Geert Wilders

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken
Geert Wilders
Foto van Geert Wilders tijdens een interview
Geert Wilders
Geboren 6 september 1963
Venlo, Nederland
Functie Lid Tweede Kamer (fractievz.)
vierde ondervz. Tweede Kamer
Partij VVD (1989-2004)
Groep Wilders (2004-2006)
PVV (vanaf 2006)
Politieke functies
1997-1998 Lid gemeenteraad Utrecht
1998-heden Lid Tweede Kamer
2004-heden Politiek leider
2006-heden Partijvoorzitter
2006-heden Fractievoorzitter
Parlement & Politiek - biografie (bron)
Portaal  Portaalicoon   Politiek

Geert Wilders (Venlo, 6 september 1963) is een Nederlands politicus en partijleider van de Partij voor de Vrijheid. Namens deze partij is hij lid van de Tweede Kamer.

Wilders, katholiek opgevoed maar niet langer praktiserend, begon zijn politieke carrière in 1997 in de Utrechtse gemeenteraad. Een jaar later werd hij Tweede Kamerlid namens de VVD, waarvan hij in 1989 lid was geworden. Op 3 september 2004 stapte hij uit deze fractie, en richtte zijn eenmansfractie Groep Wilders op. De voortzetting daarvan werd de Partij voor de Vrijheid, waarvan hij na de Tweede Kamerverkiezingen van november 2006 fractievoorzitter werd.

Wilders staat bekend als criticus van de islam en heeft uitgesproken standpunten over onderwerpen als immigratie, de vrijheid van meningsuiting en de uitgangspunten van de islam.

Inhoud

Jeugd en vroege politieke carrière

Het historische stadhuis te Venlo, geboorteplaats van Geert Wilders.

Wilders is van oorsprong rooms-katholiek, maar hij liet zich uitschrijven uit de kerkelijke registers toen hij meerderjarig werd. Zijn overleden vader werd geboren te Maasbree, zijn moeder was afkomstig uit Soekaboemi (toenmalig Nederlands-Indië) en haar moeder is telg van de katholieke Indische familie Meijer [1].

Na de voltooiing van zijn mavo- en havo-opleiding aan het St. Thomas College in Venlo, volgde Wilders een opleiding bij de Stichting Opleiding Sociale Verzekeringen te Amsterdam. Over zijn militaire dienst verklaarde Wilders „blij te zijn” dat hij „nooit met de Duitsers één tent” had hoeven delen tijdens gezamenlijke NAVO-oefeningen met West-Duitse troepen; deze afkeer van Duitsers kwam direct voort uit de oorlogservaringen van Wilders' vader.[2] Hij werkte vervolgens twee jaar in Israël, waar hij zich naar eigen zeggen onmiddellijk „geheel thuis” voelde.[3] Ook haalde hij een aantal deelcertificaten voor rechtsgeleerdheid bij de Open Universiteit. Hij werkte enkele jaren bij de Ziekenfondsraad en de Sociale Verzekeringsraad.

In 1990 werd hij beleidsmedewerker bij de VVD. Hij behandelde de terreinen sociale zaken en sociaal-economisch beleid en werd speechschrijver voor de Tweede Kamerfractie. Hij deed dit tot hij in augustus 1998 Tweede Kamerlid voor de VVD werd.

Daarnaast zat hij van oktober 1997 tot augustus 1998 in de Utrechtse gemeenteraad. Als Tweede Kamerlid kwam hij in de landelijke publiciteit middels het inzenden van stukken voor de opiniepagina's van de landelijke dagbladen. Deze ingezonden stukken gaan onder meer over het buitenlands beleid inzake het Midden-Oosten, Israël en Iran, maar ook over binnenlandse sociaal-economische onderwerpen. Hij schreef deze stukken alleen of samen met onder andere VVD-Tweede Kamerleden Frans Weisglas [4] en Ayaan Hirsi Ali [5]. In de stukken keert telkens een waarschuwing terug tegen een toegeeflijke houding jegens islamitisch extremisme[6].

Politieke koers

Wilders en de VVD (1997-2004)

Bij zijn entree als parlementariër kwam Wilders voorjaar 1997 in de publiciteit met een openlijke aanval op de psychisch arbeidsongeschikten, waarmee hij een reputatie van "rechtse liberaal" verwierf. Niet alleen slaagde hij erin met zijn kritiek de oppositie tegen zich in het harnas te jagen, maar ook de paarse coalitiegenoten van PvdA en D66. Inkomensafhankelijke subsidies, zoals de individuele huursubsidie, voor langdurig werklozen zouden volgens hem moeten worden verlaagd, als prikkel om de werklozen aan de slag krijgen. Hij houdt vol dat zijn voorstellen niet "asociaal" zijn, maar juist "uiterst sociaal". Over de hardheid van zijn formuleringen zegt hij "Ik ben geen diplomaat, maar politicus" [7][8][9].

Hij profileerde zich ook als fel gekant tegen "links" en "de islam". Hij wekte met zijn favoriete thema's de indruk als tweeledige missie te hebben: het moslimfundamentalisme bestrijden ("De regering ziet de urgentie van de dreiging niet") en voorkomen dat 'links' aan de macht komt ("dan zou de overheid alomtegenwoordig zijn, nog net niet genoeg om te controleren of je je tanden drie keer hebt gepoetst") [10]. Vanaf 1998 diende hij tientallen Kamervragen in over het islamitische fundamentalisme, zonder dat dit veel losmaakte. Pas na de aanslagen op 11 september 2001 kreeg hij meer aandacht voor de standpunten over de islam die hij daarvóór reeds had geuit, maar waarop hij toen nog niet veel bijval had gekregen. Als enig Kamerlid vroeg hij steeds weer aandacht voor "de risico's van moslim-terreur". Hij werd vaak meewarig gadegeslagen als hij nieuwe Kamervragen indiende over dit onderwerp. Zijn waarschuwende woorden over het overslaan van de terreur naar Europa werden hooguit beleefd aangehoord en leken als een "excentrieke hobby" van hem te worden beschouwd [11].

Toen hij na "9/11" wel meer gehoor kreeg, wilde hij aan zijn eerdere pogingen weinig woorden vuil maken: "Het zal nu wel duidelijk zijn dat ik niet een Kamerlid ben met een gekke hobby. We hebben de gevaren van moslim-extremisme in Nederland grondig onderschat."

In december 1999 had hij in de Tweede Kamer het moslim-extremisme uitgeroepen tot "een van de grootste bedreigingen" van de komende tien jaar. Terroristische groeperingen zouden vanuit Saoedi-Arabië financieel worden gesteund door rijke families. Internationale samenwerking was vereist om dit te bestrijden. Er werd nauwelijks op gereageerd. D66'er Jan Hoekema stelde dat Wilders het hele Midden-Oosten "door de bril van het terrorisme" bekeek.

Ondanks verzet van de linkse fracties (PvdA, GroenLinks en de SP) wist hij een meerderheid te verwerven voor een motie, waarin de toenmalige minister van Buitenlandse Zaken Van Aartsen werd gevraagd een analyse te maken van het moslim-extremisme, inclusief "de mogelijke gevolgen voor Europa en Nederland". Die analyse bleef daarop lang uit [12].

Binnen de VVD voer Wilders steevast een 'rechtsere' (meer conservatief-liberale) koers, wat wrijving veroorzaakte met partijgenoten. Onder meer moest zijn partijgenoot minister Van Aartsen het ontgelden naar aanleiding van diens uiteindelijke notitie Islamitisch radicalisme: volgens Wilders een teleurstellend stuk. Daarover stelt hij honderd harde vragen, wat een ongebruikelijk hoog aantal was voor een stuk van vijfentwintig kantjes. Wilders: "Van Aartsen blijft in feiten steken en geeft weinig visie. Ik nodig hem uit het studeerkamergehalte van het stuk te overstijgen." Hij vroeg de minister of hij de regeringen van Saoedi-Arabië, Syrië en Iran "ooit heeft durven aanspreken" op hun directe steun aan Hamas, de Islamitische Jihad en Hezbollah, volgens hem terroristische organisaties [13].

In april 2003, als de oorlog in Irak is begonnen, vraagt hij om een spoeddebat over islamitische organisaties en moslim-extremisme in Nederland [14]. Terwijl Bagdad werd gebombardeerd, bestookte hij de Nederlandse regering met vragen over andere "schurkenstaten". Landen als Syrië, Iran en Saoedi-Arabië, waren in zijn ogen nog bedreigender dan Irak. Ook stelde hij: "De radicale islam is ook voor Europa het grootste gevaar van de komende tien jaar." Een groot deel van het Westen, Nederland incluis, zou dat onderschatten. Als voorbeeld noemde hij de ontwikkeling van lange-afstandsraketten door Iran: "Die hebben een bereik van vijf- a zesduizend kilometer. Ze kunnen Volendam vernietigen."

Wilders rekende ook Saoedi-Arabië tot de "as van het kwaad", wegens steun aan extremistische organisaties. De radicalisering van de bevolking in de "schurkenstaten" en elders zou volgens hem toenemen door de oorlog in Irak: "Dat maakt de enorme migratiestromen van islamieten naar Europa des te zorgelijker."

Wilders werd al snel de "rechtsbuiten" van de Tweede Kamerfractie van de VVD genoemd [15], en zelfs van het hele parlement. De VVD zou een ruk naar rechts moeten maken, vond hij. Samen met Ayaan Hirsi Ali werd hij een van de "enfants terribles" van de VVD genoemd. Hij grossierde in krasse uitspraken, over "die ellendige vakbonden", over het "laffe standpunt" van het kabinet in de Irak-crisis (wel politieke, geen militaire steun) en over het "multiculturele drama": "We hebben meer dan een miljoen moslims in ons land. Zo komt je eigen cultuur in het gedrang. Om de integratie niet nog moeilijker te maken, moeten we zwaar op de rem staan bij het toelaten van vreemdelingen. We moeten niet bang zijn voor quotering, selectie op leeftijd en strengere inkomenseisen." Bron van al het kwaad is de islam: "De islam is niet achterlijk, zoals Fortuyn zei, maar de politieke cultuur in Arabische en islamitische landen is wel achterlijk, middeleeuws zelfs, als het gaat om mensenrechten, vrouwen en homo's." [16].

In mei 2004 werd naar aanleiding van zijn uitgesproken stellingnames door een politiek commentator in NRC Handelsblad opgemerkt dat hij liever vijanden dan vrienden zou maken [17].

Zomer 2004: confrontatie met fractieleider Van Aartsen

Toenmalig VVD-fractieleider Van Aartsen kwam in 2004 in botsing met Wilders

In juli 2004 publiceerden Wilders en zijn VVD-fractiegenoot Gert-Jan Oplaat een op persoonlijke titel opgesteld manifest met tien stellingen "bedoeld voor de interne discussie binnen de VVD". Ze wilden de partij een rechtsere koers laten varen en haar behoudende gezicht teruggeven. Ze stelden onder meer dat radicale moslims zonder pardon Nederland moeten worden uitgezet. Verder pleitten zij voor het principe van "three strikes and you're out", waarbij wetsovertreders na drie misdrijven levenslang zouden moeten krijgen, zouden de uitgaven aan ontwikkelingssamenwerking moeten worden gehalveerd, moest de maximumsnelheid op de Nederlandse wegen omhoog en zou de VVD op geen enkele wijze medewerking moeten verlenen aan de vorming van een derde paars kabinet in de toekomst: "Dan kiest de VVD voor de oppositie". Ook stelden zij dat Turkije nooit lid zou mogen worden van de Europese Unie. Ze namen met hun stellingen ook afstand van het pleidooi van de liberale staatssecretarissen Rutte en Schultz van Haegen om van de VVD juist een sociaal-liberale partij te maken [18][19].

Eind augustus 2004 kwam het tot een confrontatie als gevolg van twee gebeurtenissen: allereerst het manifest dat hij met Oplaat publiceerde en ten tweede ook zijn daadwerkelijke weigering in te stemmen met de officiële mening van zijn fractie dat Turkije, wanneer dit land aan bepaalde voorwaarden voldoet, ooit EU-lid zou kunnen worden. Wilders wilde Turkije op basis van culturele verschillen uitsluiten van de EU en weigerde zich te onderwerpen aan de fractiediscipline. Dit was een principieel punt, want de VVD deelde haar mening met een ruime Kamermeerderheid, en Wilders' tegenstem zou de besluitvorming niet beïnvloeden. Fractievoorzitter Van Aartsen dreigde Wilders uit de fractie te zetten: Wilders moest zich in zijn publieke optredens matigen of anders zijn Kamerlidmaatschap opgeven. Enkele weken voor het reces had hij een interview aan het weekblad HP/De Tijd gegeven waarin hij aankondigde hoofddoekjes "rauw te lusten" [20][21][22][23].

