Margaret Thatcher
| Margaret Thatcher | ||||
 |
||||
| Margaret Hilda barones Thatcher geb. Roberts | ||||
| Geboren | 13 oktober 1925 Grantham, Engeland  Verenigd Koninkrijk |
|||
| Politieke partij | Conservatieve Partij | |||
| Partner | Denis Thatcher (1915-2003) † | |||
| Beroep | Politica Advocaat Scheikundige |
|||
| Religie | Anglicanisme | |||
| Premier van het Verenigd Koninkrijk | ||||
| Aangetreden | 4 mei 1979 | |||
| Einde termijn | 28 november 1990 | |||
| Monarch | Elizabeth II | |||
| Vicepremier(s) | William Whitelaw (1979-1988) Geoffrey Howe (1989-1990) |
|||
| Voorganger | James Callaghan | |||
| Opvolger | John Major | |||
| Lid Lagerhuis voor Finchley | ||||
| Aangetreden | 8 oktober 1959 | |||
| Einde termijn | 9 april 1992 | |||
| Voorganger | John Crowder | |||
| Opvolger | Hartley Booth | |||
|
||||
Margaret Hilda barones Thatcher geb. Roberts LG, OM, FRS (Grantham (Lincolnshire), 13 oktober 1925) is een Britse oud-politica. Ze was de eerste vrouwelijke leider van de Britse Conservatieve Partij. Thatcher was Premier van het Verenigd Koninkrijk van 1979 tot 1990. Ze was de eerste (en tot op heden enige) vrouwelijke premier van het Verenigd Koninkrijk. Zij werd bekend als de IJzeren Dame (Engels: The Iron Lady).
Inhoud |
[bewerken] Politieke carrière
Thatcher studeerde chemie in Oxford en was lange tijd chemicus. In 1959 werd ze verkozen in het Lagerhuis. In het kabinet van minister-president Edward Heath vervulde zij van 1970 tot 1974 de rol van minister voor Onderwijs en Wetenschap. In 1975 daagde ze Edward Heath als leider van de Conservative Party uit en won de leiderschapsverkiezing. In 1979 wist ze de verkiezingen te winnen, waarna ze Eerste Minister werd. Ze werd in 1983 en in 1987 herkozen. Sinds 1988 is ze de langst dienende Britse premier sinds 1827 toen de Earl of Liverpool aftrad. Om precies te zijn: zij regeerde elf jaar, zes maanden en 26 dagen. Groot-Brittannië stond er slecht voor toen Thatcher aantrad. De industrie was sterk verouderd, en de voortdurende arbeidsconflicten verhinderden de noodzakelijke vernieuwing. Er was een hollende inflatie, en het nationale zelfvertrouwen was tot een minimum gedaald.
In feite bewees de Argentijnse junta Thatcher een grote dienst, toen zijn legers de Falklandeilanden bezetten. Thatcher, op dat moment de impopulairste Britse leider sinds de Tweede Wereldoorlog, aarzelde geen ogenblik. De Royal Navy voer uit zoals zij dat in voorbije eeuwen altijd had gedaan als het vaderland in gevaar was. De Falklandoorlog was alleen al vanwege de enorme afstand tot de thuisbasis een enorme uitdaging, maar werd ondanks het verlies van de Britse jager Sheffield, twee fregatten en een transportschip, met betrekkelijk lichte verliezen gewonnen in een paar weken tijd. De Argentijnen hadden de vastberadenheid van de Britten totaal onderschat en afgezien van de Argentijnse luchtmacht werd er nauwelijks effectief verzet geboden. Het falen van de geheime en diplomatieke diensten, die de Argentijnse invasie niet hadden voorzien, bracht de IJzeren Dame geen schade omdat haar minister van buitenlandse zaken, Lord Carrington, zich opofferde en aftrad.
Een jaar later wonnen de Tories, op de golven van het nationalisme, de verkiezingen met gemak. De afsplitsing van de SDP van de Labour die in de oppositie zat, die door de SDP veel te links werd gevonden, hielp ook erg mee. Gesterkt begon Thatcher aan haar voornemen om vele tientallen verlieslijdende kolenmijnen te sluiten. De bonden van mijnwerkers, onder leiding van de radicale Arthur Scargill, organiseerden prompt een landelijke staking[1] in 1984. Er volgde een winter met gewelddadige confrontaties tussen stakers en politie, waarin mijnwerkersgezinnen gebrek leden. Maar Thatcher won en na 9 maanden gingen de mijnen dicht.
Groot-Brittannië was dan wel lid geworden van de Europese Gemeenschappen, maar Margaret Thatcher was wantrouwig ten aanzien van elke vorm van supra-nationalisme en ging zich oriënteren op de Verenigde Staten. Met de Amerikaanse president Ronald Reagan kon ze het uitstekend vinden. In Europa voelde ze zich minder thuis. Haar 'I want my money back' leidde, maar pas na zeer harde onderhandelingen, tot compenserende maatregelen op sociaal terrein en in de landbouwbijdragen voor Europa.
