Rome (stad)
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
_resize.jpg)
Rome (Italiaans: Roma) is de hoofdstad van Italië en tevens hoofdstad van de regio Lazio en de provincie Rome.
De stad Rome heeft ca. 2,7 miljoen inwoners, het inwonertal van de metropoolregio bedraagt 3,7 miljoen. Door de stad, gelegen in het midwesten van het Apennijns Schiereiland, stromen de rivieren de Tiber en de Aniene. Rome is oorspronkelijk gebouwd op zeven heuvels: Palatijn, Aventijn, Capitool, Quirinaal, Viminaal, Esquilijn en Coelius.
De geschiedenis van Rome strekt zich uit over 2500 jaar en heeft zich in de geschiedenis ontwikkeld als een van de belangrijkste steden van de Westerse cultuur. Het was de hoofdstad van het Romeinse Rijk. Tegenwoordig is het de zetel van de rooms-katholieke Kerk en de locatie van Vaticaanstad. Het historische stadscentrum bevindt zich op de Werelderfgoedlijst van de UNESCO.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
 Zie Geschiedenis van Rome voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
Over het ontstaan van Rome doet een aantal verhalen de ronde. Volgens de legende is de stad in 753 v.Chr. gesticht door Romulus en Remus. Volgens archeologen is Rome echter ontstaan in vier stappen:
- In de 10e eeuw v.Chr. kwamen er enkele kleine nederzettingen van Latijnen op de Palatijn en op de Esquilijn, twee van de zeven heuvels van Rome.
- In de 8e eeuw v.Chr. ontstonden er nieuwe nederzettingen op deze Palatinus, Esquilinus en op de Coelius. Het bondgenootschap Roma Quadrata werd opgericht tussen de twee nederzettingen op de Palatijn. Zo werden die twee nederzettingen sterker op militair vlak. Er kwam ook een eerste muur rond de Palatijn.
- In de 6e eeuw v.Chr. kwamen er nog meer nederzettingen op die drie heuvels. De Etrusken veroverden het geheel en verenigden de nederzettingen op de drie heuvels tot een stad.
- In de laatste fase, tijdens de 4e eeuw v.Chr., breidde de stad zich verder uit tot de vier andere heuvels waar nog geen nederzettingen waren. Rome kreeg een flinke omvang, doordat de zeven nederzettingen met een muur verbonden werden.
Tijdens het verval en de uiteindelijke val van het West-Romeinse Rijk verminderde de bevolking sterk maar Rome bleef belangrijk als de stad waar de paus zetelde, hoewel die aan het eind van de Middeleeuwen tijdens het Westers Schisma tijdelijk vertrok uit Rome. Naast Rome werd er een groot gebied om Rome heen in Midden-Italië bestuurd door de paus.
Pas na de Italiaanse eenwording in 1863 werd Rome weer de hoofdstad van Italië. De Kerkelijke Staat werd daarbij ingeperkt tot de regio Lazio. Velen migreerden vanuit onderontwikkelde Zuid-Italië noordwaarts om onder meer bij de nieuwe overheid in Rome te gaan werken. De wereldlijke invloed van de paus beperkt zich sinds het Verdrag van Lateranen van 1929 tot de dwergstaat Vaticaanstad in Rome.
| Zie ook de artikelen Oude Rome en ontstaan van Rome |
[bewerken] Geografie
[bewerken] Klimaat
Een aangename temperatuur is er van april tot en met juni. In juli en augustus is het erg warm in Rome. In de winter kan de temperatuur onder het vriespunt dalen, maar sneeuw is zeldzaam.
[bewerken] Bestuurlijke indeling
Rome bestaat uit achttien deelgemeenten (Municipi). Municipio I is het oude centrum en de achttien andere Municipi liggen eromheen. Tot 1992 waren er twintig Municipi, maar nummer XIV is in dat jaar de zelfstandige gemeente Fiumicino geworden.
| Stadsdeel | Naam | Inwoners per 31 dec. 2003 |
 |
|---|---|---|---|
| Municipio I | Centro Storico | 121.751 | |
| Municipio II | Parioli | 123.883 | |
| Municipio III | Nomentano – San Lorenzo | 56.272 | |
| Municipio IV | Monte Sacro | 202.716 | |
| Municipio V | Tiburtina | 184.658 | |
| Municipio VI | Prenestino | 129.228 | |
| Municipio VII | Centocello | 124.979 | |
| Municipio VIII | delle Torri | 203.262 | |
| Municipio IX | San Giovanna | 131.210 | |
| Municipio X | Cinecittà | 180.873 | |
| Municipio XI | Appia Antica | 138.569 | |
| Municipio XII | EUR | 166.753 | |
| Municipio XIII | Ostia | 200.785 | |
| Municipio XV | Arvalia Portuense | 153.473 | |
| Municipio XVI | Monte Verde | 145.228 | |
| Municipio XVII | Prati | 73.869 | |
| Municipio XVIII | Aurelia | 135.160 | |
| Municipio XIX | Monte Mario | 180.268 | |
| Municipio XX | Cassia Flaminia | 148.195 |
[bewerken] Demografie
[bewerken] Inwonertal
In 330 bedroeg het aantal inwoners omstreeks 1 miljoen. Na de val van het Romeinse Rijk daalde het drastisch. Het was pas na circa 1936 dat het aantal inwoners weer was gestegen tot boven het miljoen.
