Ronald Reagan

Ronald Reagan
Ronald Wilson Reagan
Geboren	6 februari 1911 Tampico (Illinois)
Gestorven	5 juni 2004 Bel-Air (Californië)
Politieke partij	Republikeinse Partij
Partner	Jane Wyman (1940-1948) Nancy Reagan (1952–2004)
Beroep	Politicus Acteur
Religie	Presbyterianisme
Handtekening
40e president van de Verenigde Staten
Aangetreden	20 januari 1981
Einde termijn	20 januari 1989
Vicepresident(en)	George H.W. Bush
Voorganger	Jimmy Carter
Opvolger	George H.W. Bush
33e gouverneur van Californië
Aangetreden	3 januari 1967
Einde termijn	7 januari 1975
Voorganger	Pat Brown
Opvolger	Jerry Brown
Portaal    Politiek

Ronald Wilson Reagan (Tampico (Illinois), 6 februari 1911 - Bel-Air (Californië), 5 juni 2004) was een Amerikaans acteur en politicus. Hij was de 40e president van de Verenigde Staten van 1981 tot 1989.

Na een carrière als filmacteur ging Reagan later in de politiek. Als lid van de Republikeinse Partij was hij van 1967 tot 1975 de 33e gouverneur van Californië, alvorens hij als opvolger van de Democraat Jimmy Carter de 40e president van de Verenigde Staten werd en twee ambtstermijnen - van 1981 tot 1989 - als zodanig functioneerde. Reagans bijnaam in de Verenigde Staten was The Great Communicator (de grote communicator) vanwege zijn vermogen te communiceren met de bevolking.

Reagans presidentschap werd vooral gekenmerkt door een neoliberale economische koers, mede gestoeld op de leer van Milton Friedman. Deze 'Reaganomics' werden gekenmerkt door afbouw van het staatsbestel, belastingverlagingen om groei te stimuleren en een sterk restrictieve attitude tegenover vakbonden. Toen Reagan het Witte Huis verliet, was de zo gevreesde inflatie op een laag en stabiel peil gebracht en de werkloosheid, die aan het eind van Jimmy Carters ambtsperiode op 7,5% stond, teruggebracht tot 5,3%.

Op militair vlak onderscheidde Reagan zich door enorme budgetten toe te kennen aan Defensie, wat leidde tot een hernieuwde wapenwedloop met de Sovjet-Unie.

Reagan was goed bevriend met Frank Sinatra en Dean Martin. Hij was de gast in de Dean Martin Celebrity Roast. Daarnaast werd Reagan door Martin en Sinatra gesteund voor zijn presidentschap, en Martin zong een keer het lied Mr. Wonderful speciaal voor Reagan.

Biografie

Jeugd en vroege carrière

Ronald Reagan in 1922.

Uit de trailer van Cowboy from Brooklyn uit 1938, een van Reagans eerste films.

Ronald en Nancy Reagan in 1964.

Reagan werd geboren als zoon van een aan alcohol verslaafde schoenverkoper. Hij begon zijn carrière bij een regionaal radiostation als sportverslaggever. De Hollywoodse filmmaatschappij Warner Bros bood hem in 1937 een contract aan en tot begin jaren 50 speelde hij in totaal in 53 films, met als belangrijkste rol zijn hoofdrol in Kings row, een film uit 1942 die werd genomineerd voor drie Oscars. Zijn carrière werd, net als die van veel andere acteurs in die jaren, in negatief opzicht beïnvloed door de Tweede Wereldoorlog. Net voor het uitbreken daarvan tekende hij een contract dat hem tot de best betaalde acteur van dat moment maakte. Tijdens de looptijd van dit contract brak de oorlog uit en werd hij (sinds de jaren dertig reserveofficier) opgeroepen voor actieve dienst in het Amerikaanse leger. In die tijd was hij aanhanger van de Democratische Partij.

Zijn werk voor het leger bestond uit het maken van trainingsfilms. Ronald Reagan had slechte ogen en droeg sinds zijn jeugdjaren een bril. Als gevolg van de kwaliteit van zijn ogen werd hij afgekeurd voor gevechtsfuncties. In het openbaar, in films en op foto's droeg hij meestal geen bril. Zijn eerste vrouw was Jane Wyman. Hij trouwde met haar in 1940 en scheidde van haar in 1948. Daarna leerde hij zijn tweede vrouw, Nancy Davis kennen, met wie hij in 1952 trouwde.

