Los Angeles
|
|
||||
|
||||
|
|
||||
| Staat | Californië | |||
| County | Los Angeles County | |||
|
|
||||
| Oppervlakte | 1214,4 km² | |||
| Inwoners (2008) | 3.833.995 (3042 inw/km²) | |||
| - agglomeratie | 17.877.006 (2010, CSA) | |||
| Bron: www.census.gov | ||||
|
|
||||
| Skyline en foto's | ||||
|
||||
Los Angeles is een grote, uitgestrekte stad aan de westkust van de Verenigde Staten. Het is de grootste stad in de staat Californië en de op één na grootste van de Verenigde Staten. De stad, waarvan de naam vaak wordt afgekort tot L.A., heeft als bijnaam The City of Angels (Stad der Engelen).
Los Angeles heeft een inwoneraantal van 4.018.080 (2007). In de Los Angeles metropolitan area (de counties Los Angeles, San Bernardino, Riverside, Ventura en Orange) wonen bijna 13 miljoen mensen met uiteenlopende etnische, culturele en economische achtergronden.
De stad is ontstaan aan de Los Angeles River en werd door de Spanjaarden aangeduid als El Pueblo de Nuestra Señora la Reina de Los Ángeles del Río de Porciúncula (Het Dorp van Onze Vrouwe de Koningin der Engelen van de Rivier van Porciúncula). De stad is samen met nog andere plaatsen gelegen op de vlakte waar de vloed de vrije ruimte had, deze wordt nu geduid als Los Angeles Plains.
Het klimaat is mediterraan: hete droge zomers (april tot oktober) met temperaturen tot 35 °C en zachte winters (november tot maart) met maxima rond 15 °C.
Inhoud |
Geschiedenis [bewerken]
Het gebied waar nu Los Angeles ligt, werd oorspronkelijk bewoond door de Tongva- (of Gabrieleños) en de Chumash-volkeren. De eerste Europeanen arriveerden in 1542 onder leiding van Juan Rodríguez Cabrillo, een Portugees die het gebied opeiste als de Stad van God voor het Spaanse keizerrijk. Hij zette zijn reis voort zonder verder iets met het gebied te doen. Het volgende contact kwam pas 227 jaar later, toen Gaspar de Portolá met de missionaris Juan Crespí op 2 augustus 1769 deze regio bereikte. Crespí schreef dat dit gebied een grote nederzetting kon worden.
In 1771 bouwde de Spaanse franciscaner monnik Junípero Serra de Misión San Gabriel Arcangel bij de San Gabriel Valley. In 1777 werd de nieuwe gouverneur van Californië, Felipe de Neve, door Antonio María de Bucareli y Ursúa, onderkoning van Spanje, geadviseerd om van het gebied dat door Juan Crespí beschreven was, een dorp te maken. Het dorp werd op 4 september 1781 officieel gesticht, door een groep van vierenveertig stichters, bekend als “Los Pobladores”. Het kreeg de naam El Pueblo de Nuestra Señora la Reina de los Ángeles del Río de Porciúncula ("Het Dorp van Onze Vrouwe de Koningin der Engelen van de Rivier van Porciúncula"). De stichters kwamen uit Spanje. Driekwart van hen waren mulat of mesties en hadden daardoor een Afrikaanse en Indiaanse achtergrond.
Bevolking [bewerken]
Los Angeles is de grootste stad van de staat Californië en het is de op één na grootste stad van de Verenigde Staten, alleen New York is groter. De stad telt circa 4 miljoen inwoners, de agglomeratie van Los Angeles telt circa 12 miljoen inwoners. 44% van de bevolking is Hispanic of Latino. Zij komen vooral uit Mexico en Cuba. 25% van de bevolking is blank. Onder hen zijn ook veel gepensioneerde mensen uit de noordelijke staten van Amerika. 15% van de bevolking is van Aziatische afkomst. Dit zijn vooral mensen uit Korea, hetgeen tot 'Koreatown' geleid heeft. Ook China, Japan, Vietnam en Laos zijn goed vertegenwoordigd. 11% van de bevolking is Afro-Amerikaan. 3% van de bevolking is van andere afkomst. 2% van de bevolking is van gemengde afkomst.[bron?]
