Nicolaas I van Rusland

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nicolaas I
1796-1855
Franz Krüger - Portrait of Emperor Nicholas I - WGA12289.jpg
Tsaar van Rusland
Periode 1825-1855
Voorganger Alexander I
Opvolger Alexander II
Vader Paul I van Rusland
Moeder Maria Fjodorovna
Dynastie Romanov-Holstein-Gottorp

Nicolaas I Pavlovitsj van Rusland (Russisch: Николай I Павлович, Nikolaj I Pavlovitsj) (Tsarskoje Selo bij Sint-Petersburg, 6 juli 1796 – aldaar, 2 maart 1855), was tsaar van Rusland van 1825 tot zijn dood in 1855. Hij was koning van Polen vanaf 1 december 1825 tot 25 januari 1831. Hij was ook groothertog van Finland.

Jonge jaren[bewerken]

Nicolaas was een zoon van tsaar Paul I van Rusland en diens vrouw tsarina Maria Fjodorovna. Hij was een kleinzoon van tsaar Peter III van Rusland en tsarina Catharina II. Aan moederskant waren zijn grootouders Frederik Eugenius van Württemberg en Frederika van Brandenburg-Schwedt.

Nicolaas werd niet opgevoed als toekomstige tsaar omdat hij twee oudere broers had: Alexander, de latere tsaar Alexander I, en Constantijn. Toen Alexander I op 1 december 1825 plotseling op 48-jarige leeftijd overleed, weigerde Constantijn hem op te volgen. Hij had in het geheim afstand gedaan van zijn opvolgingsrechten om te kunnen scheiden van zijn vrouw en te kunnen trouwen met de Poolse gravin Johanna Grudzinska. Tsaar Alexander had hiervan geweten maar Nicolaas wist van niets. Onder druk van de familie aanvaardde Nicolaas daarop de kroon.[1]

Nicolaas was een jongere broer van grootvorstin Alexandra Paulowna die huwde met Aartshertog Jozef van Oostenrijk. Grootvorstin Helena Paulowna huwde met Frederik Lodewijk van Mecklenburg-Schwerin. Grootvorstin Maria Paulowna huwde met groothertog Karel Frederik van Saksen-Weimar-Eisenach. Grootvorstin Catharina Paulowna huwde tweemaal: eerst met George van Oldenburg en later met Willem I van Württemberg. Grootvorstin Olga stierf op jonge leeftijd. Grootvorstin Anna Paulowna werd door haar huwelijk met Willem II der Nederlanden koningin van Nederland. Tsaar Nicolaas was een oudere broer van grootvorst Michaël Pavlovitsj die Helena Charlotte van Württemberg huwde.

Binnenlandse politiek[bewerken]

Nicolaas' regeringsperiode werd geplaagd door opstanden en problemen, die hij meestal zelf veroorzaakte door zijn starre conservatisme en zijn totale gebrek aan inzicht in de ontwikkeling van Europa.

Zo onderdrukte hij in zijn eerste regeringsjaar (1825) al de Decembristenopstand - (de Decembristen, ook Dekabristen genoemd, waren Russische liberaalgezinde gardeofficieren, die in december 1825 tevergeefs rebelleerden tegen het tsaristische absolutisme en een grondwet afdwongen). De afrekening met de opstandelingen die het hadden overleefd was verschrikkelijk. Het verhoor werd door de tsaar persoonlijk geleid. De meesten werden tot onmenselijk harde gevangenisstraffen of tot deportatie veroordeeld. Velen werden naar de Siberische mijnen gezonden, waar zij van ontbering omkwamen. Een van de gearresteerden was de beroemde schrijver Aleksandr Poesjkin. Het bleek dat verschillende onder de samenzweerders door hem waren beïnvloed. Hij werd uiteindelijk naar Zuid-Rusland verbannen en pas weer in genade aangenomen toen hij Nicolaas onderdanig om vergiffenis had gevraagd.

Tsaar Nicolaas I

De revoluties van 1848 in Europa veroorzaakten grote opschudding in Russische regeringskringen. Weliswaar bleef in Rusland alles rustig, maar de angst dat de revolutie ook naar eigen land zou overslaan, deed Nicolaas naar strenge maatregelen grijpen. De censuur op de pers werd verscherpt en de invoer van buitenlandse boeken en tijdschriften die liberale of socialistische denkbeelden ontvouwden, werd vrijwel onmogelijk gemaakt. Hij riep de Derde Afdeling in het leven, een soort geheime politie, die tot aan de Oktoberrevolutie van 1917 actief was met als hoofd graaf Benckendorff.

