Ronald Plasterk

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Ronald Plasterk
Ronald Plasterk in 2012.jpg
Algemene informatie
Naam Ronald Hans Anton Plasterk
Geboren 12 april 1957 in Den Haag
Functie Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Partij PvdA
Titulatuur dr.
Politieke functies
1982-1984 Lid gemeenteraad Leiden
2007-2010 Minister van OCW
2010-2012 Tweede Kamerlid
2012-heden Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Parlement & Politiek - biografie
Portaal  Portaalicoon   Politiek
Nederland

Ronald Hans Anton Plasterk (Den Haag, 12 april 1957) is een Nederlands politicus en wetenschapper. Sinds 5 november 2012 is hij minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties in het kabinet-Rutte II. Van 22 februari 2007 tot en met 23 februari 2010 was Plasterk minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap in het kabinet-Balkenende IV. Van juni 2010 tot november 2012 was hij lid van de Tweede Kamer voor de Partij van de Arbeid. Plasterk is tevens bioloog, gespecialiseerd in de moleculaire genetica.

Opleiding en wetenschappelijke loopbaan[bewerken]

Ronald Plasterk groeide op in een wederopbouwwijk in Den Haag. Na het afronden van het gymnasium aan het Sint-Janscollege in Den Haag studeerde Plasterk economie aan de Universiteit van Amsterdam, waarvan hij de propedeuse afrondde. Daarna studeerde hij biologie aan de Rijksuniversiteit Leiden, waar hij in 1981 zijn doctoraalexamen cum laude behaalde. Plasterk promoveerde in 1984 tot doctor in de natuurwetenschappen op een proefschrift over genetisch onderzoek naar de platworm.

Na zijn promotie ging hij werken als post-doc bij het California Institute of Technology (Pasadena). Hier deed hij onderzoek naar DNA-transpositie in de parasiet Borrelia hermsii. Vervolgens werkte Plasterk bij het MRC Laboratory of Molecular Biology in Cambridge waar hij onderzoek deed naar de Caenorhabditis elegans, een nematode die als modelorganisme wordt gebruikt. In Cambridge werkte hij samen met de Britse Nobelprijswinnaar John E. Sulston.

Terug in Nederland werkte Plasterk van 1987 tot 2000 bij de Onderzoekschool Oncologie Amsterdam van het Nederlands Kanker Instituut in Amsterdam. Hij begon als groepsleider en werd uiteindelijk directeur. Van 1993 tot en met 2003 was hij bijzonder hoogleraar in de moleculaire microbiologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam en gewoon hoogleraar in de moleculaire genetica aan de Universiteit van Amsterdam. Van februari 2000 tot februari 2007 was Plasterk directeur van het Hubrecht-Instituut, een onderzoeksinstituut van de KNAW en hoogleraar in de ontwikkelingsgenetica bij de Universiteit Utrecht. Hij is sinds 2001 lid van de KNAW (sinds 2007 "in ruste", dat wil zeggen niet actief lid). Verder was Plasterk lid van de Gezondheidsraad, lid van de raad van bestuur van de Wellcome Trust en lid van de Commissie Biotechnologie bij Dieren (CBD). Tevens is hij lid van het Innovatieplatform.

Politieke loopbaan[bewerken]

Van 11 oktober 1982 tot 1 september 1984 was Plasterk gemeenteraadslid in Leiden voor de Partij van de Arbeid. In 2005 en 2006 was Plasterk één van de adviseurs van de Nationale Conventie. In 2006 was hij lid van de programmacommissie van die partij ten behoeve van de landelijke verkiezingen. In die hoedanigheid schreef hij mee aan het verkiezingsprogramma van de PvdA. Ook was hij lid van de commissie Bètacanon.

Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap[bewerken]

Van 22 februari 2007 tot 23 februari 2010 was Plasterk de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap in het kabinet-Balkenende IV. Speerpunten van zijn wetenschappelijke beleid waren:

  • Internationalisering van het universitaire onderwijs: hij zet het beleid van zijn voorgangers (sinds Jo Ritzen) voort door universiteiten te stimuleren om colleges in het Engels te geven,
  • Vergroting van de concurrentie onder wetenschappers, bijvoorbeeld door geld dat voorheen via de universiteiten verdeeld werd nu via de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) te verdelen. Dat laatste leidt ertoe dat wetenschappers veel meer moeite moeten doen om hun projecten gefinancierd te krijgen (of de kwaliteit van het wetenschappelijke onderzoek erdoor verhoogd werd, kan pas later worden beoordeeld) en
  • Een duidelijker onderscheid aanbrengen tussen de universitaire bachelor- en master-opleiding; dat zou ertoe moeten leiden dat studenten mobieler worden, bijvoorbeeld door hun studie na de bachelorfase elders in binnen- of buitenland te vervolgen.