In 1950 ging hij naast zijn acteursbestaan werken voor het bedrijf General Electric (huishoudelijke apparaten). Hij werd het 'reclamegezicht' van GE en trok met een roadshow door het land om de producten aan te prijzen. Ook werkte hij van tijd tot tijd voor de televisie, toen nog een medium in de kinderschoenen. Ronald Reagan trad op als 'host' van een aantal zaterdagavondprogramma's, met GE Theater als bekendste. In deze tijd maakte hij geleidelijk de overgang naar de Republikeinen. Hij verwierf in 1964 landelijke bekendheid met een televisietoespraak ter ondersteuning van de Republikeinse presidentskandidaat Barry Goldwater. Deze toespraak, A time for choosing, bevatte het gedachtegoed dat zijn gehele politieke carrière onveranderd is gebleven: een beperkte rol voor de overheid, bescherming van individuele vrijheden en een krachtig militair apparaat om deze te beschermen in een wereld die, volgens Reagan, steeds sterker werd bedreigd door het communisme.

In 1966 werd hij gekozen tot gouverneur van Californië, wat hij bleef tot 1974. In 1976 stelde hij zich kandidaat voor het presidentschap maar werd in de voorronde op het laatste moment (tijdens de afsluitende conferentie) verslagen door de zittende president Gerald Ford. In 1980 werd hij wel de Republikeinse kandidaat en versloeg op 69-jarige leeftijd president Jimmy Carter overtuigend.

Presidentsbeleid

Buitenlands beleid en Defensie

Als president van de VS wilde Reagan het defensieve ruimteschild SDI laten ontwikkelen: een systeem waarmee vijandelijke nucleaire raketten zouden kunnen worden uitgeschakeld voor ze de VS zouden bereiken. Reagan zette het toen algemeen aanvaarde strategische paradigma van mutual assured destruction overboord. Het idee dat de Verenigde Staten zich niet kon verdedigen tegen een nucleaire aanval beviel hem geenszins, en hij riep wetenschap en industrie op een methode te ontwikkelen die het mogelijk zou maken een aanval af te slaan. Een ruimteschild werd gekozen als het juiste antwoord. Een bekende uitspraak van Reagan in dit kader was: Let's defend the American people, not avenge them. Het plan was een belangrijke factor in zijn onderhandelingen over wederzijdse nucleaire ontwapening met de toenmalige Sovjet-Russische president Michail Gorbatsjov, in Reykjavik (IJsland) (1986). De Russen realiseerden zich dat zij deze uitdaging niet konden beantwoorden. Het ontbrak de Sovjet-Unie zowel aan geld als aan technische mogelijkheden om deze wapenwedloop te beantwoorden.

Amerika was gedurende het presidentschap van Reagan niet in oorlog. De invasie van Grenada in 1983 was het belangrijkste gewapende conflict. Wel financierde de VS onder Reagans bewind de moedjahedien die in de Afghaanse Oorlog tegen de Sovjet-Unie vochten en die de basis vormden van de groep rond Osama bin Laden, de Contra's in Nicaragua, Jonas Savimbi's rebellen in Angola en Saddam Hoessein, wiens Irak in oorlog was met Iran. Wapentransporten naar Iran om daarmee de Contra's te financieren leidden tot de Iran-Contra-affaire.

Economisch beleid

Reagan voor de Brandenburger Tor in Berlijn, 12 juni 1987. Ronald Reagan daagde de president van de Sovjet-Unie Michail Gorbatsjov uit met de woorden: "Mr. Gorbachev, tear down this wall!" (Meneer Gorbatsjov, sloop deze muur!)

Gorbatsjov (rechts) met Reagan in 1985.

Reagan spreekt de natie toe na de ramp met de Challenger.

