Margaret Thatcher
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
| 13 oktober 1925 | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
 |
||||||
| Premier van het Verenigd Koninkrijk | ||||||
|
Margaret Hilda Thatcher, Barones Thatcher geboren Roberts (Grantham (Lincolnshire), 13 oktober 1925) is een Britse politica. Ze was de eerste vrouwelijke leider van de Britse Conservative Party. Ook was Thatcher de eerste vrouwelijke eerste minister van het Verenigd Koninkrijk. Zij werd bekend als de IJzeren Dame (Engels: The Iron Lady) en was premier van 1979 tot 1990.
Thatcher studeerde chemie in Oxford en was lange tijd chemicus. In 1959 werd ze verkozen in het Lagerhuis. In het kabinet van minister-president Edward Heath vervulde zij van 1970 tot 1974 de rol van minister voor Onderwijs en Wetenschap. In 1975 daagde ze Edward Heath als leider van de Conservative Party uit en won de leiderschapsverkiezing. In 1979 wist ze de verkiezingen te winnen, waarna ze Eerste Minister werd. Ze werd in 1983 en in 1987 herkozen. Sinds 1988 is ze de langst dienende Britse premier sinds 1827 toen de Earl of Liverpool aftrad. Om precies te zijn: zij regeerde elf jaar, zes maanden en 26 dagen. Groot-Brittannië stond er slecht voor toen Thatcher aantrad. De industrie was sterk verouderd, en de voortdurende arbeidsconflicten verhinderden de noodzakelijke vernieuwing. Er was een hollende inflatie, en het nationale zelfvertrouwen was tot een minimum gedaald.
In feite bewees de Argentijnse junta Thatcher een grote dienst, toen zijn legers de Falklandeilanden bezetten. Thatcher, op dat moment de impopulairste Britse leider sinds de Tweede Wereldoorlog, aarzelde geen ogenblik. De Royal Navy voer uit zoals zij dat in voorbije eeuwen altijd had gedaan als het vaderland in gevaar was. De falklandoorlog werd ondanks het verlies van Britse destroyer HMS Sheffield, met betrekkelijk lichte verliezen gewonnen in een paar weken tijd; het falen van de geheime en diplomatieke diensten, die de Argentijnse invasie niet hadden voorzien, bracht de IJzeren Dame geen schade omdat haar minister van buitenlandse zaken, Lord Carrington, zich opofferde en aftrad.
Een jaar later wonnen de Tories, op de golven van het nationalisme, de verkiezingen met gemak. De afsplitsing van de SDP van de Labour oppositie, die door de SDP veel te links werd gevonden, hielp ook erg mee. Gesterkt begon Thatcher aan haar voornemen om vele tientallen verlieslijdende kolenmijnen te sluiten. De bonden van mijnwerkers, onder leiding van de radicale Arthur Scargill, organiseerden prompt een landelijke staking [1] in 1984. Er volgde een winter met gewelddadige confrontaties tussen stakers en politie, waarin mijnwerkersgezinnen gebrek leden en bejaarden bij gebrek aan kolen doodvroren. Maar Thatcher won en na 9 maanden gingen de mijnen dicht.
Groot-Brittannië was dan wel lid geworden van de Europese Gemeenschappen, Margaret Thatcher ging zich weer als vanouds oriënteren op de Verenigde Staten. Met de Amerikaanse president Ronald Reagan kon ze het uitstekend vinden. In Europa voelde ze zich minder thuis. Haar 'I want my money back' leidde, maar pas na zeer harde onderhandelingen, tot compenserende maatregelen op sociaal terrein en in de landbouwbijdragen voor Europa.
In 1990 braken in geheel Groot-Brittannië rellen uit toen Thatcher een inkomensonafhankelijke belasting, de poll tax, in wilde voeren. Het leidde tot haar aftreden: de partij wilde van haar af en verschillende conservatieven daagden Thatcher uit om het leiderschap van de partij. Thatcher besloot, deels op advies van haar man, dat aftreden eervoller was dan verslagen worden. Bij haar laatste kabinetszitting vloeiden voor de tweede keer tranen in het openbaar: de eerste keer was toen haar zoon Mark Thatcher 6 dagen vermist werd tijdens de befaamde auto-rally Parijs-Dakar in Algerije. Het leiderschap van de partij en het premierschap gingen naar John Major, onder Thatcher nog minister van financiën.