Het laatste punt wilde Plasterk bereiken door het invoeren van een 'harde knip' tussen bachelor en master: om aan een master te beginnen moet de bachelorfase volledig zijn afgerond. Zijn plan stuitte op weerstand bij studentenorganisaties, die daartegen twee petities in het leven riepen.[1][2] De organisatoren van de eerste petitie, voornamelijk lidbonden van de LSVb, organiseerden in december 2008 acties tegen de harde knip.

In oktober 2007 kwam in het nieuws dat Plasterk onder andere overwoog om de basisbeurs voor studenten af te schaffen om verhogingen van lerarensalarissen te kunnen financieren. Dit leidde tot hevige protesten van studenten en de partijen SP, GroenLinks, CDA en ChristenUnie.

In dezelfde maand weigerde schrijver Jeroen Brouwers, met bijval uit de culturele wereld, uiteindelijk de Prijs der Nederlandse Letteren, omdat het prijzengeld volgens hem beledigend laag is en niet in overeenstemming met het statuur van de bekroning. De voor de prijs verantwoordelijke Nederlandse Taalunie liet weten dat een verhoging dan wel indexering van het prijzengeld wellicht niet onredelijk is, maar op dat moment reglementair uitgesloten. De Vlaamse minister Bert Anciaux bracht later echter het gezichtspunt naar buiten dat een aanpassing wel degelijk mogelijk was geweest, maar dat vooral de 'onbuigzame houding' van minister Plasterk het standpunt van de Taalunie in dezen heeft bepaald.

Vanwege de afwezigheid van de premier en de vice-premiers was Plasterk in juli 2008 waarnemend premier van Nederland.

Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Ronald Plasterk (geheel links, met hoed) als deelnemer aan de Canal Parade van 2008

Op zaterdag 2 augustus voer Plasterk mee met de Canal Parade, een onderdeel van de Amsterdamse Gay Pride. Het was de eerste keer dat vertegenwoordigers van de regering aanwezig waren bij de Gay Pride. Plasterk en andere aanwezige regeringsvertegenwoordigers, waaronder de minister van Ontwikkelingssamenwerking Bert Koenders wilden daarmee een statement maken vóór de acceptatie van homo's.[3] De SGP protesteerde tegen de aanwezigheid van regeringsvertegenwoordigers. Bas van der Vlies, fractieleider van de SGP, noemde het idee 'van de ratten besnuffeld'.[4]

In het najaar van 2008 kwamen er luide protesten uit de kunstwereld tegen zijn voortzetting van het door paars gestarte ingrijpende bezuinigingsbeleid (er wordt over een "kaalslag" gesproken) in de kunstensector.[5][6]

Plasterk maakte op dinsdag 2 december 2008 bekend dat hij digitale schoolboeken wil gaan invoeren.[7] Hiervoor is Wikiwijs in het leven geroepen.

In april 2009 haalde Plasterk zich opnieuw de woede van studenten op de hals met de zgn. Plasterkkorting, een vermindering van het budget van universiteiten met €100 miljoen. Het comité ROUW (Redt Ons Hoger onderWijs) begon hierop een petitie om te eisen voor een investering van €100 miljoen.[8] Bezuinigingsplannen van Plasterks kabinet, inclusief het plan om de studiefinanciering af te schaffen en te vervangen door een lening, leidden het jaar daarop tot een golf van bezettingen en andere acties op Nederlandse universiteiten.[9] Desondanks werd hij na zijn ambtsperiode uitgeroepen tot beste minister van Onderwijs aller tijden door de Algemene Onderwijsbond.[10]

Docenten bleken tevreden over Plasterk: volgens onderzoek van de Algemene Onderwijsbond (AOb) was hij met een rapportcijfer van 5,8 de populairste onderwijsminister.[11]

Lid Tweede Kamer[bewerken]

Na de val van het kabinet-Balkenende IV op 20 februari 2010 over het verlengen van de militaire missie in Uruzgan en het vertrek van de PvdA-ministers als gevolg hiervan, werd Plasterk op 23 februari 2010 als minister van OCW opgevolgd door André Rouvoet. Diverse taken van Plasterk gingen echter over naar toenmalig staatssecretaris Van Bijsterveldt. Plasterk stond als nummer 3 op de PvdA-lijst voor de Tweede Kamerverkiezingen van 9 juni 2010. Hij behaalde 32.296 voorkeurstemmen. Sindsdien was hij parlementslid voor de PvdA in de Tweede Kamer.