Reagan probeerde de Amerikaanse economie uit het slop te trekken door een economisch beleid dat wel Reaganomics wordt genoemd, supply side economics of aanbodeconomie, en door zijn latere opvolger en partijgenoot George H.W. Bush voodoo economics. Daarbij wordt de economie gestimuleerd door belastingverlagingen. Die gaan daarbij niet naar de burgers (=vragers naar producten), maar naar de rijken (potentiële investeerders) en bedrijven (=aanbieders van producten). Dat zou hen tot investeren aan moeten zetten, waardoor er meer werkgelegenheid zou worden gecreëerd en tegelijkertijd hogere omzetten en winsten zouden worden behaald. Door de grotere werkgelegenheid onder de burgers en de hogere winsten van de bedrijven zou er meer belasting binnenkomen, waardoor de belastingverlaging zichzelf zou terugverdienen.

Behalve naar belastingverlaging werd er ook gestreefd naar lage inflatie (en daardoor een lage rentestand; gunstig voor investeerders) en het terugdringen van de wet- en regelgeving voor het bedrijfsleven. Al die maatregelen leidden tijdelijk wel tot een stijging van de vraag van de consument, maar dat was niet voldoende om de lagere belastinginkomsten te compenseren. Dit samen met de grote stijging van de defensie-uitgaven leidde aan het einde van Reagans regeerperiode tot een sterk toegenomen begrotingstekort en staatsschuld.

Persoonlijke eigenschappen

President Reagan stond niet bekend om zijn leeshonger. De krant begon hij traditioneel met de cartoons. Naar eigen zeggen vond hij het niet nodig zijn meningen en standpunten tijdens zijn presidentschap verder aan te scherpen door te lezen. Bij de start van zijn presidentschap was hij bijna 70 en waren zijn meningen en standpunten definitief gevormd. Ook lag het hem niet zich veel te verdiepen in de mensen om hem heen. Maar hij vertelde als president wel graag anekdotes en grappen en met zijn humor, zijn lange gestalte en wonderlijke zachte stem maakte hij indruk op zijn publiek. Zijn tweede vrouw Nancy Reagan (eerder was hij getrouwd met de actrice en Oscar-winnares Jane Wyman) was als partner een grote steun; vooral in de laatste jaren van zijn presidentschap bleek zij op de achtergrond een belangrijke rol te spelen door het bewaken van de nodige 'rusttijd' in zijn agenda.

Hij stond wel bekend om zijn humor en grappen. Over het enorm oplopende begrotingstekort zei hij eens: "Ik maak me geen zorgen over het begrotingstekort. Dat is inmiddels zo groot dat het voor zichzelf kan zorgen."

Met de toenmalige Britse premier Margaret Thatcher kon Reagan het goed vinden. Haar Thatcherisme wordt nog altijd met zijn Reaganomics vergeleken. Net als president Franklin D. Roosevelt was Reagan intelligent, maar geen intellectueel: a second class mind but a first class temperament.

Zijn persoonlijke eigenschappen waren op hoofdlijnen paradoxaal. Hij was populair en mensen voelden zich van nature tot hem aangetrokken. Toch was hij in wezen niet in anderen geïnteresseerd en was hij ook niet (zoals veel politici) op zoek naar persoonlijke erkenning door de steun van anderen. Hij wordt gezien als een pleitbezorger bij uitstek van family values maar was gescheiden van zijn eerste vrouw, had een moeizame relatie met zijn vier kinderen en kende zijn kleinkinderen nauwelijks. Hij sprak vaak over de waarde van religie en het geloof in God, maar was geen regelmatige kerkganger.

Een bijzonder persoonlijk kenmerk, dat bovendien veel verklaart van het zelfvertrouwen waarmee hij het presidentschap vervulde en het onwrikbaar geloof dat hij had in de juistheid van zijn politieke agenda, is het grote succes dat hij in zijn leven had in alles wat hij deed. Afkomstig uit een arm gezin was hij binnen vijf jaar na zijn afstuderen financieel onafhankelijk door zijn salaris als populaire radioverslaggever. Zijn verdere loopbaan (filmster, vakbondsbestuurder, GE-spokesman en gouverneur) maakte hem meervoudig miljonair en verliep zonder grote mislukkingen. Op zijn zeventigste, toen hij het presidentschap aanvaardde, kon hij er met recht op vertrouwen dat hij ook deze taak met goed gevolg zou volbrengen.