Het aantal inwoners binnen de stadsgrenzen van Rome is ongeveer 2,6 miljoen, maar de agglomeratie Rome telt maar liefst 4 miljoen inwoners. Rome en Milaan zijn daarmee qua bevolkingsaantal de grootste steden van Italië.
[bewerken] Taal
Tegenwoordig wordt er in Rome net als in de rest van Italië Italiaans gesproken. In de Romeinse tijd werd er echter net als in de rest van het Romeinse Rijk Latijn gesproken. Deze taal is oorspronkelijk in Lazio, de regio waarin Rome ligt, ontstaan. Het huidige dialect van Rome is het Romanesco. Dit dialect kent veel afkortingen en "vieze woorden".
[bewerken] Cultuur
[bewerken] Bezienswaardigheden
| Zie Lijst van bezienswaardigheden van Rome voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
Als oude hoofdstad van het Romeinse Rijk en centrum van de Rooms-katholieke Kerk is Rome bijzonder rijk aan bezienswaardigheden. Als bekende voorbeelden van bezienswaardigheden uit de tijd van het Romeinse Rijk kunnen het Colosseum en het Pantheon genoemd worden. Het Sint-Pietersplein en de daar gelegen Sint-Pietersbasiliek zijn ook wereldberoemd.
Een voorbeeld van een bezienswaardigheid van latere datum is de Trevifontein, die in de 18e eeuw zijn huidige vorm kreeg en het toneel vormde van een beroemde scene uit de film La Dolce Vita van Federico Fellini.
[bewerken] Uitgaansleven
Rome heeft een zeer uitgebreid uitgaansleven. Cafés zoals in Nederland en België, zijn er niet veel, maar typisch Italiaanse koffiebars des te meer. Opmerkelijk hier is dat, net als in de rest van Italië, drankjes die je staand aan de bar drinkt, aanmerkelijk goedkoper zijn dan bij een zitplaats of op het terras. Verder zijn er veel restaurants, en ook zijn er veel clubs, disco's bijvoorbeeld Gilda) enzovoorts te vinden. Onder andere het Campo de' Fiori en de wijk Trastevere zijn bekend om het uitgaansleven. Er zijn meer dan honderd bioscopen, met meestal in het Italiaans nagesynchroniseerde buitenlandse films.
[bewerken] Musea
Het oudste museum van Rome zijn de in 1471 opgerichte Musei Capitolini, die in aanvulling op de grotere Vaticaanse Musea tot de belangrijkste kunstcollecties van de stad behoren.
De Villa Giulia, het zestiende-eeuwse landhuis van Paus Julius II, huisvest een uitgebreide collectie van oude Etruskische en Romeinse kunst. In de Villa Borghese, het paleis van de familie Borghese, wordt de kunstcollectie van deze familie tentoongesteld, die hoofdzakelijk bestaat uit schilderijen en sculpturen.
In een door Michelangelo ontworpen klooster bevindt zich het Museo Nazionale Romano delle Terme. Hier wordt Griekse en Romeinse kunst tentoongesteld. Ook van belang zijn de galerieën in het Palazzo Doria Pamphili en het Palazzo Colonna, de Renaissancistische bronscollectie in de Palazzo Venezia en de schilderijencollectie van het Palazzo Barberini.
[bewerken] Evenementen
Er worden diverse evenementen gehouden in Rome zoals:
- De marathon van Rome, met minimarathon van 10 km en fun run van 4 km.
- Het onafhankelijk filmfestival van Rome
- Het Internationaal filmfestival van Rome in oktober
- Viering van de stad Rome, het May Day Festival
- Het Cornetto Free Music Festival
- Gilda on the Beach
- Koopjesmarkt La Soffitta Sotto i Portici
- Festa del San Pietro (dag van Petrus en Paulus) op 29 juni
- Internationale paardenshow (begin mei) bij Villa Borghese
- Estate Romana, een jaarlijks zomerfestival met muziek, theater en film in de open lucht bijvoorbeeld in de parken Villa Ada en Villa Borghese, op het Forum Romanum en in de Thermen van Caracalla.
[bewerken] Sport
In 1960 vond de Olympische Zomerspelen 1960 in Rome plaats.
