Arizona (staat)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
State of Arizona
Staat van de Verenigde Staten Flag of the United States.svg
Vlag van Arizona Zegel van Arizona
(Details) (Details)
Alabama Alaska Arizona Arkansas Californië Colorado Connecticut Delaware Florida Georgia Hawaï Idaho Illinois Indiana Iowa Kansas Kentucky Louisiana Maine Maryland Massachusetts Michigan Minnesota Mississippi Montana Missouri Nebraska Nevada New Hampshire New Jersey New Mexico New York North Carolina North Dakota Ohio Oklahoma Oregon Pennsylvania Rhode Island South Carolina South Dakota Tennessee Texas Utah Vermont Virginia Washington West Virginia Wisconsin WyomingMap of USA AZ.svg
Informatie over deze afbeelding
Algemeen
Oppervlakte 295.254 km² (0,3% water)
Inwoners 5.743.834 (17,43/km²)
Hoofdstad Phoenix
Politiek
Gouverneur Jan Brewer
Overig
Tijdzone Mountain Standard Time (UTC-7)
Toegetreden 14 februari 1912
Bijnaam The Grand Canyon State
ISO 3166-2 US-AZ
Detailkaart
National-atlas-arizona.png
Portaal  Portaalicoon   Verenigde Staten
Flagstaff, Arizona in 1899
Grand Canyon

Arizona is een van de staten van de Verenigde Staten. De standaardafkorting voor de Grand Canyon State (Grand Canyonstaat) of Copper State (Koperstaat), zoals de bijnamen luiden, is AZ. De hoofdstad is Phoenix.

Inhoud

[bewerken] Geschiedenis

Het gebied dat nu de staat Arizona vormt, werd eerst bevolkt door Indianenstammen als de Hopi en de Navajo. De eerste Spaanse ontdekkingsreizigers trokken het gebied rond 1540 binnen. Aan het eind van de 17e eeuw werden er een reeks missieposten opgericht met als doel de inheemse bevolking te bekeren tot het Christendom.

Na eeuwen in Spaanse handen te zijn geweest, werd het gebied in 1810 een onderdeel van Mexico. Na afloop van de Mexicaans-Amerikaanse Oorlog in 1848 moest Mexico het gebied grotendeels afstaan aan de Verenigde Staten. In 1853 kochten de VS nog een gebied in het zuiden, een transactie die bekendstaat als de Gadsdenaankoop. Aanvankelijk werd Arizona bestuurd als onderdeel van het New Mexico Territory totdat het in 1863 een zelfstandig territorium werd. Op 14 februari 1912 werd Arizona formeel, als 48ste, een staat van de Verenigde Staten.

Tijdens de Grote Depressie werd Arizona zwaar getroffen maar het herstel werd al vlug ingezet, mede door de zich ontwikkelende toeristenindustrie die tot op de dag van vandaag van belang is voor de staat.

Er bestaan meerdere theorieën over de oorsprong van de naam Arizona. Drie ervan zijn:

  • afgeleid van arizonac, een woord dat in de taal van de Papago-Indianen "(plaats met) kleine bronnen" betekent
  • samentrekking van het Spaanse árida zona ("droog gebied")
  • afgeleid van het Azteekse woord arizuma

[bewerken] Geografie

De staat Arizona beslaat 295.254 km², waarvan 294.312 km² land. Het behoort tot de Mountain-tijdzone.

De Painted Desert

Arizona grenst in het zuiden aan Mexico, in het noorden aan de staten Utah en Colorado, in het westen aan Nevada en Californië en in het oosten aan New Mexico. Het punt waar de grenzen met Utah, New Mexico en Colorado samenkomen, heet Four Corners. In Arizona bevinden zich uitgestrekte Indianenreservaten.

Geografisch gezien is Arizona, dat bekendstaat om zijn natuurschoon, een staat van extremen. De staat bestaat voor een groot gedeelte uit woestijn terwijl een ander gedeelte van de staat wordt doorsneden door de Rocky Mountains, met Humphreys Peak als hoogste punt (3851 meter), tevens het hoogste punt in de staat.

De belangrijkste rivier is de Colorado, die een gedeelte van de westgrens vormt. De rivier stroomt onder meer door de beroemde Grand Canyon. Andere opmerkelijke natuurgebieden zijn de Painted Desert en Monument Valley.

[bewerken] Klimaat

Arizona kent voor het grootste deel een woestijnklimaat met hete zomers maar ook nachtvorst, vooral in de winter. In het noordelijke deel van de staat, dat op grotere hoogte ligt dan de rest, is het klimaat aanmerkelijk kouder met temperaturen die onder de -18 °C kunnen reiken. De hoofdstad Phoenix is de stad met de meeste dagen per jaar waarbij de temperatuur tot +38 °C of hoger komt.