17% van de bevolking is ouder dan 65 jaar. 26% van de bevolking is alleenstaand. 13% van de bevolking leeft onder de armoedegrens. 6% van de bevolking is werkloos.[bron?]
Godsdienst [bewerken]
Doordat Los Angeles een samensmelting van culturen is, zijn aanhangers van alle wereldreligies in deze stad te vinden.
De stad herbergt de op één na grootste Joodse gemeenschap van Amerika (na New York). Los Angeles heeft een eigen rooms-katholieke aartsbisschop, en is de grootste aartsdiocese van het land. Kardinaal Roger Mahony is Los Angeles' aartsbisschop.
Er is een grote gemeenschap Mormonen in Los Angeles: hun op twee na grootste tempel is in deze stad gevestigd. Los Angeles kan de bakermat worden genoemd van het moderne christelijke fundamentalisme. Tussen 1908 en 1959 was het Bible Institute of Los Angeles (B.I.O.L.A.) in Los Angeles gevestigd. BIOLA publiceerde in 1913 het boek The Fundamentals, de uiterst conservatieve interpretatie van de bijbel die het fundamentalisme zijn naam zou geven. Diverse fundamentalistische groeperingen en televisie-dominees hebben hun thuisbasis in Los Angeles. Ook de fundamentalistische cartoonist Jack Chick is geboren en getogen in Los Angeles.
Aziatische immigranten brachten het boeddhisme naar Los Angeles; de stad kent meer dan 300 boeddhistische tempels en is hiermee een van de grootste boeddhistische centra ter wereld. Diverse goeroes, alternatieve religies en sekten vinden een thuisbasis in Los Angeles, waaronder de Theosofie, het Kabbala, de beweging van Maharishi Mahesh Yogi en de Scientology-kerk.
Cultuur [bewerken]
Architectuur [bewerken]
Het is aan Los Angeles vooral de uitgestrektheid van de metropool die opvalt. Hoewel het centrum relatief veel hoogbouw kent, is Los Angeles voornamelijk een laagbouwstad. Stevenson Ranch is een mooi voorbeeld van zo'n 'family-oriented neighbourhood'. Bekende gebouwen zijn de 310 meter hoge U.S. Bank Tower (het hoogste gebouw van Los Angeles), het apart vormgegeven Westin Bonaventure Hotel en de moderne Walt Disney Concert Hall. Deze gebouwen laten de diverse architectuur van Los Angeles zien, van modern tot klassiek tot landelijk.
Ook de meer verborgen architectuur, de residentiële bouwkunst, kent een rijke geschiedenis in Los Angeles en omgeving. Vooral de Modernistische en Postmodernistische architectuur hebben voet aan wal gevonden in de stad, en werden vertegenwoordigd door heel wat grote namen in de naoorlogse architectuurscene. Personen als Richard Neutra, Frank Lloyd Wright, Rudolph Schindler, Pierre Koenig en John Lautner hebben Los Angeles gemaakt tot één van 's werelds grootste en belangrijkste architectuursteden. Ook figuren als de gebroeders Greene & Greene droegen hiertoe bij door - voornamelijk in de nabijgelegen stad Pasadena (Californië) - hun vakmanschap in de Arts-and-craftsbeweging tentoon te spreiden.
Enkele voorname residentiële bouwwerken in Los Angeles:
- Bailey House (1948), Richard Neutra
- Schindler House (1922), Rudolph Schindler
- Hollyhock House (Barnsdall Art Park) (1925), Richard Neutra, Frank Lloyd Wright, Rudolph Schindler
- Lovell House (1929), Richard Neutra
- Ennis House (1924), Frank Lloyd Wright
- Howe House (1925), Rudolph Schindler
- Chemosphere (1960), John Lautner
- Sheats Residence (1963), John Lautner
Bezienswaardigheden [bewerken]
Er is veel filmindustrie: Beverly Hills, Hollywood met haar Hollywood Walk of Fame en Grauman's Chinese Theatre. De echte media-industrie is echter verspreid over vier districten aangrenzend aan Los Angeles: Burbank (NBC, Warner Bros., Disney), Century City (20th Century Fox, MGM), Universal City (Universal Studios, NBC Universal) en Culver City (Sony Pictures Entertainment). Ook de stranden van Santa Monica, Malibu, Venice en Huntington Beach, zijn populair.