Op 23 februari 2012 maakte Ronald Plasterk bekend zich kandidaat te stellen voor het PvdA-partijleiderschap en het fractievoorzitterschap in de Tweede Kamer. Dit betrof, na Martijn van Dam en Diederik Samsom, de derde kandidaatstelling na het plotselinge vertrek van partijleider Job Cohen enkele dagen eerder.[12] Nebahat Albayrak volgde twee dagen later en Lutz Jacobi vijf dagen later. De partijleider en fractievoorzitter werden gekozen via de PvdA-partijleiderschapsreferendum 2012. Plasterk behaalde 31,6% van de stemmen en werd daarmee tweede achter Diederik Samsom die ruim 54% van de stemmen kreeg.

Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties[bewerken]

Minister Plasterk met zijn vrouw op Prinsjesdag 2014.

Na de val van het eerste kabinet Rutte, werd hij gevraagd om opnieuw een ministerspost te bemannen, ditmaal als minister van Binnenlandse Zaken in het kabinet-Rutte II. Zijn grootste opdracht binnen het regeerakkoord is het organiseren van de grootste bestuurlijke herindeling sinds de negentiende eeuw. Plasterk heeft aangegeven voor 2015 de Noordvleugelprovincie te willen creëren. Dit betreft een voorgestelde fusie van de huidige provincies Noord-Holland, Flevoland en Utrecht), die als voorbeeld moet gaan dienen voor de fusie van de meeste overige provincies. Aanvankelijk zou dat moeten uitmonden in vijf 'landsdelen', in 2014 werd dat aantal bijgesteld naar zeven.[13] Het plan om de Provinciale Staten en Gedeputeerde Staten in te krimpen trok Plasterk in mei 2014 in.[14]

Zijn positie als minister kwam in het nauw toen begin februari 2014 bleek dat hij op 30 oktober 2013 onjuiste informatie had bekendgemaakt over het verzamelen van 1,8 miljoen Nederlandse telefoongegevens. Deze 'metadata' bleken te zijn vergaard door de AIVD en MIVD en niet door de Amerikaanse veiligheidsdienst National Security Agency, zoals Plasterk had verkondigd.[15][16][17][18][19][20] Op 12 februari overleefde hij in de Tweede Kamer een motie van wantrouwen van D66, die door zeven andere oppositiefracties gesteund werd, maar niet door SGP, CU, PvdA en VVD.[21]

Columns[bewerken]

Van 1995 tot 1999 schreef Plasterk columns in het tijdschrift Intermediair, om daarna over te stappen naar de Volkskrant. In zijn columns gaf hij zijn mening over ontwikkelingen binnen zijn vakgebied, maar ook daarbuiten. Het boek Leven uit het lab (2000) komt voort uit deze columns. Hij stopte met het schrijven van deze columns na aanvang van zijn politieke carrière. Ook was Plasterk van 1999 tot aan zijn politieke leven in 2007, columnist bij het televisieprogramma Buitenhof van de omroepen VPRO, VARA en NPS.

In 2005 mengde Plasterk zich in de discussie over de Europese grondwet, aan de zijde van de tegenstanders.

In 2000 stelde Plasterk in zijn Volkskrant-column dat het Fries geen taal is ('een sprookje' noemde hij die aanduiding), maar een dialect. Hij werd daarop door het Genootschap Onze Taal beticht van gebrek aan kennis van zaken. Als onderwijsminister hield hij in mei 2007 voor de Christelijke Hogeschool Nederland in Leeuwarden een toespraak in het Fries, hetgeen hem niet makkelijk afging. Hij bracht het als een handreiking, maar liet ook blijken dat hij zijn standpunt niet had verlaten.[22] Overigens was hij in oktober 2013 als minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties ondertekenaar van de Wet gebruik Friese taal.[23]

Opstelling tegenover religie[bewerken]

Ronald Plasterk is, van huis uit, Rooms-katholiek opgevoed en bleef katholiek in zijn schooltijd. Hij bezocht te Den Haag het gymnasium van de Paters van het Heilig Hart van Jezus, het huidige Sint Jans-College.

Plasterk ontwikkelde zich tot een overtuigd atheïst. Hij zegt vanaf zijn dertiende zeker te weten dat God niet bestaat, maar zegt niet te streven naar een, definitief, atheïsme.[24] In 1997 gebruikte Plasterk in zijn column in Intermediair voor het eerst het begrip 'ietsisme', hetgeen hij nog een aantal malen gebruikte in het tv-programma Buitenhof.[25] Hierdoor kreeg het woord een brede bekendheid. In eerste instantie was hij fel tegen een verschijnsel als ietsisme ('een armzalig en irritant tijdsverschijnsel') [bron?], maar later stelde hij zijn mening bij in een column[26] voor het televisieprogramma Buitenhof:

Aanhalingsteken openen "Het ietsisme is een diffuus geloof, bijna atheïsme met een vleugje nostalgie. Intellectueel mager, maar veel sympathieker dan het idee van een wrede God die deze ellende wil."
— Ronald Plasterk
Aanhalingsteken sluiten

Plasterk is een fervent tegenstander van het creationisme en intelligent design,[bron?] en viel onderwijsminister Maria van der Hoeven in 2005 fel aan[27] toen zij haar interesse in deze zaken op haar persoonlijk weblog had gepubliceerd en aangaf wel een Kamerdebat te willen over de vraag of intelligent design ook niet op de scholen onderwezen zou kunnen worden.

