10 augustus

10 augustus is de 222ste dag van het jaar (223ste dag in een schrikkeljaar) in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 143 dagen tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 1628 - De Vasa, een Zweeds oorlogsschip, zinkt op zijn eerste tocht en is na de berging in 1961 het enige 17e eeuwse schip ter wereld.
  • 1925 - Stormramp van 1925, een legendarisch noodweer met zeer zware windstoten en meerdere tornado's verwoest o.a. Borculo.
  • 2003 - Het eerste huwelijk in de ruimte wordt voltrokken. Joeri Malentsjenko trouwt aan boord van het ISS met zijn (op aarde gebleven) vriendin Yekaterina Dmitriyeva.

•  Oorlog
  • 1913 - Vrede van Boekarest (1913), einde van de Tweede Balkanoorlog.
  • 1920 - Vrede van Sèvres, vredesverdrag tussen de Geallieerden en het Ottomaanse Rijk.
  • 1990 - De Arabische Liga houdt een spoedvergadering in Caïro en eist dat Irak zich uit Koeweit terugtrekt. Er wordt ook beslist een Arabische Vredesmacht naar Saoedi-Arabië te sturen.
  • 1990 - De Iraakse president Saddam Hoessein doet een oproep tot een heilige oorlog (Jihad) om het graf van Mohammed en Mekka uit handen van het Westen te houden.

•  Politiek
  • 1939 - het demissionaire Kabinet-Colijn V wordt, na slechts 16 dagen geregeerd te hebben vervangen door Kabinet-De Geer II.
•  Kunst
  • 1895 - Groot-Brittannië, Eerste Proms-concert.

•  Religie
  • 1566 - De beeldenstorm begint en duurt tot oktober 1566.
  • 1838 - Oprichting van het Bisdom Algiers in Algerije.
  • 1904 - Priesterwijding van Angelo Roncalli in Rome.

•  Sport
  • 1899 - De Amerikaanse baanwielrenner Marshall Walter Taylor wordt als eerste (en tot nu toe enige) neger wereldkampioen sprint.
  • 1899 - In Stavanger wordt de Noorse voetbalclub Viking FK opgericht.
  • 1938 - In de Colombiaaanse stad Bogotá wordt het Estadio El Campín officieel in gebruik genomen met de interlandwedstrijd tussen Colombia en Ecuador.
  • 1958 - Zwemster Dawn Fraser uit Australië brengt in Schiedam haar eigen wereldrecord op de 100 meter vrije slag op 1.01,2.
  • 1969 - Harm Ottenbros wordt in Zolder wereldkampioen wielrennen.
  • 1988 - Matt Biondi scherpt bij de Olympische Spelen in Seoel zijn eigen wereldrecord op de 100 meter vrije slag aan tot 48,42. Het oude record (48,74) stond sinds 24 juni 1986 op naam van de Amerikaanse zwemmer.

•  Wetenschap en technologie
  • 1675 - Eerste steenlegging van het Koninklijk Greenwich Observatorium in Greenwich door koning Charles II.
  • 1897 - Felix Hoffmann produceert voor de eerste keer aspirine.

