Frank Lloyd Wright

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken
Frank Lloyd Wright, 1954

Frank Lloyd Wright (Richland Center (Wisconsin), 8 juni 1867 – Phoenix (Arizona), 9 april 1959) was een Amerikaans architect.

Inhoud

[bewerken] Leven

Wright was een leerling van Louis Sullivan, de bekendste exponent van de Chicago School of Architecture (1887-1893), bij wie hij zeven jaar heeft gewerkt alvorens voor zichzelf te beginnen. Frank Lloyd Wright geldt als een van de invloedrijkste architecten van de twintigste eeuw.

[bewerken] Zijn ontwerpen

Zijn complete oeuvre kent 2 soorten projecten:

  1. De woningen waar hij zijn eigen "prairie style" heeft ontwikkeld. Deze is geïnspireerd door het Amerikaanse platteland en wordt gekenmerkt door horizontaliteit in de opbouw, geometrische figuratie en ruimtelijke versmelting van binnen en buiten. Het meest bekende werk uit deze periode is het Robie-huis in het zuiden van Chicago, nabij de Universiteit van Chicago. Zo ook het huis van Kaufmann in Bear Run, Pennsylvania, beter bekend als Fallingwater is een voorbeeld van de kracht van zijn ontwerpen om de natuur in het gebouw te krijgen. Het huis is gebouwd over een waterval.
    De villa Falling water
  2. Grote gebouwen vroegen meer dan zijn woningen de noodzaak om moderne constructiemethoden toe te passen en doordachtheid in zijn ontwerp te brengen. Voorbeeld hiervan is het kantoorgebouw voor de Johnson Wax Company in Racine, Wisconsin, dat zich kenmerkt door krachtige gebogen vormen en een centrale werkruimte overdekt door slanke paddenstoelvormige betonnen zuilen.

[bewerken] Inspiratiebronnen

De geometrische vormentaal die in veel van zijn ontwerpen is gebruikt leerde hij door in zijn jeugd te spelen met Fröbel blokken. Wrights moeder ontdekt de Fröbel-gifts op de wereldtentoonstelling van Philadelphia van 1879.[bron?]

Wright liet zich tevens sterk inspireren door de natuur. Hij raakte hiermee bekend tijdens zijn periode (1888-1893) bij Louis Henri Sullivan. Hij werd tijdens zijn verblijf in Europa (1909-1910) sterk geïnspireerd door de Wiener Sezession en de Arts-and-craftsbeweging.

Verder was hij beïnvloed door traditionele Japanse architectuur welke hij voor het eerst zag in een replica tijdens de Columbian Exposition (1893) in Chicago en later tijdens zijn reis naar Japan (1905).

[bewerken] Persoonlijk drama

De volgende tien jaar van zijn leven worden gekenmerkt door een groot persoonlijk drama. Hij verlaat zijn vrouw Catherine en hun zes kinderen in de USA om met Martha "Mamah" Borthwick, de vrouw van een cliënt van hem, naar Europa af te reizen. Later, tijdens afwezigheid van Wright, sticht één van zijn knechten brand in zijn zomerhuis Taliesin, waarna de kok mevrouw Borthwick, haar twee kinderen en vier andere personeelsleden vermoordt met een bijl. Dit maakte een (voorlopig) einde aan Wrights carrière, omdat hij zijn leven en verblijf opnieuw moest opbouwen.

[bewerken] Comeback

Hij maakte zijn comeback met de opdracht voor het Imperial Hotel in Tokyo (1916-1922), dat dankzij zijn constructie de aardbeving van 1923 heeft overleefd. Wright zocht in zijn ontwerp een cross-over tussen de Westerse en Aziatische cultuur in een hybride architectuur.

[bewerken] Guggenheim

Guggenheim Museum New York

Wright ontwierp na de Tweede Wereldoorlog onder andere het Guggenheim Museum (New York). De expositieruimte is hier in feite een lange, open gang, die spiraalvormig omhoog loopt. Dit leidde echter tot enige nadelen: het ophangen van grote kunstwerken op een gebogen muur blijkt lastig, en de bezoekers staan steeds op een hellende vloer, hetgeen een onrustig gevoel blijkt op te leveren. Het ontwerp is een van de laatste ontwerpen van Wright en in stijl afwijkend van zijn voorafgaande werk.

[bewerken] Overzicht van ontwerpen (selectie)

Robie House

Wright heeft in totaal 362 gebouwen ontworpen, waarvan er nog zo'n 300 over zijn. Een deel van de gebouwen is vernield door windhozen en aardbevingen.

[bewerken] Betekenis van Wright in Nederland

Wright heeft in Nederland, dankzij een aantal publicaties en een lovend ooggetuigenverslag van Berlage, een hele generatie architecten beïnvloed, onder wie De Stijlbeweging, Dudok met zijn stadhuis van Hilversum, Robert van 't Hoff, Jan Wils, enz.

[bewerken] Inspiratie voor andere kunsten

  • Ayn Rand beschrijft in haar roman The Fountainhead de strijd van een modernistisch architect, volgens sommigen geïnspireerd door Wright, maar zowel Rand als Wright ontkennen dit.[bron?]
  • Het zangduo Simon and Garfunkel wijdde een song Frank Lloyd Wright aan hem.

[bewerken] Externe links

Wikimedia Commons
 
Persoonlijke instellingen
Boek maken