Nieuwegein

Nieuwegein

Gemeente in Nederland
Situering
Provincie	Utrecht
Algemeen
Oppervlakte	25,68 km²
- land	23,75 km²
- water	1,93 km²
Inwoners (1 november 2012)	60.878? (2563 inw/km²)
Hoofdplaats	Nieuwegein
Belangrijke verkeersaders	A2 A12 A27, sneltram Utrecht - Nieuwegein
Politiek
Burgemeester (lijst)	F.Th.J.M. Backhuijs
Economie
Gemiddeld inkomen (2006)	€ 14.000 per inw.
Gem. WOZ-waarde (2008)	€ 222.000
WW-uitkeringen (2007)	16 per 1000 inw.
Autobezit (2007)	760 per 1000 inw.
Overig
Postcode(s)	3430-3439
Netnummer(s)	030
CBS-code	0356
CBS-wijkindeling	zie wijken en buurten
Amsterdamse code	10374
Website	www.nieuwegein.nl
Portaal    Nederland

Nieuwegein ( uitspraak (info·uitleg)) is een gemeente en voormalige groeikern in de provincie Utrecht, ten zuiden van de stad Utrecht. Het is gelegen aan de rivier de Lek, nabij de buurgemeenten IJsselstein in het westen, Vianen in het zuiden (aan de overkant van de Lek) en Houten in het oosten (aan de overzijde van de snelweg A27/E311). Het heeft 60.878 inwoners (per 1 november 2012) en is ontstaan op 1 juli 1971 na samenvoeging van de vroegere gemeenten Jutphaas en Vreeswijk.

Geschiedenis

Groeikern

In de jaren '60 en '70 van de twintigste eeuw vond in Nederland een golf van suburbanisatie plaats: bewoners uit de grote steden in de Randstad trokken naar de omliggende gemeenten. De regering vond het noodzakelijk deze bewegingen te coördineren en in goede banen te leiden. Met name het behoud van het Groene Hart met zijn natuurlijke en landschappelijke waarden was daarbij speerpunt van het beleid. Het werd daarom de gemeenten in en om dit gebied niet langer toegestaan om op eigen initiatief en zelfstandig grootschalige bouwprojecten te ontwikkelen en ten uitvoer te brengen.

In plaats daarvan werden, voor de wel degelijk noodzakelijke uitbreiding van de voorraad woningen en bedrijfsgebouwen door de centrale overheid zelf bouwlocaties aangewezen. Rondom Utrecht lag het zwaartepunt van de planning aan de zuidkant van de stad.

Reeds vanaf 1958 bestond bij het provinciebestuur van Utrecht het plan om het gebied tussen de dorpen Jutphaas en Vreeswijk volledig te gebruiken voor grootschalige woningbouw waardoor, met inbegrip van deze beide gemeenten een geheel nieuwe stad zou ontstaan. In het noordelijk deel van het gebied was Jutphaas al bezig met het bouwen van de uitbreidingswijk "Wijkersloot" en Vreeswijk in het zuiden met de wijk "Zandveld". Deze ontwikkelingen waren aldus voorboden van de nieuwe stad.

Op 12 juni 1969 besloten de gemeenteraden van Jutphaas en Vreeswijk zichzelf op te heffen en op 30 juni 1971 werden de oude gemeentevlaggen gestreken. Zodoende was op 1 juli 1971 de nieuwe gemeente Nieuwegein een feit.

Naam

In het gebied tussen Jutphaas en Vreeswijk stond vroeger een nederzetting genaamd Geyne. Deze nederzetting heeft in 1295 stadsrechten gekregen maar werd korte tijd later, in 1333 verwoest in een oorlog tussen de bisschop van Utrecht en de graaf van Holland. Vandaag herinnert alleen Huis Oudegein nog aan deze tijd. Nadat de besturen van Vreeswijk en Jutphaas enige tijd gedebatteerd hadden over de naam van de nieuwe stad (o.a. het alternatief "'t Gein" als verwijzing naar Geyne, sneuvelde) besloten ze de nieuwe stad te noemen naar deze oude nederzetting.

Onderwijs

In Nieuwegein zijn er drie middelbare scholen en een roc:

• het Cals College voor tweetalig atheneum, tweetalig gymnasium, gymnasium, atheneum en havo.
• het Oosterlicht College voor gymnasium, atheneum, havo, vmbo-tl, vmbo-kader en vmbo-bbl
• het Anna van Rijn College; locatie Albatros: voor tweetalig gymnasium, tweetalig atheneum, atheneum, tweetalig havo, havo, vmbo-theoretische leerweg, havo-xl en mavo-xl; locatie Harmonielaan: voor vmbo-kader; locatie Acaciastraat (de Linie): voor Leerweg ondersteunend onderwijs
• ROC Midden Nederland: een Regionaal opleidingencentrum met o.a. beroepsgerichte opleidingen voor jongeren en volwassenen.

Topografie

Topografisch kaartbeeld van Nieuwegein (inclusief het aangrenzende IJsselstein), 2011-2012. Klik op de kaart voor een vergroting.

