Utrecht (provincie)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken
Utrecht
Provincie van Nederland Flag of the Netherlands.svg
Provincievlag Provinciewapen
(Details) (Details)
Map: Provincie Utrecht in Nederland Zuid-Holland Noord-Holland Friesland Groningen Drenthe Flevoland Overijssel Gelderland Utrecht Limburg Noord-Brabant Zeeland
Informatie over deze afbeelding
Geografie
Hoofdstad Utrecht
Oppervlakte
- Land
- Water
1.449,12 km²
1.385,02 km²
64,1 km²
Geografische ligging 52°05′ NB 5°10′ OL
Bevolking
Inwoners
– Bevolkingsdichtheid
– Aantal gemeenten
1.213.618
876 inw./km²
29
Politiek
Commissaris van
de Koningin
(lijst)
Roel Robbertsen
Overige informatie
Volkslied Langs de Vecht en
d'oude Rijnstroom
Religie (1999) Protestant 27%
Katholiek 20%
ISO 3166 NL-UT
Website www.provincie-utrecht.nl
Detailkaart
Kaart van de provincie Utrecht
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Kaart van de provincie Utrecht in 1866
Zetelverdeling Provinciale Staten 2007

Utrecht (Sound uitspraak (info·uitleg)) is met een oppervlakte van 1385 km² de kleinste provincie van Nederland. De provincie telt ca. 1.213.618 inwoners (31 mei 2009).

De dichtbevolkte en centraal gelegen provincie wordt algemeen tot de Randstad gerekend. De hoofdstad is Utrecht. Deze stad was het centrum van het bisdom of Sticht Utrecht dat de voorloper was van de huidige provincie. De op een na grootste stad van de provincie is Amersfoort, gevolgd door Veenendaal.

Inhoud

[bewerken] Geschiedenis

1rightarrow.png Zie Geschiedenis van de provincie Utrecht voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

[bewerken] Geografie

Provincie Utrecht, impressie van het landschap en indeling van gemeenten (2010).

Utrecht grenst in het westen en zuidwesten aan Zuid-Holland, in het oosten en zuidoosten aan Gelderland, in het noordwesten aan Noord-Holland en in het noordoosten aan het Eemmeer, een van de Randmeren. De zuidgrens wordt grotendeels gevormd door de Nederrijn en de Lek.

Het grondgebied van de kleinste provincie van Nederland is de afgelopen decennia drie keer uitgebreid: in 1970 met Oudewater, in 1989 met Woerden en in 2002 met Vianen. Deze drie stadjes behoorden daarvoor tot Zuid-Holland. In 2002 verloor de provincie het grondgebied van de voormalige gemeente Loosdrecht aan de provincie Noord-Holland, toen deze opging in de nieuwe gemeente Wijdemeren.

Utrecht kent een grote verscheidenheid aan landschappen. Centraal ligt de hoofdstad Utrecht met forenzenplaatsen als Nieuwegein en Houten in het zuiden en Maarssen in het noorden. Ten zuidwesten van dit stedelijk gebied ligt de landelijke Lopikerwaard en ten noordwesten ervan het veenweidegebied rond Vinkeveen en Mijdrecht. De stad Woerden ligt halverwege deze Groene Hart-regio's.

Noordelijk van de stad Utrecht liggen de Vechtstreek en de Loosdrechtse Plassen, beide belangrijke recreatiegebieden.

Het oosten van de provincie wordt doorsneden door de Utrechtse Heuvelrug. Langs de zuidflank van deze oude stuwwal liggen lommerrijke plaatsen als Zeist, Driebergen-Rijsenburg en Doorn. De Heuvelrug loopt tot aan Rhenen.

Tussen de Heuvelrug en de Rijn bevindt zich het landelijke Kromme-Rijngebied, dat met zijn fruitteelt aansluit op de Betuwe aan de overkant van de rivier. Het stadje Wijk bij Duurstede is hier het centrum van. Aan de andere kant van de Heuvelrug ligt de Gelderse Vallei met de grote plaats Veenendaal. De noordoosthoek van de provincie wordt in beslag genomen door de stad Amersfoort en het poldergebied van het Eemland. Aan de voormalige Zuiderzee ligt de karakteristieke plaats Bunschoten-Spakenburg.

Wat de waterwegen betreft is de hoofdstad opnieuw het centrum van de provincie: de Kromme Rijn, een aftakking van de Rijn, splitst zich in Utrecht in de Vecht en de Leidse Rijn, die later Oude Rijn wordt. Vanaf de aftakking van de Kromme Rijn, bij Wijk bij Duurstede, heet de Rijn Lek. Het noordoosten van de provincie wordt beheerst door de rivier de Eem en het zuidoosten door het Valleikanaal (Grebbe). De provincie wordt van noord naar zuid doorsneden door het Amsterdam-Rijnkanaal, dat door de stad Utrecht loopt. Utrecht en Amersfoort zijn de twee grote historische steden van de provincie. Veel kleiner zijn de stadjes, Rhenen, Wijk bij Duurstede, IJsselstein, Oudewater en Montfoort.

