25 oktober

25 oktober is de 298ste dag van het jaar (299ste dag in een schrikkeljaar) in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 67 dagen tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 1898 - Johanna ter Meulen en suikerraffinadeur W. Spakler richten in Amsterdam de filantropische Woningmaatschappij Oud-Amsterdam NV op.
  • 1952 - De Geïllustreerde Pers brengt het eerste Nederlandse exemplaar van het weekblad Donald Duck uit als bijlage van het damesblad Margriet.
  • 1985 - Kraker Hans Kok overlijdt in zijn cel in het politiebureau van Amsterdam.
  • 1990 - De Albanese schrijver Ismail Kadare vraagt politiek asiel aan in Frankrijk.

•  Oorlog
  • 732 - Slag bij Poitiers: Karel Martel verslaat de Arabische legers.
  • 1415 - Slag bij Azincourt
  • 1854 - Slag bij Balaclava
  • 1983 - Amerikaanse mariniers bezetten het Caraïbische eiland Grenada.

•  Politiek
  • 1555 - Karel V doet afstand als keizer van Duitsland, koning van Spanje en heer der Nederlanden. Zijn zoon Filips II volgt hem op als koning van Spanje en heer der Nederlanden.
  • 1917 - Oktoberrevolutie - De opstand van de bolsjewieken, die de geschiedenis zou ingaan als de Oktoberrevolutie, begon (volgens de toen in Rusland nog geldende juliaanse kalender) in de nacht van 25 oktober met het beroemde schot van de pantserkruiser Aurora op het Winterpaleis van de tsaar, dat het hoofdgebouw van het Hermitagemuseum zou worden.
  • 1936 - Duitsland en Italië sluiten een bondgenootschap, de zogenaamde As Rome-Berlijn.
  • 1971 - De Volksrepubliek China wordt in de VN opgenomen.

•  Religie
  • 1913 - Oprichting van het bisdom Rijsel in Frankrijk, afgesplitst van het aartsbisdom Kamerijk.
  • 2004 - Ontslag van Paul Schruers als bisschop van Hasselt. Hij wordt opgevolgd door zijn coadjutor Patrick Hoogmartens.

•  Wetenschap en technologie
  • 1962 - Europa's eerste waterdrukkernreactor gaat in bedrijf, in Mol in België.
  • 1967 - Het laatste gat wordt gedicht in de dijk rond Zuidelijk Flevoland.
  • 2001 - Microsoft brengt Windows XP uit.
  • 2007 - Singapore Airlines verzorgt de allereerste commerciële vlucht van de Airbus A380

