Trolleybus

	Trolleybus
	Moderne trolleybus in Wellington
Aandrijving	elektromotor
Periode	vanaf 20e eeuw
Snelheid	40-80 km/u
Beschikbaarheid	openbaar vervoer
Infrastructuur	wegen
Doelgroep	stedelijk vervoer
Portaal	Verkeer & Vervoer; Openbaar vervoer

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken

Een trolleybus is een door elektromotoren aangedreven bus die van stroom voorzien wordt met behulp van een tweedraads bovenleiding.

Voordelen van de trolleybus ten opzichte van de tram zijn de lagere investeringskosten en de uitwijkmogelijkheid (max. 3,5 meter). Bij een storing kan de trolleybus met behulp van een noodaggregaat verder rijden. Het voordeel ten opzichte van een gewone bus met dieselmotor is het ontbreken van uitlaatgassen. Nadelen ten opzichte van een gewone bus zijn de investeringen in de bovenleiding (ongeveer 450.000 euro per kilometer) en de beeldvervuiling door deze bovenleidingen.

Trolleybussen rijden op gelijkstroom. De rijdraad aan de trottoirzijde is nul en de rijdraad aan de 'straatzijde' is positief.

Inhoud

1 Geschiedenis
2 Trolleysteden
- 2.1 Trolleybussteden met een eigen artikel op Wikipedia
3 Zie ook
4 Externe link

[bewerken] Geschiedenis

[bewerken] Opkomst

Wisselconstructie in trolleybusbovenleiding.

Arnhem, de enige trolleystad van Nederland

Trolleybus in Bologna, Italië.

De eerste trolleybus in Nederland reed als proef in Groningen, tussen de Kraneweg en de Meeuwerderweg. In 1928 werd de proef als geslaagd beschouwd en in 1949 werden de overgebleven tramlijnen 1 en 3 in Groningen omgezet in trolleylijnen naar het Noorderstation en de wijk Helpman.

In België werden drie trolleybedrijven geopend. Antwerpen kreeg de trolley in 1929. In de in het Maasdal gelegen stad Luik kwam de trolleybus in 1930. Het net werd al gauw uitgebreid, waardoor Luik binnen de kortste keren het grootste trolleybedrijf van Europa had. Brussel opende in 1939 haar enige trolleylijn die het Vlaamse dorpje Machelen met het Brusselse stadsdeel Vorst verbond.

In Arnhem werd tijdens de Slag om Arnhem in september 1944 de complete tramremise vernield. Het vooroorlogse plan om het tramnet door trolleys te vervangen kwam in een stroomversnelling. Op 5 september 1949 werd de eerste trolleylijn geopend. Het geplande basisnet verbond de stad met de wijken Geitenkamp, Hoogkamp, Alteveer, 't Broek (Arnhem-noord) en Malburgen (Arnhem-zuid) alsmede met de voorsteden Velp en Oosterbeek.

In Nijmegen begon de trolleybus in 1952 te rijden op lijn 1, ter vervanging van de tram. In 1957 kwam lijn 4 er bij. In die tijd waren alle Nederlandse trolleybussen van BUT-Verheul.

Aan het eind van de Tweede Wereldoorlog werd ook in Rotterdam de inzet van trolleybussen voorbereid. Hiervoor werd in de Maastunnel bovenleiding aangebracht en werden bussen omgebouwd. Tot exploitatie kwam het echter niet. De koperen leidingen werden na de bevrijding in 1945 gebruikt voor herstel van trambovenleidingen.

In zowel in Amsterdam Noord (waar geen trams rijden) als de verbinding Nieuwegein-Utrecht hebben in de jaren 70 plannen bestaan voor inzet van trolleybussen. Bij de laatste verbinding betrof het een afweging tussen tram, trein of trolleybus hetgeen de tram werd.

In deze periode werd de trolleybus vaak gezien als een goedkope tram die kan uitwijken. Bij alle Nederlandse trolleysteden was er sprake van de omzetting van tramlijnen in trolleylijnen.

[bewerken] Neergang

Door de toename van het privé-autogebruik kreeg het openbaar vervoer in het algemeen en de trolleybus in het bijzonder het in de jaren zestig steeds moeilijker. De trolley kwam letterlijk vast te staan in het verkeer. In België verdween de trolley helemaal. In 1964 in Antwerpen en Brussel, en in 1971 in Luik.

Ook in Nederland werden, op Arnhem na, de trolleybedrijven gesloten. In Groningen op 9 november 1965 en in Nijmegen op 29 maart 1969. De sluiting van deze trolleybedrijven heeft mogelijk te maken met adviezen van de Duitse verkeerskundige Dr. Ing. F. Lehner. Deze stond bekend als een fel tegenstander van de trolleybus en heeft enkele Duitse steden geadviseerd om de trolley-exploitatie te beëindigen. Ook in Nijmegen heeft Lehner geadviseerd de trolleylijnen om te zetten in diesellijnen.

Toentertijd werd de trolleybus vaak gezien als een dure bus die door de bovenleiding gebonden is aan een vaste route.

[bewerken] Opleving

In de jaren tachtig ontstond er een ware trolleyopleving: er werden nieuwe trolleybedrijven geopend (bijvoorbeeld in Nancy) en bij bestaande trolleybedrijven werden nieuwe lijnen geopend (bijvoorbeeld in Arnhem lijn 9 naar De Laar-West). Arnhem heeft op het moment een van de grootste trolleynetwerken van West-Europa.

In België kreeg in 1989 Gent als tot nog toe enige stad een trolleybuslijn (lijn 3). Op 14 juni 2009 reed deze bus haar laatste rit.