1830

1830
Eeuwen:	18e eeuw · 19e eeuw · 20e eeuw
Decennia:	1820-1829 · 1830-1839 · 1840-1849
Jaren:	< · 1828 · 1829 · 1830 · 1831 · 1832 · >
Jaartelling in verschillende culturen
Ab urbe condita:		2583 MMDLXXXIII
Armeense jaartelling:		1279 ԹՎ ՌՄՀԹ
Chinese jaartelling:		4526 – 4527 丙丑 – 丁寅
Christelijke jaartelling:		1830 MDCCCXXX
Ethiopische jaartelling:		1822 –1823
Hebreeuwse jaartelling:		5590 – 5591
Hindoekalenders:
- Vikram Samvat		1885 – 1886
- Shaka Samvat		1752 – 1753
- Kali Yuga		4931 – 4932
Iraanse jaartelling:		1208 –1209
Islamitische jaartelling:		1246 – 1247
Maçonnieke jaartelling:		5829 - 5830
Dit jaar naar onderwerp
Juliaanse kalender van 1830
Gregoriaanse kalender van 1830

Het jaar 1830 is het 30e jaar in de 19e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

januari

• 8 - Zes leden van de Tweede Kamer der Staten-Generaal die de tienjaarlijkse begroting bij stemming verwierpen, worden uit hun ambt ontzet.
• 22 januari tot 3 februari - Het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Rusland erkennen krachtens het Londense Protocol Griekenland als een onafhankelijke monarchie.

februari

• 25 - Victor Hugo's toneelstuk Hernani gaat in de Comédie-Française te Parijs in première. De opvoering wordt door een verdeeld publiek op tumult onthaald.

maart

• 16 - In Luik richten Mathieu Polain, voorzitter van de Société de la Littérature nationale, Jean-Baptiste Nothomb, Philippe Lesbroussart en andere publicisten de Revue belge, een letterkundig en wijsgerig tijdschrift ter bevordering van (patriotse) literatuur, op.
• 25 - De pangeran Diponegoro wordt ondanks een vrijgeleide door luitenant-generaal baron De Kock te Magelang gevangengenomen. Hiermee komt een einde aan de opstand die Diponegoro leidde tegen het Nederlandse gezag. (De Java-oorlog van 1825-1830).

april

• 6 - Organisatie van de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen.
• 30 - Louis de Potter, liberaal journalist en publicist, wordt wegens een artikel in de Courrier des Pays-Bas van 1 februari op aanklacht van samenzwering tegen de staat en het aanzetten tot opstand, tot acht jaar ballingschap veroordeeld. Zijn medestanders François Tielemans (oud-redacteur van de Courrier des Pays-Bas en van Le Belge) en Adolf Bartels (redacteur van de Catholique) krijgen een straf van zeven jaar ballingschap, drukker Jean-Baptiste de Nève een veroordeling tot vijf jaar ballingschap.

mei

• 27 - Koning Willem I trekt het wetsvoorstel op het openbaar onderwijs in en schaft de onderwijsdecreten van 14 juni en 14 augustus 1825 af. Daarmee komt een eind aan de politiek van inmenging in het bijzonder onderwijs.

juni

• 4 - Koning Willem I schaft de taalwetten van 1819 en 1822 af, die het Nederlands als officiële taal in de Vlaamse provincies resp. de arrondissementen Brussel en Leuven instellen.
• 21 - De zetel van het nieuwe Hoog Gerechtshof is voortaan te Den Haag gevestigd.

juli

• 5 - De Staten-Generaal besluiten dat de nieuwe wetboeken per 1 juli 1831 kracht van wet hebben.
• 5 - Algerije wordt door de Fransen ingenomen. Voorlopig berust het gezag bij de militair bevelhebber Louis-Auguste-Victor de Ghaisnes de Bourmont.
• 15 - De tweede editie van Louis de Potters L'Union des catholiques et des libéraux dans les Pays-Bas wordt uitgebracht. Het boek wordt het ideologische referentiewerk van het unionisme, het verbond van de liberale en katholieke oppositie tegen het beleid van Willem I.
• 27 - In Frankrijk breekt de julirevolutie uit; na twee dagen van woelingen vlucht koning Karel X naar Engeland.
• 31 - In Frankrijk vervangt de Tricolore de witte koningsvlag met de lelies.

augustus

• 7 - John Cockerill sticht een naamloze vennootschap voor de aanleg van een spoorverbinding tussen Brussel en Antwerpen.
• 8 - Het Franse parlement kiest Lodewijk Filips van Orléans tot koning der Fransen.
• 25 - De opera La Muette de Portici (De Stomme van Portici) in de Koninklijke Muntschouwburg van Brussel ontaardt in rellen en vormt de aanleiding van de Belgische Revolutie tegen koning Willem I.
• 26 - Een burgerwacht onder leiding van Emmanuel van der Linden d'Hooghvorst herstelt de orde in het rumoerige Brussel.
• 26 - De eerste twee Belgische vlaggen, genaaid in het atelier van Marie Abts, vervangen de Nederlandse driekleur op de pui van het Brusselse stadhuis.
• 30 - Een 6000 man sterke troepenmacht onder commando van de prins van Oranje en prins Frederik trekt zich te Vilvoorde samen.