Buitenlandse politiek[bewerken]

In zijn buitenlandse politiek stond hij bekend als de beschermer van regerende legitimisten en beschermheer tegen revoluties. Hij probeerde in sommige gevallen om revoluties op het Europese continent te onderdrukken wat hem het etiket 'gendarme van Europa' opleverde. In 1825 werd Nicolaas I gekroond en begon hij de vrijheden van de constitutionele monarchie in Congres-Polen te beperken. Nadat de Novemberopstand in 1831 was onderdrukt door Nicolaas, zette het Poolse Parlement hem af als koning van Polen, in antwoord op zijn herhaalde inkorting van de grondwettelijke rechten. De Tsaar reageerde door Russische troepen naar Polen te sturen. Nicolaas verpletterde de opstand, schafte de Poolse grondwet af, en verlaagde Polen tot de status van een Russische provincie en begon een beleid van repressie naar katholieken. In 1848 was Europa in de greep van vele revoluties, Nicolaas stond op de voorgrond betreffende reacties op deze revoluties. In 1849 kwamen de Hongaren in opstand tegen de Habsburgers en Nicolaas kwam tussenbeide ten gunste van de Habsburgers en hielp de opstand in Hongarije te onderdrukken. Ook spoorde hij Pruisen aan om geen liberale grondwet aan te nemen. Nadat hij conservatieve machten geholpen had om het spookbeeld van revoluties af te weren, scheen Nicolaas Europa te domineren.

Tsaar Nicolaas I

Rusland domineerde Europa op een illustere wijze. Terwijl Nicolaas probeerde de status-quo in Europa te handhaven, nam hij een agressief beleid aan naar het Ottomaanse Rijk toe. Nicolaas I volgde het traditionele Russische beleid in de zogenaamde Grote Oosterse Kwestie, en probeerde die kwestie op te lossen door het Ottomaanse Rijk te verdelen en een protectoraat te maken en te vestigen voor de grotendeels Orthodoxe Bevolking op de Balkan, nog steeds grotendeels onder Ottomaanse controle in de jaren 1820. Rusland voer een succesvolle Oorlog tegen het Ottomaanse Rijk vanaf 1828 tot 1829. In 1833 onderhandelde Rusland met het Ottomaanse Rijk wat resulteerde in het verdrag van Unkiar-Skelessi. De belangrijke Europese mogendheden geloofden verkeerd dat het verdrag een geheime clausule bevatte die Rusland het recht gaf oorlogsschepen door de Bosporus en Dardanellen te sturen. Door de Londen Zee-engtes Conventie van 1841 bevestigden zij de Ottomaanse controle over de zee-engtes en verboden machten, inclusief Rusland, om oorlogsschepen door de zee-engtes te sturen.

Gebaseerd op zijn rol in het onderdrukken van de revoluties van 1848 en zijn verkeerd geloof dat hij de Britse diplomatieke steun had, ging Nicolaas zover tegen het Ottomaanse Rijk, dat die de oorlog tegen Rusland in 1853 aankondigden. Groot-Brittannië en Frankrijk vreesden een Ottomaanse nederlaag tegen Rusland en daardoor sloten zij zich aan bij de Ottomaanse zijde, en namen zij deel aan de Krimoorlog. Oostenrijk gaf diplomatieke steun aan het Ottomaanse Rijk en Pruisen bleef neutraal in deze oorlog en Rusland bleef zo achter zonder Europese steun. De Europese verenigde mogendheden landden op de Krim en belegerden een goed versterkte Russische basis in Sebastopol. Nadat de belegering van de basis een jaar duurde, moesten de Russen het bolwerk van Sebastopol prijsgeven, wat de Russische onbekwaamheid om eigen grondgebied te verdedigen pijnlijk blootstelde. Nicolaas I stierf voor de val van Sebastopol, maar hij had reeds de mislukking van zijn eigen regime erkend. Rusland had nu de keuze: het beginnen aan grote hervormingen of de status als een belangrijke Europese macht verliezen.

De schrijver Ivan Toergenjev zou het Rusland van Nicolaas I als volgt beschrijven: "Een mengeling van licht en duisternis, van Europese beschaving en Aziatische barbaarsheid."

Huwelijk en kinderen[bewerken]

Nicolaas was gehuwd met Charlotte van Pruisen (Alexandra Fjodorovna), dochter van Frederik Willem III van Pruisen. Uit het huwelijk werden zeven kinderen geboren. Echter zijn de benedenstaande kinderen niet de enige van Nicolaas en Alexandra. In 1820 werd een doodgeboren dochter geboren en ook in 1823. Op 7 juni 1826 werd grootvorstin Elizabeth Nikolajevna geboren. Maar Elizabeth stierf in 1829.