Wilders reageerde fel op het ultimatum: "Ik laat mij niet de mond snoeren door de partij. Ik zal altijd blijven zeggen wat ik ergens van vind. Ik neem dit hoog op en beraad mij op mijn positie. Desnoods ga ik alleen verder." Hij eiste een gesprek met Van Aartsen, maar de fractieleider wees op het aangekondigd jaarlijks evaluatieweekeinde van de fractie. Van Aartsen ontkende als zou de VVD Wilders pootje willen lichten: "Het is absoluut niet de bedoeling Wilders uit de partij te zetten (...). Als zijn ideeën niet overeenkomen met de rest van de fractie, zal hij zelf zijn conclusies moeten trekken. Dat is aan hem." Mocht Wilders uit de fractie stappen, dan zou Oplaat hem niet volgen, zo liet deze weten [24][25][26][27][28].

September 2004: afsplitsing Groep Wilders

Commentator Maarten van Rossem:
"Het is maar de vraag of in Nederland reële kansen bestaan voor een nieuwe conservatieve partij met een scherp ideologisch profiel, waarin mensen als Wilders en restanten van het LPF-electoraat zich kunnen herkennen. De leiding van de VVD heeft in elk geval besloten die kant niet op te willen. Kennelijk wil de VVD het contact met het politieke centrum bewaren en ziet zij niets in een radicaal-rechts isolement. Rechtse radicalisering zou ook het gevaar met zich brengen dat de VVD haar gematigde, sociaal-liberale aanhang verliest. (...) In Nederland zullen gelovige en zeer gelovige christenen niet op een radicale conservatieve partij ter rechterzijde van de VVD stemmen. Gelovigen hebben in Nederland het CDA, dat op zijn minst in sommige opzichten een conservatieve partij is, en de zeer gelovigen stemmen al jaar en dag op de kleine christelijke partijen. De kansen voor een nieuwe charismatische populist lijken mij niet groot te zijn. De opkomst van Fortuyn was te danken aan een reeks van samenhangende factoren die zich niet snel opnieuw in deze vorm zal voordoen. De mogelijkheden voor een conservatieve beweging naar Amerikaans voorbeeld zijn daarom mijns inziens zeer beperkt. Mocht zo'n nieuwe formatie toch tot stand komen, dan zal zij de politieke kracht van rechts Nederland verzwakken en de kracht van het politieke centrum versterken, doordat de VVD haar rechtervleugel verliest en zo naar het sociaal-liberale centrum zal opschuiven. De radicale conservatieven zullen geïsoleerd raken, omdat regeringsdeelname voor hen niet voor de hand ligt". [29]

Op 2 september 2004 werd de breuk tussen Wilders en de rest van de VVD-fractie een feit [30], na de gerezen verwikkeling die ook leidde tot allerlei speculaties over de kracht van de partij [31], terwijl ook geopperd werd dat hij meer had kunnen bereiken indien hij lid van de fractie en de partij was gebleven.

Wilders' positie was onhoudbaar geworden. Hij besloot verder te gaan als eenmansfractie en koos daarvoor de naam Groep Wilders. Dit besluit viel niet goed bij de VVD. Omdat Wilders bij de verkiezingen onvoldoende voorkeurstemmen had verkregen om direct te zijn verkozen, vond een deel van de VVD dat hij zijn zetel moest afstaan aan de partij. Toen hij dat weigerde werd hij beschuldigd van "zetelroof". Binnen de partij was er echter ook kritiek op de wijze waarop de wrijving tot een breuk had geleid met dit Kamerlid wiens standpunten duidelijk de rechtsere achterban sterk aanspraken. Oud-minister Nijpels stelde dat Wilders met zijn standpunten "een extreem-rechtse partij, zoals Janmaat heeft gehad" zou willen oprichten [32][33][34][35][36][37][38][39][40].

Zelf zei Wilders een nieuwe partij of "beweging" te willen oprichten, maar daarbij niet de fouten van de LPF te willen herhalen [41][42]. In opiniepeilingen bleek de eenmansfractie met deze aangekondigde maar nog niet bestaande partij bij eventuele verkiezingen op meerdere Kamerzetels te kunnen rekenen: daags nadat Maurice de Hond vier zetels voorspelde, berichtte NIPO dat het er zelfs negen zouden kunnen worden [43]. Bijna twee weken later kon hij rekenen op twaalf zetels indien hij zou meedoen aan verkiezingen, zo bleek uit een peiling van Maurice de Hond [44]. Dit terwijl aanvankelijk was verondersteld dat Wilders als eenmansfractie zou wegkwijnen [45][46][47]

Wilders richt zich tot het publiek middels een ingezonden stuk in de Volkskrant. In dat stuk stelt hij dat "de Haagse kaasstolp" het contact met de kiezer had verloren, doordat iedereen in "Nederland coalitieland" elkaar te vriend wil houden: niemand durft echte oplossingen te verdedigen, uit angst in te boeten aan aantrekkelijkheid als (toekomstige) coalitiepartner. De rechtse partijen lieten het volgens hem vooral afweten bij een volgens hem geboden '"stevige beperking van de immigratie" en het bevorderen van de integratie. Ook hun aanpak van "de problemen met veiligheid en criminaliteit" zou ver onder de maat zijn. Een nieuwe politieke beweging zou het dogma van "luisteren naar de mensen in het land" alleen dan kunnen waarmaken indien ze, zonder mee te doen aan "Haagse spelletjes en achterkamertjespolitiek", zou vasthouden aan "stevige oplossingen voor stevige problemen" (immigratie, veiligheid) en oplossingen voor sociale problemen (zorg).
Een nieuwe beweging zou een alternatief moeten bieden "rechts van de VVD", voor mensen die het oneens waren met de toenadering van die partij tot D66, voor mensen die het CDA "te weinig conservatief" zouden vinden, en voor fortuynisten die de LPF "te instabiel" zouden vinden. En aan de linkerkant van het politieke spectrum voor mensen "met het hart op de goede plaats", maar die teleurgesteld zijn over de "halfbakken voorstellen" van de PvdA voor immigratie, integratie, veiligheid en terrorismebestrijding.
Daarbij wees Wilders met klem op wat hij noemde "de noodzaak" van het fors verder beperken van de immigratie ten behoeve van een succesvolle integratie van de allochtonen die reeds in Nederland zijn: "Vooropgesteld dat er in Nederland natuurlijk plaats is voor mensen die onze rechtsstatelijke waarden en normen delen en vooropgesteld dat discriminatie altijd met hand en tand moet worden bestreden, kan niet worden ontkend dat Nederland de grenzen van zijn gastvrijheid voor met name niet-westerse allochtonen al ruimschoots heeft overschreden. Nederland is voller dan vol wat betreft niet-westerse allochtonen, vooral van islamitische afkomst."
Er zou ruimte zijn voor een nieuwe politieke partij, die zou kunnen worden aangevoerd door Wilders zelf, Joost Eerdmans (nog LPF), Marco Pastors (nog Leefbaar Rotterdam) en Bart Jan Spruyt van de Edmund Burke Stichting [48].

Onafhankelijk lid Tweede Kamer 2004-2005

Wilders ontwikkelde snel het idee verder uit van een eigen partij of "beweging", waarvan de door hem bezet gehouden zetel in de Tweede Kamer het begin zou moeten zijn [49]. Zijn fractiemedewerker werd Martin Bosma. Hij kondigde aan campagne te zullen voeren tegen de Europese Grondwet en een EU-lidmaatschap voor Turkije [50].

Om aan zijn streven uitdrukking te geven, liet Wilders zijn eenmansfractie vanaf 13 september 2004 naar buiten treden als "Groep Wilders - Partij voor de Vrijheid". Officieel bleef de fractie in het parlement Groep Wilders heten, omdat de Kamerreglementen een naamswijziging niet toestaan. Al snel werd hij binnen de VVD herkend als een "concurrent" die bij volgende verkiezingen het rechtsere electoraat sterk zou aanspreken en stemmen bij de VVD zou weglokken, wat leidde tot discussies over hoe de VVD zich dan zou kunnen profileren [51][52].

Wilders oogstte veel steunbetuigingen met het door hem geuit voornemen een eigen partij te beginnen. Inmiddels was in het Nederlandse politieke klimaat de discussie over de islam opgelaaid, met name na de moord op Theo van Gogh. Zelf benadrukte Wilders dat het hem niet alleen om de islam ging, maar ook om "de Haagse cultuur": "De mensen zijn het spuugzat" [53]. Toch domineerden zijn standpunten over de islam de commentaren [54][55][56][57][58][59][60][61][62].

Wilders werd in oktober 2004 met onthoofding bedreigd in een islamitische video, die werd verspreid via een jihadistische site op het internet. Op de video werd Wilders, onder begeleiding van Arabische muziek, een "afgod" genoemd die wegens "spotten met islam" door onthoofding ter dood moest worden gebracht. "Beloning voor deze opoffering is het paradijs", zo meldde de video, waarop ook Ayaan Hirsi Ali werd afgebeeld [63].

In verband met de vele bedreigingen die ook reeds eerder tegen hem waren geuit in verband met zijn uitspraken over de islam [64], werd Wilders (pas) sinds 14 oktober 2004 beveiligd, naar aanleiding van de internetvideo. Hij vond dat hij zijn werk als parlementariër niet meer kon doen en ook dat hij gehinderd werd in zijn streven de door hem beoogde partij gestalte te geven. Hij wordt ondergebracht op een "geheime extra beveiligde lokatie", waarover later wordt gepubliceerd dat dit Kamp Zeist zou zijn [65][66][67][68][69][70][71][72].

De bedreigingen weerhielden Wilders niet van het verder uitdragen van zijn standpunten. Er kon zelfs een verharding in zijn standpunten worden opgemerkt [73]. Later in oktober 2004 publiceerde hij met Spruyt een stuk in Het Parool waarin zij betogen dat de islam een bedreiging zou vormen voor de Nederlandse rechtsstaat. Nederland zou beschermd moeten worden "tegen de import van de islamitische cultuur die onze tolerantie en democratie alleen maar om zeep helpen". Hoewel Wilders eerder nog bezwoer dat de islam als zodánig "niet achterlijk" is en hij alleen "excessen" wilde bestrijden, stelde hij daarin toch de gehele religie ter discussie [74][75].

Kort hierna vond de moord op Theo van Gogh plaats. Wilders reageerde met de mededeling zich daardoor niet te laten afschrikken [76].

Hoewel hij eerder had aangekondigd te willen wachten tot de volgende Tweede Kamer-verkiezingen, liet Wilders in het tv-programma Nova weten dat hij reeds met Bart Jan Spruyt van de conservatieve Edmund Burke Stichting had gesproken over de oprichting van een "liberaal-conservatieve partij" [77][78]. Niet alle conservatieven bleken even gecharmeerd van de gedachte met Wilders in zee te gaan [79]. Enkele CDA-prominenten verlieten hierop deze stichting. Zowel Wilders als Spruyt ontkenden stellig gezamenlijk een politieke partij te willen oprichten. Wilders: "We hebben veel met elkaar gesproken en zijn het in 90 procent van de gevallen met elkaar eens. Toen ik Spruyt vroeg of hij mee wilde denken over een nieuwe beweging, heeft hij daar enthousiast op gereageerd, maar hij maakt geen deel uit van mijn partij. Spruyt is gewoon een goeie vent met goeie ideeën." Spruyt: "We steunen Wilders, maar we hebben geen partij opgericht met hem." [80][81]. [82]. Spruyt treedt wel op als adviseur van Wilders [83]. De niet door iedereen even gewenste associatie met Wilders bleef de stichting nog lang bezighouden [84][85].

Kort daarna werd in het Haagse Laakkwartier een terroristische cel opgerold. Jason W. en Ismail A. waren volgens bronnen bij justitie van plan Hirsi Ali en Wilders te vermoorden. De Nationale Recherche besloot de twee op te pakken nadat de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) de tip had doorgespeeld wat de twee van plan waren. Meerdere fundamentalistische moslimjongeren zouden volgens de AIVD voorbereidingen getroffen voor aanslagen op politici, waarbij vooral Ayaan Hirsi Ali en Geert Wilders doelwit zouden moeten worden [86].

Dezelfde maand nog richtte Wilders de Stichting Groep Wilders op en begon hij met een inzameling voor die nog op te richten partij, waarover hij belooft in 2005 meer bekend te zullen maken [87][88][89][90].

Eind november 2004 stond Wilders in de peilingen voor de Tweede Kamer op een zeteltal van circa dertien, wat vooral ten koste ging van de VVD die op dat moment slechts op zo'n 22 zetels uitkwam. De sentimenten rondom de moord op Theo van Gogh droegen daar zeker ook aan bij.

In december 2004 liet Wilders weten zich niet veilig te voelen in de Tweede Kamer. Zijn zetel, op de laatste rij recht onder de balustrade van de publieke tribune, achtte hij te makkelijk bereikbaar voor kwaadwillenden. In de Kamer werd het aanbrengen van kogelvrij glas tussen de publieke tribune en de vergaderzaal geopperd, om zo de veiligheid van parlementariërs te garanderen [91][92][93]. Hij kreeg hierop een andere plek toegewezen, verder naar voren [94][95][96].