september

• 15 - De eerste personentrein ter wereld rijdt tussen Liverpool en Manchester. Op dezelfde dag werd William Huskisson aangereden door de trein en werd zo het eerste treinslachtoffer.
• 23 - Het regeringsleger trekt, onder leiding van prins Frederik, vanuit Vilvoorde het rumoerige Brussel binnen.

oktober

• 4 - Het Voorlopig Bewind roept de Belgische onafhankelijkheid uit. Vanaf dat moment heeft de dynastie van Oranje geen echte macht meer in België.
• 6 - Het Nederlandse leger moet de Citadel van Luik opgeven doordat de Luikenaren alle bevoorrading onderscheppen.
• 9 - Belgische opstandelingen bezetten de Domaniale mijn bij Kerkrade.
• 16 - Willem, prins van Oranje roept in navolging van het Voorlopig Bewind de onafhankelijkheid van de Zuidelijke provincies (beneden de Rijn) uit.

november

• 3 - In België wordt het Nationaal Congres verkozen, dat de grondwet van de nieuwe staat België zal opstellen en een koning aanstellen.
• 7 - Generaal Daine vertrekt met het Maasleger uit Maastricht.
• 8 - In gebruik stelling van het Kanaal door Voorne, dat de marinehaven Hellevoetsluis een rechtstreekse uitgang geeft naar zee.
• 11 - Generaal Daine wordt Venlo binnengelaten – Belgiës noordelijkste vestingstad – tot 1839.
• 11 - De nieuwe gemeenteraad van Luik komt voor het eerst bijeen onder leiding van Louis Jamme.
• 29 - Poolse opstandelingen dringen het paleis van de Onderkoning binnen. Grootvorst Constantijn Pavlovitsj weet te ontsnappen.

december

• 5 - De Symphonie fantastique van Hector Berlioz wordt voor het eerst uitgevoerd in het conservatorium van Parijs.
• 20 - Op een conferentie van de grote mogendheden in Londen wordt het recht op Belgische onafhankelijkheid erkend.

zonder datum

Muziek

• Freiherr Friedrich von Flotow schrijft zijn concert voor piano en orkest

Bouwkunst

• 

  Sint-Petrus' Banden (Overschie) (1830) P. Adams

Geboren

• onbekende datum - Harriet, alleroudste schildpad ter wereld (overleden 2006)

februari

• 3 - Robert Gascoyne-Cecil, derde markies van Salisbury (overleden 1903)
• 9 - Abdülaziz, Ottomaans sultan (overleden 1876)
• 21 - Henry Wallis, Engels kunstschilder (overleden 1916)

maart

• 15 - Marinus Wilhelmus van der Aa, Nederlands auteur (overleden 1905)
• 15 - Paul Heyse, Duits schrijver (overleden 1914)
• 25 - Eliza Laurillard, Nederlands dichter en dominee (overleden 1908)

mei

• 1 - Guido Gezelle, Vlaams priester en dichter (overleden 1899)
• 4 - Alberto Blest Gana, Chileens schrijver en diplomaat (overleden 1920)
• 18 - Karl Goldmark, Hongaars componist (overleden 1915)
• 20 - Hector Malot, Frans schrijver (overleden 1907)

juli

• 10 - Camille Pissarro, Frans schilder (overleden 1903)

augustus

• 18 - Frans Jozef I van Oostenrijk, keizer van Oostenrijk en koning van Hongarije (overleden 1916)

september

• 8 - Frederic Mistral, Frans dichter (overleden 1914)
• 15 - Porfirio Díaz, Mexicaans militair en politicus (overleden 1915)

oktober

• 5 - Chester A. Arthur, 21^ste president van de Verenigde Staten (overleden 1886)

december

• 3 - Frederic Leighton, Engels kunstschilder en beeldhouwer (overleden 1896)
• 5 - Christina Rossetti, Engels schrijfster (overleden 1894)
• 10 - Emily Dickinson, Amerikaans dichteres (overleden 1886)
• 17 - Jules de Goncourt, Frans schrijver (overleden 1870)

Overleden

Joseph Fourier

januari

• 7 - Thomas Lawrence (60), Engels kunstschilder

februari

• 17 - Marcos Portugal (67), Portugees componist

maart

• 2 - Samuel Thomas von Sömmerring (75), Duits arts en wetenschapper
• 17 - Laurent de Gouvion Saint-Cyr (65), Frans maarschalk

april

• 18 - José Maurício Nunes Garcia (62), Braziliaans componist, muziekpedagoog, organist en dirigent

mei

• 16 - Joseph Fourier (62), Frans wis- en natuurkundige

juni

• 4 - Antonio José de Sucre (35), Zuid-Amerikaans onafhankelijkheidsstrijder
• 26 - George IV (67), koning van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Ierland, koning van Hannover

juli

• 31 - Joseph Philippe de Clairville, Zwitsers botanicus en entomoloog

september

• 15 - William Huskisson (60), Brits politicus
• 23 - Elizabeth Kortright Monroe (62), First Lady (echtgenote van Amerikaans president James Monroe)

november

• 8 - Frans I der Beide Siciliën (53), koning van de Beide Siciliën
• 18 - Adam Weishaupt (82), Duitse oprichter van de Illuminati

december

• 1 - paus Pius VIII (69), (paus van 1829 tot 1830)
• 8 - Benjamin Constant (63), Frans staatsman en schrijver
• 17 - Simón Bolívar (47), Zuid-Amerikaans vrijheidsstrijder

Mediabestanden

Zie de categorie 1830 van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.