AS Roma en SS Lazio zijn de twee grote voetbalclubs van Rome. AS Roma is de club van de binnenstad, terwijl Lazio vooral de club van de buitenwijken is.
[bewerken] Vertier
[bewerken] Winkelen
Bekende winkelstraten in Rome zijn:
- Via Borgognona
- Via Cola di Rienzo
- Via Condotti
- Via del Corso
- Via Frattina
- Via Margutta
- Via Nazionale
- Via Veneto
Cinecittà Due Centro Commerciale aan de Via Palmiro Togliatti (metro Cinecittà) is een winkelcentrum met onder andere supermarkt, kleding en schoenen.
[bewerken] Markten
Markten zijn onder andere:
- Mercato Generale, een groente- en fruitmarkt in het zuiden van Rome aan de Via Ostiense
- Ponte Milvio aan het einde van de Via Flamia, voedingsmarkt bekend om zijn vis
- Campo de 'Fiori, versmarkt
- Mercato dei Fiori
- Mercato delle Stampe
- Mercato di Piazza di San Cosimato
- Piazza Testaccio
- Porta Portese, vlooienmarkt op zondag
- Mercato di Via Sannio
[bewerken] Stadsbestuur
[bewerken] Politiek
Giovanni Alemanno (Alleanza Nazionale/Popolo della Libertà) werd op 28 april 2008 gekozen tot burgemeester. Alemanno is de opvolger van Walter Veltroni die sinds 27 mei 2001 burgemeester is geweest van Rome voor de Partito Democratico (oorspronkelijk DS) en nu oppositieleider is geworden als partijleider van de Partito Democratico die de nationale verkiezingen van 13/14 april 2008 verloor.
Rome is tussen 1946 en 1976 en van 1985 tot 1989 bestuurd door de teloor gegane partij Democrazia Cristiana (DC). Van 1976 tot 1985 leverde de Partito Comunista Italiano (PCI) de burgemeester en van 1989 tot 1993 had de teloor gegane Partito Socialista Italiano (PSI) het hoogste ambt van de stad in handen. Van 1993 tot 2001 was Francesco Ruttelli (nu Partito Democratico, toen voor Verdi, I Democratici en Margherita) de burgemeester van Rome.
[bewerken] Stedenbanden
Rome heeft de volgende partnersteden:
Buenos Aires (Argentinië)
Peking (China), sinds 1998
Belgrado (Servië)
Cincinnati (Verenigde Staten)
Glasgow (Verenigd Koninkrijk)- New York City (Verenigde Staten), sinds 1992
Parijs (Frankrijk)
Plovdiv (Bulgarije)
Seoel (Zuid-Korea), sinds 2000
Tokio (Japan)
[bewerken] Verkeer en vervoer
[bewerken] Luchthaven
Luchthavens van Rome zijn Fiumicino Airport ook Leonardo da Vinci International Airport genoemd en Ciampino International Airport.
[bewerken] Metro
De metro van Rome heeft twee lijnen, lijn A en B. Veel van de belangrijkste bezienswaardigheden, zoals het Vaticaan en het Colosseum, zijn hiermee te bereiken. Het oude centrum vooralsnog echter niet. Hier komt wel verandering in, want lijn C is in aanleg, evenals een aftakking van lijn B. Een vierde lijn (D) is gepland.
[bewerken] Bus
Rome heeft een uitgebreid busnet verzorgd door Trambus SpA. Hiermee wordt ook het oude historische centrum goed ontsloten, bijvoorbeeld vanaf het centraal station, Roma Termini. In 2005 keerde de trolleybus terug.
[bewerken] Trein
Station Roma Termini is het belangrijkste station van Rome. De internationale treinen (met bestemmingen als Parijs) vertrekken hier. Het is tevens een belangrijk knooppunt voor bus en metro. Kleinere stations zijn Roma Tiburtina, Roma Trastevere, Roma Tuscolana en Roma Ostiense.
[bewerken] Universiteiten
- Università degli studi di Roma "La Sapienza" gesticht in 1303. Met bijna 150.000 studenten een van de grootste universiteiten van Europa. Ook aangeduid als Roma 1
- Università degli studi di Roma "Tor Vergata", Roma 2
- Università degli studi Roma Tre, Roma 3
- Pauselijke Universiteit Sint Thomas van Aquino (Angelicum) gesticht in 1580.