Aanloop Partij voor de Vrijheid 2005-2006

1rightarrow.png Zie ook: Partij voor de Vrijheid

In maart 2005 maakte Wilders in een "onafhankelijkheidsverklaring" van 19 pagina's bekend wat zoal de programmapunten van zijn partij zullen zijn bij volgende verkiezingen. Daarbij somt hij een reeks rechtse standpunten op, waaromtrent hij zelf stelt dat ze niet nationalistisch zijn, maar "patriottisch". Volgens hem is Nederland in de greep van "een elite van laffe en bange mensen'", die niet het Nederlandse belang voorop stellen [97].In de commentaren wordt vooral gewezen op de overeenkomsten met de standpunten van Pim Fortuyn en de LPF [98].

Met zijn programma wilde Wilders aantonen dat de partij die hij bezig was op te richten, "geen 'anti-islampartij'" zou zijn. Hij had het stuk in de ik-vorm geschreven en het gegoten in een onafhankelijkheidsverklaring die hij vergeleek met de "Acte van verlating" uit 1581: "Toen riepen onze voorouders hun onafhankelijkheid uit en zegden hun steun op aan een (Spaanse) vorst die dacht dat het volk er voor hem is en hij niet voor het volk."

Nu verklaarde Wilders zich onafhankelijk van de elite. Het land zou opnieuw worden geregeerd door een politieke elite van "incompetente" en "laffe en bange mensen" die het land zouden hebben "geschaakt" en die "onvoldoende opkomt voor het behoud van onze democratische rechtsstaat, onze veiligheid, onze welvaart en onze onafhankelijkheid" [99].

In de opiniepeilingen bleef Wilders' nog niet bestaande "partij" stijgen, maar capabele kandidaten voor de te behalen zetels waren er nog niet [100].

Eind maart 2005 begon hij middels een dagbladadvertentie met de werving van kandidaten voor de volgende verkiezingen [101] en in april 2005 publiceerde hij zijn boek Kies voor vrijheid. Hoewel het boek was uitgevoerd in geel en blauw, de kleuren van de LPF, schreef hij dat hij wilde voorkomen een 'LPF 2' te worden [102] Later zou hij dan ook niet ingaan op hints door een overstap naar de LPF deze zieltogende partij nieuw leven in te blazen: "Ik ga op eigen kracht" [103].

In mei 2005 begon Wilders met zijn eigen politieke campagne gericht tegen de Europese Grondwet [104]. Hij blijft fel gekant tegen een toegevende houding jegens de islam [105].

In februari 2006 publiceerde Wilders cartoons uit de Deense krant Jyllands-Posten op zijn website, nadat deze opschudding hadden veroorzaakt onder moslims in verschillende landen. Volgens sommige peilingen steeg zijn aanhang daarna weer. De plaatsing van de cartoons leverde hem echter ook bedreigingen op. De belagers bedreigden volgens de berichten niet alleen hemzelf, maar ook "zijn naasten". Zeker twee van zijn bedreigers bleken op de hoogte te zijn van een voormalig woonadres van hem. De haatpost zou zelfs uit Marokko komen, volgens de krant het AD, dat mails had ingezien. De meeste dreigmails leken afkomstig van moslims die zich door hem beledigd voelen. Ook enkele "autochtonen" zouden hem doodsbedreigingen hebben gezonden. Wilders plaatste naar eigen zeggen de cartoons om "op te komen voor de vrijheid van meningsuiting en de Denen een hart onder de riem te steken" in de cartoonaffaire: "Ik heb wat gedaan toen heel Europa angsthazerig zweeg." Hij verklaarde te beseffen dat hij met zijn actie een nieuwe stroom van haat tegen zichzelf kon oproepen: "Ik hoop niet dat het gebeurt, maar het mag geen argument zijn om dit niet te doen. Ik wil juist laten zien dat we niet buigen voor intimidatie." [106][107][108][109][110][111].

Later die maand maakte Wilders bekend dat de Groep Wilders de naam voor een overgangsperiode zal veranderen in "Groep Wilders/Partij voor de Vrijheid" en uiteindelijk, na de de Tweede-Kamerverkiezingen van 2007, enkel nog "Partij voor de Vrijheid" zal gaan heten [112].

Posters van de Partij voor de Vrijheid voor de Tweede Kamerverkiezingen 2006.

In maart 2006 werd het verkiezingsprogramma bekend gemaakt, getiteld Klare wijn. Wilders noemt bij de presentatie de ideologie van zijn partij "nieuw realisme". In het programma staat onder meer dat de belastingen fors omlaag moeten, dat buitenlandse imams een spreekverbod zouden moeten krijgen en dat artikel 1 van de Grondwet kan worden vervangen door een artikel over "de dominantie van de joods-christelijke en humanistische traditie en cultuur" [113][114]. Als belangrijkste doel noemde hij dat Nederlanders weer trots moeten worden op hun cultuur: "Die moet dominant zijn. Daarmee bedoel ik wat de Duitsers Leitkultur noemen. Andere culturen zijn welkom, maar ik wil niet in een land wonen waar een stad of een wijk in meerderheid islamitisch is. Ik heb een broertje dood aan cultuurrelativisme. We moeten niet doen alsof de waarden van andere culturen net zo goed zijn als de onze." [115][116]. Ook kondigt hij aan dat "zijn" partij organisatorisch een andere opzet zal hebben dan de bestaande politieke partijen: "Een voorzitter en een bestuur (...) Ik wil geen staf, ik wil geen hiërarchische lijnen in de partij" [117]. Als resultaat bij eerstvolgende Tweede Kamer-verkiezingen achtte hij "tien zetels" reëel [118].

Onder de naam Partij voor de Vrijheid nam de partij van Wilders deel aan de Tweede Kamerverkiezingen 2006. In augustus 2006 werd de kandidatenlijst bekend gemaakt [119].

Bij deze verkiezingen behaalde de partij 9 zetels. Wilders benadrukte dat het niet op een "herhaling van de LPF" zou uitlopen, daarmee doelend op de deceptie na het aanvankelijk succes van de Lijst Pim Fortuyn na de verkiezingen in 2002 [120]. Er bleken vervolgens echter geen partijen te zijn die bereid waren te regeren met Wilders. De Partij voor de Vrijheid scoorde vooral in delen van Limburg, waar Wilders vandaan komt, aanzienlijk meer stemmen dan in de rest van Nederland. In sommige delen van Limburg behaalde Wilders rond de 17% van de stemmen.

Doekle Terpstra ageerde in een opiniestuk in Trouw in 2007 tegen "de kwade boodschap van Wilders" en "de verWildering van de samenleving".

Tegenbeweging: "Nederland benoemt en bouwt"

In december 2007 maakte voorzitter van de HBO-raad en oud-vakbondsvoorzitter Doekle Terpstra zijn plannen bekend om een tegenbeweging op te richten om Wilders' ideeën over onder andere allochtonen te stoppen. Hij wil zo de "verWildering" tegengaan. In dit kader had Terpstra eerder al de uitspraak gedaan "Wilders is het kwaad en dat kwaad moet gestopt worden. [...] Het is tijd dat het debat over integratie bij de politiek wordt weggehaald. Laten we niet langer lijdzaam zijn". [121] Wilders zelf noemde het initiatief 'walgelijk' en meende dat er op de persoon werd gespeeld.

Het initiatief werd "Nederland benoemt en bouwt" genoemd en kreeg vorm toen op 2 januari 2008 op de voorpagina van Trouw paginabreed een oproep werd geplaatst namens Terpstra en enkele tientallen medestanders, om 'problemen in de samenleving te benoemen, aan te pakken en op te lossen, zodat burgers zich met elkaar verbinden'.[122] Wilders, die niet met name wordt genoemd in de advertentie, noemde de ondertekenaars "onnozele en naïeve dwazen" en omschreef ze als "dhimmi's".[123] Een jaar later bood Terpstra zijn excuses aan omdat hij Wilders als "het kwaad" bestempeld had[124].

Fitna

1rightarrow.png Zie ook Fitna (film)

Op 28 november 2007 maakte Wilders via De Telegraaf bekend te werken aan een film over de Koran. De film geeft Wilders' opvatting weer dat de Koran een fascistisch boek is, dat nog altijd aanzet tot geweld. Op 9 februari 2008 maakte Wilders de naam van de film bekend: Fitna, dat staat voor "beproeving" en "het kwaad" in het Arabisch.[125]

Nog voordat de film uitkwam veroorzaakte het veel opschudding, onder andere de ministers Ernst Hirsch Ballin (Justitie), Guusje ter Horst (Binnenlandse Zaken) en Maxime Verhagen (Buitenlandse Zaken) hebben Wilders gewezen op de gevolgen die de film zou kunnen hebben.[126] De islamitische organisatie Hizb ut-Tahrir besloot naar aanleiding van het nieuws over de productie van de film folders uit te delen tegen "lasterwerk van de islam".[127] Zowel in binnen- als buitenland maakt men zich zorgen dat de inhoud van de film kwetsend zou kunnen zijn, en risicovolle reacties zou kunnen oproepen op het gebied van openbare orde, veiligheid en economie. Het kabinet bereidde zich voor op de mogelijke gevolgen die uitzending van de film zou kunnen hebben, in het binnen- en buitenland.[128] Wilders zelf gaf in een reactie op 22 januari 2008 in Nova hierop aan het "te zot" en "onbegrijpelijk" te vinden, omdat niemand de inhoud er nog van kende.[129]

De film verscheen op 27 maart 2008 op Liveleak maar werd kort daarna verwijderd na bedreigingen richting medewerkers van Liveleak. De film was toen al verspreid naar onder meer YouTube, Rapidshare en The Pirate Bay.

Na het bekendmaken van de film bleef het, tot algemene opluchting, rustig onder de moslims in Nederland. Wilders was daarover zeer tevreden en sprak zelfs van "hulde aan de moslims". Minister-president Balkenende vond dat een historische uitspraak. In het buitenland bleef het minder rustig. De Duitse recherche verwachtte een grotere terreurdreiging door Fitna[130] en in september 2008 verklaarde minister ter Horst dat de terreurdreiging op Nederlandse doelen door de film is toegenomen[131]. Ook de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding noemt in het veertiende Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland (DTN) dat moslims Nederland als voorkeursdoelwit zien[132].

Na de vertoning van Fitna ging Wilders op 1 april een debat met de Tweede Kamer aan. Behalve zijn eigen fractie hadden alle fracties forse kritiek op Wilders. Ook de ministers Balkenende, Hirsch Ballin en Ter Horst zaten tijdens het debat in het regeringsbankje. Volgens deze ministers had Wilders reeds in november 2007 de hoofdlijnen van zijn film aan hen kenbaar gemaakt, waarbij hij ook gezegd zou hebben aan het eind van de film bladzijden uit de Koran te laten verscheuren en te verbranden. Wilders vindt deze opmerkingen van de drie ministers klinkklare onzin en hij noemt de (niet vastgestelde) aantekeningen[133] over de bijeenkomst "een vod waar leugens in staan". "Ik word hier belazerd door de minister van Justitie. Het kabinet veegt zijn straatje schoon. Dit is een ongekende schande." Hij kondigde aan het vertrouwen in het kabinet Balkenende op te zeggen. De aantekeningen blijken ook gebaseerd te zijn op andere bronnen dan het gesprek van 7 november 2007[134].

Op 23 juli 2008 kwam Elsevier naar buiten met de informatie dat drie PVV-Kamerleden begin maart in het geheim naar Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding Tjibbe Joustra zijn gestapt met informatie over de inhoud van Fitna.[135]

Volgens een analyse in de Volkskrant heeft niet de regering maar Wilders zelf gelogen in de kwestie rond de inhoud van de Fitna.[136][137]. Wilders ging niet in op het voorstel van Femke Halsema (GroenLinks) een parlementair onderzoek in te stellen.

Het is mogelijk dat Jordanië vanwege de inhoud van de film om uitlevering gaat vragen wanneer Wilders zich in het buitenland bevindt[138]. Nadat op 30 juni 2008 het Openbaar Ministerie (OM) in Amsterdam oordeelde dat Wilders niet vervolgd zou worden wegens discriminatie, kondigde hij een dag later, op 1 juli, aan te overwegen om een tweede koranfilm uit te brengen[139].

Strafvervolging

Tegen de beslissing van het Openbaar Ministerie om niet tot vervolging over te gaan werd door acht klagende partijen een Artikel 12 Sv-procedure begonnen. De uitkomst van deze procedure was dat op 21 januari 2009 het gerechtshof van Amsterdam aan het Openbaar Ministerie beval om Wilders te vervolgen[140] wegens het aanzetten tot haat en discriminatie tegen moslims en hun geloof.[141] Volgens Wilders is dit een inbreuk op de vrijheid van meningsuiting.[142] Het Openbaar Ministerie had eerder besloten Wilders niet te vervolgen. Zie hierover ook de pagina over de film Fitna.

Op 3 februari 2009 kondigde Wilders aan tegen de beslissing van het Gerechtshof Amsterdam in beroep te gaan bij de Hoge Raad [143][144][145][146][147]. Het Openbaar Ministerie in Amsterdam liet daarop meteen weten het onderzoek voor de vervolging van politicus Geert Wilders niet te zullen opschorten [148][149].

