Leopold I van België

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken
Leopold I
1790-1865
Leopold I
Koning der Belgen
Periode 1831-1865
Voorganger --
Opvolger Leopold II
Vader Frans van Saksen-Coburg-Saalfeld
Moeder Augusta van Reuss-Ebersdorf en Lobenstein
Dynastie Saksen-Coburg en Gotha

Leopold Joris Christiaan Frederik1 (Coburg, 16 december 1790Laken, 10 december 1865), prins van Saksen-Coburg-Saalfeld (later van Saksen-Coburg en Gotha), hertog van Saksen, was van 1831 tot 1865 de eerste Koning der Belgen.

Inhoud

[bewerk] Jeugd

Leopold werd geboren in het kasteel Ehrenburg in Coburg als derde zoon van hertog Frans van Saksen-Coburg-Saalfeld en Augusta van Reuss-Ebersdorf en Lobenstein.

In 1795 werd hij, nog slechts een kleuter, door Catharina de Grote benoemd tot kolonel in het Keizerlijk Regiment Izmailovski. Zeven jaar later werd hij generaal. Toen het hertogdom Saksen-Coburg-Saalfeld in 1806 door de troepen van Napoleon bezet werd, vertrok hij naar Parijs. Napoleon bood hem de positie van adjudant aan, maar Leopold weigerde. Leopolds broer had voordien hetzelfde aanbod afgeslagen. Nadien nam hij deel aan acties tegen Napoleon en in 1815 werd hij benoemd tot veldmaarschalk.

Leopold pendelde tussen Duitsland en Rusland en ook in Parijs was hij gekend. Leopold was een van de meest invloedrijke diplomaten uit zijn tijd. Hij nam ook deel aan het Weense Congres, waar hij mee geschiedenis schreef. Hortense de Beauharnais liet zich ontvallen nog nooit zo een mooie man te hebben ontmoet. Uit bronnen is bekend dat Leopold een van de meest aantrekkelijke partijen was en deze voorsprong werd uitgebuit door zijn moeder.

Op 2 mei 1816 trouwde hij met kroonprinses Charlotte Augusta, de enige dochter van de latere koning George IV van Engeland. Op 5 november 1817 baarde zij een doodgeboren zoon, na een zware bevalling. Zijzelf stierf de volgende dag. Leopold was in shock en kwam de klap nooit meer te boven. Hij verbleef als weduwnaar verder aan het Britse hof en zou nooit als prins-gemaal de Britse troon bestijgen. Toch kreeg hij van Engeland een vergoeding. De banden met het Verenigd Koninkrijk bleven zeer hartelijk. Later werd hij oom van Victoria.

[bewerk] Koning der Belgen

In 1830 keerden de kansen. Leopold kreeg het aanbod om koning van Griekenland te worden, maar hij weigerde. Na de Belgische revolutie van 1830 legde het Belgische Nationaal Congres per decreet vast dat het Oranjehuis voor eeuwig uitgesloten was van de Belgische troon. Men wilde echter wel een monarchie, in constitutionele en representatieve vorm. Nadat men eerst enkele andere kandidaten overwogen had, werd Leopold in 1831 gevraagd koning te worden van de nieuwe staat. Leopold had wat het congres dacht nodig te hebben, nl. de steun van Engeland, dat het nog het best meende met de Belgische onafhankelijkheid, en internationale ervaring en prestige. Leopold sprak vloeiend Duits, Engels, Frans en een mondje Russisch en hij had goede relaties met de bankiersfamilie Rothschild. Het Nederlands was hij niet machtig, hoewel de meerderheid van zijn onderdanen die taal sprak. Het enige bezwaar was dat de nieuwe koning protestants was. Daarom diende hij te verzekeren dat hij zijn kinderen katholiek zou opvoeden. Leopold aanvaardde de uitnodiging en op 26 juni 1831 werd hij de eerste koning der Belgen. De koning maakte wel bezwaar tegen de beperkte politieke macht van de monarch. Later sprak hij zelfs van een politieke dwangbuis. De koning kwam per boot van Engeland en kwam aan in Calais. Vanuit Calais werd hij met de koets naar De Panne gebracht, waarna hij in Veurne een maaltijd kreeg. Via Oostende, Brugge en Gent trok hij naar Laken. Op 21 juli legde hij op het Koningsplein in Brussel de eed af.