Geboren

• 1466 - Francesco II Gonzaga, heerser van Mantua (overleden 1519)
• 1547 - Frans II van Saksen-Lauenburg, hertog van Saksen-Lauenburg (overleden 1619)
• 1556 - Philipp Nicolai, Duits predikant en dichter (overleden 1608)
• 1602 - Gilles Personne de Roberval, Frans wiskundige (overleden 1675)
• 1740 - prins Leopold III Frederik Frans van Anhalt-Dessau (overleden 1817)
• 1782 - Vicente Guerrero, Mexicaans onafhankelijkheidsstrijder en president (overleden 1831)
• 1810 - Camillo Benso di Cavour, Italiaans politicus (overleden 1861)
• 1820 - Louis Paul Zocher, Nederlands (tuin)architect (overleden 1915)
• 1823 - Charles Samuel Keene, Engels illustrator en karikaturist (overleden 1891)
• 1829 - Prosper Cornesse, Belgisch politicus (overleden 1889)
• 1831 - Adolphe de Chambrun, Frans diplomaat (overleden 1891)
• 1845 - Abay Kunanbayulı, Kazachs dichter, filosoof en componist (overleden 1904)
• 1874 - Herbert Hoover, 31ste president van de Verenigde Staten (overleden 1964)
• 1874 - Antanas Smetona, Litouws politicus (overleden 1944)
• 1877 - Frank Marshall, Amerikaanse schaker (overleden 1944)
• 1878 - Alfred Döblin, Duits schrijver (overleden 1957)
• 1883 - Fernando Cento, Italiaans nuntius in België en curiekardinaal (overleden 1973)
• 1885 - George Hilsdon, Engels voetballer (overleden 1941)
• 1890 - Beshara al-Khoury, Libanees politicus (overleden 1964)
• 1890 - Joseph Sylvester (Menthol), Nederlands ondernemer (overleden 1955)
• 1895 - Michail Zosjtsjenko, Russisch schrijver (overleden 1958)
• 1897 - Piet Bakker, Nederlands journalist en schrijver (overleden 1960)
• 1897 - Leendert Brummel, Nederlands bibliothecaris (overleden 1976)
• 1898 - Lorenzo Tañada, Filipijns senator (overleden 1992)
• 1900 - Nicolaas Moerloos, Belgisch gymnast (overleden 1944)
• 1901 - Mona Rüster, Duits tafeltennisster (overleden 1976)
• 1902 - Gerlacus Moes, Nederlands zwemmer (overleden 1965)
• 1902 - Arne Tiselius, Zweeds biochemicus (overleden 1971)
• 1909 - Leo Fender, Amerikaans gitaarbouwer (overleden 1991)
• 1910 - Guy Mairesse, Frans autocoureur (overleden 1954)
• 1912 - Jorge Amado, Braziliaans schrijver (overleden 2001)
• 1912 - Ivo Samkalden, Nederlands politicus (overleden 1995)
• 1912 - Carel Steensma, Nederlands militair, verzetsstrijder en vliegenier (overleden 2006)
• 1912 - Herman Strategier, Nederlands componist (overleden 1988)
• 1913 - Romain Maes, Belgisch wielrenner (overleden 1983)
• 1913 - Wolfgang Paul, Duits natuurkundige (overleden 1993)
• 1914 - Carlos Menditeguy, Argentijns autocoureur (overleden 1973)
• 1916 - Hubert Maga, president van Benin (overleden 2000)
• 1918 - Leon Aernaudts, Belgisch voetballer en voetbalcoach (overleden 1992)
• 1923 - Jean Graton, Frans striptekenaar
• 1924 - Jean-François Lyotard, Frans filosoof (overleden 1998)
• 1926 - Blanca Varela, Peruviaans dichteres (overleden 2009)
• 1928 - Gerino Gerini, Italiaans autocoureur
• 1932 - Gaudencio Rosales, Filipijns kardinaal-aartsbisschop van Manila
• 1933 - Doyle Brunson, Amerikaans pokerspeler
• 1935 - Gia Kantsjeli, Georgisch componist
• 1935 - Ad van Luyn, Nederlands bisschop van Rotterdam
• 1936 - Piet Bos, Nederlands radiopresentator en operaproducer
• 1941 - Kees van Kooten, Nederlands schrijver
• 1943 - Michael Mantler, Oostenrijks jazztrompettist, -componist, dirigent en producer
• 1947 - Ian Anderson, Brits muzikant
• 1948 - Willy Teirlinck, Belgisch wielrenner
• 1949 - Magda Cnudde, Belgisch actrice
• 1949 - Harry Slinger, Nederlands zanger
• 1950 - Theo Custers, Belgisch voetballer
• 1950 - James Reynolds, Amerikaans acteur
• 1953 - Michel Laurent, Frans wielrenner
• 1955 - Gustavo Moscoso, Chileens voetballer en voetbalcoach
• 1956 - Sergej Soechoroetsjenkov, Russisch wielrenner
• 1957 - David Crane, Amerikaans televisieschrijver en -producer
• 1957 - Els Olaerts, Belgisch actrice
• 1959 - Rosanna Arquette, Amerikaans actrice
• 1960 - Antonio Banderas, Spaans acteur
• 1963 - Henrik Fisker, Deens auto-ontwerper
• 1963 - Anton Janssen, Nederlands voetballer
• 1964 - Andy Caldecott, Australisch motorrijder (overleden 2006)
• 1966 - Udo Bölts, Duits wielrenner
• 1966 - Hossam Hassan, Egyptisch voetballer
• 1967 - Philippe Albert, Belgisch voetballer
• 1967 - Jean-Guy Wallemme, Frans voetballer
• 1968 - Dejan Čurović, Servisch voetballer
• 1968 - Thomas Liese, Duits wielrenner
• 1969 - Irina Slavina, Russisch schaakster
• 1971 - Roy Keane, Iers voetballer
• 1972 - Angie Harmon, Amerikaans actrice en model
• 1973 - Vladislav Borovikov, Oekraïens schaker
• 1973 - Javier Zanetti, Argentijns voetballer
• 1974 - Luis Marín, Costa Ricaans voetballer
• 1975 - İlhan Mansız, Turks voetballer
• 1977 - Michele Gobbi, Italiaans wielrenner
• 1978 - Bart Wellens, Belgisch veldrijder
• 1979 - Jörg Dallmann, Duits langebaanschaatser
• 1979 - Shihomi Shinya, Japans langebaanschaatsster
• 1981 - Guillaume Elmont, Nederlands judoka
• 1982 - John Alvbåge, Zweeds voetballer
• 1982 - Devon Aoki, Amerikaans model en actrice
• 1982 - Timothy Hubert, Belgisch atleet
• 1982 - Shaun Murphy, Engels snookerspeler
• 1983 - Spencer Redford, Amerikaans actrice
• 1984 - Hayden Stoeckel, Australisch zwemmer
• 1985 - Leisel Jones, Australisch zwemster
• 1986 - John-Lee Augustyn, Zuid-Afrikaans wielrenner
• 1986 - Jasminka Guber, Bosnisch atlete
• 1986 - Aurélien Joachim, Luxemburgs voetballer
• 1986 - Frederic Vervisch, Belgisch autocoureur
• 1987 - Jim Bakkum, Nederlands zanger, acteur en televisiepresentator
• 1988 - Stefan Nijland, Nederlands voetballer
• 1989 - Kevin Rolland, Frans freestyleskiër
• 1990 - Lucas Till, Amerikaans acteur