Op 20 mei 2009 werd bekend dat het Openbaar Ministerie verder zou gaan met deze in januari 2009 aangekondigde vervolging. Mr.J.W.Fokkens, de procureur-generaal bij de Hoge Raad wees het verzoek om de vervolging te staken af. Wilders gaat op 20 januari 2010 bij de rechtbank in Amsterdam verantwoording afleggen over zijn islamuitspraken tijdens de zogeheten regiezitting. Het OM vervolgt Wilders voor het aanzetten tot discriminatie en haat, maar Wilders wil dat de islam terecht staat[150].

Geweigerd door het Verenigd Koninkrijk

Lord Malcom Pearson nodigde Wilders uit om Fitna te komen vertonen in het Britse Hogerhuis.

In februari 2009 werd Geert Wilders uitgenodigd door Lord Pearson, lid van het Britse Hogerhuis (House of Lords), de tegenhanger van de Nederlandse Eerste Kamer, om de vertoning van zijn film Fitna bij te wonen. Wilders ontving voor vertrek echter een brief van de Britse Ambassade, met de mededeling dat hij een 'ongewenst persoon' is en het Verenigd Koninkrijk niet in mag.[151]

Wilders besloot toch naar Londen te reizen en vloog in gezelschap van zo'n 50 verslaggevers naar de Londense luchthaven Heathrow. Bij aankomst werd hij tegengehouden door de Britse immigratiedienst, die hem na een korte detentie met het eerstvolgende vliegtuig naar Nederland terugstuurde. Volgens de Britse autoriteiten zou de aanwezigheid van Wilders een mogelijk gevaar voor de openbare orde en veiligheid vormen.[152]

De Nederlandse regering en sommige politici reageerden met afkeuring op de beslissing van de Britse regering.[153] In het Verenigd Koninkrijk zijn de meningen verdeeld. Er kwam vanuit verschillende hoeken afkeuring op grond van de vrijheid van meningsuiting, maar er waren ook berichten waarin de Britse regering juist werd bijgestaan.[154][155] Het Verenigd Koninkrijk kon Wilders weren op basis van een wet uit 2001, die was uitgevaardigd om het weren van terroristen en andere extremisten mogelijk te maken. De Britse regering hield vast aan haar beslissing en zei tegen alle vormen van extremisme op te treden[156].

Begin mei 2009 bleek dat de naam van Wilders niet voorkwam op een Britse lijst van personen die het land niet in zouden mogen omdat zij zouden aanzetten tot haat en extremisme. Dat bevestigde een woordvoerster van het Britse ministerie van Binnenlandse Zaken, dat een lijst van geweerde en ongewenste personen publiceerde. Het ging om 22 personen die tussen oktober 2008 en april 2009 tot "persona non grata" zouden zijn verklaard, maar slechts zestien namen stonden op de lijst vermeld. Zes namen zouden niet zijn vermeld "in het openbaar belang", aldus de Britse minister van Binnenlandse Zaken Jacqui Smith. De bedoeling van deze "name and shame"-lijst zou zijn het publiek duidelijker te maken wie er zou worden geweigerd en op welke gronden dat dan zou geschieden. "Het is belangrijk dat men onze normen en waarden kent en weet welk gedrag wij niet tolereren." Aanvankelijk was nog onduidelijk of Wilders een van die ongenoemde zes personen was. Op de lijst stonden wel de namen van onder meer de homofobe Amerikaanse priester Fred Phelps, Hamas-lid Yunis al-Astal, de extremistische jood Mike Guzovsky, de voormalige leider van de Ku Klux Klan Stephen Donald Black en de neonazi Erich Gliebe [157].

Wilders zou niet op de lijst voorkomen omdat hij een Europeaan is. Er zou mogelijk nog een lijst komen met inwoners van EU-staten aan wie de toegang was of zou worden ontzegd. Ook werd Wilders op grond van een andere regelgeving de toegang tot het Verenigd Koninkrijk ontzegd dan de personen op de lijst. De openbare veiligheid zou in het geding zijn geweest. Een volgende poging van Wilders om het land binnen te komen, zou in beschouwing worden genomen, aldus een woordvoerster van het ministerie. Hij zou niet voor altijd zijn buitengesloten. Mocht hij weer een bezoek willen brengen, dan zal die zaak opnieuw worden bekeken "waarbij we alle factoren zullen meewegen" [158][159].

In mei 2009 maakte Wilders bekend opnieuw te zullen proberen Engeland binnen te komen. Op 9 juli 2009 dient in Londen zijn beroep tegen de eerdere weigering van de Britse autoriteiten hem toe te laten, in februari 2009 [160]. Ook kondigde hij een bezoek aan aan Denemarken, om aldaar een conferentie bij te wonen over vrijheid van meningsuiting en radicalisering, waarop daar toen ook stemmen werden gehoord die ervoor pleitten hem de toegang te weigeren. Onder meer had de Deense premier Lars Løkke Rasmussen zich tijdens een persconferentie aldus uitgelaten, hoewel Wilders zou zijn uitgenodigd door leden van zijn eigen liberale partij. Door alle ophef werd de conferentie verplaatst naar het najaar van 2009. Wilders liet in een reactie weten, zonder daarbij in details te treden, dat hij 'hoe dan ook' binnenkort naar Denemarken zou gaan om er een toespraak te zullen houden over de islam en de vrijheid van meningsuiting. [161][162].

In oktober 2009 oordeelt het Britse Hof van Beroep dat Wilders ten onrechte de toegang tot het land is ontzegd[163][164].

2009

Begin 2009 was de Partij voor de Vrijheid in de peilingen van Maurice de Hond voor enige tijd de grootste partij van Nederland.

Bij de Europese Parlementsverkiezingen 2009 behaalde Wilders' met zijn partij 4 zetels, waarmee de PVV de op een na grootste Nederlandse partij werd.[165]

Op 15 juni 2009 vertelde Wilders op de Deense televisiezender DR2 dat hij vond dat alle moslims die criminaliteit plegen of denken over het invoeren van de sharia Europa moeten worden uitgezet. Hij zei dat het kon gaan om "miljoenen, tientallen miljoenen mensen".[166] Eberhard van der Laan, de Nederlandse Minister voor Wonen, Wijken en Integratie vertelde in een reactie dat Wilders "onzin uitkraamt", en dat er zich in Europa slechts 20 miljoen moslims bevinden.[167] Later bleek dat Van der Laan en Wilders de term "Europa" beiden verschillend interpreteerden: Wilders ging uit van het gehele continent Europa, terwijl minister van der Laan uitging van de aantallen binnen de Europese Unie.

Politieke standpunten

Wilders en de islam

De Koran is door Wilders omschreven als "fascistisch boek" en de "islamitische Mein Kampf" en zou daarom volgens hem verboden moeten worden.[168]

Wilders staat bekend als een criticus van de islam; hij verwoordde zijn standpunt tegenover moslims en de islam zelf als: "Ik haat geen moslims, ik haat de islam."[169] De islam zelf is door hem omschreven als "Het Kwaad"[170], een "gewelddadige religie"[171] en een "intolerante en fascistische ideologie"[172].

Al tijdens zijn lidmaatschap van de Tweede Kamer voor de VVD stelde Wilders herhaaldelijk de islam in Nederland aan de orde (zie ook hierboven), overigens samen met VVD-lijsttrekker Zalm. Het kabinet zou een onderzoek moeten instellen naar de financiering van moslimorganisaties in Nederland. De Tweede Kamer nam een motie aan om geldstromen vanuit het buitenland naar "ultra-orthodoxe organisaties" te verbieden. De uitvoering van die motie zou dan moeten leiden tot sluiting van "radicale moskeeën" of de aanstelling van een meer liberaal moskeebestuur. "De wortel van het kwaad is de buitenlandse financiering van militant-fundamentalistische moskeeën in ons land", aldus Wilders [173]. Ook islamitische scholen werden zijn doelwit. Samen met fractiegenote Ayaan Hirsi Ali bepleitte hij in april 2003 de sluiting van sluiting van de omstreden El Tawheed-moskee in het Amsterdamse stadsdeel Oud-West en de daaraan gelieerde islamitische basisschool As Siddieq in De Baarsjes. Zij hadden geen vertrouwen in het onderzoek van de gemeente Amsterdam dat gaande was naar As Siddieq. Wilders: "De onderzoekscommissie kijkt alleen naar de integratie van leerlingen (...). Er zou ook gekeken moeten worden naar de ongewenste organisatorische constructie, waarbij de voorzitter van het schoolbestuur tevens imam is in de El Tawheed-moskee". In deze moskee zou een streng-fundamentalistische versie van de islam worden gepredikt. De ministers De Hoop Scheffer (Buitenlandse Zaken) en Remkes (Binnenlandse Zaken) noemden de moskee eind 2002 in antwoord op Kamervragen "een verzamelplaats voor bezoekende orthodox-radicalen die weinig op hebben met de westerse samenleving" [174][175].

In een interview in HP/de Tijd verklaarde Wilders: "Pim Fortuyn sprak van een achterlijke cultuur en kreeg half Nederland over zich heen. Maar Fortuyn had gelijk. Het gaat mij om de politieke cultuur van de islam. Waarom durven wij niet te zeggen dat moslims zich aan ons moeten aanpassen, omdat onze normen en waarden nu eenmaal van een hoger, beter, prettiger en humaner beschavingsniveau zijn? Niks integratie, assimilatie! Thuis lopen ze maar met hoofddoekjes op en slachten ze hun schapen, daarbuiten gedragen ze zich als ieder ander."

Het focussen op de islam door Wilders en een daardoor gevreesde "ant-islamitische stemming" leverden hem ook vergelijkingen op met Fortuyn [176], maar leidde ook tot karikaturale voorstellingen omtrent zijn standpunten: "Straks is de filevorming op de A4 ook nog de schuld van de moslims" [177].

In maart 2006 verklaarde Wilders dat hij artikel 1 van de Grondwet (het non-discriminatiebeginsel) wilde afschaffen, de grenzen te willen sluiten voor zeker vijf jaar voor niet-westerse immigranten en een verbod op nieuwe islamitische scholen en moskeeën voor eveneens vijf jaar. Verder wil hij een preekverbod voor buitenlandse imams en een verbod op het preken in een andere dan de Nederlandse taal.[178]

Begin 2007 haalde Wilders opnieuw de krantenkoppen nadat hij claimde dat moslims de helft uit de Koran moesten scheuren als ze in Nederland wilden blijven. Wilders zei dat er "genoeg verschrikkelijke dingen" in de Koran stonden. De kwestie bereikte zelfs Marokko en Saoedi-Arabië. De ambassadeur van Saoedi-Arabië had 'informeel' aan minister Bot gevraagd of Wilders zijn uitspraken wilde herzien en excuses aan wilde bieden. Wilders zag hier echter niets in.

Op 26 april 2007 vertelde Wilders tegenover het televisieprogramma RTL Nieuws dat hij twee weken daarvoor een urenlang gesprek had gehad met de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding (NCTb), Tjibbe Joustra. Die zou hem hebben verteld dat ayatollahs als reactie op zijn Koranuitspraak hadden gedreigd met economische sancties tegen Nederland en het terugroepen van ambassadeurs. Wilders zei: "Dat is gelukkig allemaal niet gebeurd maar je schrikt wel als je dat ziet". Ook kreeg Wilders beelden te zien van woedende moslim-menigten die ageerden tegen zijn uitspraak. Hij voelde zich, mede door de lange duur van het gesprek, geïntimideerd en meende dat hem de boodschap te kennen werd gegeven dat hij voortaan van dergelijke uitspraken zou moeten afzien.

Joustra deed geen mededelingen over de kwestie, maar een woordvoerder benadrukte in het algemeen dat de NCTb nooit iemand in zijn publieke uitlatingen zou beperken. Niettemin wilden de partijen VVD en D66 weten of een volksvertegenwoordiger op deze manier 'de mond kan worden gesnoerd'.[179]

Op 8 augustus 2007 pleitte Wilders in een ingezonden brief in de Volkskrant voor een verbod op de Koran.[168] Hij noemde de Koran een fascistisch boek en "het islamitische Mein Kampf" en het zou volgens hem verboden moeten worden vanwege de oproep tot geweld tegen joden en niet-moslims. Verder sprak hij van "de islamitische invasie", wilde hij "geen moslimimmigrant er meer bij" en zou de politiek "meewerken aan de transformatie van Nederland in Nederabië als provincie van de islamitische superstaat Eurabië". Er werden in verband met deze brief enkele aangiften tegen Wilders ingediend wegens aanzetten tot haat. Ook politici lieten in niet mis te verstane bewoordingen weten fel gekant tegen zijn opvatting in dezen.[180] De Vlaamse rechts-nationalist Filip Dewinter vond dat Wilders "te ver" ging in zijn uitspraken, en zei dat hij de indruk had dat Wilders "radicaliseerde".[181]

Het debat kwam verder op scherp te staan, nadat Wilders op 6 september 2007 de toenmalige minister Ella Vogelaar (Wonen, Wijken en Integratie) tijdens een door hem gedomineerd debat in de Tweede Kamer "knettergek" noemde. Er stond een onderzoek van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) over wereldwijd islamitisch activisme op de agenda, maar Wilders maakte van de gelegenheid gebruik de aandacht te vestigen op islamisering in Nederland. Die kwalificatie bezigde Wilders naar aanleiding van een interview met de bewindsvrouw, enkele maanden eerder, waarin zij had gezegd zich voor te kunnen stellen dat er over een paar eeuwen gesproken zou worden van de joods-christelijke-islamitische tradities van Nederland. [182][183].