Nog geen twee weken later, op 2 augustus 1831, werd België binnengevallen door Nederlandse troepen. Gedurende een periode van acht jaar waren er schermutselingen, maar in 1839 werd de Belgische onafhankelijkheid onder grote internationale druk officieel erkend door Nederland. Willem I, koning van Nederland, verklaarde zich pas in 1839 akkoord met het Verdrag der XXIV artikelen na een gebiedsafstand van Nederlands Limburg door het jonge koninkrijk België ten voordele van Nederland. In dat verdrag aanvaardden de toenmalige grootmachten de Belgische onafhankelijkheid in ruil voor haar neutraliteit.

koning Leopold I, koningin Louise-Marie, kroonprins  Leopold, prins Philippe, prinses Marie-Charlotte
koning Leopold I, koningin Louise-Marie, kroonprins Leopold, prins Philippe, prinses Marie-Charlotte

Op 9 augustus 1832 trouwde Leopold te Compiègne voor de tweede maal, met prinses Louise van Orléans, dochter van koning Lodewijk Filips van Frankrijk. Deze verbintenis was een zuivere politieke zet, om Nederland ver weg te houden.

Zij kregen vier kinderen:

In 1840 regelde Leopold het huwelijk tussen koningin Victoria van Engeland en Albert van Saksen-Coburg en Gotha; hij was van beiden de oom. In 1842 deed Leopold een mislukte poging om wetten betreffende kinder- en vrouwenarbeid in te voeren. Onder zijn bewind werd ook een mislukte kolonisatiepoging ondernomen in Santo Tomas (Guatemala) door de Compagnie Belge de Colonisation.

Leopolds diplomatie slaagde erin België neutraal te houden in de revoluties van 1848. De koning - zelf protestant - was medeverantwoordelijk voor het feit dat de ca. 7.000 protestanten van het land hun wettelijke gelijkstelling (daterend van 1802) voortgezet zagen. Leopold was daarnaast een bekend lid van de loge.

Leopold had ook een meer dan twintig jaar durende relatie met Arcadie Claret. Met haar kreeg hij 2 zonen: Georg (1849-1904) en Arthur von Eppinghoven (1852-1940). De koning gaf zijn buitenechtelijke zoons de titel "Baron von Eppinghoven".

Koningin Louise-Marie stierf op 11 oktober 1850. Vijftien jaar later, op 10 december 1865 in Laken, volgde Koning Leopold haar. Zijn laatste woord was duidelijk, "Charlotte"... De eerste Koning der Belgen ligt begraven in de kerk van Laken. Hij rust er in de Koninklijke crypte tussen al zijn opvolgers en familie.

[bewerk] Portretgalerij

[bewerk] Trivia

Leopold I-monument in De Panne
Leopold I-monument in De Panne
  • In 2005 was hij ook één van de kansmakers op de titel De Grootste Belg, maar haalde de uiteindelijke nominatielijst niet en strandde op nr. 70 van diegenen die net buiten de nominatielijst vielen.
  • Een monument en standbeeld in de badplaats De Panne herinneren aan de intrede van Leopold I in België


[bewerk] Noten

1 De officiële Nederlandse vertaling van zijn voornamen volgens de Belgische grondwet. Zijn tweede naam wordt in het Nederlands dikwijls als George weergegeven, wat beter aansluit bij bestaande dynastieke conventies. In het Duits luiden zijn voornamen Leopold Georg Christian Friedrich, in het Frans heet hij Léopold-Georges-Chrétien-Frédéric.


 
Persoonlijke instellingen