[bewerken] Demografie en economie

In 2000 telde Arizona 5.130.632 inwoners (17 per km²), waarvan 5% Indianen. Bijna 20% van de bevolking heeft Spaans als moedertaal. De belangrijkste steden zijn Phoenix, Tucson en Flagstaff.

De overheid is de belangrijkste werkgever in Arizona waar veel land in handen is van de federale en statelijke overheden. Voorts zijn vooral de technologie en high-tech industrieën belangrijk voor de economie. Producten als computers, elektronica en vlieg- en ruimtevaart worden in de staat vervaardigd. Mijnbouw is ook een belangrijke bron van inkomsten. Vooral koper wordt in Arizona gewonnen.

Het bruto product van de staat bedroeg in 2001 161 miljard dollar.

[bewerken] Politiek

Arizona leunt in politiek opzicht naar de Republikeinse Partij toe. Beide senatoren en de meeste afgevaardigden zijn Republikein. De huidige gouverneur is Republikein.

Bij presidentsverkiezingen kiest Arizona meestal voor de Republikeinse kandidaat, zo ook in 2004 toen George W. Bush de staat won met ruim 54% van de stemmen. Arizona koos in 1996 wel voor de Democratische kandidaat, Bill Clinton.

[bewerken] Bestuurlijke indeling

1rightarrow.png Zie Lijst van county's in Arizona voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Arizona is onderverdeeld in 15 county's.

[bewerken] Politiek

Aan het hoofd van de uitvoerende macht van de staat staat een gouverneur, die direct gekozen wordt door de kiesgerechtigden in de staat. In 2009 is Jan Brewer verkozen tot gouverneur van de staat Arizona.

1rightarrow.png Zie ook: Lijst van gouverneurs van Arizona

[bewerken] Bezienswaardigheden

[bewerken] Externe link

Oorlogen: Amerikaanse Burgeroorlog · Indianenoorlogen · Mexicaans-Amerikaanse Oorlog · Mexicaanse Revolutie · Texaanse Onafhankelijkheidsoorlog
Gevechten: Bloedbad bij Alma · Bloedbad van Wounded Knee · Vuurgevecht bij de O.K. Corral · Slag bij Fort Tularosa · Slag bij de Little Bighorn · Slag bij Washita River · The Lincoln County War
Gebieden: Arizona · Californië · Indianenterritorium · Louisiana · New Mexico · Oklahoma · South Dakota · Texas
Landschappen: Black Hills · Coloradoplateau · Grand Canyon · Great Plains · Grote Bekken (met Great Basin National Park) · Mojavewoestijn · Monument Valley · Prairie · Sierra Nevada · Sonorawoestijn · Death Valley
Steden: Abilene · Albuquerque · Broken Arrow · Carson City · Deadwood · Denver · Dodge City · El Paso · Fort Ross · Los Angeles · Phoenix · Salt Lake City · San Antonio · San Diego · San Francisco · Santa Fe · Seattle · Taos · Tombstone · Tucson · Tulsa · Wichita · Yuma
Bandietenbendes: Daltonbende · Hole in the Wall Gang · Iron Clad · James-Youngerbende · The House · The Lincoln County Regulators · The Rustlers · The Seven Rivers Cowboys · Wild Bunch
Indianen: Volken: Apache · Arapaho · Blackfoot · Cherokee · Cheyenne · Comanche · Hopi · Lakota · Dineh · Pawnee · Sioux
Leiders: Crazy Horse · Geronimo · Touch the Clouds · Hiawatha · Mangas Coloradas · Seattle · Sitting Bull · Stand Watie · Tecumseh · Victorio
Beroemde outlaws: Billy the Kid · Butch Cassidy · Pat Garrett · Jesse James · Jack McCall · Belle Starr · Al Swearengen
Andere beroemdheden: Elfego Baca · Buffalo Bill · James Bowie · Davy Crockett · George Armstrong Custer · Wyatt Earp · Wild Bill Hickok · Doc Holliday · Calamity Jane · Charlie Utter
Populaire cultuur: Bonanza · Deadwood · Dances with Wolves · Brokeback Mountain · Western (Spaghettiwestern) · Charles Bronson · Clint Eastwood ·John Wayne · Ian McShane · Lee Van Cleef · James Stewart · Karl May · Lucky Luke · Winnetou · Old Shatterhand · Old Firehand
Persoonlijke instellingen
Naamruimten

Varianten
Handelingen
Navigatie
Informatie
Hulpmiddelen
Afdrukken/exporteren
In andere talen