[bewerken] Media
[bewerken] Televisie
[bewerken] Radio
[bewerken] Kranten
[bewerken] Geboren
- Mario Brega (5 maart 1923), acteur
- Gabriele Ferzetti (17 maart 1925), acteur
- Michael Collins (31 oktober 1930), Amerikaans astronaut
- Daniela Bianchi (31 januari 1942), actrice
- Loretta Goggi (29 september 1950), actrice en zangeres
- Claudio Ranieri (20 oktober 1951), voetballer en coach
- Anna Galiena (22 december 1954), actrice
- Agostino di Bartolomei (8 april 1955), voetballer
- Kaspar Capparoni (1 augustus 1964), acteur
- Roberto Di Donna (8 september 1968), schutter
- Valerio Fiori (27 april 1969), voetballer
- Luigi di Biagio (3 juni 1971), voetballer
- Cristiano Doni (1 april 1973), voetballer
- Antonino Bernardini (21 juni 1974), voetballer
- Flavio Roma (21 juni 1974), voetballer
- Asia Argento (20 september 1975), actrice
- Alessandro Nesta (19 maart 1976), voetballer
- Fabio Liverani (29 april 1976), voetballer
- Marco Di Vaio (15 juli 1976), voetballer
- Francesco Totti (27 september 1976), voetballer
- Fabio Grosso (28 november 1977), voetballer
- Fabio Firmani (26 mei 1978), voetballer
- Emiliano Moretti (11 juni 1981), voetballer
- Cesare Bovo (14 januari 1983), voetballer
- Daniele De Rossi (24 juli 1983), voetballer
- Flavio Cipolla (20 oktober 1983), tennisser
- Alberto Aquilani (7 juli 1984), voetballer
- Gianluca Curci (12 juli 1985), voetballer
- Aleandro Rosi (17 mei 1987), voetballer
- Vanessa Hessler (21 januari 1988), actrice en model
- Andrea Russotto (25 mei 1988), voetballer
[bewerken] Trivia
[bewerken] De Lage Landen en Rome
Verschillende plaatsen en instellingen in Rome herinneren aan de Nederlandse/Belgische aanwezigheid in Rome door de eeuwen heen.
- Het Campo Santo dei Teutonici e dei Fiamminghi (8ste eeuw?) is een kerkhof binnen de muren van het Vaticaan en zou opgericht zijn door Karel de Grote. Later werd het de begraafplaats voor inwoners van het Heilig Roomse Rijk. Er is nog steeds een broederschap aan verbonden, waar ook Belgen en Nederlanders lid van kunnen worden.
- De San Giuliano dei Fiamminghi (11de eeuw?) was de kerk van het graafschap Vlaanderen in Rome en is nu de nationale kerk van de Belgen.
- De Santa Maria dell'Anima (14de eeuw) was de kerk van het Heilig Roomse Rijk te Rome, vandaag de dag de nationale kerk van de Duitstaligen. Tot de 17de eeuw was de Nederlandse (in historische zin) aanwezigheid erg groot, wat nog te zien is aan talrijke grafstenen en onder andere het grafmonument voor de Nederlandse Paus Adrianus VI.
- De Fondation Lambert Darchis (1699), verleent nog steeds beurzen aan studenten uit het bisdom/provincie Luik.
- Belgisch College (1846), voor Belgische seminaristen. De latere paus Johannes Paulus II verbleef daar tijdens zijn studies te Rome.
- Nederlanders vormden het grootste percentage van de Zouaven die Rome verdedigden in de belegering van Rome in 1871.
- Koninklijk Nederlands Instituut Rome (1904)
- Academia Belgica (1939)
- Nederlands College (1931), voor Nederlandse seminaristen.
- De Friezenkerk, sinds 1992 de nationale katholieke kerk van de Nederlanders.
[bewerken] Zegswijzen
- Alle wegen leiden naar Rome (It. Tutte le strade portano a Roma.)
- Rome werd niet gebouwd in één dag (Roma non fu costruita in un giorno.)
- Engels: When in Rome, do as the Romans do (A Roma, comportati come i Romani. Gedraag je in Rome zoals Romeinen doen.)
[bewerken] Wetenwaardigheden
- Een cicerone is een gids voor reizigers die kunstwerken enz. komen bezichtigen, in het bijzonder de oudheden te Rome.
[bewerken] Externe links
| Wijken in Rome |
|---|
|
I · II · III · IV · V · VI · VII · VIII · IX · X · XI · XII · XIII · (XIV) · XV · XVI · XVII · XVIII · XIX · XX |
| Hoofdsteden in Europa |
|---|
|
Amsterdam · Andorra la Vella · Athene · Belgrado · Berlijn · Bern · Boedapest · Boekarest · Bratislava · Brussel · Chisinau · Dublin · Helsinki · Kiev · Kopenhagen · Ljubljana · Londen · Lissabon · Luxemburg · Madrid · Minsk · Monaco · Moskou · Nicosia · Oslo · Parijs · Podgorica · Praag · Pristina · Reykjavik · Riga · Rome · San Marino · Sarajevo · Skopje · Sofia · Stockholm · Tallinn · Tirana · Valletta · Vaticaanstad · Vaduz · Vilnius · Warschau · Wenen · Zagreb |
