Rome (stad)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken
Roma
Rome
Stad in Italië Flag of Italy.svg
Flag of Rome.svg Coat of arms of Rome.svg
Rome (stad)
Rome (stad)
Situering
Regio Lazio, (Latijn: Latium) (LAZ)
Provincie Roma
Coördinaten 41°54'N  12°30'E
Algemeen
Oppervlakte 1285 km²
Inwoners (2004) 2.553.873 (1987 inw/km²)
Hoogte 37 m
Overig
Postcode 00100 (algemeen), 00121 tot 00199
Netnummer 06
Aangrenzende gemeenten Albano Laziale, Anguillara Sabazia, Ardea, Campagnano di Roma, Castel Gandolfo, Castel San Pietro Romano, Ciampino, Vaticaanstad, Colonna, Fiumicino, Fonte Nuova, Formello, Frascati, Gallicano nel Lazio, Grottaferrata, Guidonia Montecelio, Marino, Mentana, Monte Porzio Catone, Monte Compatri, Monterotondo, Palestrina, Poli, Pomezia, Riano, Sacrofano, San Gregorio da Sassola, Tivoli, Trevignano Romano, Zagarolo
Beschermheilige Petrus en Paulus
Naam inwoner Romein (it: Romano)
ISTAT-code 058091
Portaalicoon   Italië
Historisch centrum van Rome. de bezittingen van de Heilige Stoel in die stad met speciale territoriale rechten en Sint-Paulus buiten de Muren
Werelderfgoed cultuur
Roum.jpg
Land Vlag van Italië Italië Vlag van Vaticaanstad Vaticaanstad
UNESCO-regio Europa en Noord-Amerika
Criteria i, ii, iii, iv, vi
Inschrijvingshistorie
UNESCO-volgnr. 91
Inschrijving 1980 (4e sessie)
Uitbreiding 1990
UNESCO-werelderfgoedlijst
Lupa Capitolina met Romulus en Remus
Colosseum
Uitzicht vanaf het dak van de Sint-Pieter
Sint-Pietersbasiliek
Aureliaanse Muur
Pantheon
Trevifontein
Engelenburcht (Castel Sant`Angelo)
De Piramide van Cestius en Porta San Paolo
San Giovanni in Laterano, Sint-Jan van Lateranen
De Boog van Septimius Severus
Tempel van Romulus
Theater van Marcellus
La Bocca della Verità
Monument van Victor Emanuel II, de "schrijfmachine" (la macchina da scrivere) in de Romeinse volksmond
Il Gesù
Piazza Navona

Rome (Italiaans: Roma) is de hoofdstad van Italië en tevens hoofdstad van de regio Lazio en de provincie Rome.

De stad Rome heeft ca. 2,7 miljoen inwoners, het inwonertal van de metropoolregio bedraagt 3,7 miljoen. Door de stad, gelegen in het midwesten van het Apennijns Schiereiland, stromen de rivieren de Tiber en de Aniene. Rome is oorspronkelijk gebouwd op zeven heuvels: Palatijn, Aventijn, Capitool, Quirinaal, Viminaal, Esquilijn en Coelius.

De geschiedenis van Rome strekt zich uit over 2500 jaar en heeft zich in de geschiedenis ontwikkeld als een van de belangrijkste steden van de Westerse cultuur. Het was de hoofdstad van het Romeinse Rijk. Tegenwoordig is het de zetel van de rooms-katholieke Kerk en de locatie van Vaticaanstad. Het historische stadscentrum bevindt zich op de Werelderfgoedlijst van de UNESCO.

Inhoud

[bewerken] Geschiedenis

1rightarrow.png Zie Geschiedenis van Rome voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Over het ontstaan van Rome doet een aantal verhalen de ronde. Volgens de legende is de stad in 753 v.Chr. gesticht door Romulus en Remus. Volgens archeologen is Rome echter ontstaan in vier stappen:

  1. In de 10e eeuw v.Chr. kwamen er enkele kleine nederzettingen van Latijnen op de Palatijn en op de Esquilijn, twee van de zeven heuvels van Rome.
  2. In de 8e eeuw v.Chr. ontstonden er nieuwe nederzettingen op deze Palatinus, Esquilinus en op de Coelius. Het bondgenootschap Roma Quadrata werd opgericht tussen de twee nederzettingen op de Palatijn. Zo werden die twee nederzettingen sterker op militair vlak. Er kwam ook een eerste muur rond de Palatijn.
  3. In de 6e eeuw v.Chr. kwamen er nog meer nederzettingen op die drie heuvels. De Etrusken veroverden het geheel en verenigden de nederzettingen op de drie heuvels tot een stad.
  4. In de laatste fase, tijdens de 4e eeuw v.Chr., breidde de stad zich verder uit tot de vier andere heuvels waar nog geen nederzettingen waren. Rome kreeg een flinke omvang, doordat de zeven nederzettingen met een muur verbonden werden.