Eerder had Wilders zich in zijn tijd als Kamerlid voor de VVD ook al eens afgevraagd of zijn partijgenote staatssecretaris Schultz van Haegen van Verkeer en Waterstaat "knettergek" was geworden, toen zij haar plannen over partijvernieuwing had bekendgemaakt en opperde de koers van de partij naar links te verleggen. Ook noemde hij de VVD een "bejaardentehuis in het kwadraat" [176][184]. Na zijn afscheiding van de VVD verklaarde hij daarover "Dat idee was ook knettergek. Misschien dat mijn stevige uitspraken soms de inhoud overvleugelen. Maar ik heb liever dat mensen wat zegt-ie nou weer? zeggen dan: zegt-ie wat?" [50].

In maart 2006 vroeg Wilders zich van minister Peijs tijdens een debat over hoofddoekjes eveneens af of zij "knettergek is geworden" [185]. In maart 2007 bezigde hij eveneens het woord "knettergek" voor de bemoeienis van de Rotterdamse burgemeester Opstelten met een door het Rijk gesubsidieerd educatief project voor Marokkaanse hangjongeren [186].

In augustus 2009 noemde Wilders in kamervragen de profeet Mohammed een "zieke pedofiel" en vergeleek hij hem met een varken. Die vergelijking maakte Wilders nadat de autoriteiten in Saoedi-Arabië een 10-jarige bruid terugstuurden naar haar 80-jarige man, in vragen over de gevluchte bruid aan minister van Buitenlandse Zaken Verhagen. Tegenover het weekblad Elsevier zou hij zich op dergelijke wijze hebben geuit. Wilders: "We moeten het door de sharia goedgekeurde gedrag van huwen met kinderen zelfs onder de tien eindelijk durven benoemen voor wat het is: beestachtig gedrag gelijk aan dat van varkens (...). En de zieke pedofiel Mohammed gaf het voorbeeld door zich ook als een varken te gedragen door Aisha te huwen en te consummeren terwijl ze nog geen tien jaar oud was." [187][188][189][190].

Wilders en Israël

Wilders heeft de voormalige Israëlische premier Ariel Sharon "vele malen ontmoet" en genoemd als "een van [zijn] voorbeelden".[191]

Wilders heeft van zijn zeventiende tot zijn negentiende in Israël gewoond en in de afgelopen vijfentwintig jaar heeft hij, naar eigen zeggen, zo'n veertig maal Israël bezocht,[192][193] waar hij o.a. Ariel Sharon en Ehud Olmert ontmoet heeft. Wilders heeft Ariel Sharon, samen met de Britse oud-premier Margaret Thatcher (Iron Lady), als een van zijn voorbeelden genoemd.[191]

Oorspronkelijk wilde Wilders verhuizen naar de Joodse staat omdat hij vond dat je daar nog 'kon werken voor je geld'.[194] Wilders werkte aldaar in broodfabrieken en een mosjav,[195] om met zijn verdiende geld rond te reizen in Israël en omliggende landen. Langzaamaan is hij van Israël gaan houden, of zoals Wilders het zelf in 2003 in een verkiezingstoespraak in Tel Aviv verwoordde: ‘Vele interessante landen in deze regio heb ik de afgelopen jaren bezocht: van Syrië tot Egypte, van Tunesië tot Turkije en van Cyprus tot Iran, maar nergens heb ik dat speciale gevoel van verbondenheid dat ik steeds weer krijg als ik op het Ben Goerion-airport voet op Israëlische bodem zet.’ [194] Hij voelde zich, naar eigen zeggen, in Israël onmiddellijk thuis; tegenover Der Spiegel sprak Wilders ook over de „mogelijk” joodse achtergrond van zijn voorouders.[3]

Op een conferentie van hardliners over de Islam in Jeruzalem op zondag 14 december 2008, waar ook Fitna te zien was, kreeg Geert Wilders als enige van de 6 sprekers een staande ovatie van de 600 aanwezigen. Wilders hield zijn publiek in het Menachem Begin Heritage Center in Jerusalem voor "dat de terroristische aanslagen in Bombay aantonen dat er geen gematigde Islam bestaat en dat het tijd wordt dat het Westen zich realiseert dat het in een conflict is met de brede Islam-geloof.".[196].

Israël is de "voorhoede" van het Westen en in die hoedanigheid de eerste verdedigingsgordel van Europa tegen de oprukkende "islamiseringsgolf". Dat stelt Geert Wilders in een gesprek met de Israëlische krant Haaretz op 18 juni 2009. Helaas, aldus Wilders, beseft Europa dit niet en blijft de EU "eenzijdig tegen Israël". In het interview liet Wilders ook zijn licht schijnen over de Caïrospeech van Obama, de tweestatenoplossing en de (eveneens) omstreden Israëlische minister Avigdor Lieberman van Jisrael Beeténoe. In het interview met Haaretz zegt Wilders "geschokt" te zijn over de uitspraken van Barack Obama in Caïro, waarin een lans werd gebroken voor een toenadering van het Westen tot de Oriënt. De speech werd door de rest van de wereld als een verademing onthaald na de jarenlange zwart-wit retoriek ter zake van de regering Bush. Gevolg van de speech: "Israël, dat tot dusver op de steun van de VS kon rekenen zelfs wanneer die niet van Europa kwam, gaat moeilijker tijden tegemoet". [197] Op 11 november 2009 voert Wilders met Lieberman overleg om de banden tussen beide partijen te verstevigen[198].

Geert Wilders verklaarde op 8 mei 2008 - naar aanleiding van nieuwe mediaberichten over vrede tussen Israël en de Palestijnen - geheel achter de opvattingen van het revisionistisch zionisme te staan: „Ze'ev Jabotinsky, tegenstander van Ben-Goerion, had gelijk.”[199] Naast sympathisant van Jabotinsky en tegenstander van het gedeeltelijk teruggeven van land aan de Palestijnen voor een onafhankelijke staat Palestina, verklaarde Wilders nogmaals, dat de westerse vrije volken „diepe dankbaarheid” tegenover Israël zouden moeten tonen.[200]

Andere standpunten

De visie van Wilders en de PVV, zoals gepubliceerd in het verkiezingsprogramma voor de verkiezingen van 2006, omvat verder onder meer een belastingverlaging van 16 miljard voor burgers en ondernemers en het afschaffen van het vmbo, de Eerste Kamer en het Europees Parlement en het gedoogbeleid.[201]

Eind 2007 uitte Wilders ergernis over de kersttoespraak van koningin Beatrix, omdat die volgens hem "tegen de PVV" zou zijn gericht[202]. Hij opperde dat koningin Beatrix geen deel meer moet uitmaken van de regering en nog uitsluitend ceremoniële taken moet vervullen[203].

Vanaf 2008 heeft Wilders zich op het vlak van sociaaleconomisch beleid ontwikkeld „in linkse richting”. Zo sprak hij zich in september 2009 net als de Socialistische Partij expliciet uit tegen de door het Kabinet-Balkenende IV geplande verhoging van de AOW-leeftijd van 65 naar 67 jaar, tegen de verlaging van de werkloosheidsuitkeringen, tegen verlaging van pensioenen, tegen verlaging van gehandicaptenuitkeringen.[204][205] Wilders zelf definieert zich als man van een „volkspartij” en de gewone man, en niet als links; hij wil „linkse hobby's zoals immigratie, ontwikkelingshulp, klimaatonzin” in de overheidsbegroting afschaffen.[204]

Persoonlijk leven

Huwelijk en persoonlijkheid

Wilders is, voor de tweede keer, getrouwd met de Hongaarse Krisztina Marfai. Op 31 juli 1992 traden zij in Boedapest in het huwelijk.[206] Ze hebben geen kinderen.

Wilders en Nederlands-Indië

Warning icon.svg De neutraliteit van dit gedeelte wordt betwist.
Zie de bijbehorende overlegpagina voor meer informatie.

Van zijn moeders kant is Wilders van Indisch-Nederlandse komaf. Antropologe Lizzy van Leeuwen bracht Wilders' (politieke) standpunten en zijn oosterse afkomst in de Groene Amsterdammer in verband met de verborgen getraumatiseerde geschiedenis van veel Indo's[207]. Volgens haar onderzoek zijn veel Indo's getraumatiseerd omdat ze na 1945 gedwongen uit Nederlands-Indië en Nieuw-Guinea moesten vertrekken. Een onbekend aantal mensen heeft tegenwoordig nog steeds een tweedegeneratietrauma hiervan. Na de dekolonisatie werd Indonesië een onafhankelijke republiek van islamitische signatuur.

Van Leeuwen stelt dat Indo's zich vaak erg vaderlandslievend en koningshuisgezind opstelden - ze wees in dit verband op de populariteit van de NSB in Nederlands-Indië. Toen Indo's zich echter in Nederland vestigden werden ze door veel "echte" Nederlanders gezien als buitenlanders, op één lijn met (vaak islamitische) gastarbeiders. De Nederlandse overheid was al niet veel gastvrijer. Na het verlies van de kolonie werd alles wat hieraan herinnerde onder tafel geveegd.

Wilders' moeder heeft als kind, weer volgens Van Leeuwen, begin jaren '30 enige tijd in bittere armoede doorgebracht in Grubbenvorst. Zijn in Batavia[1] geboren grootmoeder kon na een verlof van haar man, plotseling niet meer terugkeren naar haar geboortestreek omdat zijn grootvader "ongeschikt voor dienst" werd bevonden. Na de Bersiap-periode in 1945 werd het definitief onmogelijk voor de familie Wilders om - nu naar Indonesië - terug te keren.

Eén en ander heeft volgens Van Leeuwen waarschijnlijk grote invloed gehad op het leven van de moeder van Wilders. Van Leeuwen kan daardoor ook Wilders' standpunten inzake grenzen en moslims (Indonesië was namelijk door de moslims overgenomen) verklaren. En daarbij stelt ze ook dat het tekenend is voor het Nederlandse taboe op de traumatisch geschiedenis van het afscheid van de Indische kolonie, dat op het moment dat Wilders zijn haar blondeerde, niemand hem meer herkende als een Indo, met voor veel Indo's gangbare (getraumatiseerde) achtergronden en standpunten. "Meer dan wat ook is Wilders te plaatsen als een pur sang postkoloniale revanchist", aldus van Leeuwen.

In datzelfde Nederlands-Indië speelde opmerkelijk genoeg ook de kwestie Ten Berge (1931) rond de missiepater Jan ten Berge S.J., die de islam beledigd zou hebben, door de profeet Mohammed een „onwetende Arabier, de grove wellusteling” te noemen die „fabels” had verkondigd en seksueel immoreel was; historici zagen hierin een analogie met Ayaan Hirsi Ali alsook met Geert Wilders.[208][209]

Bedreigingen

Vooral sinds Wilders in de media kwam, na zijn pamflet, wordt hij bedreigd. Een eerdere bedreiging dateert echter al van 10 oktober 2003[210] waarop de bedreiger gearresteerd [211] en schuldig verklaard werd. Echter sinds de weken na zijn afsplitsing van de VVD kan men spreken van een stroom van bedreigingen.

Na de moord op Theo van Gogh op 2 november 2004, werd Wilders in het geheim meegenomen naar een schuiladres, omdat de politie het risico voor Wilders te groot achtte. Sindsdien wordt hij 24 uur per dag bewaakt. In eerste weken die volgden werd Wilders elke dag, en soms meerdere keren per dag, naar nieuwe locaties gebracht. Op 15 december keerde Wilders voor de eerste keer terug in de Tweede Kamer. Enkele weken later kreeg hij een vaste, toentertijd geheime, locatie in een gevangeniscel op Kamp Zeist.

Op 18 februari 2005 maakte collega-Kamerlid Ayaan Hirsi Ali van de VVD in een interview met NRC Handelsblad de verblijfplaats van haarzelf en Wilders bekend. Ze zei dat ze opgesloten zat in een kazerne in Amsterdam en eiste een gewone en goed beveiligde woning. Wilders was het daarmee eens. Een week later kreeg ze die toegewezen; Wilders moest nog enkele weken meer geduld opbrengen.

Nog regelmatig doet Wilders aangifte van bedreigingen. Eenmaal bleek de zoon van de redacteur politiek Frank Vermeulen van het NRC Handelsblad te schuilen achter doodsbedreigingen. Wilders maakte dit bekend in het blad HP/De Tijd[212].

Ontvangst en opinie

Imago

Zijn uitgesproken stellingnamen zijn er de oorzaak van dat Wilders de publieke opinie sterk verdeelt. Bijval komt vaak van tegenstanders van het zogenaamde politieke establishment of juist van liberale tegenstanders van een, volgens hen, te weinig daadkrachtige of te weinig economisch-liberale VVD. Ook weet Wilders sympathie op te wekken bij voormalige aanhangers van Fortuyn, met wie hij veelvuldig is vergeleken. Anderen daarentegen betichten hem van het klakkeloos kopiëren van Fortuyns gedachtegoed, puur uit electorale overwegingen.