Verkeer en vervoer

Sneltram op de Jutfasebrug over het Amsterdam-Rijnkanaal tussen Utrecht Westraven en Nieuwegein Zuilenstein.

Amsterdam-Rijnkanaal vanaf de Nieuwegeinse Brug.

De Oude Sluis met de Kleine Brug in Vreeswijk.

Nieuwegein, ophaalbrug

Nieuwegein is ingesloten door drie autosnelwegen, de A2, de A12 en de A27. Het staat daarom ook bekend om zijn centrale ligging.

Nieuwegein heeft geen spoorwegstation binnen de gemeentegrenzen. Een sneltram verzorgt het openbaar vervoer met de stad Utrecht en ook met IJsselstein. Met Vianen bestaat een bus-, voet- en fietsveerverbinding over de Lek.

Gezondheidszorg

In Nieuwegein is het St. Antonius Ziekenhuis gevestigd, onder meer bekend vanwege zijn specialisatie op het gebied van cardiologie.

Waterwegen

Door en langs Nieuwegein lopen enkele kanalen, zoals het Amsterdam-Rijnkanaal, het Lekkanaal en het Merwedekanaal. Vanuit het Merwedekanaal ontspringt de rivier de Hollandse IJssel en vanuit de Hollandse IJssel het riviertje de Kromme IJssel.

Wijken

De gemeente Nieuwegein deelt Nieuwegein in de volgende wijken in:

Batau-Noord Batau-Zuid Blokhoeve Stadscentrum (wordt gerenoveerd) De Wiers (industrie) Doorslag Fokkesteeg Galecop Het Klooster (bedrijven, in aanbouw) Hoge Landen (buitengebied) Hoog-Zandveld

Huis de Geer Lekboulevard Laagraven-Liesbosch (bedrijven) Merwestein Oudegein (park) Plettenburg (bedrijven) Vreeswijk Jutphaas-Wijkersloot Zandveld Zuilenstein

Tot 1 januari 2001 hoorde het gebied ten noordwesten van Nieuwegein, Rijnenburg tot de gemeente Nieuwegein. Sindsdien is Rijnenburg onderdeel van de gemeente Utrecht.

Zie ook het artikel Wijken en buurten in Nieuwegein volgens het CBS

Gemeenteraad en B&W

Gemeenteraad

De gemeenteraad van Nieuwegein bestaat uit 33 zetels. Hieronder staat de samenstelling van de gemeenteraad sinds 1998:

Gemeenteraadszetels
Partij	1998	2002	2006	2010 (actueel)
VVD	9	5	5	7
PvdA	7	5	10	6 (5)
CDA	6	7	5	4
Leefbaar Nieuwegein	-	7	1	4 (3) (2)
SP	-	-	4	3
GroenLinks	3	3	2	2
D66	2	1	1	2
Verenigde Senioren Partij	-	1	1	2
ChristenUnie-SGP	2	2	-	1
Onze Nieuwegeinse Samenleving	-	-	2	1
Trots op Nederland	-	-	-	1
ChristenUnie	-	-	1	-
SGP	-	-	1	-
Stadspartij PGN	2	2	-	-
Senioren2000	2	-	-	-
Totaal	33	33	33	33

Burgemeester en wethouders

Burgemeester

Burgemeester van de gemeente Nieuwegein is sinds 2011 Frans Backhuijs (VVD).

Zie ook de lijst van burgemeesters van Jutphaas, de lijst van burgemeesters van Vreeswijk en de lijst van burgemeesters van Nieuwegein.

College

Na de raadsverkiezingen van 3 maart 2010 is het college gevormd uit de VVD, de PvdA, het CDA en D66 .

Wethouders

• Johan Gadella (VVD):

Portefeuille: Financiën, Sociale Zaken, Werk & Inkomen, Economische Zaken, Grondbedrijf, Personeel & Organisatie.

Projectwethouder: Bedrijventerrein Het Klooster, De Nieuwegeinse Aanpak, Woningbouw Heemstede, Kantorenproblematiek.

Wijkwethouder: Hoogzandveld/Lekboulevard, Vreeswijk, Fokkesteeg, Batau Noord.

• Hans Adriani (PvdA):

Portefeuille: Ruimtelijke Ordening, WMO, Welzijn, Volksgezondheid, Volkshuisvesting, BRU, Bouw- en Woningtoezicht.

Projectwethouder: Binnenstad, Noordelijk Nieuwegein.

Wijkwethouder: Binnenstad/Merwestein, Doorslag.

• Renee Blom-Oosterhoff (CDA):

Portefeuille: Onderwijs, Jeugd, Sport & Recreatie, Communicatie, Evenementen & Stadspromotie, Dierenwelzijn, Volwasseneneducatie, mondiaal beleid.

Projectwethouder: Oost-Westverbinding, Natuurkwartier.

Wijkwethouder: Galecop, Batau Zuid.

• Hans Reusch (D66):

Portefeuille: Verkeer & Vervoer, Milieu, Stadsbeheer, Cultuur & Monumenten, Wijkgericht samenwerken.