Tijdens het verval en de uiteindelijke val van het West-Romeinse Rijk verminderde de bevolking sterk maar Rome bleef belangrijk als de stad waar de paus zetelde, hoewel die aan het eind van de Middeleeuwen tijdens het Westers Schisma tijdelijk vertrok uit Rome. Naast Rome werd er een groot gebied om Rome heen in Midden-Italië bestuurd door de paus.

Pas na de Italiaanse eenwording in 1863 werd Rome weer de hoofdstad van Italië. De Kerkelijke Staat werd daarbij ingeperkt tot de regio Lazio. Velen migreerden vanuit onderontwikkelde Zuid-Italië noordwaarts om onder meer bij de nieuwe overheid in Rome te gaan werken. De wereldlijke invloed van de paus beperkt zich sinds het Verdrag van Lateranen van 1929 tot de dwergstaat Vaticaanstad in Rome.

1rightarrow.png Zie ook de artikelen Oude Rome en ontstaan van Rome

[bewerken] Geografie

[bewerken] Klimaat

Een aangename temperatuur is er van april tot en met juni. In juli en augustus is het erg warm in Rome. In de winter kan de temperatuur onder het vriespunt dalen, maar sneeuw is zeldzaam.

[bewerken] Bestuurlijke indeling

Rome bestaat uit achttien deelgemeenten (Municipi). Municipio I is het oude centrum en de achttien andere Municipi liggen eromheen. Tot 1992 waren er twintig Municipi, maar nummer XIV is in dat jaar de zelfstandige gemeente Fiumicino geworden.

Stadsdeel Naam Inwoners
per 31 dec. 2003		 Kaart met de 20 Municipi van Rome
Municipio I Centro Storico 121.751
Municipio II Parioli 123.883
Municipio III Nomentano – San Lorenzo 56.272
Municipio IV Monte Sacro 202.716
Municipio V Tiburtina 184.658
Municipio VI Prenestino 129.228
Municipio VII Centocello 124.979
Municipio VIII delle Torri 203.262
Municipio IX San Giovanna 131.210
Municipio X Cinecittà 180.873
Municipio XI Appia Antica 138.569
Municipio XII EUR 166.753
Municipio XIII Ostia 200.785
Municipio XV Arvalia Portuense 153.473
Municipio XVI Monte Verde 145.228
Municipio XVII Prati 73.869
Municipio XVIII Aurelia 135.160
Municipio XIX Monte Mario 180.268
Municipio XX Cassia Flaminia 148.195

[bewerken] Demografie

[bewerken] Inwonertal

In 330 bedroeg het aantal inwoners omstreeks 1 miljoen. Na de val van het Romeinse Rijk daalde het drastisch. Het was pas na circa 1936 dat het aantal inwoners weer was gestegen tot boven het miljoen.

Het aantal inwoners binnen de stadsgrenzen van Rome is ongeveer 2,6 miljoen, maar de agglomeratie Rome telt maar liefst 4 miljoen inwoners. Rome en Milaan zijn daarmee qua bevolkingsaantal de grootste steden van Italië.

[bewerken] Taal

Tegenwoordig wordt er in Rome net als in de rest van Italië Italiaans gesproken. In de Romeinse tijd werd er echter net als in de rest van het Romeinse Rijk Latijn gesproken. Deze taal is oorspronkelijk in Lazio, de regio waarin Rome ligt, ontstaan. Het huidige dialect van Rome is het Romanesco. Dit dialect kent veel afkortingen en "vieze woorden".

[bewerken] Cultuur

[bewerken] Bezienswaardigheden

1rightarrow.png Zie Lijst van bezienswaardigheden van Rome voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Als oude hoofdstad van het Romeinse Rijk en centrum van de Rooms-katholieke Kerk is Rome bijzonder rijk aan bezienswaardigheden. Als bekende voorbeelden van bezienswaardigheden uit de tijd van het Romeinse Rijk kunnen het Colosseum en het Pantheon genoemd worden. Het Sint-Pietersplein en de daar gelegen Sint-Pietersbasiliek zijn ook wereldberoemd.

