Keizerrijk Rusland

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Pоссийская Империя
Rossijskaja Imperija
 Tsaardom Rusland 1721–1917 Voorlopige Regering (Rusland) 
Karafuto 
Transkaukasische Federatieve Republiek 
Vlag Wapen
(Details)
Kaart
1914
1914
Algemene gegevens
Hoofdstad Sint-Petersburg
Oppervlakte ± 21.799.825km² (1914)
Bevolking ± 128.200.000 (1897)
Talen Slavische talen, Turkse talen, Oeraalse talen, Mongoolse talen, Iraanse talen, Kaukasische talen, Toengoezische talen. Officieel: Russisch
Religie(s) Russisch-orthodox
Volkslied Боже, Царя храни! (God behoede de Tsaar!)
Munteenheid roebel
Regering
Regeringsvorm monarchie
Dynastie Romanov
Staatshoofd keizer (tsaar)
Geschiedenis
- Keizerrijk uitgeroepen 22 oktober 1721
- Februarirevolutie 2 maart 1917

Het Keizerrijk Rusland (Russisch: Российская Империя, Rossijskaja Imperija), ook wel het Russische Rijk, was een staat die bestond vanaf 1721 tot het uitroepen van de republiek onder leiding van de Voorlopige Regering in februari 1917.

Geschiedenis[bewerken]

Het Russische Rijk ontstond uit de staat Moskovië, die door de opvolgers van tsaar Ivan IV werd geregeerd.

Hoewel het keizerrijk officieel in 1721 door tsaar Peter I werd uitgeroepen, ontstond het al toen Peter tsaar werd in het begin van het jaar 1682. In Peters ogen was Rusland een achterlijk land en hij wilde hierin verandering brengen. Hij maakte voor zijn troonsbestijging een rondreis door Europa, waarbij hij incognito met allerlei baantjes de ervaring opdeed om zijn rijk aansluiting te laten vinden bij de nieuwe tijd. Na een oorlog in het Oostzeegebied aan het begin van de 18e eeuw kreeg Peter voet aan de grond aan de kust. Daar stichtte hij in 1703 de stad Sint-Petersburg, die meer dan 200 jaar de hoofdstad van het Russische Rijk zou blijven.

Aan het eind van de 19e eeuw besloeg het rijk 22.400.000 vierkante kilometer, wat ongeveer 1/6 van het totale landoppervlak op aarde is. Alleen het Britse Rijk kon zich er in omvang mee meten. Toch woonden de meeste mensen toen in het Europese gedeelte van Rusland. Meer dan honderd verschillende etnische groepen behoorden tot het Rijk, de talrijkste groep (45%) waren de Russen.

In 1914 bestond het Russische Rijk uit 81 gouvernementen (goebernija's) en 20 oblasten. Het Russische Rijk had als vazalstaten en protectoraten onder andere de Emiraten van Bukhara, Khanata en Khiva, en na 1914 Tuva.

Voor 1917 bestond het rijk voornamelijk uit het tegenwoordige Rusland, Oekraïne, Wit-Rusland, Moldavië, Finland (Groothertogdom van Finland), Armenië, Azerbeidzjan, Georgië, de Centraal-Aziatische staten van Kazachstan, Kirgizië, Tadzjikistan, Turkmenistan en Oezbekistan en het grootste deel van Estland, Letland en Litouwen en grote gebieden van Polen en het oostelijkste deel van het latere Turkije.

Het Russische Rijk was een absolute (erfelijke) monarchie met aan het hoofd een tsaar uit de familie Romanov. De Russisch-orthodoxe Kerk was staatskerk, die werd bestuurd door de Heiligste Regerende Synode, nadat Peter I van Rusland het ambt van patriarch in 1721 had afgeschaft. De klassen in het rijk waren onder andere verdeeld in de Adel, de Geestelijke, de Handelsman, de Kozakken en de Boeren. Mensen uit Siberië en Centraal-Azië werden geregistreerd als "inorodtsy", dat letterlijk "mensen van vreemde afkomst" betekent.

Binnen het keizerrijk bestonden er twee autonome staatkundige lichamen, het Koninkrijk Polen (1815-1831) en het Groothertogdom Finland (1809-1917).

Na de Februarirevolutie van 1917 riep de Voorlopige Regering het land uit tot republiek.

Alleenheerser[bewerken]

Peter de Grote veranderde zijn titel in 1721 toen hij zich "Alleenheerser van geheel Rusland" (Samoderzjavets Vserossiiski) liet noemen. Hoewel vele heersers deze titel aanhielden, stonden zij beter bekend als "Tsaar".

Bronnen, noten en/of referenties
  • Library of Congress Country Studies
  • R. Hingley, The Tsars, 1533-1917. Macmillan, 1968.
  • D. Warnes, Chronicle of the Russian Tsars: The Reign-by-Reign Record of the Rulers of Imperial Russia. Thames & Hudson, 1999.