Na haar aftreden hield Thatcher lezingen over heel de wereld, maar in 2001 moest ze daar op doktersadvies mee ophouden.
Momenteel (2007) zit Thatcher voor de Conservative Party in het Hogerhuis als Lady Thatcher of Kesteven.
Op 13 oktober 2005 vierde ze haar 80e verjaardag uitbundig met een diner voor zo'n 650 gasten waaronder koningin Elizabeth II, Labour-premier Tony Blair, zangeres Shirley Bassey en actrice Joan Collins. Ze sloeg het doktersadvies om niet meer voor een groep te spreken in de wind en hield toch een korte toespraak voor haar gasten.
Op 7 december 2005 moest ze in het ziekenhuis worden opgenomen toen ze zich plotseling onwel begon te voelen bij de kapper. Ze moest een nacht in het ziekenhuis blijven maar mocht de volgende dag naar huis. Haar dochter Carol Thatcher maakte bekend dat het korte-termijngeheugen van haar moeder ernstig achteruitging. Anderen bronnen melden dat De IJzeren Dame wellicht aan de ziekte van Alzheimer zou lijden.
Na het overlijden op 11 december 2006 van Pinochet, die behulpzaam was geweest tijdens de Falklandoorlog, liet ze weten dat ze bedroefd was.
[bewerk] Trivia
- In het Engelse programma De Grootste Brit aller tijden eindigde Thatcher als 16e, de hoogst geplaatste nog levende persoon. Als De Ergste Brit eindigde ze op de derde plaats; daarbij moet wel ingecalculeerd worden in de ranglijst van ergste Britten alleen levende personen in aanmerking kwamen.
- Thatcher was tijdens de jaren '80 een favoriet doelwit voor cartoonisten en verschillende Britse satirische programma's, waaronder Spitting Image, The Young Ones en Not The Nine O' Clock News. Alhoewel er ook met andere prominente politici de spot werd gedreven in deze programma's was Thatcher toch de hoofdvogel.
- Over haar stijl van leidinggeven merkte haar minister van buitenlandse zaken, Lord Carrington, eens op dat ze er niet is om prettig gevonden te worden, want ze is een natuurkracht.
- Tijdens een bijeenkomst lang na haar regeringsperiode zei ze eens: Ik zag dat jullie me al verwachtten. Op de weg hierheen passeerde ik een affiche van The mummy returns.
- Op 21 februari 2007 onthulde Thatcher een bronzen standbeeld van haarzelf, in het parlementsgebouw. Het staat tegenover het standbeeld van Thatcher's voorbeeld en voorganger Winston Churchill. Bij de onthulling merkte ze op dat ze liever een ijzeren standbeeld had gehad, maar brons was ook goed, want het roest niet. Ook sprak ze de hoop uit dat het hoofd erop zou blijven staan. (Een ander standbeeld van haar was al eens onthoofd.)
- Volgens de bekende Amerikaanse hoogleraar psychologie David Keirsey, is Margaret Thatcher een prototype ENTJ'er, de 'veldmaarschalk'.
[bewerk] Zie ook
| Premiers van het Verenigd Koninkrijk |
|---|
|
Walpole - Compton - Pelham - Newcastle - Devonshire - Nexcastle - Bute - Grenville - Rockingham - Chatham (Pitt de Oudere) - Grafton - North - Rockingham - Shelburne - Portland - Pitt de Jongere - Addington - Pitt de Jongere - W. Grenville - Portland - Perceval - Liverpool - Canning - Goderich - Wellington - Grey - Melbourne - Peel - Melbourne - Peel - Russell - Derby - Aberdeen - Palmerston - Derby - Palmerston - Russell - Derby - Disraeli - Gladstone - Disraeli - Gladstone - Salisbury - Gladstone - Salisbury - Gladstone - Rosebery - Salisbury - Balfour - Campbell-Bannerman - Asquith - Lloyd George - Bonar Law - Baldwin - MacDonald - Baldwin - Chamberlain - Churchill - Attlee - Churchill - Eden - Macmillan - Douglas-Home - Wilson - Heath - Wilson - Callaghan - Thatcher - Major - Blair - Brown |