Een voorbeeld van een bezienswaardigheid van latere datum is de Trevifontein, die in de 18e eeuw zijn huidige vorm kreeg en het toneel vormde van een beroemde scene uit de film La Dolce Vita van Federico Fellini.

[bewerken] Uitgaansleven

Rome heeft een zeer uitgebreid uitgaansleven. Cafés zoals in Nederland en België, zijn er niet veel, maar typisch Italiaanse koffiebars des te meer. Opmerkelijk hier is dat, net als in de rest van Italië, drankjes die je staand aan de bar drinkt, aanmerkelijk goedkoper zijn dan bij een zitplaats of op het terras. Verder zijn er veel restaurants, en ook zijn er veel clubs, disco's bijvoorbeeld Gilda) enzovoorts te vinden. Onder andere het Campo de' Fiori en de wijk Trastevere zijn bekend om het uitgaansleven. Er zijn meer dan honderd bioscopen, met meestal in het Italiaans nagesynchroniseerde buitenlandse films.

[bewerken] Musea

Het oudste museum van Rome zijn de in 1471 opgerichte Musei Capitolini, die in aanvulling op de grotere Vaticaanse Musea tot de belangrijkste kunstcollecties van de stad behoren.

De Villa Giulia, het zestiende-eeuwse landhuis van Paus Julius II, huisvest een uitgebreide collectie van oude Etruskische en Romeinse kunst. In de Villa Borghese, het paleis van de familie Borghese, wordt de kunstcollectie van deze familie tentoongesteld, die hoofdzakelijk bestaat uit schilderijen en sculpturen.

In een door Michelangelo ontworpen klooster bevindt zich het Museo Nazionale Romano delle Terme. Hier wordt Griekse en Romeinse kunst tentoongesteld. Ook van belang zijn de galerieën in het Palazzo Doria Pamphili en het Palazzo Colonna, de Renaissancistische bronscollectie in de Palazzo Venezia en de schilderijencollectie van het Palazzo Barberini.

[bewerken] Evenementen

Er worden diverse evenementen gehouden in Rome zoals:

[bewerken] Sport

In 1960 vond de Olympische Zomerspelen 1960 in Rome plaats.

AS Roma en SS Lazio zijn de twee grote voetbalclubs van Rome. AS Roma is de club van de binnenstad, terwijl Lazio vooral de club van de buitenwijken is.

[bewerken] Vertier

[bewerken] Winkelen

Bekende winkelstraten in Rome zijn:

Cinecittà Due Centro Commerciale aan de Via Palmiro Togliatti (metro Cinecittà) is een winkelcentrum met onder andere supermarkt, kleding en schoenen.

[bewerken] Markten

Markten zijn onder andere:

  • Mercato Generale, een groente- en fruitmarkt in het zuiden van Rome aan de Via Ostiense
  • Ponte Milvio aan het einde van de Via Flamia, voedingsmarkt bekend om zijn vis
  • Campo de 'Fiori, versmarkt
  • Mercato dei Fiori
  • Mercato delle Stampe
  • Mercato di Piazza di San Cosimato
  • Piazza Testaccio
  • Porta Portese, vlooienmarkt op zondag
  • Mercato di Via Sannio

[bewerken] Stadsbestuur

[bewerken] Politiek

Giovanni Alemanno (Alleanza Nazionale/Popolo della Libertà) werd op 28 april 2008 gekozen tot burgemeester. Alemanno is de opvolger van Walter Veltroni die sinds 27 mei 2001 burgemeester is geweest van Rome voor de Partito Democratico (oorspronkelijk DS) en nu oppositieleider is geworden als partijleider van de Partito Democratico die de nationale verkiezingen van 13/14 april 2008 verloor.

Rome is tussen 1946 en 1976 en van 1985 tot 1989 bestuurd door de teloor gegane partij Democrazia Cristiana (DC). Van 1976 tot 1985 leverde de Partito Comunista Italiano (PCI) de burgemeester en van 1989 tot 1993 had de teloor gegane Partito Socialista Italiano (PSI) het hoogste ambt van de stad in handen. Van 1993 tot 2001 was Francesco Ruttelli (nu Partito Democratico, toen voor Verdi, I Democratici en Margherita) de burgemeester van Rome.

[bewerken] Stedenbanden

Rome heeft de volgende partnersteden:

[bewerken] Verkeer en vervoer

[bewerken] Luchthaven

Luchthavens van Rome zijn Fiumicino Airport ook Leonardo da Vinci International Airport genoemd en Ciampino International Airport.