Geboren

Karolina Šprem,
geboren in 1984

• 1102 - Willem Clito, graaf van Vlaanderen, (overleden 1128)
• 1612 - James Graham, Schots edelman (overleden 1650)
• 1692 - Elisabetta Farnese, prinses van Parma en koningin van Spanje (overleden 1766)
• 1755 - François Joseph Lefebvre, Frans militair (overleden 1820)
• 1767 - Benjamin Constant, Frans staatsman en schrijver (overleden 1830)
• 1789 - Samuel Heinrich Schwabe, Duits astronoom (overleden 1875)
• 1790 - Robert Stirling, Schots uitvinder (overleden 1878)
• 1800 - Charles de Meester, Belgisch politicus (overleden 1855)
• 1803 - Maria Doolaeghe, Vlaams schrijfster (overleden 1884)
• 1806 - Max Stirner, Duits filosoof (overleden 1856)
• 1811 - Évariste Galois, Frans wiskundige (overleden 1832)
• 1825 - Johann Strauss jr., Oostenrijks componist (overleden 1899)
• 1838 - Georges Bizet, Frans componist (overleden 1875)
• 1866 - Thomas Armat, Amerikaans technicus en uitvinder (overleden 1948)
• 1881 - Pablo Picasso, Spaans kunstenaar (overleden 1973)
• 1888 - Richard E. Byrd, Amerikaans piloot (overleden 1957)
• 1895 - Levi Eshkol, derde premier van Israël (overleden 1969)
• 1895 - Robert van Genechten, Vlaams-Nederlands jurist, econoom, bestuurder en landverrader (overleden 1945)
• 1898 - Sidney J. van den Bergh, Nederlands politicus (overleden 1977)
• 1906 - Bets Dekens, Nederlands atlete (overleden 1992)
• 1910 - Johnny Mauro, Amerikaans autocoureur (overleden 2003)
• 1911 - Roelof Frankot, Nederlands kunstschilder en fotograaf (overleden 1984)
• 1911 - Pieter van der Hoeven, Nederlands wetenschapper (overleden 1980)
• 1913 - Klaus Barbie, Duits oorlogsmisdadiger (overleden 1991)
• 1914 - Piet Jong, Nederlands politiecommissaris (overleden 2010)
• 1919 - Luis H. Álvarez, Mexicaans politicus
• 1919 - Michel Remue, Belgisch wielrenner (overleden 1985)
• 1922 - Joseph Sardou, Frans aartsbisschop (overleden 2009)
• 1923 - Achille Silvestrini, Italiaans kardinaal
• 1924 - Earl Palmer, Amerikaans drummer (overleden 2008)
• 1925 - Paul Van Dessel, Belgisch televisiedirecteur (overleden 2008)
• 1927 - Jorge Batlle Ibáñez, Uruguayaans politicus
• 1927 - Lawrence Kohlberg, Amerikaans psycholoog (overleden 1987)
• 1927 - Lauretta Masiero, Italiaans actrice (overleden 2010)
• 1928 - Paulo Mendes da Rocha, Braziliaans architect
• 1928 - Patrick Peter Sacco, Amerikaans componist, muziekpedagoog, pianist, klarinettist, trompettist, tubaïst en zanger (overleden 2000)
• 1929 - Paul Schruers, Belgisch bisschop van Hasselt (overleden 2008)
• 1930 - Harold Brodkey, Amerikaans schrijver (overleden 1996)
• 1932 - Harry Gregg, Noord-Iers voetbaldoelman
• 1935 - André Telting, Surinaams politicus en bankier (overleden 2010)
• 1936 - Willem Wilmink, Nederlands dichter, schrijver en zanger (overleden 2003)
• 1941 - Anne Tyler, Amerikaans schrijfster
• 1941 - Pieter de Vink, Nederlands radio- en televisiejournalist en -presentator (overleden 2007)
• 1942 - Klaas Rusticus, Nederlands auteur en regisseur
• 1944 - Jon Anderson, Brits zanger
• 1944 - Erik Bang, Deens schaker
• 1946 - Bas Belder, Nederlands politicus
• 1946 - Elías Figueroa, Chileens voetballer
• 1947 - Frank Munro, Schots voetballer (overleden 2011)
• 1948 - Michael Cox, Engels biograaf en romanschrijver (overleden 2009)
• 1951 - Joop Alberda, Nederlands volleybalcoach en sportbestuurder
• 1951 - Aad Meijboom, Nederlands politiefunctionaris
• 1951 - Jean-Pierre Morin, Canadees beeldhouwer
• 1952 - Vera Dua, Belgisch politicus
• 1953 - Mark McNulty, Zimbabwaans golfer
• 1955 - Lito Lapid, Filipijns acteur en senator
• 1957 - Piet Wildschut, Nederlands voetballer
• 1961 - Gerry Arling, Nederlands muzikant
• 1961 - Chad Smith, Amerikaans drummer
• 1963 - Grace Padaca, Filipijns radiopresentatrice en politicus
• 1964 - Nicole Hohloch, Duits zangeres
• 1964 - Johan de Kock, Nederlands voetballer
• 1964 - Peter Van Den Begin, Vlaams acteur
• 1967 - Raymond Sapoen, Surinaams politicus
• 1968 - Gilles Jacquier, Frans journalist (overleden 2012)
• 1968 - Tom Lenaerts, Vlaams televisiepresentator
• 1969 - Slavko Cicak, Zweeds schaker
• 1970 - Peter Aerts, Nederlands vechtsporter
• 1970 - Damir Mršić, Bosnisch basketballer
• 1971 - Patrick Lodiers, Nederlands presentator
• 1971 - Geoffrey Prommayon, Nederlands-Thais voetballer
• 1971 - Craig Robinson, Amerikaans acteur en komiek
• 1972 - Rodolfo Falcon, Cubaans zwemmer
• 1973 - Tara McLean, Canadees singer-songwriter
• 1974 - Gil Semedo, Kaapverdisch zanger
• 1976 - Sonja Peters, Nederlands rolstoeltennisster
• 1977 - Birgit Prinz, Duits voetbalster
• 1979 - Ramon Schilperoord, Nederlands golfer
• 1981 - Frederik Boi, Belgisch voetballer
• 1981 - Shaun Wright-Phillips, Engels voetballer
• 1982 - Aarik Wilson, Amerikaans atleet
• 1984 - Katy Perry, Amerikaans zangeres
• 1984 - Karolina Šprem, Kroatisch tennisster
• 1985 - Ciara Harris, Amerikaans zangeres
• 1985 - Kara Lynn Joyce, Amerikaans zwemster
• 1985 - Arkady Naiditsch, Duits schaker
• 1987 - Fabian Creemers, Belgisch voetballer
• 1987 - Darron Gibson, Iers voetballer
• 1988 - Daan Bovenberg, Nederlands voetballer
• 1989 - Dwight Wille, Belgisch voetballer
• 2001 - Elisabeth Thérèse Marie Hélène van België, prinses van België