[bewerken] Politiek

[bewerken] Provinciale Staten

Uitslag in Utrecht van de verkiezingen voor de Provinciale Staten van maart 2003 en maart 2007 (links) en voor de Tweede Kamer van november 2006 (rechts):

Uitslag Statenverkiezingen 2003 en 2007
2003 2003 2007 2007
Partij Stemmen in % Zetels Stemmen in % Zetels
CDA 24,0 16 22,4 11
VVD 20,7 14 20,1 10
PvdA 21,1 14 15,8 8
SP 5,6 3 11,7 5
GroenLinks 9,9 6 9,1 4
ChristenUnie 5,6 3 8,9 4
D66 5,9 4 4,0 2
SGP 3,6 2 3,2 1
PvdD - - 2,7 1
Mooi Utrecht - - 2,1 1
LPF 2,3 1 - -
Opkomst 50,9 63 49,9 47


Uitslag Kamerverkiezingen 2006
Partij Stemmen in % +/- (2003)
CDA 26,8 - 0,5
PvdA 18,7 - 4,8
VVD 16,7 - 3,7
SP 13,2 + 7,3
GroenLinks 6,5 - 0,2
ChristenUnie 5,5 + 2,4
PVV 5,1 -
D66 2,7 - 2,5
SGP 2,0 - 0,1
PvdD 1,9 + 1,4
LPF 0,2 - 4,6
Opkomst 82,9 - 0,1


Mutaties Provinciale Staten:

  • LPF 0 zetels, VVD 15 zetels

[bewerken] Gedeputeerde Staten

Het college van Gedeputeerde Staten bestaat uit:

Provinciesecretaris: H.H. (Herman) Sietsma

[bewerken] Gemeenten


Provincie Utrecht, gemeenten (2010).

[bewerken] Plaatsen

Abcoude - Achterberg - Achtersloot - Achterwetering - Achthoven - Amerongen - Amersfoort - Austerlitz - Baambrugge - Baarn - Benschop - De Bilt - De Birkt - Bilthoven - Blokland - Bosch en Duin - Breudijk -Breukelen - Bunnik - Bunschoten-Spakenburg - Buurtsdijk - Cabauw - Cattenbroek - Cothen - Den Dolder - Diemerbroek - Doorn - Driebergen-Rijsenburg - Dwarsdijk - Eembrugge - Eemdijk - Eemnes - Elst - Goejanverwelle - 't Goy - Graaf - Groenekan - Haarzuilens - Harmelen - Heeswijk - Hekendorp - Hollandsche Rading - Honswijk - Hoogland - Hooglanderveen - Houtdijken - Houten - Huis ter Heide - IJsselstein - Jaarsveld - Kamerik - Kanis - Kockengen - Lage Vuursche - Langbroek - Lange Linschoten - Leersum - Leusden - Linschoten - Loenen (aan de Vecht) - Loenersloot - Lopik - Lopikerkapel - Maarn - Maarsbergen - Maarssen - Maarssenbroek - Maartensdijk - De Meern - Meije - Mijdrecht - Montfoort - Nedereindseweg - Nieuwegein - Nieuwe Wetering - Nigtevecht - Odijk - Den Oord - Overberg - Oudewater - Papekop - Pijnenburg - Polsbroek - Polsbroekerdam - Reijerscop - Remmerden -Renswoude - Rhenen - Rijnenburg - Ruigeweide - Schalkwijk - Snelrewaard - Soest - Soestdijk - Soestduinen - Soesterberg - Sterkenburg - Tienhoven - Tull en 't Waal - Uitweg - Utrecht - Veenendaal - Veldhuizen - Vianen - Vinkeveen - Vleuten - - Vreeland - Werkhoven - Westbroek - Wijk bij Duurstede - Willeskop - Wilnis - Woerden - Woudenberg - Zegveld - Zeist - Zevenhuizen

[bewerken] Voormalige plaatsen

Jutphaas, Vreeswijk (Thans Nieuwegein)

Zuilen (Thans Utrecht)

[bewerken] Trivia

Inwoners van, of mensen geboren in de provincie Utrecht werden vooral vroeger ook vaak aangeduid als: Stichtenaren.

[bewerken] Zie ook

[bewerken] Externe links

Wikisource Bronnen die bij dit onderwerp horen, kan men vinden op de pagina Volkslied van Utrecht op Wikisource
Persoonlijke instellingen