Overleden

• 1633 - Anthony Munday, Engels toneelschrijver
• 1653 - Maarten Tromp (55), Nederlands zeeheld
• 1759 - Ferdinand VI (45), koning van Spanje
• 1806 - Michael Haydn (68), Oostenrijks componist en broer van Joseph Haydn
• 1807 - Claude de Bexon (71), Belgisch bisschop van Namen
• 1896 - Otto Lilienthal (48), Duits uitvinder en vliegtuigpionier
• 1923 - Raphael Pumpelly (85), Amerikaans geoloog en ontdekkingsreiziger
• 1923 - Agostino Richelmy (72), Italiaans kardinaal-aartsbisschop van Turijn
• 1928 - Arnold t'Kint de Roodenbeke (75), Belgisch politicus en diplomaat
• 1929 - Aletta Jacobs (75), Nederlands arts en feministe
• 1944 - Willem Santema (42), Nederlands verzetsstrijder
• 1945 - Robert Goddard (62), Amerikaans raketpionier
• 1966 - J.C. Bloem (79), Nederlands dichter
• 1966 - Felix Vening Meinesz (79), Nederlands geodeet en geofysicus
• 1970 - Bernd Alois Zimmermann (52), Duits componist
• 1979 - John Joseph Wright (70), Amerikaans curiekardinaal
• 1987 - Uys Krige (77), Zuid-Afrikaans schrijver
• 1991 - Ellen Braumüller (80), Duits atlete
• 1992 - Aribert Heim (78), Oostenrijks nazi-arts
• 1995 - Gijs van Aardenne (65), Nederlands politicus
• 1995 - Leo Apostel (69), Belgisch filosoof
• 1998 - Nicky Verstappen (11), Nederlands misdaadslachtoffer
• 2003 - Jacques Deray (74), Frans regisseur
• 2007 - Henri Methorst (98), Nederlands voorvechter van de emancipatie van homoseksuelen
• 2007 - Tony Wilson (57), Brits journalist, muziekproducer en tv-presentator
• 2008 - Isaac Hayes (65), Amerikaans muzikant
• 2008 - František Tikal (75), Tsjechisch ijshockeyer
• 2010 - Antonio Pettigrew (42), Amerikaans atleet

Viering/herdenking

• Onafhankelijkheidsdag in Ecuador
• Internationale biodieseldag
• rooms-Katholieke kalender:
  • Heilige Laurens van Rome († 258), Patr. v. boekhouders, heemkringen en koks - Feest
  • Heilige Asteria († 307)
  • Heilige Hugo van Montaigu († 1136)
  • Heilige Plectrudis († 725)

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1931 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 12,1 °C
• 1911 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 26 °C
• 1964 - Laagste minimumtemperatuur 7 °C
• 1911 - Hoogste maximumtemperatuur 34,7 °C
• 1945 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 12,9 m/s
• 1995 - Langste zonneschijnduur 13,7 uur
• 1960 - Langste neerslagduur 11,4 uur
• 1992 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 25,9 mm
• 1969 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 47 %

België

Dagrecords

• 1931 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 11,6 °C
• 1911 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 27,1 °C
• 1833 - Laagste minimumtemperatuur 7,7 °C
• 1911 - Hoogste maximumtemperatuur 34,6 °C
• 1890 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 44,4 mm

Uitzonderlijke gebeurtenissen

• 1911: Maximumtemperatuur tot 36,8 °C in Leopoldsburg en 37,4 °C aan de afdamming van de Gileppe (Jalhay).
• 1956: In Erezée hagelstenen van meer dan 100 gram.
• 1956: Windstoot van 166 km/h in Werbomont (Ferrières). Dit is de tweede hoogste waarde die tijdens deze eeuw in ons land werd gemeten.
• 1968: 75 mm neerslag in Essen, in het noorden van de provincie Antwerpen.
• 1975: Warmste augustus-decade: gemiddelde temperatuur: 24,1 °C in Ukkel. Er waren 7 hittedagen.

Bronnen, noten en/of referenties