In de samenwerking met christelijke collega-ministers in het kabinet Balkenende IV zei Plasterk geen problemen te ondervinden op het punt van geloofsovertuiging.[28]

Prijzen[bewerken]

Plasterk heeft verscheidene prijzen ontvangen gedurende zijn wetenschappelijke carrière:

  • 2005: Prix Louis D. van het Institut de France (de Franse academie van wetenschappen)
  • 2002: EMBO (European Molecular Biology Organization) Award for Communication in the Life Sciences
  • 1999: Spinozapremie van de NWO

Privéleven[bewerken]

Plasterk met een van zijn karakteristieke hoeden

Ronald Plasterk woont in Bussum, is getrouwd met Els Beumer en vader van twee zonen.

Zijn hobby's zijn fotograferen, schilderen, lezen en muziek. Hij zingt als gastzanger (2e tenor) bij KCOV Excelsior jaarlijks Bachs Matthäus Passion in het Amsterdamse Concertgebouw.

Plasterk is een liefhebber van bijzondere auto's. Hij gebruikte onder andere een Ford Crown Victoria voor woon-werkverkeer. Ook was hij in het bezit van een Jaguar XJ.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. geenhardeknip.nl
  2. zegneetegendehardeknip.nl
  3. Plasterk vaart mee met Gay Pride, de Volkskrant, 5 maart 2008
  4. SGP woest om Plasterk-boot bij Gay Pride, Elsevier, 5 maart 2008
  5. Protestpetitie Hoed waar ben je mee bezig tegen de bezuinigingen op de kunsten, petities.nl (niet meer beschikbaar)
  6. Rijk geeft relatief minder aan kunst - de Volkskrant, 30 augustus 2008.
  7. Plasterk wil digitale schoolboeken NOS, 12 december 2008
  8. Comité ROUW
  9. Golf van bezettingen in studentensteden. StudNed.nl, 1 februari 2010.
  10. Everybody loves Ronald. Algemeen Nijmeegs Studentenblad (14 mei 2010)
  11. Verkiezingsenquête TOPONDERWIJS.NU. AOb/ITS Nijmegen (aob.nl), mei 2010. Geraadpleegd 14 mei 2010.
  12. Plasterk: PvdA moet terug naar essentiële brugfunctie, NRC Handelsblad, 24 februari 2012
  13. Voorstel Plasterk: zeven provincies "op termijn", NRC Handelsblad, 5 februari 2014
  14. Plasterk laat Staten voorlopig ongemoeid, Reformatorisch Dagblad, 20 mei 2014
  15. Uitzending Nieuwsuur 30 oktober 2013; het onderwerp start na 15 minuten
  16. TH: "Wist u ervan?". RP: "Nee" na 20 minuten in voornoemde Nieuwsuur-uitzending, waarin hij een niet-geclassificeerd NSA-bericht uit zijn binnenzak haalt en declameert.
  17. Marije Willems, Hoe Plasterk verstrikt raakte in het NSA-dossier. Een beknopte tijdlijn, NRC Hansdelsblad, 6 februari 2014
  18. [1] Brief minister aan Tweede Kamer van 28 oktober 2013
  19. [2] Algemeen Overleg van 14 november 2013
  20. [3] Kamervragen en antwoorden van 14 januari 2014 inzake de NSA
  21. [4] Kamerstukken 12 februari 2014
  22. Plasterk maakt het weer goed, Friesch Dagblad, 15 mei 2007
  23. Wet gebruik Friese taal, Officiëlebekendmakingen.nl
  24. "Er is geen verband tussen altruïsme en God" - Interview met Plasterk. Persbericht De Groene Amsterdammer (22 december 2001)
  25. Ronald Plasterk: ietsisme. Genootschap Onze Taal (14 februari 2007)
  26. Ronald Plasterk, Column: Kerk en Staat, VPRO.nl, 8 mei 2005
  27. Sander Becker, Ronald Plasterk / Uitvinder ’ietsisme’ op Onderwijs, Trouw.nl, 14 februari 2007
  28. Met de Bijbel bruggen slaan naar het CDA, De Pers, 8 december 2008
Voorganger:
Maria van der Hoeven
Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
2007-2010
Opvolger:
André Rouvoet
Voorganger:
Liesbeth Spies
Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
2012-heden
Opvolger:
-