Afbeelding Naam Geboren Overleden Bijzonderheden
Makovsky Alexander II of Russia.jpg Tsaar Alexander II 29 april 1818 13 maart 1881 Huwde Marie van Hessen-Darmstadt.
Werd na de dood van Nicolaas I, tsaar van Rusland.
Hij wordt gezien als de laatste grote tsaar, en was vooral in Finland populair.
Werd in 1881 vermoord, en opgevolgd door Alexander III.
Marija Nyikolajevna leuchtenbergi hercegné – Christina Robertson.jpg Grootvorstin Maria 18 augustus 1819 21 februari 1876 Huwde hertog Maximiliaan van Leuchtenberg, een zoon van Eugène de Beauharnais, prins van Frankrijk, en stiefzoon van keizer Napoleon I.
Het Mariinskipaleis te Sint-Petersburg is naar haar vernoemd.
Grand Duchess Olga by Franz Xaver Winterhalter (1865).jpg Grootvorstin Olga 11 september 1822 30 oktober 1892 Werd door haar huwelijk met Karel de Koningin van Württemberg.
Uit haar huwelijk werden geen kinderen geboren, echter adopteerden Olga en Karel haar nichtje Vera, dochter van Olga's broertje Constantijn.
GD Alexandra Nikolaievna of Russia.jpg Grootvorstin Alexandra 24 juni 1825 10 augustus 1844 Alexandra was de favoriete dochter van tsaar Nicolaas.
Huwde Frederik van Hessen-Kassel, een zoon van Willem en Louise Charlotte van Denemarken, zij was een kleindochter van koning Frederik V van Denemarken.
Alexandra raakte zwanger, maar beviel te vroeg. Zowel de baby, Willem, als Alexandra stierven op 10 augustus 1844.
Konstantin-Russland.jpg Grootvorst Constantijn 21 september 1827 29 januari 1892 Huwde prinses Alexandra van Saksen-Altenburg, een dochter van Jozef, hertog van Saksen-Altenburg.
Zijn oudste dochter Olga, huwde koning George I van Griekenland.
Grand Duke Nicholas Nikolaevich of Russia (1831-1891).JPG Grootvorst Nicolaas 8 augustus 1831 25 april 1891 Huwde prinses Alexandra van Oldenburg, een dochter van Peter van Oldenburg.
Hij werd uiteindelijk een veldmaarschalk in het Russische leger, en vocht tijdens de Russisch-Turkse Oorlog.
Mikhail Nikolaevich de Russie.jpg Grootvorst Michaël 25 oktober 1832 18 december 1909 Huwde Cecilia van Baden, een kleindochter van koning Gustaaf IV Adolf van Zweden.
Uit dit huwelijk werd onder andere Anastasia geboren, die zou huwen met groothertog Frederik Frans III van Mecklenburg-Schwerin.
Michaël zou uitgroeien tot de Patriarch van de Romanovs, hij overleefde namelijk alle anderen van zijn generatie.

Galerij[bewerken]

Voorvaderen[bewerken]

Nicolaas I van Rusland
Overgrootouders Karel Frederik van Holstein-Gottorp (1700–1739)
∞ 1725
Anna Petrovna van Rusland (1708–1728)
Christiaan August van Anhalt-Zerbst (1690–1737)
∞ 1727
Johanna Elisabeth van Holstein-Gottorp (1712–1760)
Karel Alexander van Württemberg (1684–1737)
∞ 1727
Maria Augusta von Thurn und Taxis (1706–1756)
Frederik Willem van Brandenburg-Schwedt (1700–1771)
∞1734
Sophia Dorothea van Pruisen (1719–1765)
Grootouders Peter III van Rusland (1728–1762)
∞ 1745
Catharina II van Rusland (1729–1796)
Frederik Eugenius van Württemberg (1732–1797)
∞ 1753
Frederika Dorothea Sophia van Brandenburg-Schwedt (1736–1798)
Ouders Paul I van Rusland (1754–1801)
∞ 1776
Sophia Dorothea Augusta Louisa van Württemberg (1759–1828)

Nicolaas I van Rusland (1796–1855)

Bronnen[bewerken]

  1. Thera Coppens, Sophie in Weimar. Een prinses van Oranje in Duitsland, Meulenhoff 2011, pagina 59