In zijn poging naar Londen te reizen in februari 2009 was hij voor korte tijd wereldnieuws. Er was waardering voor zijn inzet voor de vrijheid van meningsuiting, maar hij werd door andere media ook afgeschilderd als een populist en extreem.

Prijzen

Op donderdag 20 september 2007 tijdens de tweede dag van de Algemene Beschouwingen kreeg Wilders de Klare taal-prijs overhandigd door Seloua Ouladhaddou van de Nationale Jeugdraad voor zijn heldere taalgebruik tijdens die beschouwingen.

Op 15 december 2007 werd Wilders door de NOS-radio tot Politicus van het Jaar 2007 uitgeroepen. De parlementaire pers roemde hem om zijn vermogen "de politieke discussie te overheersen", het "debat naar zich toe te trekken" en de "publiciteit te halen met goed getimede one-liners".[213] Omdat Wilders de enige was die zowel bij pers als publiek hoog scoorde, is hij door de redactie tot uiteindelijke winnaar uitgeroepen.[214] In 2008 eindigde hij als derde in de Politicus van het Jaar-verkiezing, achter Wouter Bos (PvdA) en Alexander Pechtold (D66).

In 2008 werd hem de Freedom Award toegekend voor zijn inzet voor de vrijheid van meningsuiting [215] door de American Freedom Alliance, een organisatie die zich bezig houdt met "het identificeren van bedreigingen tegen de westerse beschaving" [216]. Voor hetzelfde jaar riep het conservatieve Amerikaanse instituut Horowitz Freedom Centre Geert Wilders uit tot man van het jaar.[217].

Publicaties

  • 2 juli 2004 publiceerde Wilders, samen met zijn toenmalige partijgenoot Gert-Jan Oplaat, tien stellingen voor de vergadering van de VVD afdeling voor Limburg op 11 september 2004.
  • 31 januari 2005 publiceerde Wilders zijn Rotterdam-speech[218] op de Groep Wilders-website. Hierin zette hij onder andere zijn politieke standpunten uiteen.
  • 13 maart 2005 publiceerde Wilders zijn 'Onafhankelijkheidsverklaring'[219]. Hierin werd door Wilders uiteengezet waar zijn partij voor staat.
  • 19 april 2005 ging de eerste druk van Wilders' boek 'Kies voor Vrijheid' in de verkoop. Het boek is een korte autobiografie, die de nadruk legt op zijn leven vanaf zijn tienpuntenplan. Tevens is hierin de eerder genoemde 'Onafhankelijkheidsverklaring' opgenomen.

Literatuur

  • René Marres De verdediging van het vrije woord - de kwestie Wilders en de demonisering van een debat, uitg. Aspekt, Soesterberg (2009)
  • Arthur Blok & Jonathan van Melle Veel gekker kan het niet worden - het eerste boek over en met Geert Wilders, uitg. Just Publishers, Hilversum (2008)
  • Geert Wilders Kies voor vrijheid - een eerlijk antwoord, uitg. Groep Wilders (2005)
  • De wegbereiders van Wilders, uitg. Stichting Gebladerte, Leiden (2005)

Trivia

  • Wilders heeft verschillende bijnamen die verwijzen naar zijn blonde haar, zoals Blonde Dolly[220], Mozart en de Beethoven van Venlo[221].
  • Wilders staat bekend als supporter van voetbalclub VVV-Venlo.[206]

