Unionisme (Nederlanden)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nuvola single chevron right.svg In de Engelstalige wereld slaat unionisme meestal op het streven naar eenheid van Engeland, Schotland en Ierland, zie unionisten

Met Unionisme werd in het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden en later in België de unie van liberalen en katholieken bedoeld, die in verzet gingen tegen de regering van koning Willem I.

Het unionisme kwam in eerste instantie tot uiting in de Franstalige pers. In 1827 zochten de Luikse katholieke krant le Courier de la Meuse en de liberale krant le Mathieu Laensbergh toenadering. De unie was definitief gesloten toen de Brusselse liberale krant van Louis de Potter, le Courrier des Pays-Bas, zich op 8 november 1828 daarbij aansloot.

In koningsgezinde kringen noemde men het unionisme indertijd het Eerloos Verbond of Une Infamie.[1] De opposanten namen dit als een geuzennaam aan en stichtten L'Ordre de l'Infamie.

Het referentiewerk van het unionisme was de op 15 juli 1830 verschenen tweede editie van het boek van Louis de Potter: L'Union des catholiques et des libéraux dans les Pays-Bas (de Unie van katholieken en liberalen in de Nederlanden).

Oorspronkelijk was het niet de bedoeling van het unionisme om een afscheuring van de zuidelijke provincies uit te lokken. Wel streefden veel unionisten naar een minder gecentraliseerde Nederlandse staat en naar minder macht voor de (protestantse) koning en stilaan naar een bestuurlijke scheiding tussen Noord en Zuid. Uiteindelijk mondde dit uit op de Belgische revolutie.

Later werden in België de regeringen met liberalen en katholieken ook unionistisch genoemd. Dit unionisme, sterk gesteund door koning Leopold I, hield ongeveer stand tot aan de definitieve beëindiging van de strijd met Nederland, toen Willem I het Verdrag der XXIV Artikelen uiteindelijk aanvaardde. De gewone politieke tegenstellingen namen voortaan weer hun vrije loop.

Men beschrijft het Unionisme als een voorbeeld van een politiek monsterverbond, een verbond van partijen die zeer verschillend zijn maar voor een keer en in functie van een gemeenschappelijk doel, de handen ineenslaan.

Hedendaags Belgisch unionisme[bewerken]

Zie Belgicisme (politiek)

Bronnen, noten en/of referenties
  1. André Hanou, Johannes Kinker (1764-1845), Briefwisseling, 1992-94, 3 delen (zie brief van Kinker aan Wap in 1829).