Het oorspronkelijke Disneyland ligt in Anaheim, ten zuiden van Los Angeles.
Ten noorden van het centrum van Los Angeles ligt het Griffith Park. Hier is onder andere het Gene Autry Western Heritage Museum te vinden, een museum over het leven in het westen van de Verenigde Staten. Het is een samenvoeging van het Southwest Museum of the American Indian, het Museum of the American West en het Women of the West Museum.
Musea en galerieën [bewerken]
Los Angeles County telt 841 musea en galerieën.[1] Hieronder een aantal grote en belangrijke musea, waaronder veel kunstmusea.
Het Los Angeles County Museum of Art is gesticht in 1910 en heeft een collectie van meer dan 100.000 kunstwerken. Een ander belangrijk kunstmuseum is het Hammer Museum, dat onder meer impressionistische en postimpressionistische kunst en werk van Rembrandt en Titiaan in haar collectie heeft. Het Museum of Contemporary Art is gericht op hedendaagse kunst. Verder zijn het Getty Center, het Craft and Folk Art Museum en het California African American Museum noemenswaardig.
Een van de bekendste Amerikaanse beeldenparken is de Franklin D. Murphy Sculpture Garden op de campus van de UCLA.
Sport [bewerken]
Los Angeles heeft twee keer de Olympische Zomerspelen in huis gehad: die van 1932 en die van 1984.
Los Angeles huisvest ook de in de NBA spelende basketbalteams de LA Lakers en de LA Clippers, evenals het ijshockeyteam de LA Kings uit de NHL. Al deze teams hebben het in Los Angeles gelegen Staples Center als thuisbasis.
Daarnaast zijn in Los Angeles ook gevestigd, de in de MLB spelende honkbalteams: Los Angeles Dodgers en Anaheim Angels, evenals het voetbalteam LA Galaxy.
Bestuur [bewerken]
Overheid [bewerken]
De burgemeester anno 2009 is Antonio Villaraigosa. Hij is de eerste latino die dit ambt bekleedt sinds 1872.
Daarnaast worden diverse overheidsfunctionarissen direct gekozen, zoals de procureur-generaal (city attorney) en de zogenaamde city controller, die de uitgaven van de gemeente controleert en functioneert als een gemeentelijke ombudsman. Anno 2007 is de city attorney Rocky Degadillo, en de city controller Laura Chick.
Bestuurlijke indeling [bewerken]
Los Angeles is opgedeeld in vijftien city council districts. Uit ieder district wordt een vertegenwoordiger gekozen voor vier jaar; samen vormen zij de gemeenteraad. In 1889 werd dit systeem ingevoerd, toentertijd met negen districtsleden. In 1925 werden er zes districten bijgevoegd.
Onderwijs [bewerken]
Los Angeles kent een aantal goede universiteiten. De bekendste hiervan is UCLA, de Universiteit van Californië, Los Angeles. Andere universiteiten zijn onder meer de University of Southern California, Caltech in Pasadena, een voorstad van Los Angeles, en Pepperdine University in Malibu.
Verkeer en vervoer [bewerken]
Wegvervoer [bewerken]
De regio Los Angeles heeft een van de grootste stelsels van snelwegen in de wereld. In Californië worden deze snelwegen "freeways" genoemd. Er zijn zevenentwintig verstrengelde freeways in de regio, die door miljoenen automobilisten worden gebruikt voor woon-werk verkeer, waarbij ze dagelijks gezamenlijk ongeveer 160 miljoen kilometer afleggen. Los Angeles is de metropolis met de grootste autodichtheid in de wereld, met 1,8 voertuigen voor iedere inwoner met een rijbewijs.
Omdat er weinig openbaar vervoer is, en automobilisten vaak lange afstanden moeten afleggen om op hun bestemming te komen, komen er veel opstoppingen voor. Tijdens de spitsperioden, op weekdagen tussen 6 en 9 uur 's morgens en tussen 15 en 19 uur 's avonds, zijn de wegen overvol en staan er lange files. Ook op andere tijden is er vaak veel verkeer.
