenor) (overleden 1965)
- 4 - Albert van Dalsum, Nederlands acteur, toneelleider en kunstschilder (overleden 1971)
- 25 - Frederik Ernst Müller, Nederlands NSB-burgemeester van Rotterdam (overleden 1960)
- 27 - Balthasar van der Pol, Nederlands natuurkundige (overleden 1959)
- 30 - Antonio Caggiano, Argentijns kardinaal (overleden 1979)
- februari
- 7 - Harry Nyquist, Zweeds natuurkundige (overleden 1976)
- 8 - Siegfried Kracauer, Duits schrijver, journalist, socioloog, cultuurcriticus en filmtheoreticus (overleden 1966)
- 10 - Cor Ruys, Nederlands toneelspeler, cabaretier en toneelleider (overleden 1952)
- 23 - Victor Fleming, Amerikaans regisseur (overleden 1949)
- maart
- 4 - Pearl White, Amerikaans actrice (overleden 1938)
- 7 - Grigori Löwenfisch, Russisch schaker (overleden 1961)
- 23 - David Bueno de Mesquita, Nederlands kunstenaar (overleden 1962)
- april
- 14 - Efim Bogoljoebov, Russisch-Duits schaker (overleden 1952)
- 16 - Charlie Chaplin, Brits acteur and filmregisseur (overleden 1977)
- 20 - Adolf Hitler, nazi-dictator van Duitsland (overleden 1945)
- 23 - Karel Doorman, Nederlands marineofficier (overleden 1942)
- 26 - Ludwig Wittgenstein, Oostenrijks-Brits filosoof (overleden 1951)
- 28 - António de Oliveira Salazar, dictator (1932-1968) van Portugal (overleden 1970)
- mei
- 2 - Ki Hadjar Dewantara, Indonesisch nationalist, onderwijsvernieuwer en minister (overleden 1959)
- 8 - Louis Van Hege, voormalig Belgisch voetballer (overleden 1975)
- 12 - Otto Frank, vader van Anne Frank (overleden 1980)
- 12 - Abelardo Luján Rodríguez, president (1932-1934) van Mexico (overleden 1976)
- 17 - Dorothy Gibson, Amerikaans actrice en passagier van de Titanic (overleden 1946)
- 17 - Alfonso Reyes, Mexicaans schrijver (overleden 1959)
- 18 - Thomas Midgley, Amerikaans chemicus en uitvinder (overleden 1944)
- 28 - Richárd Réti, Hongaars schaker (overleden 1972)
- juni
- 12 - Julius Skutnabb, Fins schaatser (overleden 1965)
- juli
- 2 - Cor Hermus, Nederlands acteur, toneelregisseur en -schrijver (overleden 1953)
- 5 - Jean Cocteau, Frans schrijver (overleden 1963)
- 14 - Ante Pavelić, Kroatisch fascistenleider (overleden 1959)
- 30 - Vladimir Zworykin, Russisch-Amerikaans televisiepionier (overleden 1982)
- 31 - Frans Masereel, Belgisch houtsnijder (overleden 1972)
- augustus
- 30 - Mile Budak, Kroatisch schrijver, antisemiet en fascist (overleden 1945)
- 31 - Ramona Trinidad Iglesias-Jordan, Puerto Ricaans langlevend persoon (overleden 2004)
- september
- 7 - Albert Plesman, Nederlands luchtvaartpionier, oprichter van KLM (overleden 1953)
- 15 - Gustaaf Magnel, Belgisch ingenieur (overleden 1955)
- 26 - Martin Heidegger, Duits filosoof (overleden 1976)
- oktober
- 3 - Carl von Ossietzky, Duits politicus (overleden 1938)
- 10 - Han van Meegeren, Nederlands kunstschilder en meestervervalser (overleden 1947)
- 10 - Jan Versteegt, Nederlands predikant en verzetsman (overleden 1945)
- 24 - Christiaan Boers, Nederlands militair en verzetsstrijder (overleden 1942)
- 24 - Clovis Trouille, Frans schilder (overleden 1975)
- november
- 3 - Heinrich Campendonk, Duits schilder (overleden 1957)
- 16 - Charlotte Benkner, Amerikaans langstlevend persoon (overleden 2004)
- 16 - Jan Herder, Nederlands communist (overleden 1978)
- 18 - Zoltan Tildy, Hongaars politicus (overleden 1961)
- 20 - Edwin Hubble, Amerikaans astronoom (overleden 1953)
- 24 - Cissy van Marxveldt, Nederlands (kinderboeken)schrijfster (Setske de Haan) (overleden 1948)
- december
- 9 - Hannes Kolehmainen, Fins atleet en olympisch kampioen (overleden 1966)
- 10 - Ray Collins, Amerikaans acteur (overleden 1965)
- 14 - Bernard Bijvoet, Nederlands architect (overleden 1979)
- 15 - Joan Riudavets, Spaans langlevend persoon (overleden 2004)
- Exacte datum onbekend
- Hendrik Willem Stenvers, Nederlands neuroloog (overleden 1973)
[bewerken] Overleden
- januari
- 26 - Lodewijk Willem Ernst Rauwenhoff (60), theoloog, predikant, hoogleraar
- februari
- 3 - Belle Starr (40), Amerikaans outlaw
- 4 - Gijsbertus Schot (78), Nederlands politicus
- maart
- 8 - John Ericsson (85), Zweeds uitvinder en ingenieur
- april
- 15 - Pater Damiaan (49), Belgisch missionaris
- juli
- 10 - Julia Tyler (69), first lady van de Verenigde Staten (echtgenote van John Tyler)
- augustus
- 24 - Jan Ernst Matzeliger (36), Surinaamse uitvinder
- september
- 23 - Wilkie Collins (65), Brits schrijver
- oktober
- 11 - James Prescott Joule (70), Brits natuurkundige
- 18 - Antonio Meucci (88), Italiaans ontwerper en waarschijnlijk uitvinder van de telefoon
- december
- 6 - Jefferson Davis (81), president van de Confederate States of America
- 12 - Robert Browning, Engels schrijver
- 24 - Jan Jakob Lodewijk ten Kate (70), Nederlands dichter
- 29 - Priscilla Tyler (73), Amerikaans First Lady
- exacte datum onbekend
- Dong Khanh (25), keizer van Vietnam
- Theodoor Janssens (±64), Belgisch parlementslid
 |
Voor meer mediabestanden zie de categorie 1889 van Wikimedia Commons. |