Projectwethouder: Jutphaas/Wijkersloot, Herenstraat Kruijderlaan.

Wijkwethouder: Jutphaas/Wijkersloot, Zuilenstein/Huis de Geer/Blokhoeve.

Loco-burgemeesterschap en vervanging

De volgorde van het loco-burgemeesterschap is:

• 1e loco: Hans Reusch
• 2e loco: Hans Adriani
• 3e loco: Johan Gadella
• 4e loco: Renee Blom-Oosterhoff

Sport

Op 9 mei 2010 passeerde de grote Italiaanse wielerronde Ronde van Italië (Giro d'Italia) Nieuwegein. Tijdens de etappe van Amsterdam naar Utrecht.

In Nieuwegein zijn er meerdere sportaccommodaties en sportverenigingen:

Atletiek: Atverni (Atletiek Vereniging Nieuwegein) Basketball: New Stars Badminton: BC 't Gein Bowlen: Chandra Nieuwegein (Bowling Vereniging Nieuwegein) Duiken/Onderwatersport: Duikteam Nieuwegein Handbal: HVN (Handbalvereniging Venus Nieuwegein) Hockey: Hockeyvereniging Mixed Hockey Club Nieuwegein Honk- en Softbal: Nieuwegein Diamonds Judo en Jiu Jitsu: Comby Sport / BSP Klimmen: Climb UP Kunstrolschaatsen: KRC Rolling Nieuwegein Korfbal: Koveni (Korfbal Vereniging Nieuwegein)

Roeien: NRV De DoorSlag (Nieuwegeinse Roei Vereniging de DoorSlag) Rugby: RugbyClub Nieuwegein Tafeltennis: VTV (Vreeswijkse Tafeltennis Vereniging) TTVN (Tafeltennis Vereniging Nieuwegein) Tennis: LTVN (Lawn Tennis Vereniging Nieuwegein) TVO (Tennis Vereniging Oudegein) TVR (Tennis Vereniging Rijnhuyse) Voetbal: JSV Nieuwegein (Jutphase Sport Vereniging) VSV Vreeswijk SV Geinoord Volleybal: NVC Nieuwegein Wielrennen: WTCN (Wieler Tour Club Nieuwegein) Zwemmen: Aquarijn

Partnersteden en diversen

Nieuwegein heeft twee partnersteden:

• Puławy (Polen), sinds 1994
• Rundu (Namibië), sinds 1994

De gemeente is tevens een Millennium Gemeente.

Beroemde (ex-)inwoners

• Erica Terpstra - Ex-lid van de Tweede Kamer voor de VVD en voormalig voorzitter NOC*NSF (1943)
• Barry Atsma - acteur (1972)
• Gees Linnebank - acteur en stemacteur † (1945 - 2006)
• Jan Sloot - uitvinder † (1945 - 1999)
• Ad van Liempt - historicus, programmamaker, schrijver en journalist (1949)
• Donna Lynton - zangeres (1951)
• Arjan Brass - zanger † (1951 - 2007)
• Marianne Weber - zangeres (1955)
• Ferdinand Fransen - presentator en eindredacteur (1959)
• Erik de Jong - zanger en muzikant in de band Spinvis (1961)
• Rob Druppers - middellange afstandsatleet (1962)
• Rob de Wit - voormalig profvoetballer (1963)
• Peter Blangé - volleybaltrainer en voormalig volleyballer (1964)
• Christine Aaftink - oud-schaatster (1966)
• Edward van Cuilenborg - presentator (1967)
• Erik-Jan Rosendahl - Nederlandse sidekick (1972)
• Jeroen Claase - Zanger (1974)
• Ron Smoorenburg - acteur in gevechtsfilms (1974)
• Chantal Boonacker - zwemster (1977)
• Nyncke Beekhuyzen- actrice (1980)
• Aukje van Ginneken - actrice (1982)
• Niels de Ruiter - darter (1983)
• Annita van Doorn - shorttrackster (1983)
• Ingrid Jansen - danseres en actrice (1983)
• Michel Vorm - profvoetballer/keeper (1983)
• Lisanne Vermeulen - voetbalster (1985)
• Nana Asare - profvoetballer (1986)
• Sanne Vogel - actrice (1986)
• Levi van Kempen - acteur (1988)
• Sebastiaan Verschuren -zwemmer (1988)
• Sidney Schmeltz - profvoetballer (1989)

Aangrenzende gemeenten

Aangrenzende gemeenten
	Utrecht
IJsselstein		Houten
	Vianen

Monumenten

In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten en oorlogsmonumenten, zie:

• Lijst van rijksmonumenten in Nieuwegein
• Lijst van oorlogsmonumenten in Nieuwegein

Zie ook

• Burgernet
• Oudegeinse molen

Externe links

• Officiële website van de Gemeente Nieuwegein
• De Digitale Stad Nieuwegein

Bronnen en voetnoten

Mediabestanden

Zie de categorie Nieuwegein van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.

Beluister

(info)

52° 1' NB, 5° 5' OL