Daardoor zijn Angelinos gewend dagelijks veel tijd in hun auto door te brengen. Veel radiostations trekken luisteraars aan door regelmatig verkeersberichten uit te zenden.
De belangrijke intercity-snelverbindingen zijn Interstate 5 (noord naar Sacramento en zuid naar San Diego), Interstate 15 (noord naar Las Vegas en zuid naar San Diego), U.S. Route 101 (noord naar Santa Barbara) en Interstate 10 (oost naar Phoenix).
Openbaar vervoer [bewerken]
De primaire regionale openbaar vervoerorganisatie is de Los Angeles County Metropolitan Transportation Authority (LACMTA), meestal aangeduid als de metro of het MTA. De organisatie, die bus, lightrail en metrodiensten verzorgt, verzorgt gemiddeld 1,6 miljoen transitoritten per weekdag, waardoor het het op twee na grootste vervoersbedrijf in de Verenigde Staten is. Andere gemeentelijke vervoer organisaties in Los Angeles County (LADOT, Long Beach Transit, Montebello Bus Lines, Norwalk Transit, Redondo Beach, Santa Monica 's Big Blue Bus, Santa Clarita Transit, Torrance Transit en Transit Foothill) zorgen voor gemiddeld 405.000 ritten op een weekdag.
Metro Rail [bewerken]
De Metro Rail is een openbaar vervoer systeem bestaande uit twee metrolijnen en vier lightrail-lijnen. De totale lengte van het systeem is 139,7 km, met 80 (13 in aanbouw) stations. Het aantal passagiers bedraagt 316.000 per dag op doordeweekse dagen (Stand february 2012). De eerste verbinding werd in 1990 geopend, de laatste in 2012.
Luchttransport [bewerken]
Het belangrijkste vliegveld van Los Angeles is Los Angeles International Airport (LAX). Het op vijf na drukste commerciële vliegveld in de wereld en het op twee na drukste in de Verenigde Staten
LAX handelde 61 miljoen passagiers en 2 miljoen ton vracht af in 2006. LAX is een hub for United Airlines.
Andere in de nabijheid gelegen grote commerciële vliegvelden zijn:
- (ONT) LA/Ontario International Airport
- (BUR) Bob Hope Airport
- (LGB) Long Beach Airport
- (SNA) John Wayne Airport
- (CPM) Compton/Woodley Airport
- (PMD) Palmdale Regional Airport
Één van de drukste algemene vliegvelden van de wereld ligt ook in Los Angeles, het Van Nuys Airport (VNY).[2]
Los Angeles in de populaire cultuur [bewerken]
Los Angeles is een geliefd onderwerp in de populaire cultuur. Met name in veel films is de stad het decor van de gebeurtenissen. De aanwezigheid van de filmindustrie van Hollywood is ongetwijfeld debet aan dit fenomeen.
Enkele films en televisieseries waarin Los Angeles het decor is of was:
|
|
Een groot deel van de Amerikaanse series worden, vanuit budgetoogpunt, in Los Angeles opgenomen, ook al spelen ze zich elders af. Daarnaast speelt het computerspel Grand Theft Auto: San Andreas zich onder meer in de fictieve stad Los Santos af, deze stad is gebaseerd op Los Angeles. In Duke Nukem 3D reist de speler naar het Los Angeles van de toekomst. In L.A. Noire daarentegen bevindt de speler zich in het Los Angeles van 1947 en kan zich vrij rondbewegen in een accurate weergave van de stad. Het videospel Midnight Club: Los Angeles speelt zich ook af in een nauwkeurig nagemaakt Los Angeles. Wel zijn wat kleine aanpassingen gedaan om racen mogelijk te maken.
Geboren [bewerken]
Overleden [bewerken]
- Marilyn Monroe (1926-1962), Amerikaans actrice en fotomodel
- Michael Jackson (1958-2009), Amerikaans zanger, danser en componist
- Tin Moe (1933-2007), Myanmarees dichter
- Ernest Borgnine (1917-2012), Amerikaans filmacteur
Stedenbanden [bewerken]
Plaatsen in de nabije omgeving [bewerken]
De onderstaande figuur toont nabijgelegen plaatsen in een straal van 16 km rond het centrum van Los Angeles.