In 1990 braken in geheel Groot-Brittannië rellen uit toen Thatcher een inkomensonafhankelijke belasting, de poll tax, in wilde voeren. Het leidde tot haar aftreden: de partij wilde van haar af en verschillende conservatieven daagden Thatcher uit om het leiderschap van de partij. Thatcher besloot, deels op advies van haar man, dat aftreden eervoller was dan verslagen worden. Bij haar laatste kabinetszitting vloeiden voor de tweede keer tranen in het openbaar: de eerste keer was toen haar zoon Mark Thatcher 6 dagen vermist werd tijdens de befaamde auto-rally Parijs-Dakar in Algerije. Het leiderschap van de partij en het premierschap gingen naar John Major, onder Thatcher nog minister van financiën.
[bewerken] Na haar politiek leven
Na haar aftreden hield Thatcher lezingen over heel de wereld, maar in 2001 moest ze daar op doktersadvies mee ophouden. Op 13 oktober 2005 vierde ze haar 80e verjaardag uitbundig met een diner voor zo'n 650 gasten onder wie koningin Elizabeth II, Labour-premier Tony Blair, zangeres Shirley Bassey en actrice Joan Collins. Ze sloeg het doktersadvies om niet meer voor een groep te spreken in de wind en hield toch een korte toespraak voor haar gasten.
Op 7 december 2005 moest ze in het ziekenhuis worden opgenomen toen ze zich plotseling onwel begon te voelen bij de kapper. Ze moest een nacht in het ziekenhuis blijven maar mocht de volgende dag naar huis. Haar dochter Carol Thatcher maakte bekend dat het korte-termijngeheugen van haar moeder ernstig achteruitging. Anderen bronnen melden dat De IJzeren Dame wellicht aan de ziekte van Alzheimer zou lijden. Dit werd in 2008 bevestigd door haar dochter Carol in haar boek: A Swim-On Part in the Goldfish Bowl: A Memoir'¹
Na het overlijden op 11 december 2006 van Pinochet, die behulpzaam was geweest tijdens de Falklandoorlog, liet ze weten dat ze bedroefd was. In 2007 zat Thatcher nog steeds voor de Conservative Party in het Hogerhuis als Baroness Thatcher of Kesteven.
Medio 2008 ontstond er een controverse in het Verenigd Koninkrijk of ze na haar dood al of niet een staatsbegrafenis zou krijgen. Deze eer was tot nu toe slechts weggelegd voor Winston Churchill en de leden van de koninklijke familie.
[bewerken] Trivia
- In het Engelse programma De Grootste Brit aller tijden eindigde Thatcher als 16e, de hoogst geplaatste nog levende persoon. Als De Ergste Brit eindigde ze op de derde plaats; daarbij moet wel ingecalculeerd worden dat in deze ranglijst alleen nog levende personen in aanmerking kwamen.
- Thatcher was tijdens de jaren '80 een favoriet doelwit voor cartoonisten en verschillende Britse satirische programma's, waaronder Spitting Image, The Young Ones en Not the Nine O'Clock News.
- Over haar stijl van leidinggeven merkte haar minister van buitenlandse zaken, Lord Carrington, eens op dat ze er niet is om prettig gevonden te worden, want ze is een natuurkracht.
- Tijdens een bijeenkomst, lang na haar regeringsperiode, zei ze eens: "Ik zag dat jullie me al verwachtten. Op de weg hierheen passeerde ik een affiche van The Mummy Returns."
- Op 21 februari 2007 onthulde Thatcher een bronzen standbeeld van zichzelf, in het parlementsgebouw. Het staat tegenover het standbeeld van Thatchers voorbeeld en voorganger Winston Churchill. Bij de onthulling merkte ze op dat ze liever een ijzeren standbeeld had gehad, maar brons was ook goed, want het roest niet. Ook sprak ze de hoop uit dat het hoofd erop zou blijven staan. (Een ander standbeeld van haar was al eens onthoofd.)
- Volgens de bekende Amerikaanse hoogleraar psychologie David Keirsey[2], is Margaret Thatcher een prototype ENTJ'er, de 'veldmaarschalk'.
- Thatcher betekent rietdekker in het Engels en is dus een ambachtsnaam vergelijkbaar met Nederlandse namen zoals Kuipers en Timmermans.
- De bekendste bijnaam van Thatcher na 'Iron Lady' was 'TINA'. Dit staat voor There Is No Alternative, de zin die ze altijd riep als haar plannen niet meteen werden goedgekeurd door de oppositie.
- Meryl Streep speelde Thatcher in The Iron Lady en won daarvoor een Golden Globe Award voor beste actrice in 2012.
[bewerken] Zie ook
[bewerken] Externe link
Bronnen, noten en/of referenties:
- Boek over dementie Margaret Thatcher Historiek.net, 24 augustus 2008
- Carol Thatcher: I always thought of Mum as being 100% cast-iron damage-proof Mail on Sunday, 20 oktober 2008
- Margaret Thatcher's struggle with dementia revealed in daughter's memoir The Sunday Times, 25 augustus 2008
 |
Zie de categorie Margaret Thatcher van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
