Leem

Oeverzwaluwnesten in een leemwand

Gebruik van leem in een wand

Leem is een grondsoort voornamelijk bestaand uit een fijnkorrelig samenstelsel van klei en silt.

Silt bestaat uit kwarts, klei uit kleimineralen als illiet en kaoliniet. Er zijn verschillende manieren waarop leem kan ontstaan, zoals door de wind afgezet (eolisch, men noemt het dan löss), door gletsjers afgezet (men noemt het dan keileem) of door rivieren (fluviatiel).

Leem als bouwmateriaal

Met pure leem wordt ofwel löss of silt bedoeld. Leem om mee te bouwen of stuccen kent vele verschillende gradaties in structuur en opbouw. Zogenaamde vette leem bevat veel klei, terwijl arme of schrale leem tot wel 60% zand of silt bevat. Leemstuc is geschikt voor het afwerken en verfraaien van binnenmuren in woon- en werkruimten. Het is niet brandbaar en is qua sterkte vergelijkbaar met kalkmortelstuc. Bijzonder is de dampdoorlatendheid. Het kan daardoor vocht en warmte reguleren. Leem blijft koel in de zomer en warm in de winter. Daarnaast is het antistatisch en biedt bescherming tegen straling. Voor het maken van lemen wanden wordt de Vitselstek-techniek toegepast.

Leem als grondstof voor aardewerk

Italiaanse majolica uit de renaissancetijd

Leem, meestal fluviatiel, wordt sinds de oudheid gebruikt voor het vervaardigen van aardewerk en met name majolica. In de natuur komt leem in verschillende kleuren voor, er bestaat rode en witte leem. Van leem gemaakt aardewerk wordt geglazuurd met lood- of tinglazuur.

Golem

In de joodse traditie bestaat een man uit leem vervaardigd, de Golem.

Externe links

• Wat is leem?
• Informatie over het toepassen van leemstuc

Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties:

• (nl) Meulen, M. van der, Lang, F. de, Maljers, D., Dubelaar, W., Westerhoff, W., 2002. Grondstoffen en delfstoffen bij naam. Publicatiereeks grondstoffen 2002/21, Dienst Weg- en Waterbouwkunde, Delft & TNO-NITG, 96 pp. ISBN 90-369-5509-2. Grondsoorten en Delfstoffen bij naam