Over de wijze waarop hij zou worden herinnerd, maakte hij zich geen zorgen. Hij was tevreden met zijn presidentschap en de resultaten die hij wist te bereiken, en vertrouwde erop dat deze in de toekomst op de juiste waarde zouden worden geschat. Terugkijkend kan worden vastgesteld dat het conservatisme van Reagan de Amerikaanse politieke agenda tot ver in de 21e eeuw zal bepalen. Zijn belangrijkste agendapunten, bij zijn verkiezing in 1980 revolutionair, zijn inmiddels ook in de Democratische partij algemeen aanvaard (met als meest centrale een beperkte rol voor de overheid, alle ruimte voor economische groei en een afkeer van totalitaire regimes) en de beleidsdoelstellingen die in de jaren zeventig in de VS serieus werden overdacht (een progressief stelsel van inkomstenbelasting, een landelijk systeem van sociale zekerheid) zijn van de politieke agenda verdwenen.

Aanslag

Staatsieportret van Ronald Reagan.

De kist van Ronald Reagan door Constitution Avenue in Washington D.C. op weg naar de United States Capitol in 2004.

Ronald Reagan in 1976.

Op 30 maart 1981 pleegde John Hinckley jr. een aanslag op zijn leven. Hij schoot Reagan neer voor de ingang van het Washingtonse Hilton-hotel. Hij miste Reagans hart op maar een centimeter na. Hierdoor doorboorde de kogel zijn long en begon hij bloed op te hoesten. Reagan herstelde snel en volledig. Hinckley wilde met zijn actie indruk maken op de actrice Jodie Foster.

Pensioen en overlijden

De laatste jaren van zijn leven leed Reagan aan de ziekte van Alzheimer en woonde hij in het zuiden van Californië. In 2001 overleed zijn dochter Maureen op 60-jarige leeftijd, maar daar had hij nauwelijks notie van. Reeds in 1993 begon zijn ziekte op te spelen (hoewel sommige historici beweren dat Reagan tijdens zijn presidentschap al in de eerste fase van de ziekte was gekomen) en anderhalf jaar later nam hij per brief afscheid van de wereld. Die brief was noodzakelijk nadat de pers hem telefonisch had gesproken en hij zich niet herinnerde wie de net gestorven Nixon was. Ronald Reagan schreef in zijn brief onder meer de woorden "Ik begin nu de reis naar de zonsondergang van mijn bestaan."

In de ochtend van 5 juni 2004 meldden de media dat de gezondheid van Ronald Reagan achteruit ging nadat hij al 10 jaar leed aan de Ziekte van Alzheimer.. Reagan overleed nog diezelfde dag op 93-jarige leeftijd in zijn Californische woning aan een longontsteking. Hij stierf in zijn huis om 13:09 PDT (20:09 UTC, of 16:09 EDT). Aan zijn zijde stonden zijn vrouw en twee van zijn kinderen, Ron en Patti. Zijn oudste zoon Michael bezocht zijn vader een dag ervoor.

Met zijn 93 jaar was hij op het moment van zijn overlijden de oudste ex-president van de Verenigde Staten. Op zondag 12 november 2006 werd Gerald Ford de oudst levende ex-president van de Verenigde Staten en bleef dit tot aan zijn overlijden op dinsdag 26 december 2006.

Na Reagans overlijden volgde een zevendaagse staatsbegrafenis, van 5 tot 11 juni 2004. Zijn lichaam werd overgebracht van zijn huis in Bel Air Californië naar de Kingsley and Gates Funeral Home in Santa Monica, Californië om het voor te bereiden voor de opbaring. Op 7 juni werd zijn lichaam overgebracht naar de Ronald Reagan Presidential Library in Simi Valley (Californië), en dan naar Washington D.C. op 9 juni voor een dienst en kon het publiek afscheid nemen in het Capitool. Op 11 juni 2004 volgde de staatsbegrafenis in Washington D.C. nadat toenmalig president George W. Bush een Dag van Nationale rouw had afgekondigd. Senator John Kerry, op dat moment de Democratische presidentskandidaat, schortte zijn campagne op tot na de begrafenis uit respect voor Reagan. Later op de dag werd de kist overgebracht naar de Ronald Reagan Presidential Library. De Amerikaanse vlag ging voor 30 dagen halfstok op het Witte Huis en andere officiële Amerikaanse instellingen ter wereld.