Externe links


Bronnen, noten en referenties
  1. ↑ a b Nederlandse Kwartierstaten. Nederlandse Staat. 'Geert Wilders' (2008)
    Cf. Lizzy van Leeuwen "Geert Wilders heeft Indische wortels" (2 september 2009), De Groene Amsterdammer, jrg. 133, nr. 36, pp. 22-27
  2. ↑ Cf. „His father, the head of research at Océ, a manufacturer of copying machines, had hidden from the Nazis in World War II. Forty years later, he still refused to cross the bridges over the Meuse River to neighboring Germany. This strict devotion to principle seems to have made an impression on the young Geert. Referring to his military service, he says: "I too was happy not to have to share a tent with the Germans during joint maneuvers."”(sic)
    Islam Critic Wilders: A Missionary with Dark Visions, Der Spiegel, 27 maart 2008
  3. ↑ a b Cf. „But he lacked the money to get to Australia, his preferred destination, so he went to Israel instead. Wilders, who speculates that some of his ancestors were Jewish, felt completely at home upon his arrival in Israel.”
    „[VERTALING] Maar het ontbrak hem aan geld om naar Australië etc., dus ging hij in plaats daarvan naar Israel. Wilders, die het voor mogelijk houdt dat enkele van zijn voorouders joods waren, voelde zich in Israel meteen thuis.”
    Islam Critic Wilders: A Missionary with Dark Visions, Der Spiegel, 27 maart 2008
  4. ↑ Frans Weisglas & Geert Wilders "Midden-Oosten is geen zaak voor Europa", in dagblad de Volkskrant, 13 maart 1997
  5. ↑ Geert Wilders & Ayaan Hirsi Ali
  6. ↑ bijvoorbeeld: Geert Wilders "Den Haag laf tegen islamitisch extremisme; Beantwoord haat en geweld van terroristen met uitsluiting en intolerantie", in NRC Handelsblad, 22 juli 2005, pag.7
  7. ↑ "Verlaging subsidies als arbeidsprikkel langdurig werklozen" in dagblad De Telegraaf, 25 augustus 1999
  8. ↑ Annet de Jong "De blonde engel kiest de aanval. Jonge VVDer Geert Wilder maakt in Kamer naam met spijkerharde ideeën", in dagblad De Telegraaf, 13 maart 1999
  9. ↑ Esther Lammers 'Het is leuk, die heftige reacties'; Nieuw in de Kamer, in dagblad Trouw, 17 december 1999, katern deVerdieping, pag.2
  10. ↑ "Een man met een dubbele missie", in dagblad Trouw, 23 juli 2003, pag. 1
  11. ↑ Bas Soetenhorst "Wilders' strijd tegen moslim-extremisme", in dagblad Het Parool, 1 oktober 2003, pag. 55
  12. ↑ Bas Soetenhorst "Een roepende in de woestijn op het Binnenhof", in dagblad Het Parool, 22 september 2001, pag. 7
  13. ↑ VVD sabelt openlijk Van Aartsen neer, in dagblad de Volkskrant", 7 december 2001, pag. 3
  14. ↑ Theo Koele 'Raketten van Iran kunnen ons raken'; VVD-Kamerlid Wilders voert een kruistocht tegen radicaal-islamitische schurkenstaten, in dagblad de Volkskrant, 10 april 2003, pag. 6
  15. ↑ Meindert van der Kaaij & Cees van der Laan Op een essay kun je Geert niet betrappen, in dagblad Trouw, 11 december 2004, katern deVerdieping, pag. 17
  16. ↑ Elaine de Boer & Theo Koele "Een rechtse directe", in dagblad de Volkskrant, 20 november 2003, katern Voorkant, pag.1
  17. ↑ Raymond van den Boogaard "Kruisridder tegen moslimfundamentalisme; Geert Wilders, de rechtsbuiten van de VVD-fractie, maakt liever vijanden dan vrienden", in NRC Handelsblad, 3 mei 2004, pag.2
  18. ↑ Raoul du Pré "Oproep binnen VVD tot rechtsere koers; Kamerleden Wilders en Oplaat vrezen ondergang met huidige beleid", in dagblad de Volkskrant 3 juli 2004, pag. 3
  19. ↑ VVD-pleidooi voor ruk naar rechts; Kamerleden Wilders en Oplaat propageren behoudende koers, in dagblad Trouw, 3 juli 2004, pag. 5
  20. ↑ Jan Hoedeman & Frank Poorthuis "VVD heeft genoeg van rechtse taal Wilders", in dagblad de Volkskrant, 31 augustus 2004, pag. 1
  21. ↑ "Wilders (VVD) onder vuur in eigen fractie; Over radicale uitlatingen", in NRC Handelsblad, 31 augustus 2004, pag.2
  22. ↑ René Moerland "'Iemand moet laten zien dat hij de baas is'; Wilders wil zich liever niet afscheiden van de VVD, maar zal zijn standpunten niet aanpassen", in NRC Handelsblad, 1 september 2004, pag.3
  23. ↑ Esther Lammers "Geert Wilders, de rechterkant van het gelijk; Kamerlid vreest aan banden te worden gelegd", in dagblad Trouw, 1 september 2004, pag. 3
  24. ↑ "Wilders hard in botsing met eigen VVD; Eigen afwijkende meningen uitdragen wordt niet geduld", in dagblad Trouw, 1 september 2004, pag. 3
  25. ↑ Ron Korver & Rob Sebes "VVD'er Wilders witheet; Kamerlid dreigt uit fractie te stappen", in dagblad De Telegraaf, 1 september 2004, pag. 1
  26. ↑ "'Ik geef mijn zetel nooit op!' Wilders (VVD) lijnrecht tegenover fractievoorzitter Van Aartsen", in dagblad De Telegraaf, 1 september 2004, pag. 5
  27. ↑ Bas Soetenhorst "Koppig Kamerlid ziet laatste kans om breuk met VVD te lijmen, anders direct uit fractie; Wilders wil niet buigen", in dagblad Het Parool, 1 september 2004, pag. 3
  28. ↑ Bas Soetenhorst & Addie Schulte "Van Aartsen van crisis tot crisis; Als Geert Wilders vertrekt, verliest fractievoorzitter", in dagblad Het Parool, 1 september 2004, pag. 3
  29. ↑ Maarten van Rossem "Geert Wilders had binnen de VVD meer kunnen bereiken; Weinig kans voor charismatische populist", in dagblad Het Parool, 27 september 2004, pag. 19
  30. ↑ "Wilders stapt uit de VVD", in dagblad De Telegraaf, 3 september 2004, pag. 1
  31. ↑ "Uit 'soap' rond Kamerlid blijkt: VVD heeft geen politiek leider; Allerlei politici willen kunststukje Fortuyn herhalen", in dagblad Het Parool, 3 september 2004, pag. 5
  32. ↑ "'Wilders rooft zetel'; Van Aartsen krijgt steun van VVD-coryfeeën", in dagblad De Telegraaf, 4 september 2004
  33. ↑ "Van Aartsen beschuldigt Wilders van zetelroof", in dagblad De Telegraaf, 4 september 2004, pag. 6
  34. ↑ "Wilders vertrekt uit VVD, blijft in Kamer", in dagblad de Volkskrant, 3 september 2004, pag. 1
  35. ↑ "Geen actie tegen 'diefstal' Kamerzetel" , in dagblad de Volkskrant, 4 september 2004, pag. 6
  36. ↑ "VVD-top boos over 'legale diefstal'", in dagblad Trouw, 4 september 2004, pag. 3
  37. ↑ "De nieuwe Wilders was voor de VVD de oude niet; Prominenten nemen afstand van dissident", in NRC Handelsblad, 3 september 2004, pag. 3
  38. ↑ "Wilders stapt uit VVD-fractie, maar houdt Kamerzetel", in NRC Handelsblad, 3 september 2004, pag. 1
  39. ↑ Robert Giebels & René Moerland "En voortaan een duidelijke koers graag! Achterban ergert zich aan manier waarop VVD-top kwestie-Wilders oploste", in NRC Handelsblad, 4 september 2004, pag. 3
  40. ↑ "VVD wil partij blijven voor alle liberalen; 'Wilders wilde rechtse fatwa'", in NRC Handelsblad, 6 september 2004, pag. 3
  41. ↑ Jan Hoedeman "'Ik wil geen verkeerde vastgoedondernemers'; Geert Wilders streeft naar een beweging waar 'mensen met lef' zich bij aansluiten", in dagblad de Volkskrant, 4 september 2004, pag. 6
  42. ↑ "Politicus wil met nieuwe rechtse, sociale beweging bij volgende verkiezingen 'het gat aan de rechterkant dichten'; Wilders gaat alleen verder", in dagblad Het Parool", 3 september 2004, pag. 5
  43. ↑ Esther Bijlo "Rechts valkuiltje", in dagblad Trouw, 9 september 2004, katern deGids, pag. 16
  44. ↑ "Aanhang Groep Wilders blijft stijgen in peilingen", in dagblad de Volkskrant, 15 september 2004, pag. 3
  45. ↑ Bas Soetenhorst "Mediabelangstelling voor Kamerlid zal na paar dagen snel afnemen, een eenmansfractie zonder macht is niet interessant; Geen tranen VVD na vertrek buitenbeentje", in dagblad Het Parool, 3 september 2004, pag. 3
  46. ↑ Marlies Dinjens "Ervaringsdeskundige Ali Lazrak (ex-SP) voorspelt: het wordt niet makkelijk voor Geert Wilders (ex-VVD); Eenzaam in de eenmansfractie", in dagblad Het Parool, 9 september 2004, pag. 5
  47. ↑ Het Parool kwam hier later uitdrukkelijk op terug in een stuk over Wilders in de krant van 31 december 2004, pag. 9
  48. ↑ Geert Wilders "Burger wil geen immigratie, wel integratie; Wie onvoldoende integreert, moet land uit", in dagblad de Volkskrant, 9 oktober 2004, Forum, pag. 7
  49. ↑ Wubby Luyendijk "'Mijn vrouw is mijn enige vertrouwenspersoon'; Ex-VVD'er Geert Wilders over zijn plannen voor een nieuwe politieke beweging", in NRC Handelsblad, 10 september 2004, pag. 3
  50. ↑ a b Bas Soetenhorst "Afgescheiden VVD-Kamerlid Geert Wilders zal campagne voeren tegen de Europese grondwet en de toetreding van Turkije tot de Europese Unie", in dagblad Het Parool, 8 september 2004, pag. 6
  51. ↑ Raymond van den Boogaard "VVD maakt zich op voor machtsstrijd; Na affaire-Wilders ontbrandt opnieuw een links-rechts-discussie", in NRC Handelsblad, 13 september 2004, pag. 3
  52. ↑ Raymond van den Boogaard "VVD kan niet zomaar ruk naar rechts maken", in NRC Handelsblad, 26 november 2004, pag.3
  53. ↑ René Moerland "Wilders: 'Ik ben geen one-issue beweging'; Tweede-Kamerlid ziet zichzelf als leider van grote partij", in NRC Handelsblad, 29 november 2004, pag.6
  54. ↑ Meindert Fennema & Jean Tillie "Multiculturalisme en een anti-immigranten-partij", in NRC Handelsblad, 9 december 2004, pag. 9
  55. ↑ Sheila Kameran & Guus Valk "Op zoek naar een politicus met lef; De aanhang van Geert Wilders wordt geleid door angst, vooral angst voor buitenlanders", in NRC Handelsblad, 13 december 2004, pag.2
  56. ↑ Jos de Beus "Het gevaar van de hoofddoekvreter", in NRC Handelsblad, 29 december 2004, pag.7
  57. ↑ Gerard te Meerman "Generalisaties van Wilders zijn gevaarlijk; Nederland is een immigratieland, of we dat nu willen of niet", in NRC Handelsblad, 26 juli 2005, pag.7
  58. ↑ Harm van den Berg "Nieuw rechts vindt elkaar in angst voor islam", in NRC Handelsblad, 17 november 2006, pag. 2
  59. ↑ Marcel ten Hooven "De anti-islampartij van Geert Wilders", in dagblad Trouw, 8 november 2004, katern de Verdieping, pag. 9
  60. ↑ "'Geen burgerrechten moslim'; Groep Wilders vindt islam onverenigbaar met rechtsstaat", in dagblad Trouw, 8 november 2004, pag. 1
  61. ↑ Bart Jungmann & Ron Meerhof "Wilders held van de familie Doorsnee; Ex-VVD'er spint garen bij de angst voor en boosheid over moslimextremisme 'Hij durft op te treden tegen de buitenlanders'", in dagblad de Volkskrant, 27 november 2004, pag. 2
  62. ↑ J.A.A. van Doorn "Contouren van de Nederlandse islamofobie", in dagblad Trouw, 18 december 2004, katern deVerdieping, pag. 21
  63. ↑ Alexandra van den Bos & Joost de Haas "Islamitische video roept op Wilders te onthoofden" , in dagblad De Telegraaf, 12 oktober 2004, pag. 9
  64. ↑ Jan Hoedeman "Kamerlid met dood bedreigd; VVD'er Wilders slikt kritiek op islam niet in", in dagblad de Volkskrant, 3 oktober 2003, pag. 3
  65. ↑ "Wilders: oprichting partij wordt belemmerd", in NRC Handelsblad, 7 december 2004, pag.1
  66. ↑ René Moerland "'Dit is een aantasting van het democratische proces' ; Geert Wilders voelt zich door veiligheidsproblemen belemmerd bij oprichting van nieuwe partij", in NRC Handelsblad, 7 december 2004, pag. 3
  67. ↑ René Moerland & Frank Vermeulen "Wilders 'woont' in gevangenis Zeist ; Bedreigd Kamerlid overnacht in cel", in NRC Handelsblad, 18 februari 2005, pag.1
  68. ↑ "Wilders: verblijf in Kamp Zeist is bijna onleefbaar", in NRC Handelsblad, 19 februari 2005, pag.1
  69. ↑ Egbert Kalse "Geert Wilders: Zij zijn vrij, wij zitten gevangen", in NRC Handelsblad, 19 februari 2005, Zaterdags Bijvoegsel, pag. 35
  70. ↑ "Geert Wilders in boek: 'Ik zie toch echt tralies'", in NRC Handelsblad, 20 april 2005, pag.2
  71. ↑ Guus Valk "Partij voor de Vrijheid voelt zich niet vrij", in NRC Handelsblad, 4 november 2006, pag. 3
  72. ↑ "Minister ruziet met bedreigde Kamerleden over hun tijdelijke 'opsluiting'; Wilders: ik zit wel degelijk in een cel op Kamp Zeist", in dagblad Het Parool, 23 februari 2005, pag. 4
  73. ↑ "'Islam verderfelijk gedachtegoed'", in dagblad De Telegraaf, 31 oktober 2004, pag. 7
  74. ↑ Geert Wilders & Bart Jan Spruyt "De meeste allochtonen introduceren een geloof dat wezensvreemd is aan de kern van onze democratische ordening; Politiek nog altijd in greep nihilistisch cultuurrelativisme; Islam is terugval in manier van denken die overwonnen was; Stop import islamitische cultuur", in dagblad Het Parool, 22 oktober 2004, pag. 11
  75. ↑ "Geert Wilders verhardt standpunt in gezamenlijk artikel met conservatieve denker Bart Jan Spruyt; 'Islam bedreigt de rechtsstaat'", in dagblad Het Parool, 22 oktober 2004, pag. 4
  76. ↑ "Geert Wilders vastberaden, Ayaan Hirsi Ali in tranen", in dagblad De Telegraaf, 3 november 2004, pag. 7
  77. ↑ "Wilders richt conservatieve partij op", in dagblad De Telegraaf, 5 november 2004, pag. 6
  78. ↑ "Wilders richt partij op; Samen met Spruyt lanceert hij een politieke beweging tegen de uitwassen van de radicale islam", in dagblad Het Parool, 5 november 2004, pag. 9
  79. ↑ "CDA'ers uit club Spruyt door Wilders; Geen oprichting partij", in NRC Handelsblad, 8 november 2004, pag. 6
  80. ↑ Bas Soetenhorst "Spruyt toch niet in zee met Wilders", in dagblad Het Parool, 8 november 2004, pag. 5
  81. ↑ "Spruyt niet met Wilders", in dagblad De Telegraaf, 9 november 2004, pag. 3
  82. ↑ Egbert Kalse "Conservatieven bieden zich aan", in NRC Handelsblad, 9 november 2004, pag. 7
  83. ↑ Wilma Kieskamp "Leren van Bush' conservatisme", in dagblad Trouw, 20 november 2004, katern deVerdieping, pag. 15
  84. ↑ "Bestuursleden conservatieve denktank weg", in NRC Handelsblad, 26 april 2005, pag.7
  85. ↑ Guus Valk "Het werd te veel: Ik, Geert Wilders; Spruyt over afzien kandidatuur", in NRC Handelsblad, 18 augustus 2006, pag.3
  86. ↑ Bart Middelburg "Terroristen planden moord Kamerleden; student wilde Hirsi Ali 'strot doorsnijden'", in dagblad Het Parool, 15 november 2004, pag. 2
  87. ↑ "Geert Wilders zamelt geld in", in dagblad Trouw, 29 november 2004, pag. 3
  88. ↑ "Kamerlid Wilders zoekt geld voor politieke partij", in dagblad de Volkskrant, 29 november 2004, pag. 3
  89. ↑ "Wilders zet stichting op voor fondsenwerving", in dagblad De Telegraaf, 24 november 2004, pag. 3
  90. ↑ "Veel steunbetuigingen, aanmeldingen en donaties na e-mailoproep tot financiële steun van Kamerlid; Wilders heeft veel geld nodig", in dagblad Het Parool, 29 november 2004, pag. 7