Externe links [bewerken]
- (en) LAcity.org - Officiële website
- (en) Statistieken, kaarten en andere informatie over Los-Angeles op city-data.com
Bronnen, noten en/of referenties
|
| Meer mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Los Angeles op Wikimedia Commons. |
| Wikivoyage heeft een reisgids over dit onderwerp: Los Angeles. |
| Grootste stedelijke agglomeraties van de Verenigde Staten (2010) |
|---|
|
1. New York City (22,1 mln) · 2. Los Angeles (17,9 mln) · 3. Chicago (9,8 mln) · 4. Washington D.C.-Baltimore (8,6 mln) · 5. Boston (7,6 mln) · 6. San Jose-San Francisco (7,5 mln) · 7. Dallas (6,7 mln) · 8. Philadelphia (6,5 mln) · 9. Houston (6,1 mln) · 10. Atlanta (5,6 mln) · 11. Miami (5,6 mln) · 12. Detroit (5,2 mln) · 13. Seattle (4,2 mln) · 14. Phoenix (4,2 mln) · 15. Minneapolis (3,6 mln) · 16. San Diego (3,1 mln) · 17. Denver (3,1 mln) · 18. Cleveland (2,9 mln) · 19. Saint Louis (2,9 mln) · 20. Orlando (2,8 mln) · 21. Sacramento (2,5 mln) · 22. Tampa (2,8 mln) · 23. Pittsburgh (2,4 mln) · 24. Charlotte (2,4 mln) · 25. Portland (2,2 mln) · 26. Cincinnati (2,2 mln) · 27. San Antonio (2,1 mln) · 28. Kansas City (2,1 mln) · 29. Indianapolis (2,1 mln) · 30. Columbus (2,1 mln) |
Hoofdstad: Sacramento
Regio's: Antelope Valley · Big Sur · Central Valley · Central Coast · Channel Islands · Coachella Valley · Conejo Valley · Death Valley · Emerald Triangle · Gold Country · Greater Los Angeles · Imperial Valley · Inland Empire · Lake Tahoe · Mojave · Noord-Californië · North Coast · North San Diego County · Oost-Californië · Owens Valley · Pomona Valley · The Peninsula · Sacramento Valley · San Fernando Valley · San Francisco Bay Area · San Gabriel Valley · Santa Clara Valley · Santa Clarita Valley · San Joaquin Valley · Shasta Cascade · Sierra Nevada · Silicon Valley · Zuid-Californië · Upstate California · Wine Country · Yosemite
Metropolitane gebieden: Bakersfield · Chico · Fresno · Los Angeles-Long Beach-Glendale · Modesto · Napa · Oakland-Fremont-Hayward · Oxnard-Thousand Oaks-Ventura · Riverside-San Bernardino-Ontario · Sacramento-Roseville · Salinas · San Diego-Carlsbad-San Marcos · San Francisco-San Mateo-Redwood City · San Jose-Sunnyvale-Santa Clara · San Luis Obispo-Paso Robles · Santa Ana-Anaheim-Irvine · Santa Barbara-Santa Maria · Santa Cruz-Watsonville · Santa Rosa-Petaluma · Stockton · Vallejo-Fairfield · Visalia-Porterville · Yuba City
County's: Alameda · Alpine · Amador · Butte · Calaveras · Colusa · Contra Costa · Del Norte · El Dorado · Fresno · Glenn · Humboldt · Imperial · Inyo · Kern · Kings · Lake · Lassen · Los Angeles · Madera · Marin · Mariposa · Mendocino · Merced · Modoc · Mono · Monterey · Napa · Nevada · Orange · Placer · Plumas · Riverside · Sacramento · San Benito · San Bernardino · San Diego · San Francisco · San Joaquin · San Luis Obispo · San Mateo · Santa Barbara · Santa Clara · Santa Cruz · Shasta · Sierra · Siskiyou · Solano · Sonoma · Stanislaus · Sutter · Tehama · Trinity · Tulare · Tuolumne · Ventura · Yolo · Yuba