Status

Reagans nalatenschap heeft evenveel lof als kritiek te verduren. Voorstanders prijzen hem omdat hij de economie efficiënter en welvarender heeft laten functioneren, de VS haar zelfvertrouwen teruggaf en de Koude Oorlog vredevol wist te beëindigen. Vandaar ook de eretitel die Reagan van Margaret Thatcher kreeg: ´Ronald Reagan won the Cold War without firing a shot´. Tegenstanders duiden er op dat Reagans economische beleid de staatsschuld deed verviervoudigen. Bovendien zorgde de Irangateaffaire ervoor dat de Amerikaanse politiek in een erg ongeloofwaardig daglicht kwam te staan. Ook zijn rol in het beëindigen van de Koude Oorlog wordt betwist. De Sovjet-Unie zou sowieso al op zijn laatste benen gestaan hebben tijdens de jaren '80 en eerder dankzij de uitputtende Afghaanse Oorlog (1979-1989) en de hervormingen van Mikhail Gorbatsjov ten val zijn gekomen.

Tijdens zijn bewind werd Reagan vaak bejubeld en bekritiseerd vanwege zijn gewoonte met allerlei grappen en anekdotes van gespreksonderwerp te veranderen en zijn gebruik van "spiekbriefjes". Hij was geregeld onderwerp van persiflages.

Reagan wordt nu, decennia later, hoog gewaardeerd in publieke populariteitspolls. Binnen de Republikeinse Partij wordt hij gezien als een held van iconische proporties.

Ronald Reagan werd door het Verenigd Koninkrijk geëerd met het (honoraire) Ridder-Grootkruis in de Meest Nobele Orde van het Bad. In Amerika werd hij opgenomen in het exclusieve Gezelschap der Cincinnati.

Bij de verkiezingen van The Greatest American behaalde hij de eerste plaats.

Benoemingen in het Hooggerechtshof

• Sandra Day O'Connor - 1981, waarmee hij de eerste president was die een vrouw hierin benoemde
• William Rehnquist - opperrechter, 1986 (rechter sinds 1972)
• Antonin Scalia - 1986
• Anthony Kennedy - 1988

Kabinetsleden onder Reagan

KABINETSLEDEN	MINISTERIE	Periode	Bijzonderheden:
Alexander Haig	Buitenlandse Zaken	1981 - 1982
James Gaius Watt	Binnenlandse Zaken	1981 - 1983
Caspar Weinberger	Defensie	1981 - 1987	Minister van G.O+W * onder Nixon en Ford
Malcolm Baldridge	Economische Zaken	1981 - 1987
Donald Regan	Financiën	1981 - 1985	Stafchef van 1985 - 1987
Richard Schweiker	G+S.Z	1981 - 1983
Samuel Pierce	H+S.O *	1981 - 1989
William French Smith	Justitie	1981 - 1985
John Rusling Block	Landbouw	1981 - 1986
Terrell Bell	Onderwijs	1981 - 1984
Raymond Donovan	Arbeid	1981 - 1985
Drew Lewis	Transport	1981 - 1982
James Burrows Edwards	Energie	1981 - 1982
George Schultz	Buitenlandse Zaken	1982 - 1989	Minister van Arbeid en Financiën onder Nixon
Donald Hodel	Energie	1982 - 1985
	Binnenlandse Zaken	1985 - 1989
Elizabeth Dole	Transport	1983 - 1987	Minister van Arbeid onder G.H.W. Bush
William Patrick Clark	Binnenlandse Zaken	1983 - 1985
Margaret Heckler	G+S.Z	1983 - 1985
James Baker	Financiën	1985 - 1988	Minister van Buitenlandse Zaken onder G.H.W. Bush
Otis Bowen	G+S.Z	1985 - 1989
Edwin Meese	Justitie	1985 - 1988
William John Bennett	Onderwijs	1985 - 1988
William Brock	Arbeid	1985 - 1987
John Herrington	Energie	1985 - 1989
Richard Lyng	Landbouw	1986 - 1989
Frank Carlucci	Defensie	1987 - 1989
William Verity	Economische Zaken	1987 - 1989
Ann Dore McLaughlin	Arbeid	1987 - 1989
James Burnley	Transport	1987 - 1989
Nicholas Brady	Financiën	1988 - 1989	Idem onder G.H.W. Bush
Richard Thornburgh	Justitie	1988 - 1989	Idem onder G.H.W. Bush
Lauro Cavazos	Onderwijs	1988 - 1989	Idem onder G.H.W. Bush