  91. ↑ "Weisglas: Kamer veilig genoeg voor Wilders", in dagblad De Telegraaf, 8 december 2004, pag. 9
  92. ↑ "Geert Wilders zal zeker een week niet in de Kamer komen", in dagblad Trouw, 8 december 2004, pag. 3
  93. ↑ "Discussie laait op; Wilders voelt zich onveilig; Halsema: 'als het nodig is voor hun werk, moet 't maar'", in dagblad Het Parool, 8 december 2004, pag. 3
  94. ↑ "Drie rijen naar voren moet Geert Wilders zich veiliger voelen", in dagblad Trouw, 10 december 2004, pag. 1
  95. ↑ "Wilders keert terug in Kamer", in dagblad De Telegraaf, 16 december 2004, pag. 3
  96. ↑ "Kamerlid hervat werk na gesprek met ministers; Wilders is weer terug", in dagblad Het Parool, 16 december 2004, pag. 5
  97. ↑ René Moerland "'Wij moeten ons lot als volk in eigen hand nemen'; Geert Wilders keert zich in 'onafhankelijkheidsverklaring' tegen politieke elite", in NRC Handelsblad, 14 maart 2005, pag.3
  98. ↑ Egbert Kalse "Niet bang voor Wilders' program", in NRC Handelsblad, 15 maart 2005, pag.3
  99. ↑ "Populist Wilders op kiezersjacht", in dagblad De Telegraaf, 15 maart 2005, pag. 7
  100. ↑ Raoul du Pré "Waar haalt Wilders zijn 25 medestanders? 'De ruecksichtslose baantjesjagers zullen zich melden", in dagblad de Volkskrant, 24 november 2004, pag. 1
  101. ↑ advertentie op de voorpagina van NRC Handelsblad 26/27 maart 2005: "Groep Wilders zoekt kandidaat-Kamerleden"
  102. ↑ René Moerland "Nog altijd die dwarse jongen", in NRC Handelsblad, 22 april 2005, katern Boeken, pag.26
  103. ↑ Addie Schulte "Prima partij zoekt lijsttrekker; Wilders negeert lokroep van LPF en blijft solo", in dagblad Het Parool, 25 oktober 2005, pag. 6
  104. ↑ Robert Giebels "Een spoor van weggeworpen folders; Geert Wilders begint campagne in Venlo; Ja-kamp wil extra geld Nederlands referendum over 15 dagen", in NRC Handelsblad, 17 mei 2005, pag.2
  105. ↑ Geert Wilders "Den Haag laf tegen islamitisch extremisme ; Beantwoord haat en geweld van terroristen met uitsluiting en intolerantie", in NRC Handelsblad, 22 juli 2005, pag.7
  106. ↑ Raoul du Pré "Wilders solidair met Deens blad", in dagblad de Volkskrant, donderdag 2 februari 2006, pag. 3
  107. ↑ "Website Wilders 'plat' door omstreden spotprenten", in AD/Algemeen Dagblad (div. edities), 2 februari 2006, pag. 12
  108. ↑ Patrick Pouw "Wilders doelwit in cartoon-oorlog", in AD/Algemeen Dagblad (div. edities) 6 februari 2006, pag. 1
  109. ↑ "Wilders mikpunt na plaatsing van cartoons op site", in AD/Algemeen Dagblad (div. edities), 18 maart 2006, pag. 3
  110. ↑ "Site Wilders plat door bekijkers van spotprenten", in dagblad De Stentor (div. edities) en enkele andere regionale dagbladen
  111. ↑ "Kamerlid publiceert omstreden Deense cartoons op zijn website om op te komen voor tekenaars en vrijheid van meningsuiting", in dagblad Het Parool, 6 februari 2006, pag. 2
  112. ↑ "Groep Wilders wordt Partij voor de Vrijheid", in NRC Handelsblad, 23 februari 2006, pag.2
  113. ↑ "Partij voor de Vrijheid publiceert programma; Radicale moslims weg, radicale moskeeën dicht; Wilders: artikel 1 uit de Grondwet", in dagblad Het Parool, 21 maart 2006
  114. ↑ "Wilders wil af van grondwetartikel 1; Kamerlid staat alleen in roep om intrekking discriminatieverbod", in dagblad De Telegraaf, 22 maart 2006, pag. 3
  115. ↑ "Wilders: artikel 1 moet uit Grondwet", in NRC Handelsblad, 21 maart 2006, pag. 1
  116. ↑ Petra de Koning "Wilders wil trots, vrijheid en morele orde", in NRC Handelsblad, 21 maart 2006, pag.3
  117. ↑ Petra de Koning "Wilders wil een partij zonder hiërarchische lijnen", in NRC Handelsblad 22 maart 2006, pag.2
  118. ↑ Petra de Koning "Geert Wilders noemt 10 zetels reëel", in NRC Handelsblad, 15 july 2006, pag. 3
  119. ↑ "Madlener naar partij Wilders", dagblad De Telegraaf, 25 augustus 2006, pag. 41
  120. ↑ Harm van den Berg "'Niet bang voor LPF-toestand'; Geert Wilders over zijn toekomstige rol in de Tweede Kamer", in NRC Handelsblad, 23 november 2006, pag. 3
  121. ↑ Verzetsbeweging tegen Wilders, De Telegraaf, 2 december 2007
  122. ↑ Benoemen en bouwen, advertentie in Trouw, 2 jan 2008
  123. ↑ Advertentie volgens Wilders onnozel, Trouw, 2 januari 2008
  124. ↑ Doekle Terpstra biedt excuses aan, DAG, 22 december 2008
  125. ↑ Wilders maakt naam Koranfilm bekend, Elsevier, 9 februari 2008
  126. ↑ Wilders werkt aan islamfilm, Knack, 28 november 2007
  127. ↑ Islamitische beweging foldert tegen ‘laster', NRC Handelsblad, 28 december 2007
  128. ↑ Voorbereiding op mogelijke film Wilders, Regering.nl, 18 januari 2008
  129. ↑ Wilders over de Koranfilmophef, NOVA, 22 januari 2008
  130. ↑ Nieuws.nl - Duitsers zien grotere terreurdreiging door 'Fitna'
  131. ↑ Elsevier.nl - Politiek - Ter Horst: Jihad richt zich op Nederlandse doelen
  132. ↑ Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding: Samenvatting Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland (DTN-14), september 2008
  133. ↑ http://download.omroep.nl/nos/docs/notulen_wilders.pdf
  134. ↑ Fitna volgens Elsevier, Hirsch Ballin was degene die loog!
  135. ↑ PVV-Kamerleden lekten informatie over Fitna Elsevier.nl, 23 juli 2008
  136. ↑ Volkskrant, het Vervolg, 27 december 2008
  137. ↑ 'Niet regering loog over Fitna, maar Wilders', leugens.nl, 31 december 2008
  138. ↑ Wilders vreest uitlevering aan Jordanië, Metro, 20 juni 2008
  139. ↑ Wilders overweegt tweede koranfilm Elsevier, 1 juli 2008
  140. ↑ Wilders toch vervolgd, Netwerk, 21 januari 2009
  141. ↑ Hof Amsterdam beveelt de strafvervolging van het Tweede Kamerlid Geert Wilders, rechtspraak.nl, 21 januari 2009
  142. ↑ Uitspraak Hof is aanslag op vrijheid van meningsuiting, PVV 21 januari 2009
  143. ↑ Joost de Haas "Wilders direct naar Hoge Raad; Opmerkelijke zet van Moszkowicz", in dagblad De Telegraaf, 3 februari 2009, pag. 1
  144. ↑ Hermse "Wilders stapt naar Hoge Raad", persbericht Algemeen Nederlands Persbureau ANP, 3 februari 2009
  145. ↑ "Wilders stapt naar Hoge Raad", in Reformatorisch Dagblad, 3 februari 2009, pag.1
  146. ↑ "Wilders vraagt Hoge Raad om vernietiging; Na bevel van hof tot vervolging", in NRC Handelsblad, 3 februari 2009, pag. 2
  147. ↑ "Politicus vecht besluit tot vervolging aan; Advocaat Moszkowicz: 'Het gaat om een zeer principiële zaak'", in dagblad Het Parool, 3 februari 2009, pag. 2
  148. ↑ Kuypers "OM schort vervolging Wilders niet op", persbericht Algemeen Nederlands Persbureau ANP, 3 februari 2009
  149. ↑ Adri Vermaat "Wilders wil vervolging ontlopen via Hoge Raad", in dagblad Trouw, 4 februari 2009, pag. 4-5
  150. ↑ "Wilders in januari voor de rechter" De Pers, 12 september 2009
  151. ↑ Wilders mag Groot-Brittannië niet in, NOS Journaal, 12 februari 2009.
  152. ↑ Dutch MP banned from entering UK, artikel BBC News web, bezocht 11 februari 2009
  153. ↑ Wilders mag Engeland niet in, Telegraaf website, 11 februari 2009
  154. ↑ Let him in!, 12 februari 2009, The Times
  155. ↑ (en) Geert Wilders? Good riddance, 13 februari 2009, The Guardian
  156. ↑ Britten weren alle extremisten, De Telegraaf, 11 februari 2009
  157. ↑ Akijn Visser & Heleen Paalvast "Wilders op Britse zwarte lijst?", persbericht Algemeen Nederlands Persbureau ANP, 5 mei 2009
  158. ↑ "Britten geven haatlijst vrij", in dagblad De Telegraaf, 6 mei 2009, pag.11
  159. ↑ Robert Bloemen "Wilders niet op Britse lijst geweerde personen", persbericht Algemeen Nederlands Persbureau ANP, 6 mei 2009
  160. ↑ "Wilders wil toch naar Engeland", in dagblad De Telegraaf, 8 mei 2009, pag. 8
  161. ↑ "Wilders ook niet welkom in Denemarken; Zwarte lijst", in Dagblad De Pers 6 mei 2009, pag. 3
  162. ↑ "Deense premier tegen komst Wilders", in dagblad de Volkskrant, 6 mei 2009, pag. 3
  163. ↑ [http://www.nos.nl/nos/artikelen/2009/10/art000001CA4BF3D6C4F42E.html 13 oktober 2009, Brits Hof stelt Wilders in gelijk]
  164. ↑ http://www.nu.nl/algemeen/2101662/wilders-vrijdag-londen.html
  165. ↑ Wilders wint Europese verkiezingen in Nederland, Het Laatste Nieuws, 5 juni 2009
  166. ↑ Wilders: miljoenen moslims weg, NRC Handelsblad, 15 juni 2009
  167. ↑ Minister Van der Laan: Wilders kraamt onzin uit, NRC Handelsblad, 15 juni 2009
  168. ↑ a b Geert Wilders (ingezonden stuk) Genoeg is genoeg: verbied de Koran, in de Volkskrant 8 augustus 2007, pagina Forum, pag.11
  169. ↑ (en) 'I don't hate Muslims. I hate Islam,' says Holland's rising political star, interview in [[The Guardian (krant)|]], 17 februari 2008
  170. ↑ Wilders spreekt: Ik capituleer niet, interview in HP/De Tijd (via pvv.nl), 12 december 2007
  171. ↑ Wat drijft Geert Wilders?, interview in De Pers (via pvv.nl), 13 februari 2007
  172. ↑ 'Ondertekenaars oproep zijn onnozel', Algemeen Dagblad, 2 januari 2008
  173. ↑ "VVD wil tegen radicale imam hard optreden", in dagblad Het Parool, 24 december 2002, pag. 4
  174. ↑ "VVD: moskee en school dicht", in dagblad Het Parool, 17 april 2003, pag. 3
  175. ↑ Bas Soetenhorst "Conclusie: sluiten, die As Siddieq-school", in dagblad Het Parool, 11 december 2003, pag. 5
  176. ↑ a b "Wilders (VVD) in de geest van Pim", in dagblad Het Parool, 4 februari 2004, pag. 3
  177. ↑ "'Straks zijn files schuld moslims'", in dagblad Het Parool, 13 oktober 2003, pag. 4
  178. ↑ Wilders wil artikel 1 van Grondwet schappen Elsevier, 21 maart 2006
  179. ↑ VVD boos over 'mond snoeren' Wilders. Artikel op website RTL Nieuws, 26 april 2007
  180. ↑ Politiek fel over Koranverbod
  181. ↑ Dewinter: Wilders radicaliseert Elsevier, 9 augustus 2007
  182. ↑ Help de islam zich wortelen in Nederland Trouw, 14 juli 2007
  183. ↑ Ruud van Heese & Cees van der Laan "Zoeken naar antwoord op verbaal geweld Wilders", in dagblad Trouw, 7 september 2007, pag. 1
  184. ↑ Bas Soetenhorst "Meedogenloze Mozart; 'Iedereen sidderde zodra Geert Wilders binnenkwam. Men was niet gewend dat iemand heel scherp opereerde'", in dagblad Het Parool, 27 april 2004, pag. 4
  185. ↑ "Hirsi Ali hekelt Peijs om hoofddoek", in dagblad De Telegraaf, 19 maart 2006, pag. 3
  186. ↑ Tom Tates "Weer ophef over betaalde trip hangjeugd naar Marokko", in AD/Algemeen Dagblad, 16 maart 2007, pag. 5
  187. ↑ Tzvi Ben Gedalyahu Geert Wilders: Prophet Mohammed Acted Like a Pig
  188. ↑ "PVV-fractievoorzitter Wilders stelt vragen over 10-jarige Saoedische bruid"
  189. ↑ Wilders: 80-year-old Muslim who married 10-year-old "is behaving like a pig, just like the barbarous Prophet Mohammed, who married the six year old girl Aisha"
  190. ↑ Arne Hankel Wilders: Mohammed gedroeg zich als een varken
  191. ↑ a b Verliefd op Israël, de Volkskrant, 10 april 2007
  192. ↑ De sterke wil van Wilders - Nieuw Israelietisch Weekblad, 03 oktober 2005
  193. ↑ De wilde haren & jonge jaren van Geert Wilders HP de Tijd, 2 september 2009
  194. ↑ a b Verliefd op Israël De Volkskrant, 10 april 2007
  195. ↑ (en) Liphshiz, Cnaan. "Far-right Dutch politician brings his anti-Islam rhetoric back to Jerusalem", Haaretz, 11 januari 2008. Geraadpleegd op 24 maart 2008.
  196. ↑ (en) 'There is no moderate Islam,' says far-right Dutch legislator Geert Wilders, Haaretz, 15 december 2008
  197. ↑ (en) Dutch anti-Islam MP: 'Israel is West's first line of defense', Haaretz, 18 juni 2009
  198. ↑ "Wilders prikt vorkje met Lieberman" De Pers, 11 november 2009
  199. ↑ Geert Wilders (8 mei 2008). Israel is stootkussen van de jihad, in: De Volkskrant Type document: Ingezonden brief PVV-fractievoorzitter.
  200. ↑ Geert Wilders (8 mei 2008). Israel is stootkussen van de jihad, in: De Volkskrant
  201. ↑ PVV Visie - Verkiezingspamflet, officiële website PVV, 25 augustus 2006
  202. ↑ Wilders wil Beatrix uit regering NU.nl, 27 december 2007
  203. ↑ Wilders kapittelt koningin om rede NRC.nl, 27 december 2007
  204. ↑ a b Telegraaf 6 sept. 2009 'Wilders zweert bij aow op 65'
  205. ↑ [1]
  206. ↑ a b Biografie Geert Wilders, Elsevier, 29 november 2007
  207. ↑ De Groene Amsterdammer: De_politieke_roots_van_Geert_Wilders, Lizzy van Leeuwen, 2 september 2009]
  208. ↑ Steenbrink, K. & P. Maas (2007). Catholics in Indonesia 1808-1942. Volume 2. Leiden: Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde, p. 51ff. (Online versie).
  209. ↑ [http://www.trouw.nl/krantenarchief/2003/02/05/2159935/Koloniaal_recept_werkt_niet_bij_politieke_islam.html Koloniaal recept werkt niet bij politieke Islam (5 februari 2003). In: Trouw.
  210. ↑ "VVD-Kamerlid bedreigd", in Haagsche Courant, 2 oktober 2003, pag.1
  211. ↑ "Bedreiger Wilders opgepakt", in dagblad Het Parool, 14 november 2003, pag.3
  212. ↑ De twee gezichten van een NRC-redacteur, Jean-Pierre Geelen, De Volkskrant, 17 december 2008
  213. ↑ Wilders politicus van 2007, NOS Journaal, 15 december 2007
  214. ↑ Wilders uitgeroepen tot winnaar in NOS-peiling, nu.nl, 15 december 2007
  215. ↑ Amerikaanse vrijheidsprijs voor Wilders, De Telegraaf, 23 oktober 2008
  216. ↑ Missieverklaring van de American Freedom Alliance; website van de organisatie
  217. ↑ Prijs voor Wilders, De Telegraaf, 1 januari 2009
  218. ↑ Wilders' Rotterdam-speech
  219. ↑ 'Onafhankelijkheidsverklaring' Wilders
  220. ↑ Weblog: De blonde rattenvanger, EénVandaag, 12 juni 2009
  221. ↑ Beethoven van Venlo held van radicaal-rechts, De Standaard, 24 november 2006
Wikiquote Wikiquote heeft een collectie citaten gerelateerd aan Geert Wilders.
Politieke leiders in Nederland

Jan Peter Balkenende (CDA) · Wouter Bos (PvdA) · Femke Halsema (GroenLinks) · Agnes Kant (SP) · Alexander Pechtold (D66) · André Rouvoet (ChristenUnie) · Mark Rutte (VVD) · Marianne Thieme (Partij voor de Dieren) · Bas van der Vlies (SGP) · Geert Wilders (PVV)
Tweede Kamerleden voor de PVV (lijst)

Fleur Agema · Martin Bosma · Hero Brinkman · Teun van Dijck · Sietse Fritsma · Dion Graus · Richard de Mos · Raymond de Roon · Geert Wilders
Crystal Clear action lock3.png
Ontvangen van "http://nl.wikipedia.org/wiki/Geert_Wilders"
Persoonlijke instellingen