Oase

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
De Dra-oase in Marokko
Huacachina in Peru

Een oase is een plek in de woestijn, waar toegang tot water landbouw mogelijk heeft gemaakt. De toegang tot het water kan op verschillende manieren worden bewerkstelligd. Daarom is er een onderverdeling in soorten oasen gemaakt:

1. Rivieroasen. Het land aan weerszijden van een rivier wordt bevloeid met behulp van kanalen en zijkanalen, die bovenstrooms water aftappen en onder een klein verval naar de landbouwgrond geleid worden.

2. Grondwateroasen. Water wordt met onderaardse kanalen (khettara, foggara, qanat) uit hoger gelegen gebieden aangevoerd. Waar het water aan de oppervlakte komt wordt het land bevloeid. Een andere vorm van een grondwateroase is een ghout. Hierbij wordt een groot gat in de grond gegraven, tot aan het grondwater. Daar worden vervolgens gewassen verbouwd.

3. Artesische bronoasen. Bij een natuurlijke bron wordt het uittredende water gebruikt om land te bevloeien.

4. Aquiferoasen. Het fossiele water uit een diepe waterhoudende laag wordt aangeboord, en gebruikt om land te irrigeren. Dit gebeurt vanuit een centraal punt, zodat het geïrrigeerde terrein cirkelvormig is. Een groot nadeel is de eindigheid van deze bron: het water in de aquifer wordt niet of zeer langzaam aangevuld.

De teloorgang van de oasen[bewerken]

Sinds de jaren '70 gaat het slechter en slechter met de oasen. Waren het eens bloeiende culturen en rijke centra van handel, tegenwoordig lijden de oasen onder milieukundige en sociaal-economische problemen. Dit heeft een aantal oorzaken:

1. De oude karavaanroutes waar de oasen veel van hun handel mee dreven worden steeds minder gebruikt, zodat de kruispuntfunctie verloren gaat en inkomsten teruglopen.

2. De droogte neemt toe, het fossiele water raakt uitgeput en de woestijn rukt op: klimaatsverslechtering.

3. De achteruitgang van de voor oasen zo typische dadelpalm als hoofdcultuur door verandering van eetgewoonten en door Bayoud, een plantenziekte.

4. Door toenemende openlegging van de oasen aan westerse gewoonten en betere gezondheidszorg stijgt de bevolkingsgroei en neemt de druk op de grond toe.

5. Verdere stijging van de druk op de grond door sedentarisatie in de oasen van nomadenvolken uit het omliggende gebied.

Voorbeelden van oasen[bewerken]