• * G.O+W = Gezondheidszorg, Onderwijs + Welzijn
• * H+S.O = Huisvesting + Stedelijke Ontwikkeling
• * G+S.Z = Gezondheidszorg + Sociale Zaken

Filmografie

Filmografie als acteur
Jaar	Titel	Rol	Opmerkingen
1937	Love Is on the Air	Andy McCaine
1938	Sergeant Murphy	Private Dennis Reilley
1938	Swing Your Lady	Jack Miller
1938	Accidents Will Happen	Eric Gregg
1938	Cowboy from Brooklyn	Pat Dunn
1938	Boy Meets Girl	Radio omroeper
1938	Girls on Probation	Neil Dillon
1938	Brother Rat	Dan Crawford
1938	Going Places	Jack Withering
1939	Secret Service of the Air	Lieutenant 'Brass' Bancroft
1939	Dark Victory	Alec Hamm
1939	Code of the Secret Service	Lt. 'Brass' Bancroft
1939	Naughty But Nice	Ed 'Eddie' Clark
1939	Hell's Kitchen	Jim Donohue
1939	The Angels Wash Their Faces	Deputy Dist. Atty. Patrick 'Pat' Remson
1939	Smashing the Money Ring	Lieutenant 'Brass' Bancroft
1940	Brother Rat and a Baby	Dan Crawford
1940	An Angel from Texas	Marty Allen
1940	Murder in the Air	Brass Bancroft, aka Steve Swenko and Steve Coe
1940	Knute Rockne All American	George 'The Gipper' Gipp
1940	Tugboat Annie Sails Again	Eddie Kent
1940	Santa Fe Trail	George Armstrong Custer
1941	The Bad Man	Gilbert 'Gil' Jones
1941	Million Dollar Baby	Peter 'Pete' Rowan
1941	International Squadron	Jimmy Grant
1941	Nine Lives Are Not Enough	Matt Sawyer
1942	Kings Row	Drake McHugh
1942	Juke Girl	Steve Talbot
1942	Desperate Journey	Flying Officer Johnny Hammond
1942	Beyond the Line of Duty	Verteller	stem
1943	For God and Country	Father Michael O'Keefe
1943	Cadet Classification	Verteller
1943	The Rear Gunner	Lt. Ames
1943	This Is the Army	Johnny Jones
1947	Stallion Road	Larry Hanrahan
1947	That Hagen Girl	Tom Bates
1947	The Voice of the Turtle	Sergeant Bill Page
1949	John Loves Mary	John Lawrence
1949	Night Unto Night	John Galen
1949	The Girl from Jones Beach	Bob Randolph (Robert Venerik)
1949	The Hasty Heart	Yank
1950	Louisa	Harold 'Hal' Norton
1951	The Big Truth	Host/Narrator
1951	Storm Warning	Burt Rainey
1951	The Last Outpost	Capt. Vance Britten
1951	Bedtime for Bonzo	Prof. Peter Boyd
1952	Hong Kong	Jeff Williams
1952	The Winning Team	Grover Cleveland Alexander
1952	She's Working Her Way Through College	Prof. John Palmer
1953	Tropic Zone	Dan McCloud
1953	Law and Order	Frame Johnson
1954	Prisoner of War	Webb Sloane
1954	Cattle Queen of Montana	Farrell
1955	Tennessee's Partner	Cowpoke
1957	Hellcats of the Navy	Cmdr. Casey Abbott (Captain, USS Starfish)
1961	The Young Doctors	Verteller	stem
1963	Heritage of Splendor	Verteller
1964	The Killers	Jack Browning

Zie ook

• Lijst van bijnamen van politici
• Rancho del Cielo (buitenverblijf van de Reagans)
• "Dutch, A memoir of Ronald Reagan" door Edmund Morris (officiële geautoriseerde biografie).Uitgeverij Random House -New York,1999. ISBN 0-394-55508-2

Externe links

• (en)  Ronald Reagan in de Internet Movie Database

Referenties

Wikiquote

Wikiquote heeft een collectie citaten gerelateerd aan Ronald Reagan.

Mediabestanden

Meer mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Ronald Reagan op Wikimedia Commons.