Overleden

• 625 - Paus Bonifatius V
• 1047 - Magnus I (23), Koning van Noorwegen en Denemarken
• 1154 - Stefanus (58), koning van Engeland
• 1400 - Geoffrey Chaucer (57), schrijver van de Canterbury Tales
• 1733 - Giovanni Saccheri (66), Italiaans wiskundige
• 1760 - George II (76), koning van Groot-Brittannië en Ierland
• 1775 - Johan Maurits Mohr (59), Nederlands-Duits predikant en astronoom
• 1920 - Alexander I van Griekenland (27)
• 1935 - Henri Pirenne (72), Waals geschiedkundige
• 1941 - Robert Delaunay (56), Frans kunstschilder
• 1951 - Marie Amélie van Orléans (86), koningin van Portugal
• 1955 - Sadako Sasaki (12), Japans oorlogskind
• 1957 - Albert Anastasia (55), Italiaans-Amerikaans crimineel
• 1957 - Mary Beekman (73), Nederlands actrice
• 1957 - Lord Dunsany (79), Iers schrijver
• 1958 - Stuart Lewis-Evans (28), Brits autocoureur
• 1971 - Albert van Dalsum (82), Nederlands acteur, toneelleider en kunstschilder
• 1972 - Johnny Mantz (54), Amerikaans autocoureur
• 1973 - Abebe Bikila (41), Ethiopisch marathonloper en olympisch kampioen
• 1973 - Emile Masson (85), Belgisch wielrenner
• 1977 - Mathilde Willink (39), Nederlands society figuur en stewardess
• 1985 - Huub Baarsgarst (76), Nederlands bokser
• 1985 - Hans Kok (23), Nederlands kraker
• 1989 - Gerard Walschap (91), Vlaams auteur
• 1992 - Roger Miller (56), Amerikaans zanger
• 1993 - Vincent Price (82), Amerikaans acteur
• 1999 - Payne Stewart (42), Amerikaans golfer
• 2002 - Richard Harris (72), Iers filmacteur
• 2003 - Veikko Hakulinen (78), Fins biatleet en langlaufer
• 2004 - John Peel (65), Engels radiomaker
• 2004 - Fred Velle (56), Nederlands acteur
• 2005 - Frans van Dusschoten (72), Nederlands imitator en conferencier
• 2006 - Gerrit Uittenbosch (70), Nederlands voetballer
• 2007 - Jan Vis (69), Nederlands artiestenmanager
• 2008 - Federico Luzzi (28), Italiaans tennisser
• 2010 - Lisa Blount (53), Amerikaans film- en televisieactrice en producent
• 2010 - Gregory Isaacs (59), Jamaicaans reggae-artiest
• 2011 - Wyatt Knight (56), Amerikaans acteur

Viering/herdenking

• rooms-Katholieke kalender:
  • Kerkwijdingsfeest van de eigen kerk (enkel voor de Nederlandse kerkprovincie en indien de historische verjaardag niet gevierd wordt).
  • Heilige Crispinus en Crispinianus († 285), Patroonheilige van de schoenmakers en leerbewerkers
  • Heilige 40 martelaren van Engeland en Wales († tussen 1535 en 1679)
  • Heilige Tabitha (van Joppe) († 1e eeuw)
  • Heilige Daria van Rome († c. 283)

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1922 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 0,6 °C
• 2005 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 14,4 °C
• 1922 - Laagste minimumtemperatuur -5,2 °C
• 1953 - Hoogste maximumtemperatuur 18,4 °C
• 1917 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 15,9 m/s
• 1947 - Langste zonneschijnduur 8,9 uur
• 1992 - Langste neerslagduur 13,4 uur
• 1992 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 29,7 mm
• 1917 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 57 %

België

Dagrecords

• 1922 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 1,9 °C
• 2005 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 15,7 °C
• 1908 - Laagste minimumtemperatuur -3,2 °C
• 1949 - Hoogste maximumtemperatuur 20 °C
• 1930 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 21,1 mm

Uitzonderlijke gebeurtenissen

• 1907 - Tornado veroorzaakt plaatselijk schade in Bertrix.
• 1984 - Onweersbuien veroorzaken veel schade in Vlaanderen.

Bronnen, noten en/of referenties