Woestijn
|
|
Een woestijn, ook wel koem genaamd, is een gebied met minder dan 200 mm neerslag per jaar, waardoor er relatief weinig fauna aanwezig is. Veelal wordt gedacht, dat de grond van woestijnen onvruchtbaar is, maar dit is vaak juist niet het geval. Na een regenbui kan een groot deel van de woestijn ineens zeer sterk begroeid worden, maar de woestijngrond is niet in staat het water lang vast te houden.
Een stereotiep beeld van een woestijn is dat het een uitgestrekte kale vlakte met zandduinen en een zeer hoge temperatuur is. Dit geldt echter voor slechts een klein deel van de woestijngebieden op aarde. Er zijn ook woestijnen in de gematigde en de polaire zones.
[bewerken] Soorten woestijnen
Op basis van lithologische gronden kunnen we vijf soorten woestijnen onderscheiden:
- Rotswoestijnen zijn woestijnen waar de verwering minder sterk is en het materiaal direct wordt meegenomen door wind en water dat eventueel periodiek beschikbaar is en als transportmedium kan dienen.
- Grindwoestijnen zijn het product van oude grindbeddingen van fossiele rivieren of van het ter plaatse uiteenvallen van lokaal aanwezige grindhoudende gesteenten zoals conglomeraat. Het materiaal dat het grind bijeen heeft gehouden verweert en verwaait. Het overgebleven grind vormt een desert pavement[1].
- Zandwoestijnen komen weinig voor op de wereld en ontstaan alleen als er uit verwering in de omgeving genoeg zand beschikbaar is. Tevens is er een ideale situatie nodig wat betreft de windrichtingen. Deze moeten in evenwicht zijn, anders verwaait het zand en verdwijnt de zandwoestijn.
- Leem- of zoutwoestijnen komen alleen dáár voor waar uit omliggende gebergtes leem in bekkens is bijeengespoeld en door verdamping zout op het oppervlak is komen te liggen.
- IJswoestijnen komen voor in klimaten zonder dooiseizoen waar er jaarlijks minder dan 200 ml neerslag is. Wordt soms niet als een echte woestijn aangezien.
Ook kunnen woestijnen in geologische groepen worden onderverdeeld, gebaseerd op de omstandigheden waarin de woestijn is gevormd.
- Subtropische woestijnen worden gevormd omdat ze op een subtropische breedtegraad liggen. Het patroon van confectiecellen in de atmosfeer is de primaire oorzaak van het ontstaan van een subtropische woestijn. (voorbeelden: Sahara, Kalahari, Arabische - en Australische woestijn.)
- Regenschaduw woestijnen vormen zich in de regenschaduw van een berg(keten).
- Kustwoestijnen vormen zich aan de kust,koude oceaanstromingen onttrekken vocht uit de lucht waardoor een woestijn kan ontstaan.(voorbeeld: Atacama woestijn)
- Continentale woestijnen vormen zich in het centrum van continenten. Als vochtige oceaanluchten uitregenen boven de randen of bergen van een continent, is er geen vocht meer over voor het midden. (voorbeeld: Gobi woestijn)
- Poolwoestijnen worden net als subtropische woestijnen gevormd door hun breedteligging. Op hoge breedtegraden valt weinig neerslag en kunnen zich dus ook woestijnen vormen.
In woestijnen bieden oasen soms omstandigheden waar ook mensen kunnen leven. Een oase is een plek in de woestijn, waar toegang tot water is.
Als zich een nieuwe woestijn vormt, heet dit verwoestijning.
Voorbeelden van woestijnen zijn de Sahara, de Gobi-woestijn, de Kalahari, de Namib-woestijn, de Negev, de Grote Arabische Woestijn, de Atacama-woestijn, de duinen bij Merzouga, de ijswoestijn Eismitte en het centrale gedeelte van Antarctica.
[bewerken] Trivia
Men spreekt wel van een roepende in de woestijn als iemand zijn mening verkondigt zonder gehoord te worden. Het is een onjuiste interpretatie van Matteüs 3:3, Marcus 1:3, Lucas 3:4, Johannes 1:23, waar staat dat iemand in de woestijn roept dat er een weg gebaand moet worden. Uit Jesaja 40:3 blijkt dat er niet zo zeer in de woestijn wordt geroepen, maar dat die weg in de woestijn moet komen.
[bewerken] Zie ook
 |
Voor meer mediabestanden zie de categorie Deserts van Wikimedia Commons. |