[bewerken] Metro

De metro van Rome heeft twee lijnen, lijn A en B. Veel van de belangrijkste bezienswaardigheden, zoals het Vaticaan en het Colosseum, zijn hiermee te bereiken. Het oude centrum vooralsnog echter niet. Hier komt wel verandering in, want lijn C is in aanleg, evenals een aftakking van lijn B. Een vierde lijn (D) is gepland.

[bewerken] Bus

Rome heeft een uitgebreid busnet verzorgd door Trambus SpA. Hiermee wordt ook het oude historische centrum goed ontsloten, bijvoorbeeld vanaf het centraal station, Roma Termini. In 2005 keerde de trolleybus terug.

[bewerken] Trein

Station Roma Termini is het belangrijkste station van Rome. De internationale treinen (met bestemmingen als Parijs) vertrekken hier. Het is tevens een belangrijk knooppunt voor bus en metro. Kleinere stations zijn Roma Tiburtina, Roma Trastevere, Roma Tuscolana en Roma Ostiense.

[bewerken] Universiteiten

[bewerken] Media

[bewerken] Televisie

[bewerken] Radio

[bewerken] Kranten

[bewerken] Geboren

[bewerken] Trivia

[bewerken] De Lage Landen en Rome

Verschillende plaatsen en instellingen in Rome herinneren aan de Nederlandse/Belgische aanwezigheid in Rome door de eeuwen heen.

[bewerken] Zegswijzen

  • Alle wegen leiden naar Rome (It. Tutte le strade portano a Roma.)
  • Rome werd niet gebouwd in één dag (Roma non fu costruita in un giorno.)
  • Engels: When in Rome, do as the Romans do (A Roma, comportati come i Romani. Gedraag je in Rome zoals Romeinen doen.)

[bewerken] Wetenwaardigheden

  • Een cicerone is een gids voor reizigers die kunstwerken enz. komen bezichtigen, in het bijzonder de oudheden te Rome.
Panorama over Rome uit het westen vanuit de koepel van de Sint-Pieter.
Panorama over Rome uit het westen vanuit de koepel van de Sint-Pieter.


[bewerken] Externe links

Wikimedia Commons
Wikimedia Commons heeft meer mediabestanden die bij dit onderwerp horen: Roma.
Musea in Rome

Galleria Borghese · Boncompagni Ludovisi Museum van Decoratieve Kunsten · Musei Capitolini · Chiostro del Bramante · Galleria Comunale d'Arte Moderna e Contemporanea · Galleria Corsini · Galleria Doria Pamphilj · Galleria Nazionale d'Arte Antica · Galleria nazionale d'arte moderna e contemporanea · Galleria Spada · Giorgio and Isa de Chirico Foundation · Istituto Nazionale per la Grafica · MACRO · Museo d'Arte Contemporanea Roma · MAXXI Museo Nazionale delle Arti del XXI Secolo · Musei di Palazzo Farnese · Museo Barracco · Museo del Risorgimento Complesso del Vittoriano · Museo della Casina delle Civette · Museo di Roma · Palazzo Braschi · Museo di Roma in Trastevere · Museo Napoleonico · Museo Nazionale Romano · Palazzo Altemps · Palazzo Barberini · Palazzo Colonna Gallery · Palazzo delle Esposizioni · Palazzo Montecitorio · Palazzo Ruspoli · Pinacoteca Capitolina · Popolari Arti Beniculturali · Scuderie del Quirinale · Vaticaanse Musea · Villa Giulia
Wijken in Rome

I · II · III · IV · V · VI · VII · VIII · IX · X · XI · XII · XIII · (XIV) · XV · XVI · XVII · XVIII · XIX · XX
Hoofdsteden in Europa

Amsterdam · Andorra la Vella · Athene · Belgrado · Berlijn · Bern · Boedapest · Boekarest · Bratislava · Brussel · Chisinau · Dublin · Helsinki · Kiev · Kopenhagen · Ljubljana · Londen · Lissabon · Luxemburg · Madrid · Minsk · Monaco · Moskou · Nicosia · Oslo · Parijs · Podgorica · Praag · Pristina · Reykjavik · Riga · Rome · San Marino · Sarajevo · Skopje · Sofia · Stockholm · Tallinn · Tirana · Valletta · Vaticaanstad · Vaduz · Vilnius · Warschau · Wenen · Zagreb

Ontvangen van "http://nl.wikipedia.org/wiki/Rome_(stad)"
Persoonlijke instellingen
in andere talen